«Δεν γνωρίζει, δεν έχει συνομιλήσει, δεν έχει συναντήσει ποτέ τον Κοτζιά. Δεν γνωρίζει ποιος συνέταξε τη συμφωνία, ούτε ο ίδιος ούτε το γραφείο του είχε οποιαδήποτε σχέση. ⁠Δεν γνώριζε ούτε λέξη για τη συμφωνία έως ότου κατέστη δημόσια», για να καταλήξει ότι «υπάρχουν κοινά ψεύδη και ψεύδη ασύστολης χυδαιότητας. Είμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Και υφίστανται ευθύνες, και ποινικές, για όσους τα παράγουν ή διακινούν».

Σε ανάλογο τόνο και η ενημέρωση των πολιτικών συντακτών από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη:

«Ο Πρωθυπουργός ως Αρχηγός της Αντιπολίτευσης, είχε εναντιωθεί στη Συμφωνία των Πρεσπών, γιατί ήταν μια κακή συμφωνία. Είχαμε επισημάνει τις αντιρρήσεις μας. Η ΝΔ είχε καταψηφίσει την Συμφωνία των Πρεσπών. Τώρα, ως προς τον κ. Γεραπετρίτη, υπάρχουν -ξέρετε- οι αξιολογικές κρίσεις, οι οποίες μπορεί να είναι λανθασμένες, τουλάχιστον για εμάς, υπάρχει η διαστρέβλωση της αλήθειας και υπάρχουν και τα ψέματα που είναι αποκυήματα επιστημονικής φαντασίας. Σε σημείο, μάλιστα, που είναι εντελώς εξοργιστικά. Ο κ. Γεραπετρίτης, καταρχάς, ούτε γνωρίζει, ούτε έχει συνομιλήσει, ούτε έχει συναντήσει ποτέ τον κ. Κοτζιά, από όσο ο ίδιος μας έχει πει. Δεν γνωρίζει καν ποιος συνέταξε την Συμφωνία των Πρεσπών και ενημερώθηκε για αυτήν όταν έγινε δημόσια. Όλα όσα λέγονται, ειδικά για αυτό το θέμα, είναι ασύστολα ψεύδη. Τα διαψεύδουμε κατηγορηματικά και, μάλιστα, αναρωτιόμαστε αν τόσο, μα τόσο απροκάλυπτα ψέματα, τέτοιες διατυπώσεις που είναι αντίθετες στην ίδια την πραγματικότητα, αν διακινούνται εξ αμελείας ή και εκ δόλου. Εγείρεται αυτό το ερώτημα. Είναι αδιανόητο αυτό που έχει ειπωθεί και, επαναλαμβάνω, το διαψεύδουμε κατηγορηματικά».

Από τη μεριά του και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς προχώρησε σε διάψευση αναφέροντας ότι:

«Εμείς στο ΥΠΕΞ δουλέψαμε λέξη προς λέξη τη Συμφωνία. Προσωπικά δούλεψα και τα έγραφα εγώ και τα έχω στο κομπιούτερ μου. Αν ο Γεραπετρίτης πήρε από κάπου τα κείμενα να τα δει, ενημερωτικά, δεν ξέρω. Το μόνο που μπορώ να διαβεβαιώσω ότι κανείς άλλος δεν δούλεψε κείμενα».

• Ποια είναι η εικόνα που μεταφέρεται από την πλευρά των πρωταγωνιστών, που είχαν άμεση συμμετοχή και στη διαπραγμάτευση και στην απόφαση;

Από το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα υπογραμμίζεται ότι σε όλα τα βήματα της διαπραγμάτευσης της Συμφωνίας των Πρεσπών υπήρχε θεσμική ενημέρωση των υπόλοιπων κομμάτων και προφανώς της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Αυτό αποτυπώθηκε καταρχάς στις συναντήσεις που είχε ο Αλέξης Τσίπρας με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς στις 27 Ιανουαρίου 2018, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Ζόραν Ζάεφ στο Νταβός που ουσιαστικά αποτέλεσε την εκκίνηση της διαπραγμάτευσης.

Αποτυπώθηκε, επίσης, στις τακτικές ενημερώσεις που γίνονταν από τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά προς τους αντίστοιχους τομεάρχες των κομμάτων της αντιπολίτευσης, στην περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας τον Γιώργο Κουμουτσάκο.

Ενημέρωση υπήρχε παράλληλα και προς την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Δημοσιεύματα εκείνης της εποχής δείχνουν επέισης ότι τα βασικά ζητήματα που προέκυπταν ως προς τη διαπραγμάτευση και την ενδεχόμενη συμφωνία, δηλαδή αυτά που θα αφορούσαν το όνομα, το χαρακτήρα της ονομασίας (erga omnes ή «διπλή ονομασία»), τα ζητήματα της γλώσσας και της ταυτότητας, τη συσχέτιση της συμφωνίας με την εισδοχή στο ΝΑΤΟ και την ένταξη στην ΕΕ, συζητιούνταν πλατιά στη δημόσια σφαίρα.

