Η Δύση προσπάθησε να τιμωρήσει τη Ρωσία με μια σειρά μέτρων, όπως το κλείσιμο του εναέριου χώρου στα ρωσικά αεροσκάφη, το κλείσιμο ορισμένων ρωσικών τραπεζών από το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό δίκτυο SWIFT και τον περιορισμό της ικανότητας της Μόσχας να αναπτύξει τα συναλλαγματικά της αποθέματα 630 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Άρθρο Κοτζιά: Μια διαφορετική σκοπιά – Η γεωπολιτική του Ουκρανικού και ο νεοτσαρισμός

Η οικονομία της Ρωσίας είχε ήδη αναταράξεις τη Δευτέρα.

Το ρούβλι έπεσε έως και 30% σε χαμηλό όλων των εποχών, ενώ η κεντρική τράπεζα διπλασίασε το βασικό της επιτόκιο στο 20%, κράτησε τις χρηματιστηριακές αγορές και τις αγορές παραγώγων κλειστές και απαγόρευσε προσωρινά στους χρηματιστές να πουλήσουν τίτλους που κατείχαν ξένοι για να βοηθήσουν να περιοριστούν οι απώλειες.

Η BP BP.L, ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής της Ρωσίας, ανακοίνωσε ξαφνικά το Σαββατοκύριακο ότι εγκαταλείπει το 20% της συμμετοχής της στην κρατικά ελεγχόμενη Rosneft ROSN.MM (η οποία εφοδιάζει με καύσιμα τον ρωσικό στρατό) με κόστος έως και 25 δισεκατομμύρια δολάρια, μειώνοντας τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της βρετανικής εταιρείας στο μισό.

Η απόφαση της BP, η οποία ακολούθησε συνομιλίες με τη βρετανική κυβέρνηση, έριξε τα φώτα της δημοσιότητας σε άλλες δυτικές εταιρείες με μερίδια σε ρωσικά έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου, όπως η αμερικανική εταιρεία ExxonMobil XOM.N, η γαλλική TotalEnergies TTEF.PA και η βρετανική Shell SHEL.L.

Η Equinor EQNR.OL, η ενεργειακή εταιρεία που ανήκει κατά πλειοψηφία στο νορβηγικό κράτος, δήλωσε ότι θα αρχίσει να εκχωρεί τις κοινοπραξίες της στη Ρωσία, ενώ το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, το μεγαλύτερο στον κόσμο, θα εκχωρήσει επίσης τα ρωσικά περιουσιακά του στοιχεία, αξίας περίπου 25 δισεκατομμυρίων νορβηγικών κορωνών (2,8 δισεκατομμύρια δολάρια).

Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Αυστραλίας δήλωσε επίσης ότι σχεδιάζει να περιορίσει την έκθεσή του σε εταιρείες εισηγμένες στη Ρωσία.

Μεγάλα τμήματα της ρωσικής οικονομίας θα είναι απαγορευμένη ζώνη για τις δυτικές τράπεζες και τις χρηματοπιστωτικές εταιρείες μετά την απόφαση να αποκόψουν ορισμένες από τις τράπεζές της από το SWIFT, ένα ασφαλές σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων που χρησιμοποιείται για συναλλαγές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε όλο τον κόσμο.

Ο ευρωπαϊκός βραχίονας της Sberbank SBER.MM, του μεγαλύτερου δανειστή της Ρωσίας, αντιμετωπίζει αποτυχία, προειδοποίησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) τη Δευτέρα, μετά από εξάντληση των καταθέσεων της.

Η βρετανική τράπεζα HSBC HSBA.L δήλωσε ότι αρχίζει να τερματίζει τις σχέσεις της με μια σειρά από ρωσικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της δεύτερης μεγαλύτερης, της VTB, μίας από αυτές που έχουν τεθεί στο στόχαστρο κυρώσεων, σύμφωνα με σημείωμα από το Reuters.

