Πρόκειται για μια κοινή πρωτοβουλία με το Πεντάγωνο για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εταίρων για την ασφαλή διέλευση μέσω του στενού και για τον συντονισμό διπλωματικών και οικονομικών ενεργειών κατά του Ιράν, σύμφωνα με το υπόμνημα που στάλθηκε σε όλες τις διπλωματικές αποστολές των ΗΠΑ.

Η προσπάθεια αποτελεί την τελευταία απόπειρα της κυβέρνησης Τραμπ να αποσπάσει τον έλεγχο του στενού από το Ιράν, καθώς οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας εκτοξεύονται, οι διπλωματικές προσπάθειες βαλτώνουν και η αντιπαράθεση για το μέλλον του στενού συνεχίζεται χωρίς προβλέψιμο τέλος.

Το Ιράν άρχισε να εμποδίζει την είσοδο πλοίων στο Στενό του Ορμούζ λίγο αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν την εκστρατεία βομβαρδισμού στις 28 Φεβρουαρίου. Αφού ζήτησε πρώτα βοήθεια από τους συμμάχους, ο Τραμπ αργότερα δήλωσε ότι το στενό δεν ήταν δικό του πρόβλημα και ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα έπρεπε να επιλύσουν οι ίδιοι το ζήτημα της πρόσβασης.

Έκτοτε, οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί σε υψηλό τετραετίας και η δημοτικότητα του Τραμπ έχει μειωθεί, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του NBC News.

Ωστόσο, όπως όλα δείχνουν, δεν υπάρχει μεγάλο κίνητρο για να ενταχθεί κανείς στον διεθνή συνασπισμό που έχουν συστήσει οι ΗΠΑ. Ο πόλεμος βρήκε πολλούς συμμάχους των ΗΠΑ απροθυμους να εμπλακούν στον πόλεμο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επιτεθεί και επιπλήξει ολοένα και περισσότερο τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, υπόσχοντας εκ νέου να επανεκτιμήσει την ένταξη στη διατλαντική συμμαχία για την αντίστασή τους στη σύγκρουση.

Μόλις αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ απείλησε να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από τη Γερμανία, μετά από σχόλια του Φρίντριχ Μερτς, του καγκελαρίου της Γερμανίας, ο οποίος δήλωσε: «Οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν στρατηγική».

Και το βράδυ της Πέμπτης, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα αποσύρει επίσης στρατεύματα από την Ιταλία και την Ισπανία.

«Γιατί να μην το κάνω; Η Ιταλία δεν μας έχει βοηθήσει καθόλου και η Ισπανία ήταν απαίσια, απολύτως απαίσια», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους.

Μια προσωρινή εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου για να δοθεί στις ΗΠΑ και το Ιράν περιθώριο να διαπραγματευτούν τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα του στενού, αλλά οι συνομιλίες δεν έχουν αποφέρει καρπούς. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων στο στενό και έχουν μπλοκάρει τουλάχιστον 41 πλοία.

Τα επόμενα βήματα δεν είναι σαφή, αλλά ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο NBC News ότι το προγραμματισμένο ταξίδι του Τραμπ στην Κίνα στα μέσα Μαΐου, η οποία έχει δεσμούς με το Ιράν, είναι μεταξύ των παραγόντων που συμβάλλουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων καθώς ζυγίζει τις επιλογές.

Η επίσκεψή του στο Πεκίνο για να συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, η οποία είχε ήδη αναβληθεί μία φορά λόγω του πολέμου στο Ιράν, αποτελεί «προτεραιότητα» και ο Λευκός Οίκος δεν θέλει πραγματικά να την αναβάλει ξανά, σύμφωνα με το NBC News.

Στο υπόμνημα του Υπουργείου Εξωτερικών, ζητήθηκε από τους διπλωμάτες να προτείνουν τον πολυεθνικό συντονιστικό φορέα σε ξένους αξιωματούχους έως την Παρασκευή και να διαβεβαιώσουν τους συμμάχους και τους εταίρους ότι «όλα τα επίπεδα εμπλοκής είναι ευπρόσδεκτα».

Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ ενθάρρυνε προηγουμένως άλλους συμμάχους και έθνη να αναλάβουν την ηγεσία στη δημιουργία παρόμοιων συντονιστικών φορέων, αυτός ο νέος συνασπισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχει ως στόχο να «καλύψει κενά που δεν αντιμετωπίζονται επί του παρόντος» και θα είναι «συμπληρωματικός σε άλλες ομάδες εργασίας για την ασφάλεια στη θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της προσπάθειας ναυτιλιακού σχεδιασμού που ηγούνται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία», σύμφωνα με το υπόμνημα.

«Προσβλέπουμε στη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία για την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων και τον στενό συντονισμό αυτών των προσπαθειών», ανέφερε το τηλεγράφημα. «Το MFC θα παραμείνει δομικά ανεξάρτητο, αν και επιδιώκουμε στενή συνεργασία για την επίτευξη της ισχυρότερης δυνατής αρχιτεκτονικής θαλάσσιας ασφάλειας».

Το Υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να παράσχει έναν κατάλογο χωρών που αναμένεται να ενταχθούν στην ομάδα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, αλλά τα στελέχη του ενημερώθηκαν να μην απευθύνονται σε «αντιπάλους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Κίνας, της Λευκορωσίας και της Κούβας».

Το τηλεγράφημα που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από την Wall Street Journal κατέστησε επίσης σαφές ότι «οποιαδήποτε μελλοντική ναυτική κατασκευή πρέπει να αποκλείει τη συμμετοχή του Ιράν».

«Προσκαλούμε τη χώρα σας να συμμετάσχει στο MFC ως διπλωματικός ή/και στρατιωτικός εταίρος σε αυτήν την κρίσιμη πρωτοβουλία», αναφέρει ένα προτεινόμενο σημείο συζήτησης για τους διπλωμάτες. «Η συμμετοχή σας θα ενισχύσει τη συλλογική μας ικανότητα να αποκαταστήσουμε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και να προστατεύσουμε την παγκόσμια οικονομία».

Η πρωτοβουλία, την οποία ανέλυσαν οι αξιωματούχοι πριν από την επίσκεψη του επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Ουάσινγκτον αυτόν τον μήνα, περιλαμβάνει μια επισκόπηση των συνεισφορών των κρατών μελών στη συμμαχία και τις κατηγοριοποιεί, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο άμυνας των ΗΠΑ που γνωρίζει το σχέδιο, αναφέρει το Politico.

Είναι το τελευταίο σημάδι ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σκοπεύει να υλοποιήσει τις απειλές του εναντίον συμμάχων που δεν συμμορφώνονται με τις επιθυμίες του. Και είναι ένα ακόμη σημείο πίεσης στην ολοένα και πιο εύθραυστη συμμαχία, η οποία έχει κλονιστεί από τις επιθέσεις του Τραμπ – από την απόπειρα προσάρτησης της Γροιλανδίας μέχρι την προειδοποίησή του για πλήρη αποχώρηση από το σύμφωνο.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ παρουσίασε την ευρεία ιδέα τον Δεκέμβριο. «Υποδειγματικοί σύμμαχοι που εντείνουν τις προσπάθειές τους, όπως το Ισραήλ, η Νότια Κορέα, η Πολωνία, όλο και περισσότερο η Γερμανία, οι χώρες της Βαλτικής και άλλες, θα λάβουν ιδιαίτερη προσοχή από εμάς», είπε. «Οι σύμμαχοι που εξακολουθούν να μην εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους για συλλογική άμυνα θα υποστούν τις συνέπειες».