• Το περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα επιμένει ότι όχι μόνο επί της ουσίας ενήμερη ήταν η Αξιωματική Αντιπολίτευση για τη διαπραγμάτευση και τα επίδικά της, αλλά της είχε γίνει σαφής πρόσκληση να στηρίξει την όλη προσπάθεια με κριτήρια εθνικά.

Αναφέρουν μάλιστα ότι κατά τη συνάντηση που είχε ο Αλέξης Τσίπρας με τον Κυριάκο Μητσοτάκη του είχε υπογραμμίσει πως η ευθύνη του πρωθυπουργού είναι να μην στέκεται στο πολιτικό κόστος όταν πρόκειται για ζητήματα εθνικά. Για να ακολουθήσει δήλωση κατά την έξοδο του σημερινού πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι ο Αλέξης Τσίπρας «δεν ενημέρωσε ποτέ ούτε το Κοινοβούλιο ούτε τον ελληνικό λαό», ότι «δίχασε τους Έλληνες», ενώ θέση της Νέας Δημοκρατίας ήταν «δεν θα διχάσουμε τους Έλληνες για να ενώσουμε τους Σκοπιανούς».

Συμπερασματικά η ΝΔ που εκείνο τον καιρό… κινείτο προς την εξουσίκα δεν ήθελε επουδενί να χρεωθεί κάποια σύμπλευση ενώ παράλληλα κάποιοι υποστηρίζουν, όπως αποδεικνύεται και από τη μετέπειτα σθεναρή υποστήριξη της Συμφωνίας των Πρεσπών, θα είχε παράλληλα λύσει ένα μεγάλο αγκάθι στα βόρεια σύνορα της χώρας.

Η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής με εμφανή τον προβληματισμό για την επόμενη ημέρα καθώς ο ηγέτης του VMRO – DPMNE επαναφέρει τον όρο “Μακεδονία” κάτι που ήταν και κυρίαρχο κατά την την προεκλογική του εκστρατεία. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα δήλωσε πως στις εκλογές αυτές «νίκησε ο περήφανος λαός της “Μακεδονίας” και ηττήθηκε η διαφθορά, ο νεποτισμός και η αναξιοκρατία που εξέθρεψε η συγκυβέρνηση SDSM-DUI».

Ο Χριστιάν Μίτσκοσκι δήλωσε ότι τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τον αντιπολιτευόμενο αλβανικό συνασπισμό «Αξίζει» για τον σχηματισμό κυβέρνησης στη χώρα, αποκλείοντας παράλληλα το ενδεχόμενο μετεκλογικής συνεργασίας με το DUI, το οποίο τα τελευταία 20 χρόνια συμμετέχει σε όλες τις κυβερνήσεις συνασπισμού της χώρας.

Πάντως όπως είπε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, είναι πολύ δύσκολο για τη Βόρεια Μακεδονία να τινάξει τη Συμφωνία των Πρεσπών στον αέρα, καθώς πρόκειται για μία διεθνή συμφωνία που μπορεί να επιφέρει σοβαρές κυρώσεις εάν παραβιαστεί. Παράλληλα, κάτι τέτοιο θα προκαλούσε και προβλήματα στην ενταξιακή πορεία της χώρας.

• Εφόσον η νέα κυβέρνηση στα Σκόπια επιμείνει πράγματι σε αυτή τη θέση, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θα έρθει στη δύσκολη θέση να πρέπει να υπερασπιστεί τη συμφωνία των Πρεσπών που ως αντιπολίτευση κατήγγειλε.

“Είναι αυτονόητο ότι δεν μπορούμε να σχολιάσουμε ή να παρέμβουμε σε εκλογική διαδικασία άλλου κράτους. Είναι σεβαστή η ετυμηγορία των πολιτών. Περιμένουμε να δούμε τις διακηρύξεις της νέας κυβέρνησης μόλις ορκιστεί”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.

Στην επιμονή των δημοσιογράφων, τι θα κάνει η ελληνική πλευρά εάν η νέα κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας αμφισβητήσει τη συμφωνία των Πρεσπών, ο κ. Μαρινάκης έδειξε ότι η Αθήνα αναμένει την τήρηση των δεσμεύσεων της.