Εν μέσω της διευρυνόμενης οικονομικής πίεσης στη Ρωσία, ακόμη και η ουδέτερη Ελβετία δήλωσε ότι είναι πιθανό να ακολουθήσει την ΕΕ επιβάλλοντας κυρώσεις και παγώνοντας ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Ενώ οι Ρώσοι έκαναν ουρές στα ΑΤΜ το Σαββατοκύριακο λόγω των ανησυχιών ότι οι κυρώσεις θα προκαλούσαν ελλείψεις μετρητών, οι δυτικές εταιρείες με έκθεση στη Ρωσία δέχτηκαν το χτύπημα όταν άνοιξαν οι αγορές τη Δευτέρα.

Η Nokian Tires TYRES.HE, η οποία δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μετέφερε κάποια παραγωγή στη Φινλανδία από τη Ρωσία όπου έχει εργοστάσιο και αποθήκη, απέσυρε τις οδηγίες για το 2022, βάζοντας στο σφυρί τις μετοχές της.

Οι μετοχές υποχώρησαν επίσης στη Societe Generale SOGN.PA, τη γαλλική τράπεζα που κατέχει τη ρωσική Rosbank, και την αυτοκινητοβιομηχανία Renault RENA.PA, η οποία ελέγχει τη ρωσική αυτοκινητοβιομηχανία Avtovaz.

Η Finnair FIA1S.HE έχασε το ένα πέμπτο της αξίας της αφού απέσυρε την καθοδήγηση για το 2022 λόγω του πιθανού κλεισίματος του ρωσικού εναέριου χώρου, μετά τα ευρωπαϊκά έθνη και τον Καναδά στο άνευ προηγουμένου βήμα να κλείσουν τον εναέριο χώρο τους στα ρωσικά αεροσκάφη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέταζαν μια παρόμοια κίνηση, ανέφεραν αμερικανοί αξιωματούχοι.

Οι εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης δήλωσαν ότι θα τερματίσουν εκατοντάδες μισθώσεις αεροσκαφών με ρωσικές αεροπορικές εταιρείες λόγω κυρώσεων. Η Ρωσία διαθέτει 980 επιβατικά αεροσκάφη σε υπηρεσία, με 777 μισθωμένα και 515 ενοικιασμένα από ξένες εταιρείες, δήλωσε η εταιρεία αναλύσεων Cirium.

Η ιρλανδική AerCap Holdings AER.N, ο μεγαλύτερος εκμισθωτής αεροπλάνων στον κόσμο με περίπου το 5% του στόλου της μισθωμένο σε ρωσικές αεροπορικές εταιρείες, δήλωσε ότι θα σταματήσει τη μίσθωση στη Ρωσία. Η ασιατική εκμισθωτής BOC Aviation 2588.HK δήλωσε ότι τα περισσότερα από τα αεροπλάνα της στη Ρωσία, ή περίπου το 4,5% του στόλου της, θα επηρεαστούν.

Η UPS.N και η FedEx Corp FDX.N, με έδρα τις ΗΠΑ, United Parcel Service Inc, δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες logistics στον κόσμο, δήλωσαν ότι σταματούν τις παραδόσεις στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Η ΕΕ έχει απαγορεύσει τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης RT και Sputnik, ενώ οι καναδικές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες σταμάτησαν επίσης να προσφέρουν το κανάλι RT. Η Google απαγόρευσε στο RT και σε άλλα ρωσικά κανάλια να λαμβάνουν χρήματα για διαφημίσεις σε ιστότοπους, εφαρμογές και βίντεο YouTube, παρόμοια με κίνηση του Facebook.

Ο επικεφαλής της εσωτερικής αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης είπε στους διευθύνοντες συμβούλους της Alphabet GOOGL.O που είναι ιδιοκτήτης της Google και της μονάδας του YouTube την Κυριακή να απαγορεύσουν τους χρήστες που πιέζουν την πολεμική προπαγάνδα ως μέρος των μέτρων για τον τερματισμό της παραπληροφόρησης για την Ουκρανία.

Πηγή: reuters.com

Οι δυτικές χώρες ανακοίνωσαν μέτρα «για να απομονώσουν τη Ρωσία από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και την παγκόσμια οικονομία, ιδίως τον αποκλεισμό ορισμένων ρωσικών τραπεζών από το Swift» και «ζήτησαν από την Ιαπωνία να συμμετάσχει. Η Ιαπωνία θα συμμετάσχει σε αυτήν την πρωτοβουλία», δήλωσε ο πρωθυπουργός Φούμιο Κισίντα.