Ένας διπλωμάτης είπε ότι η λίστα φαίνεται να αντικατοπτρίζει αυτή την έννοια. «Ο Λευκός Οίκος έχει μια λίστα με καλούς και κακούς, οπότε υποψιάζομαι ότι η συλλογιστική είναι παρόμοια», είπε το άτομο. Η κυβέρνηση φέρεται να αποσιωπά τις λεπτομέρειες καθώς εξετάζει διάφορες επιλογές. Οι αξιωματούχοι έδωσαν επίσης ελάχιστη σαφήνεια σχετικά με τη φύση των χάρων ή τις συνέπειες. «Δεν φαίνεται να έχουν πολύ συγκεκριμένες ιδέες… όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων σε κακούς συμμάχους», δήλωσε ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος, όπως και άλλοι, έλαβε ανωνυμία για να συζητήσει ευαίσθητα διπλωματικά θέματα. «Η αποστολή στρατευμάτων είναι μια επιλογή, αλλά αυτό τιμωρεί κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες, έτσι δεν είναι;»

Ο Λευκός Οίκος έχει καταστήσει σαφή την απογοήτευσή του με τους συμμάχους. «Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες στάθηκαν πάντα στο πλευρό των λεγόμενων συμμάχων μας, οι χώρες που προστατεύουμε με χιλιάδες στρατεύματα δεν στάθηκαν στο πλευρό μας κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Epic Fury», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι, αναφερόμενη στο όνομα της επιχείρησης από το Πεντάγωνο. «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει πολύ σαφείς τις απόψεις του για αυτή την άδικη δυναμική και, όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα το ξεχάσουν αυτό».
Το ΝΑΤΟ δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Η προσπάθεια, την οποία ανέπτυξαν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, πριν από την επίσκεψη του επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στην Ουάσινγκτον αυτόν τον μήνα, περιλαμβάνει μια επισκόπηση των συνεισφορών των μελών στη συμμαχία και τα κατατάσσει σε επίπεδα, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο άμυνας των ΗΠΑ που γνωρίζει το σχέδιο που μίλησαν στο POLITICO.

Είναι το τελευταίο σημάδι ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σχεδιάζει να υλοποιήσει τις απειλές του εναντίον συμμάχων που δεν συμμορφώνονται με τις επιθυμίες του.

Και είναι ένα ακόμη σημείο πίεσης στην ολοένα και πιο φθαρμένη συμμαχία, η οποία έχει πληγεί από τις επιθέσεις του Τραμπ – από την προσπάθειά του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία μέχρι την προειδοποίησή του για πλήρη αποχώρηση από τη συμμαχία.

Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ παρουσίασε την ευρεία ιδέα τον Δεκέμβριο του 2025. «Σύμμαχοι που αναβαθμίζονται, το Ισραήλ, η Νότια Κορέα, η Πολωνία, όλο και περισσότερο η Γερμανία, οι χώρες της Βαλτικής και άλλες, θα λάβουν την ειδική μας χάρη», είπε. «Οι σύμμαχοι που εξακολουθούν να μην καταφέρνουν να κάνουν το καθήκον τους για τη συλλογική άμυνα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες».

Η κυβέρνηση κρατάει κρυφές τυχόν λεπτομέρειες καθώς σχεδιάζει επιλογές, σύμφωνα με τις πηγές. Και οι αξιωματούχοι έχουν παράσχει ελάχιστη σαφήνεια σχετικά με το ποιες μπορεί να είναι οι χάρες ή οι συνέπειες.

«Δεν φαίνεται να έχουν πολύ συγκεκριμένες ιδέες… όσον αφορά την τιμωρία κακών συμμάχων», δήλωσε ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος, όπως και άλλοι, έμεινε ανώνυμος για να συζητήσει ευαίσθητα διπλωματικά ζητήματα. «Η μετακίνηση στρατευμάτων είναι μια επιλογή, αλλά τιμωρεί κυρίως τις ΗΠΑ, έτσι δεν είναι;»

Ο Λευκός Οίκος έκανε σαφή την απογοήτευσή του με τους συμμάχους. «Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πάντα εκεί για τους λεγόμενους συμμάχους μας, οι χώρες που προστατεύουμε με χιλιάδες στρατεύματα δεν ήταν εκεί για εμάς καθ’ όλη τη διάρκεια της Επιχείρησης Epic Fury», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι, αναφερόμενη στο όνομα του Πενταγώνου για την επιχείρηση. «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει τις σκέψεις του για αυτή την άδικη δυναμική και, όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το θυμούνται».

