Η έκθεση, με τίτλο: Euro Area Stability Watch, αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη και τις συνέπειες που έχουν στις δημοσιονομικές θέσεις των χωρών της και τις αγορές των ομολόγων τους. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση ένα δυσμενές σενάριο που κατάρτισε ο ESM, το οποίο προβλέπει νέα κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και άνοδο των τιμών ενέργειας με ταυτόχρονη σημαντική μείωση των τιμών των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, από την οποία θα υποστούν ζημιές και οι Ευρωπαίοι επενδυτές.

Κάθε ένα από τα δύο αυτά σοκ θα αποτελούσε από μόνο του σημαντική πρόκληση, αλλά και τα δύο μαζί θα ωθούσαν την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση (μείωση του ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027) και τον πληθωρισμό κοντά στο 5% (στο 3,4% σε μέσα επίπεδα το 2027).

Με βάση αυτό το δυσμενές σενάριο, χωρίς αλλαγή πολιτικής το δημόσιο χρέος θα αυξανόταν σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης το 2035, με εξαίρεση την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου θα μειωνόταν. Η αύξηση του δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη σε σχέση με το βασικό σενάριο του ESM, το οποίο είναι ευθυγραμμισμένο με τις τελευταίες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία της οικονομίας.

Με το βασικό σενάριο του ESM, το χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται να αυξηθεί την επόμενη δεκαετία και να φτάσει στο 103% του ΑΕΠ από σχεδόν 90% πέρυσι, λόγω του αντίκτυπου από τη δημογραφική γήρανση, της αύξησης των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ, της αύξησης του κόστους δανεισμού και των υποτονικών ρυθμών ανάπτυξης. Για την Ελλάδα – και άλλες χώρες που ήταν σε προγράμματα του ESM την περασμένη 10ετία – αναμένεται, ωστόσο, να συνεχισθεί η μείωση του χρέους.

Το α’ τρίμηνο του 2026, το ελληνικό χρέος μειώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, υποχωρώντας στο 143,5% του ΑΕΠ ή κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με ένα χρόνο πριν (152,9%). Αντίθετα, στο σύνολο της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2%, αντίστοιχα.

Σημαντική αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους τα επόμενα χρόνια προβλέπουν επίσης το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης. Tο ΔΝΤ προβλέπει ότι θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% πέρυσι, ενώ αναμένει ότι το γαλλικό χρέος θα αυξηθεί το ίδιο διάστημα στο 120,7% από 116% και το βελγικό στο 122,3% από 106,3%. Για το ιταλικό χρέος, το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1% του ΑΕΠ.

Το Ταμείο προβλέπει, δηλαδή, ότι στην επόμενη πενταετία το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού, κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από εφέτος, αλλά και του γαλλικού και του βελγικού.

Η συνεχιζόμενη ταχεία μείωση του χρέους διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα το spread (τη διαφορά στην απόδοση) των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου έναντι των γερμανικών, σε μία περίοδο έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Μετά τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν διεθνώς, με αυτή των γερμανικών 10ετών τίτλων να πλησιάζει το 3,20% την Πέμπτη. Για τα ελληνικά 10ετή ομόλογα, η απόδοση διαμορφώθηκε στο 3,92%, χαμηλότερα από των αντίστοιχων γαλλικών και ιταλικών που ξεπέρασαν το 4%.

Όπως θυμίζει η DBRS, οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς) ανακοίνωσαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους 2,4 δισ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 4% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό εξάμηνο.

Η δυναμική αύξηση των εσόδων από προμήθειες και συναλλαγές, σε συνδυασμό με τη διαχείριση κόστους και τη σταθερότητα στις πιστωτικές δαπάνες, έχει μετριάσει τη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους (NII). Παρ’ όλα αυτά, ο μέσος δείκτης ROE μειώθηκε στο 13% για το πρώτο εξάμηνο του 2025 από 14% το πρώτο εξάμηνο του 2024, λόγω της συσσώρευσης κεφαλαίων.

Η ανθεκτική επίδοση στο πρώτο εξάμηνο του 2025 έχει οδηγήσει σε αναθεώρηση προς τα πάνω των στόχων κερδοφορίας για το 2025, κυρίως χάρη στη μεγαλύτερη ανάπτυξη πιστώσεων και τη θετική τάση ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού, επισημαίνει ο οίκος.