Ικανοποίηση της Ιταλίας

Πηγές της ιταλικής κυβέρνησης σχολίασαν με ικανοποίηση την απόφαση του Ιάπωνα πρωθυπουργού, Φούμιο Κισίντα, να συμμερισθεί και να προσυπογράψει την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου για περαιτέρω περιοριστικές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσία. Η κυβέρνηση Ντράγκι αναμένει να υπάρξει περαιτέρω συντονισμός με την Ιαπωνία, τις αμέσως επόμενες ημέρες.

Η ανακοίνωση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για την «ειδική επιχείρηση» στην Ουκρανία έστειλε το ρούβλι σε ιστορικά χαμηλά και ώθησε τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους να επιβάλουν κυρώσεις στην κεντρική τράπεζα της Ρωσίας.

Αργά το Σάββατο, κόσμος καθόταν σε άδεια ΑΤΜ περιμένοντας να φτάσουν νέες παρτίδες μετρητών, καθώς οι φόβοι αυξάνονται για το κατά πόσο θα μπορούν να πληρώσουν για αγαθά και υπηρεσίες χρησιμοποιώντας Visa και Mastercard.

«Ο κόσμος πανικοβάλλεται», σχολίασε ένας τραπεζίτης σε δυτική τράπεζα στη Μόσχα. «Αλλά οι αναλήψεις των μετρητών τους βλάπτουν τη Ρωσία, τη ρευστότητα των τραπεζών μειώνεται», πρόσθεσε. 

Σε σημαντικές ανακοινώσεις προχώρησε αργά το βράδυ του Σαββάτου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, γνωστοποιώντας το νέο πακέτο κυρώσεων της Ε.Ε. στη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου και του αποκλεισμού ρωσικών τραπεζών από το διεθνές διατραπεζικό σύστημα Swift για την εισβολή στην Ουκρανία.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Ε.Ε., σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους εταίρους θα προχωρήσει στην επιβολή πρόσθετων και πιο σκληρών κυρώσεω

“Δεσμευόμαστε να διασφαλίσουμε ότι ένας συγκεκριμένος αριθμός ρωσικών τραπεζών θα αφαιρεθεί από το SWIFT. Αυτό θα σταματήσει τη λειτουργία τους παγκοσμίως και ουσιαστικά θα εμποδίσει τις ρωσικές εισαγωγές και εξαγωγές.
Θα παραλύσουμε τα περιουσιακά στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας. Αυτό θα παγώσει τις συναλλαγές και θα καταστήσει αδύνατη για την Κεντρική Τράπεζα τη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων.
Θα εργαστούμε για να απαγορεύσουμε στους Ρώσους ολιγάρχες να χρησιμοποιούν τα χρηματοοικονομικά τους στοιχεία στις αγορές μας. Ο Πούτιν ακολούθησε ένα μονοπάτι με στόχο να καταστρέψει την Ουκρανία, αλλά αυτό που κάνει στην πραγματικότητα είναι να καταστρέφει το μέλλον της χώρας του”.

Κλείνοντας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεσμεύτηκε “να σακατέψουμε την ικανότητα του Πούτιν να χρηματοδοτεί την πολεμική του μηχανή”.

Ο επικεφαλής των εξωτερικών υποθέσεων της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ δήλωσε ότι ο αποκλεισμός της Ρωσίας από το Swift «εξετάστηκε» από τους υπουργούς Εξωτερικών την Παρασκευή (25/2) αλλά πρόσθεσε ότι η κίνηση αυτή δεν έλαβε την «απαραίτητη ομοφωνία». Ο Μπορέλ δήλωσε ότι η κίνηση αυτή παραμένει μια πιθανότητα και «ενδεχομένως να υιοθετηθεί στις επόμενες ημέρες».