Το ΝΑΤΟ δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι, αν και η στρατιωτική νίκη απέναντι στο Ιράν έχει επιτευχθεί με ελάχιστο κίνδυνο για τα μέλη του ΝΑΤΟ, τα κράτη μέλη συνεχίζουν να παραπονιούνται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, τις οποίες είναι αναγκασμένα να πληρώνουν.

Παράλληλα, τόνισε ότι αρνούνται να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, «έναν απλό στρατιωτικό ελιγμό που είναι ο μοναδικός λόγος για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου. Τόσο εύκολο για αυτούς να το κάνουν, με τόσο μικρό κίνδυνο».

Ο Τραμπ κατηγόρησε τα μέλη του ΝΑΤΟ ως «δειλά» και υποσχέθηκε ότι «θα το θυμόμαστε».

Παρά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου οι περισσότερες χώρες δεν δείχνουν τη θέληση να εμπλακούν και μόνο το Λονδίνο και η Σεούλ εξετάζουν το ενδεχόμενο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στους Financial Times, προειδοποίησε ότι το ΝΑΤΟ θα αντιμετωπίσει «πολύ άσχημο μέλλον» εάν οι σύμμαχοι δεν βοηθήσουν τις ΗΠΑ στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

«Έχουμε κάτι που ονομάζεται ΝΑΤΟ», δήλωσε εμφατικά ο Τραμπ, ο οποίος έχει συχνά επικρίνει τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στη στρατιωτική συμμαχία.

«Εμείς ήμασταν πολύ καλοί. Δεν χρειαζόταν να τους βοηθήσουμε με την Ουκρανία. Η Ουκρανία είναι χιλιάδες μίλια μακριά μας… Αλλά τους βοηθήσαμε. Τώρα θα δούμε αν θα μας βοηθήσουν εκείνοι. Γιατί έχω πει εδώ και καιρό ότι θα είμαστε εκεί γι’ αυτούς, αλλά δεν θα είναι εδώ εκείνοι για εμάς. Δεν είμαι σίγουρος ότι θα είναι εδώ», είπε.

Όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει για το είδος της βοήθειας που χρειαζόταν, ο Τραμπ απάντησε «ό,τι χρειαστεί». Εξέφρασε επίσης την απογοήτευσή του για τη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Εμφατικό όχι από τον Στάρμερ

Ο Βρετανός πρωθυπουργός αρνήθηκε το βράδυ της Κυριακής στον Ντόναλντ Τραμπ να «στείλει πολεμικά πλοία» στην Μέση Ανατολή για την προστασία των πετρελαιοφόρων στο Στενό του Χορμούζ.

Οι δύο ηγέτες συνομίλησαν τηλεφωνικά και, παρά το γεγονός ότι συμφώνησαν «στη σημασία της επαναλειτουργίας του στενού για να τερματιστεί η διαταραχή της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία αυξάνει το κόστος παγκοσμίως», όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η ανακοίνωση της Ντάουνινγκ Στριτ, δεν έχουν, τουλάχιστον προς το παρόν, κοινή προσέγγιση για τους τρόπους με τους οποίους θα αποκατασταθεί η τάξη στην περιοχή.

Όπως σημειώνουν βρετανοί αναλυτές, όταν το Ιράν προειδοποιεί για αντίποινα κατά του Ηνωμένου Βασιλείου, είναι κατανοητό γιατί δεν σχεδιάζεται, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, η αποστολή βρετανικών πολεμικών πλοίων για τη συνοδεία των δεξαμενόπλοιων. Αντ’ αυτού, η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να προσφέρει μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drone) ανίχνευσης ναρκών και αναχαίτισηςπυραύλων στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας για την απελευθέρωση της ναυτιλίας στη διαδρομή.