“Η ΝΔ ως αντιπολίτευση είχε μία συνεπή, καθαρή και απολύτως ορθά διατυπωμένη στάση. Είχαμε εκφράσει επιφυλάξεις και αντιρρήσεις, κάνοντας χρήση όλων των θεσμικών κοινοβουλευτικών εργαλείων ως αντιπολίτευση. Όπως όμως είχε επισημάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη στιγμή που αυτή η συμφωνία αποτελεί απόφαση του ελληνικού Κοινοβουλίου, αποτελεί και μία δέσμευση η οποία με βάση τη συνέχεια του κράτους θα ακολουθεί και τις επόμενες κυβερνήσεις”, είπε ο κ. Μαρινάκης και πρόσθεσε: “Εμείς το σεβόμαστε. Είναι μία διεθνής συνθήκη που έχει κυρωθεί. Υπερισχύει από κάθε άλλη διάταξη και αυτό περιμένουμε να γίνει σεβαστό και από την άλλη πλευρά”.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέφυγε πάντως να απαντήσει στο ερώτημα μήπως ήταν λάθος που δεν κύρωσε η κυβέρνηση τα μνημόνια συνεργασίας με τη Βόρεια Μακεδονία σε εφαρμογή της συμφωνίας των Πρεσπών, λόγω της αντίδρασης του Αντώνη Σαμαρά.

“Ο χρονισμός όλων των υπολοίπων δεν έχει να κάνει με αιτιάσεις που αναφέρονται σε δημοσιεύματα”, υποστήριξε ο κ. Μαρινάκης και κατέληξε: “Αλλά ας μη μιλάμε υποθετικά. Ας περιμένουμε να δούμε τι θα πει η νέα κυβέρνηση και θα τοποθετηθούμε και εμείς”.

Τα αποτελέσματα των εκλογών

Το δεξιό αντιπολιτευόμενο κόμμα VMRO-DPMNE κατέγραψε συντριπτική νίκη στις βουλευτικές και στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν χθες Τετάρτη στη Βόρεια Μακεδονία. Σε ό,τι αφορά τις βουλευτικές εκλογές, με καταμετρημένο το 95% των ψήφων, το VMRO-DPMNE συγκεντρώνει ποσοστό 43% και καταλαμβάνει 59 έδρες στη Βουλή των 120 εδρών.

• Το απερχόμενο κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM) καταποντίστηκε, λαμβάνοντας ποσοστό μόλις 15% και εξασφαλίζοντας 19 έδρες.
• Την τρίτη θέση με ποσοστό 14% και 18 έδρες καταλαμβάνει το μεγαλύτερο αλβανικό κόμμα στη Βόρεια Μακεδονία, το DUI του Αλί Αχμέτι.
• Στην τέταρτη θέση με ποσοστό 11% και 13 έδρες έρχεται ο συνασπισμός τεσσάρων αντιπολιτευόμενων αλβανικών κομμάτων με την επωνυμία «Αξίζει».
• Πέμπτο, με ποσοστό 6,8% και έξι έδρες, είναι το εθνικιστικό, φιλορωσικό κόμμα «Αριστερά». Έκτο, με ποσοστό 5,3% και πέντε έδρες το νεοσύστατο κόμμα «Ξέρω» του δημάρχου του Κουμάνοβο, Μάξιμ Ντιμιτρίεφσκι, ο οποίος αποχώρησε πριν από δύο χρόνια από το SDSM.

Στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στη Βόρεια Μακεδονία τον Ιούλιο του 2020, πρώτο είχε έρθει το SDSM (με επικεφαλής τότε τον Ζόραν Ζάεφ) καταλαμβάνοντας 46 έδρες, ενώ το δεύτερο VMRO-DPMNE είχε εξασφαλίσει 44 έδρες.

• Ταυτόχρονα, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξήχθη χθες παράλληλα με τις βουλευτικές εκλογές, η υποψήφια του VMRO-DPMNE Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα συγκέντρωσε ποσοστό 65%, έναντι ποσοστού μόλις 29% που απέσπασε ο υποψήφιος του SDSM και απερχόμενος πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας Στέβο Πεντάροφσκι.

Με το αποτέλεσμα αυτό, η 70χρονη Σιλιάνοφσκα εκλέγεται στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα. Είναι η πρώτη γυναίκα που θα αναλάβει πρόεδρος της Δημοκρατίας στην ιστορία της χώρας.

• Ο απερχόμενος πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας Πεντάροφσκι δήλωσε ότι τα αποτελέσματα των εκλογών είναι ξεκάθαρα και πως η ιδέα του για πολυεθνική χώρα, πλήρως ενσωματωμένη στις ευρωατλαντικές δομές, δυστυχώς δεν έτυχε υποστήριξης από το εκλογικό σώμα αυτή τη φορά.

Μετά τα μεσάνυχτα, μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του VMRO-DPMNE συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία των Σκοπίων, όπου πανηγύρισαν την επικράτηση του κόμματος στις χθεσινές διπλές εκλογές στη χώρα.