Όπως εξηγούν τραπεζικές πηγές «ο αποκλεισμός της Ρωσίας από το σύστημα το οποίο χρησιμοποιείται από χιλιάδες χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, θα έπληττε το τραπεζικό δίκτυο της χώρας και την πρόσβαση σε κεφάλαια. Ωστόσο, διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, θα υπάρξουν επιπτώσεις και σε άλλες χώρες και εταιρείες, επειδή, για παράδειγμα, θα διακοπεί η αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Τι είναι το Swift

Το Swift είναι ένα σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ των τραπεζών παγκοσμίως. Πρόκειται για ένα διατραπεζικό σύστημα μέσω του οποίου τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καταγράφουν, ενημερώνουν και διεκπεραιώνουν διασυνοριακές χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Ιδρύθηκε το 1973, έχει την έδρα του στο Βέλγιο και συνδέει 11.000 τράπεζες και ιδρύματα σε περισσότερες από 200 χώρες.

Στέλνει περισσότερα από 40 εκατομμύρια μηνύματα την ημέρα, καθώς τρισεκατομμύρια δολάρια αλλάζουν χέρια μεταξύ εταιρειών και κυβερνήσεων. Περισσότερο από το 1% αυτών των μηνυμάτων πιστεύεται ότι αφορά ρωσικές πληρωμές.

Το Swift δημιουργήθηκε από αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες, οι οποίες δεν ήθελαν ένα μόνο ίδρυμα να αναπτύξει το δικό του σύστημα και να έχει μονοπώλιο. Το δίκτυο ανήκει πλέον από κοινού σε περισσότερες από 2.000 τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Εποπτεύεται από την Εθνική Τράπεζα του Βελγίου σε συνεργασία με τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο – συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και της Τράπεζας της Αγγλίας.

Το Swift συμβάλλει στο να καταστεί δυνατό το ασφαλές διεθνές εμπόριο για τα μέλη του και υποτίθεται ότι δεν παίρνει θέση σε διαμάχες. Ωστόσο, το Ιράν αποκλείστηκε από το Swift το 2012, στο πλαίσιο των κυρώσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Έχασε σχεδόν το ήμισυ των εσόδων του από τις εξαγωγές πετρελαίου και το 30% του εξωτερικού εμπορίου. Το Swift δεν έχει καμία επιρροή στις κυρώσεις και οποιαδήποτε απόφαση για την επιβολή τους εναπόκειται στις κυβερνήσεις.

Πώς θα επηρέαζε τη Ρωσία

Σε περίπτωση που αποφασιστεί ο αποκλεισμός της Ρωσίας, οι ρωσικές εταιρείες θα χάσουν την πρόσβαση στις ομαλές και άμεσες συναλλαγές που παρέχει το Swift. Οι πληρωμές για τα πολύτιμα ενεργειακά και γεωργικά προϊόντα της θα διαταράσσονταν σοβαρά. Οι τράπεζες πιθανότατα θα έπρεπε να συναλλάσσονται απευθείας μεταξύ τους, προσθέτοντας καθυστερήσεις και επιπλέον κόστος και θα εμπόδιζε την ικανότητα της Ρωσίας να ανακτά τα διεθνή κέρδη από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου της. Το 2014 η Ρωσία είχε απειληθεί με αποκλεισμό από το Swift όταν προσάρτησε την Κριμαία. Η Ρωσία δήλωσε ότι η κίνηση αυτή θα ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου.

Διχασμένη η Δύση

Ωστόσο όπως εξηγούν τραπεζικοί παράγοντες ο αποκλεισμός της Ρωσίας από το σύστημα αυτό θα έβλαπτε τις εταιρείες που προμηθεύουν αγαθά στη χώρα και αγοράζουν από αυτήν, ιδίως τη Γερμανία.

Η Ρωσία είναι ο κύριος προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εξεύρεση εναλλακτικών προμηθειών δεν θα είναι εύκολη. Με τις τιμές της ενέργειας ήδη στα ύψη, η περαιτέρω αναστάτωση είναι κάτι που πολλές κυβερνήσεις θέλουν να αποφύγουν. Οι εταιρείες στις οποίες η Ρωσία χρωστά χρήματα θα πρέπει να βρουν εναλλακτικούς τρόπους για να πληρωθούν, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος μια μεγάλης διεθνούς τραπεζικής αναστάτωσης είναι πολύ μεγάλος.

Νωρίτερα σήμερα ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι έχει πλέον συμφωνήσει, ενώ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Ιβ Λεντριάν τάχθηκε επίσης υπέρ του αποκλεισμού της Ρωσίας από τον SWIFT σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον ουκρανό ομόλογό του Ντμίτρο Κουλέμπα.