Η Γερμανία απέκλεισε το ενδεχόμενο

Στο ίδιο μήκος κύματος και η Γερμανία καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ απέκλεισε το ενδεχόμενο γερμανικής συμμετοχής στην διασφάλιση του στενού του Χορμούζ, απαντώντας εμμέσως στο αίτημα των ΗΠΑ για στρατιωτική υποστήριξη από τις χώρες «που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω του στενού», ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με πιθανή επέκταση της ήδη υπάρχουσας αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή.

«Δεν θα συμμετάσχουμε σε αυτή τη σύγκρουση», δήλωσε το βράδυ της Κυριακής ο κ. Βάντεφουλ σε συνέντευξή του στο πρώτο κανάλι της γερμανικής τηλεόρασης ARD και πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ του είπαν ότι οι επιθέσεις τους είχαν ως στόχο την καταστροφή των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν – ιδίως των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων του. «Η Γερμανία αναμένει να ενημερωθεί όταν αυτό επιτευχθεί. Τότε θα χαρούμε πολύ να συμμετάσχουμε στις διαπραγματεύσεις», τόνισε και επανέλαβε ότι «μόνο μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια στο στενό του Χορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα».

Αρνητική στάση μέχρι στιγμή κρατάει και η Γαλλία, η Αυστραλία, η Ιαπωνία και η Κίνα.

«Έχω μιλήσει με επτά χώρες μέχρι στιγμής»

Μιλώντας στους δημοσιογράφους στο Air Force One επιστρέφοντας από τη Φλόριντα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να ζητούν βοήθεια από τους συμμάχους τους για να διατηρήσουν ανοιχτό το ζωτικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

«Απαιτώ από αυτές τις χώρες να έρθουν και να προστατεύσουν την επικράτειά τους, επειδή είναι δική τους. Είναι το μέρος από το οποίο προμηθεύονται την ενέργειά τους», είπε. «Θα μπορούσατε να υποστηρίξετε ότι ίσως δεν θα έπρεπε καν εμείς να είμαστε εκεί, επειδή δεν το χρειαζόμαστε. Έχουμε πολύ πετρέλαιο».

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ έχουν μιλήσει μέχρι στιγμής με επτά χώρες, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι χώρες του ΝΑΤΟ. «Θα ήταν ενδιαφέρον να δούμε ποια χώρα δεν θα μας βοηθήσει να διατηρήσουμε το στενό ανοιχτό», πρόσθεσε.

Όταν ρωτήθηκε ποιες χώρες έχουν προσφέρει βοήθεια, ο Τραμπ απάντησε ότι είναι πολύ νωρίς για να το πει και ότι οι ΗΠΑ έχουν λάβει «κάποια θετική ανταπόκριση».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επανέλαβε για άλλη μια φορά ότι οι ΗΠΑ κατέστρεψαν το ναυτικό και τον στρατό του Ιράν, αλλά «μόνο λίγοι άνθρωποι, λίγοι τρομοκράτες είναι αρκετοί για να καταστρέψουν το στενό. Το μόνο που χρειάζεται είναι μερικοί άνθρωποι που ρίχνουν νάρκες εδώ κι εκεί».

Αναβολή της επίσκεψης στην Κίνα αν το Πεκίνο δεν βοηθήσει

Ο Τραμπ δήλωσε επίσης στους Financial Times ότι θα μπορούσε να αναβάλει τη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ που είναι προγραμματισμένη για αργότερα αυτόν τον μήνα, καθώς πιέζει την κινεζική κυβέρνηση να βοηθήσει στην απεμπλοκή της βασικής πλωτής οδού.