«Έχουμε σχεδόν πλήρη υποστήριξη από τις χώρες της ΕΕ για την αποσύνδεση της Ρωσίας από τον SWIFT. Ελπίζω ότι η Γερμανία και η Ουγγαρία θα έχουν το θάρρος να υποστηρίξουν αυτή την απόφαση. Εμείς έχουμε το θάρρος να υπερασπιστούμε την πατρίδα μας και την Ευρώπη», δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του.

Σύμφωνα με την αυστριακή εφημερίδα Kurier, αργότερα το απόγευμα έγινε γνωστό ότι και η Ουγγαρία έδωσε τελικά τη συγκατάθεσή της. Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν έκανε τη σχετική δήλωση κατά την επίσκεψή του, σήμερα, στα σύνορα της χώρας του με την Ουκρανία.

Με τη δήλωση «απλά λόγια πλέον δεν αρκούν», ο τσέχος πρόεδρος Μίλος Ζέμαν τάχθηκε επίσης υπέρ του αποκλεισμού της Ρωσίας, ενώ τα κράτη της Βαλτικής πίεζαν από την αρχή προς αυτή την κατεύθυνση. Η Αυστρία, η Γαλλία και η Ιταλία αντέδρασαν προσεκτικά, αλλά σταδιακά προσχώρησαν στην ίδια άποψη, όπως και η Κύπρος – έμεινε μόνο το Βερολίνο.

Ο Όλαφ Σολτς αντιμετωπίζει σε αυτή του τη στάση την αντίδραση και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), η οποία εκφράζεται κυρίως από τη Νεολαία (Jusos). Η πρόεδρος της οργάνωσης Νεολαίας Γιέσικα Ρόζενταλ κάλεσε να ανοίξει ο δρόμος για αυτή την κατηγορία κυρώσεων, επισημαίνοντας στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) ότι «πρέπει να επιβληθούν όλες οι διαθέσιμες κυρώσεις – και σε αυτές περιλαμβάνεται και αυτός ο αποκλεισμός». Μπορούμε να βλάψουμε πραγματικά τη ρωσική κυβέρνηση με αυτό, πρέπει να συμμορφωθούμε με τις απαιτήσεις των χωρών – εταίρων μας στην ανατολική Ευρώπη, δήλωσε η κυρία Ρόζενταλ, ενώ ο κ. Σολτς μιλούσε ακόμη υπέρ της παραμονής της Ρωσίας στον SWIFT.

«Έχουμε να κάνουμε με μια πολεμική επίθεση. Η αλληλεγγύη μας με την Ουκρανία είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά τα λόγια πρέπει να συνοδεύονται και από ξεκάθαρες πράξεις», πρόσθεσε η επικεφαλής της Νεολαίας του SPD. Οι Jusos αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του SPD στην Bundestag.

Όπως επισημαίνει η Rheinische Post, η συγκεκριμένη κύρωση θεωρείται ως η σκληρότερη, ωστόσο ο καγκελάριος Σολτς διστάζει, λόγω των συνεπειών που θα έχει και για γερμανικές επιχειρήσεις και καταναλωτές. «Εγωισμοί, τους οποίους βλέπουμε και στη Γερμανία, η οποία είναι πλέον η τελευταία στην ΕΕ με το όχι της», δήλωσε ο πολωνός Πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι και ζήτησε επιπλέον την αναστολή της λειτουργίας του αγωγού Nord Stream 1. Κάτι τέτοιο βέβαια θα σήμαινε ότι η Γερμανία θα έπρεπε να εγκαταλείψει άμεσα την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου.

“Το SWIFT είναι απλώς ζήτημα χρόνου, πολύ σύντομου χρόνου, ημερών”, είπε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το Reuters.

Συμπλήρωσε μάλιστα: “Είναι αρκετό; Όχι. Είναι απαραίτητο; Απολύτως. Οι κυρώσεις έχουν νόημα μόνο όταν υπάρχουν κόστη και για τις δύο πλευρές και αυτό θα στοιχίσει ακριβά”.

Ο Τζόνσον παρότρυνε τους ηγέτες να δράσουν άμεσα μέσω του SWIFT «για να προκαλέσουν το μέγιστο πλήγμα στον πρόεδρο Πούτιν και το καθεστώς του», δήλωσε το γραφείο του.

Σημειώνεται ότι ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μπρινό Λεμέρ, στις δικές του δηλώσεις, τόνισε ότι οι υπουργοί συζήτησαν το ενδεχόμενο αποκλεισμού της Ρωσίας από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, το οποίο δεν συμπεριλήφθηκε στο δεύτερο πακέτο κυρώσεων. Ο κ. Λεμέρ τόνισε ότι η Γαλλία στηρίζει την επιλογή αυτή και ότι «παραμένει στο τραπέζι», αλλά ότι υιοθέτησή του απαιτεί την ομόφωνη συναίνεση των κρατών-μελών.

Επιπλέον, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ, μιλώντας προ ολίγου, είπε ότι η Γερμανία είναι πλέον κι αυτή ανοιχτή στην επιλογή αυτή. Επιπλέον, στο τρίτο πακέτο αναμένονται και νέες κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας για την εμπλοκή της στην εισβολή στην Ουκρανία.

«(Ο) εχθρός με σημείωσε ως τον νούμερο ένα στόχο», είπε ο Ζελένσκι σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα. “Η οικογένειά μου είναι ο νούμερο δύο στόχος. Θέλουν να καταστρέψουν πολιτικά την Ουκρανία καταστρέφοντας τον αρχηγό του κράτους”, είπε χαρακτηριστικά ο Ουκρανός πρόεδρος που απευθύνθηκε στη Μόσχα ζητώντας διαπραγμάτευση, έχοντας προφανώς αποδεχθεί την αποχώρησή του.

Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία θα οδηγήσουν σε αύξηση του κόστους, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ, αλλά το μπλοκ θα είναι σε θέση να προστατεύσει τις οικονομίες του από τις επιπτώσεις του περαιτέρω πληθωρισμού.

Ο Λίντνερ μίλησε ενόψει της συνάντησης των ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών στο Παρίσι, η οποία πρόκειται να επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στις συνέπειες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ερωτηθείς για πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, πέρα ​​από εκείνες που συμφωνήθηκαν από τους ηγέτες της ΕΕ αργά την Πέμπτη, ο Λίντνερ επανέλαβε ότι «όλες οι επιλογές» παραμένουν στο τραπέζι».

Την ίδια ώρα ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Πολωνός Ντόναλντ Τουσκ, αποκαλύπτει την υποκρισία των Ευρωπαίων απέναντι στη ρωσική εισβολή. Μπορεί οι προσόψεις κτιρίων σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να έχουν πάρει τα χρώματα της σημαίας της Ουκρανίας, οι κυρώσεις, ωστόσο, είναι ασθενείς και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να κάμψουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Επίθεση κατά ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες «ντροπιάστηκαν», αρνούμενες να επιβάλουν τις σκληρότερες δυνατές κυρώσεις στη Ρωσία, ακόμη και όταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν βομβάρδιζε το Κίεβο, εξαπέλυσε ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ.

Η «έκρηξη» του Τουσκ αποκάλυψε έναν βαθύ διχασμό στον πυρήνα της Ευρώπης, κατά τη διάρκεια μίας από τις πιο σκοτεινές στιγμές για την Γηραιά Ήπειρο από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

«Σε αυτόν τον πόλεμο όλα είναι αληθινά: η τρέλα και η σκληρότητα του Πούτιν, τα θύματα της Ουκρανίας, οι βόμβες που πέφτουν στο Κίεβο», έγραψε ο Τουσκ στο Twitter. «Μόνο οι κυρώσεις σας είναι ψεύτικες [sic]. Αυτές οι κυβερνήσεις της ΕΕ που εμπόδισαν τις σκληρές αποφάσεις (δηλαδή η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ιταλία) έχουν ντροπιαστεί».

Η επίθεση Τουσκ στη Γερμανία, ήρθε λίγες ώρες αφότου ο Καγκελάριος Όλαφ Σολτς ηγήθηκε μιας ομάδας ηγετών που εμπόδισαν αυστηρότερες κυρώσεις κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, αναφέρει το Politico.