«Είναι απολύτως σωστό οι άνθρωποι που ωφελούνται από το Στενό του Ορμούζ, να βοηθήσουν ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα συμβεί τίποτα κακό εκεί», δήλωσε ο Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η Κίνα και η Ευρώπη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο από την περιοχή του Κόλπου, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ.

Ειδικότερα για την Κίνα, ενέφερε: «Νομίζω ότι η Κίνα πρέπει επίσης να βοηθήσει, διότι η Κίνα εισάγει το 90% του πετρελαίου της από το Στενό», έκρινε ο αμερικανός πρόεδρος. «Θα θέλαμε να ξέρουμε πριν από τότε. Είναι πολύς καιρός», δήλωσε και πρόσθεσε «θα μπορούσαμε να αναβάλουμε» την επίσκεψη, χωρίς να διευκρινίσει για πόσο μεγάλο διάστημα.

Το Ιράν δεν έχει ζητήσει ρωσική βοήθεια και η Μόσχα δεν σκοπεύει να προσφέρει αμυντική βοήθεια, σύμφωνα με το πρακτορείο που επικαλείται πηγή κοντά στο Κρεμλίνο. Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και η Ρωσία δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει ως μεσολαβητής για να σταματήσει τη σύγκρουση, αν ο στόχος είναι η αλλαγή καθεστώτος, δήλωσε η πηγή που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

«Προς το παρόν, η διαμεσολάβηση δεν φαίνεται πιθανή», δήλωσε ο Fyodor Lukyanov, επικεφαλής του Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής, ενός think tank που συμβουλεύει το Κρεμλίνο. «Αν πρόκειται για κάποια μορφή παρασκηνιακής διπλωματίας, η Ρωσία είναι πιο πιθανό να διαδραματίσει ρόλο μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών – το ενδιαφέρον του Ισραήλ για διαπραγματεύσεις δεν είναι εμφανές».

Η Ρωσία έχει εμβαθύνει τους δεσμούς της με το Ιράν από τότε που ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και προκάλεσε τη μεγαλύτερη σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Ιράν έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με εκατοντάδες drones που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε στόχους στην Ουκρανία, ενώ οι ΗΠΑ και η Ευρώπη το κατηγόρησαν πέρυσι ότι προμηθεύει βαλλιστικούς πυραύλους στη Μόσχα, αν και η Τεχεράνη αρνήθηκε τον ισχυρισμό.

Η Ρωσία, η οποία κατασκεύασε τον πυρηνικό σταθμό του Ιράν στο Μπουσέρ, συμμετείχε στις διεθνείς διαπραγματεύσεις που οδήγησαν σε μια συμφωνία-ορόσημο του 2015, η οποία περιόριζε το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας με αντάλλαγμα τον μετριασμό των κυρώσεων. Όμως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποσύρθηκε από τη συμφωνία κατά την πρώτη του θητεία.

Ο Πούτιν προσφέρθηκε να βοηθήσει στη διαμεσολάβηση για την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Τραμπ το Σάββατο, κατά την οποία προειδοποίησε για «απρόβλεπτες συνέπειες» για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή από την κρίση.

«Η κατάσταση βρίσκεται σήμερα σε πορεία περαιτέρω κλιμάκωσης», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ στους δημοσιογράφους την Τρίτη. «Προς το παρόν, βλέπουμε μια απροθυμία, τουλάχιστον από την πλευρά του Ισραήλ, να στραφεί σε οποιαδήποτε διαμεσολάβηση και γενικά να εισέλθει στην ειρηνική οδό της διευθέτησης».

Ο Ρώσος ηγέτης, ο οποίος μίλησε με τον Νετανιάχου και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν την Παρασκευή, είχε προτείνει να πάρει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης πριν η επίθεση του Ισραήλ σταματήσει τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν με στόχο την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας.