Έξαλλος ο Τουσκ

Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ απέρριψαν την έκκληση του ηγέτη της Ουκρανίας, για πιο σκληρές κυρώσεις κατά της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένης της αποκοπής της Ρωσίας από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT.

Γερμανία, Ιταλία και Ουγγαρία εμφανίζονται εξαιρετικά διστακτικές στην λεγόμενη κύρωση του Swift, όπως, άλλωστε, και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάϊντεν που δεν μπόρεσε να απαντήσει στη σχετική ερώτηση δημοσιογράφου, όπως επίσης και στο εάν υπάρχει υποστήριξη της Κίνας και της Ινδίας.

Το παράδειγμα των δυτικών χωρών, να επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία ως αντίποινα για τις κινήσεις της στο Ουκρανικό, δεν θα ακολουθήσει η Κίνα, επιχειρηματολογώντας ότι τα συγκεκριμένα μέτρα δεν αποτελούν «ποτέ θεμελιώδη και αποτελεσματικό τρόπο επίλυσης προβλημάτων» προσθέτοντας ότι «πάντα αντιτίθεται σε οποιεσδήποτε παράνομες μονομερείς κυρώσεις».

Οι αποστάσεις της Κίνας

Η κινεζική αντίδραση έρχεται μετά τις ανακοινώσεις Μπάιντεν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν κυρώσεις στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους ολιγάρχες της Ρωσίας.

«Η άποψη ότι η Ρωσία δεν θα επηρεαστεί είναι λανθασμένη. Οι αρνητικές επιπτώσεις μπορεί να μην γίνουν αισθητές εκ των προτέρων, αλλά οι κυρώσεις θα παρακωλύσουν τις δυνατότητες της Ρωσίας μακροπρόθεσμα», δήλωσε ο Κρίστοφερ Γκράνβιλ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων TS Lombard και παρατηρητής της Ρωσίας. To ερώτημα, βεβαίως, είναι εάν η Ουκρανία και η Δύση έχουν τον χρόνο που απαιτείται μέχρις ότου καμφθεί, εάν καμφθεί, η Μόσχα. Δεδομένου, μάλιστα, πως από τη στιγμή που θα πέσει το Κίεβο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα διορίσει κυβέρνηση-μαριονέτα και θα δημιουργήσει τετελεσμένα.

Τα βήματα της Δύσης περιλαμβάνουν κυρώσεις και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων σε περισσότερες ρωσικές τράπεζες και επιχειρηματίες, διακοπή της συγκέντρωσης κεφαλαίων στο εξωτερικό, πάγωμα ενός έργου αγωγού φυσικού αερίου ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τη Γερμανία και περιορισμό της πρόσβασης σε είδη υψηλής τεχνολογίας, όπως ημιαγωγοί.

Η Ρωσία απέρριψε τις κυρώσεις ως αντίθετες προς τα συμφέροντα εκείνων που τις επέβαλαν. Και δεν θα πλήξουν άμεσα μια οικονομία με συναλλαγματικά αποθέματα 643 δισεκατομμυρίων δολαρίων και σημαντικά έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Αυτά τα μεγέθη έχουν προσδώσει στη Ρωσία το προσωνύμιο «οικονομία-φρούριο», μαζί με ένα πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της τάξης του 5% του ετήσιου ΑΕΠ και έναν λόγο χρέους προς ΑΕΠ της τάξης του 20%, που είναι από τους χαμηλότερους στον κόσμο. Μόλις το ήμισυ των ρωσικών υποχρεώσεων είναι σε δολάρια, από 80% πριν από δύο δεκαετίες.

Αυτά τα στατιστικά στοιχεία προκύπτουν από την πολυετή αποταμίευση μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τον Πούτιν το 2014.

Oι αντιστάσεις για την εξαίρεση της Ρωσίας από το SWIFT

Το SWIFT (ακρωνύμιο του Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) είναι ένα σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ των τραπεζών παγκοσμίως. Ένα διατραπεζικό σύστημα μέσω των οποίων τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καταγράφουν-ενημερώνουν-διεκπεραιώνουν διασυνοριακές χρηματοοικονομικές συναλλαγές.

Περίπου έντεκα χιλιάδες τράπεζες ανήκουν στην αυτήν την «κοινότητα».
Όχι, το SWIFT δεν είναι αμερικανικό αλλά – υπό μια έννοια – ευρωπαϊκό. Ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1970. Έχει την έδρα του στο Βέλγιο και υπόκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ιδιοκτήτες-μέτοχοί του είναι τα ίδια τα μέλη του, ενώ το ίδιο ως σύστημα παραμένει θεωρητικώς ουδέτερο και ανεπηρέαστο από τις όποιες διαφορές ίσως υπάρξουν μεταξύ των μελών του.

Ενδεικτικά, το 2020 περίπου 38 εκατομμύρια συναλλαγές πραγματοποιούνταν καθημερινά παγκοσμίως μέσω της εν λόγω πλατφόρμας.

Έχει στο παρελθόν αποκλειστεί ποτέ κάποια χώρα από αυτό το σύστημα; Ναι, το Ιράν το 2018. Οι Αμερικανοί είχαν ζητήσει να αποκοπεί και η Ρωσία το 2014 (Κριμαία) αλλά το αίτημά τους δεν είχε γίνει δεκτό.

Η διατραπεζική «κοινότητα» του SWIFT έχει μεταξύ άλλων και 291 μέλη προερχόμενα από τη Ρωσία, το οποία όμως διακινούν μεγάλο πλήθος μηνυμάτων μέσω του εν λόγω συστήματος.

Εάν αποκλειστούν-αποκοπούν η Ρωσία και οι ρωσικές τράπεζες από αυτό το σύστημα, αυτό δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουν να γίνονται διασυνοριακές χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Αυτό θα συμβεί σε μια τέτοια περίπτωση είναι ότι η σχετική διαδικασία θα γίνει πολύ πιο δύσκολη και περίπλοκη, χρονοβόρα και πολυδάπανη.

Υπάρχουν εναλλακτικά συστήματα που να κάνουν την ίδια «δουλειά»; Ναι, αλλά όχι τόσο ευρείας «παγκόσμιας» χρήσης.

Χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζονται τώρα έτοιμες να εκδιώξουν τη Ρωσία από το SWIFT.

SWIFT και ρωσικό φυσικό αέριο

Χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία και η Ολλανδία, από την άλλη πλευρά, παρουσιάζονται να έχουν ενστάσεις και να διστάζουν. Ενδεχομένως, μεταξύ άλλων, επειδή χρησιμοποιούν το SWIFT για να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο.

Όσοι ανθίστανται χρησιμοποιούν, ωστόσο, και άλλα επιχειρήματα: Λένε για παράδειγμα ότι το «όπλο» της αποκοπής της Ρωσίας από το SWIFT θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μεταγενέστερη φάση, ή ότι εκείνο δεν αξίζει να χρησιμοποιηθεί επειδή πρακτικά δεν θα είχε μεγάλο κόστος για τη ρωσική πλευρά.

Mε πληροφορίες από Euractiv, Reuters,Guardian,Politico,Καθημερινή

Η Handelsblatt γράφει ότι, σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές που επικαλείται, οι οικονομικές κυρώσεις που έχουν ως στόχο τις ρωσικές τράπεζες εξετάζονται ως εναλλακτική λύση.

Ο αποκλεισμός της Ρωσίας από το Swift, ο οποίος θα απέκοπτε ουσιαστικά τη χώρα από την παγκόσμια οικονομία, θεωρείται εδώ και καιρό η έσχατη των κυρώσεων που θα μπορούσαν να επιβάλουν οι δυτικές χώρες στη Ρωσία για να την αποτρέψουν από την ανάληψη περαιτέρω στρατιωτικής δράσης εναντίον της γειτονικής της Ουκρανίας.

Υπενθυμίζεται πως το σύστημα Swift είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο που χρησιμοποιείται από όλα σχεδόν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παγκοσμίως για την αποστολή χρηματικών ποσών μεταξύ τους και αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς συστήματος πληρωμών.

Aξίζει να σημειωθεί ότι το ρωσικό ρούβλι βγήκε ενισχυμένο μετά την εν λόγω αναφορά της γερμανικής εφημερίδας.