«Ένα κοινό ειρηνευτικό σχέδιο μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ είναι πιθανό, το οποίο θα ενίσχυε το παγκόσμιο κύρος της Ρωσίας και θα δημιουργούσε τα θεμέλια ώστε οι ΗΠΑ να εξετάσουν το ενδεχόμενο άρσης των αντιρωσικών κυρώσεων», δήλωσε ο Σεργκέι Μαρκόφ, πολιτικός σύμβουλος που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο.

Οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία θα ενίσχυε τη σχέση του Πούτιν με τον Τραμπ, την ώρα που οι ΗΠΑ απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τις προσπάθειες να τερματιστεί ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ακόμη και βραχυπρόθεσμα, όμως, η πολεμική μηχανή της Μόσχας μπορεί να επωφεληθεί.

«Για τη Ρωσία, η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν θα μπορούσε να είναι ένα γεωπολιτικό τζακ ποτ όσο και η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ», δήλωσε ο Ruslan Pukhov, ειδικός σε θέματα άμυνας με έδρα τη Μόσχα. «Ο πόλεμος με το Ιράν θα αυξήσει πιθανώς τις τιμές του πετρελαίου, πλήττοντας τις ελπίδες για μείωση των πολεμικών εσόδων της Μόσχας».

Ένας νέος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα αποσπούσε την παγκόσμια προσοχή από τις ενέργειες της Ρωσίας στην Ουκρανία και πιθανότατα θα προκαλούσε μετατόπιση της στρατιωτικής υποστήριξης των ΗΠΑ από το Κίεβο προς την ενίσχυση του Ισραήλ, σύμφωνα με τον Pukhov.

Παρόλα αυτά, μετά την αιφνίδια ανατροπή του σύμμαχου της Ρωσίας στη Συρία προέδρου Μπασάρ Αλ Άσαντ από τους αντάρτες τον Δεκέμβριο, το Κρεμλίνο έχει πολλά να χάσει από μια υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ, ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία που καταστρέφει τις υποδομές του Ιράν και μπορεί να οδηγήσει στην πτώση του καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με τον Νικίτα Σμάγκιν, εμπειρογνώμονα σε θέματα σχέσεων Ρωσίας-Ιράν, τα κοινά έργα, συμπεριλαμβανομένου ενός διαδρόμου μεταφορών Βορρά-Νότου, που θα βοηθούσε στην ελάφρυνση της πίεσης των κυρώσεων στις δύο χώρες, θα κινδύνευαν ενδεχομένως από μια παρατεταμένη σύγκρουση και την πολιτική αστάθεια στην Τεχεράνη.

«Η Ρωσία βλέπει την κατάσταση ως πιθανό καθρέφτη της εμπειρίας της με τον Άσαντ στη Συρία», είπε. «Ξαφνικά βρέθηκε να αντιμετωπίζει μια νέα και αβέβαιη ηγεσία, με τη φυγή ενός εταίρου στον οποίο είχε βασιστεί».

Στην ανάρτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρει, «Καθώς η Ελλάδα παλεύει ενάντια στις δύσκολες πυρκαγιές, οι πυροσβέστες μας, οι πιλότοι και οι άνδρες και οι γυναίκες της αστυνομίας εργάζονται ακούραστα για να προστατεύσουν ζωές, περιουσίες και τα δάση μας. Αλλά δεν είναι μόνοι. Δίπλα τους στέκονται οι εταίροι και οι σύμμαχοί μας. Είμαστε ευγνώμονες για τη βοήθειά σας».

As Greece is fighting against challenging wildfires, our firefighters, pilots and police men & women have been working tirelessly to protect lives, properties and our forests. But they are not alone. Next to them stand our partners and allies. We are grateful for your help. 🇬🇷🇪🇺

— Prime Minister GR (@PrimeministerGR) August 23, 2023

Spoke with 🇺🇸 @SecDef & 🇬🇧 @BWallaceMP about #Russia’s false claim that #Ukraine is preparing to use a dirty bomb on its own territory. #NATO Allies reject this allegation. Russia must not use it as a pretext for escalation. We remain steadfast in our support for Ukraine.

— Jens Stoltenberg (@jensstoltenberg) October 24, 2022

«Μίλησα με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Λόιντ Όστιν και τον υπουργό Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπεν Γουάλας, σχετικά με τον ψευδή ισχυρισμό της Ρωσίας ότι η Ουκρανία ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει βρώμικη βόμβα στο έδαφός της. Οι Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ απορρίπτουν αυτόν τον ισχυρισμό. Η Ρωσία δεν πρέπει να το χρησιμοποιήσει ως πρόσχημα για κλιμάκωση. Παραμένουμε σταθεροί στην υποστήριξή μας προς την Ουκρανία», σημειώνει στην ανάρτησή του ο κ. Στόλτενμπεργκ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει αποδυθεί σε έναν δύσκολο αγώνα να κρατήσει ενωμένο τον φιλο-ουκρανικό συνασπισμό, αν όχι να προσελκύσει νέα μέλη, την ώρα που έχει δυσκολίες στο εσωτερικό της χώρας του, λίγες εβδομάδες πριν από μια αναμέτρηση που ίσως αλλάξει τις πολιτικές ισορροπίες.

Τους τελευταίους μήνες, γράφει η Washington Post, ο πρόεδρος Μπάιντεν είχε πολλές ώρες συνομιλιών με τον πρωθυπουργό της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, τον πρόεδρο της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόζα, και άλλους ξένους ηγέτες που δεν είχαν πάρει σαφή θέση. Τους κάλεσε ειδικά να πάρουν θέση κατά του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο Ινδός ηγέτης πράγματι τον Σεπτέμβριο είπε στον Βλαντίμιρ Πούτιν ότι «δεν είναι ώρα για πολέμους». Ήταν μια σαφής θέση από τον Μόντι, που ως τότε κρατούσε προσεκτική ουδετερότητα, άγνωστο όμως αν αυτό ήταν το προϊόν της πίεσης των ΗΠΑ.

Εν τω μεταξύ, την Τετάρτη στον ΟΗΕ θα τεθεί προς ψηφοφορία προσχέδιο ψηφίσματος που καταδικάζει την προσάρτηση από τη Ρωσία των τεσσάρων ουκρανικών περιοχών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και οι αξιωματούχοι αγωνίζονται να πείσουν ως σήμερα αδέσμευτες χώρες από τη Νότια Αμερική, την Αφρική και την Ασία να πάρουν θέση υπέρ της Ουκρανίας. Δύσκολο το έργο γιατί πολλές από αυτές πλήττονται από τις τιμές των καυσίμων και των τροφίμων που αυξάνονται λόγω του πολέμου.

Στόχος της Ουάσινγκτον το ευρύτερο δυνατό μέτωπο. Τον Μάρτιο 141 χώρες είχαν καταδικάσει την εισβολή. Ο,τιδήποτε λιγότερο για το ψήφισμα της Τετάρτης για τις ΗΠΑ θα φαίνεται σαν χαμένο έδαφος.

Αλλά ο Μπάιντεν έχει και ένα δικό του εσωτερικό αγώνα που πρέπει να να κερδίσει.

Κάποιοι Ρεπουμπλικανοί έχουν αρχίσει να εκφράζουν τη διαφωνία τους για τα δισεκατομμύρια που έχουν διατεθεί σε στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Οι ρωγμές ενδεχομένως θα γίνουν ρήγμα αν οι Ρεπουμπλικανοί κερδίσουν στις ενδιάμεσες εκλογές της 8ης Νοεμβτίου, σενάριο αρκετά πιθανό.

Παράλληλα, υπερτριπλάσιοι είναι και οι Ρεπουμπλικανοί (ή ανεξάρτητοι ποου τείνουν προς τους Ρεπουμπλιακνούς) που δηλώνουν ότι δίνεται στο Κίεβο «υπερβολικά πολλή βοήθεια» (από 9% τον Μάρτιο σε 32% το Σεπτέμβριο).