Η υψηλότερη αύξηση των δανείων, σε συνδυασμό με τα οφέλη από τη θωράκιση των επιτοκίων, τις χαμηλότερες δαπάνες χρηματοδότησης καταθέσεων και τη μεγαλύτερη συνεισφορά από τίτλους σταθερού εισοδήματος, συνέβαλαν στη μείωση της πίεσης στα NII από τα χαμηλότερα επιτόκια, και αναμένουμε ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Ταυτόχρονα, τα καθαρά έσοδα από προμήθειες και συναλλαγές αυξήθηκαν σημαντικά στο πρώτο εξάμηνο του 2025, σε ένα περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου. Η λειτουργική αποδοτικότητα παρέμεινε ισχυρή.

Βελτιώνεται η ποιότητα ενεργητικού

Σημαντικές βελτιώσεις βλέπει ο οίκος DBRS και στον δείκτη κόστους κινδύνου (COR) και τα μέτρα ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών, τα οποία έχουν πλησιάσει τα ευρωπαϊκά επίπεδα, χάρη στη διαχειρίσιμη πιστωτική επικινδυνότητα και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των δανείων.

Η χρηματοδότηση και η ρευστότητα του τομέα παραμένουν υγιείς, και η κεφαλαιακή του θέση είναι ισχυρή, εξασφαλίζοντας ευχέρεια για μελλοντική στρατηγική, παρά την αύξηση της αποδοχής στους μετόχους, την απόσβεση της αναβαλλόμενης φορολογικής πίστης (DTC), την επίδραση του Basel IV, τη σημαντική ανάπτυξη δανείων και τις εξαγορές. Τα αποτελέσματα των stress tests της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA) για το 2025 έδειξαν καλύτερη απόδοση των ελληνικών τραπεζών σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ισχυρή αποδοτικότητα

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 3% σε ετήσια βάση, κυρίως χάρη στα έσοδα από συναλλαγές και άλλα έσοδα. Τα βασικά έσοδα (NII και καθαρές προμήθειες) παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα σε ετήσια βάση στο πρώτο εξάμηνο του 2025, καθώς η μείωση των NII αντισταθμίστηκε από την αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες και αμοιβές. Η εξαγορά της Hellenic Bank από την Eurobank το τρίτο τρίμηνο του 2024 συνέβαλε στην ενίσχυση των εσόδων για το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, τα συνολικά NII μειώθηκαν κατά 2% σε ετήσια βάση λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων. Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη των δανείων, σε συνδυασμό με τα οφέλη από τη θωράκιση επιτοκίων, τις χαμηλότερες δαπάνες χρηματοδότησης καταθέσεων και τη μεγαλύτερη συνεισφορά από τίτλους σταθερού εισοδήματος, βοήθησαν να μετριαστεί η πίεση στα NII.

Τα NII αναμένεται να μειωθούν σε ετήσια βάση το 2025, αλλά η DBRS αναμένει ότι η νέα χορήγηση δανείων και η αναπροσαρμογή των όρων χρηματοδότησης καταθέσεων με χαμηλότερο κόστος στο δεύτερο εξάμηνο του έτους θα συνεχίσουν να βοηθούν στην αντιστάθμιση των αρνητικών επιπτώσεων από τα χαμηλότερα επιτόκια.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, τα καθαρά έσοδα από προμήθειες αυξήθηκαν κατά 13% σε ετήσια βάση, παρά τη μεταβλητότητα της αγοράς και την αβεβαιότητα που εντάθηκαν από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, ιδιαίτερα το δεύτερο τρίμηνο.

Οι προμήθειες που σχετίζονται με τις παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες, καθώς και με τα προϊόντα διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων και την ασφαλιστική τραπεζική (bancassurance), ανέτρεψαν πλήρως τις αρνητικές επιπτώσεις από τις υπηρεσίες συναλλαγών και πληρωμών λόγω της απόφασης της κυβέρνησης να μειώσει ορισμένες προμήθειες για τους λιανικούς πελάτες από το 2025.

Παρά ταύτα, η συνεισφορά των καθαρών προμηθειών στα συνολικά έσοδα παρέμεινε σε μέτριο 20% στο πρώτο εξάμηνο του 2025, αν και αυξήθηκε από το 18% στο πρώτο εξάμηνο του 2024.

Τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 13% σε ετήσια βάση στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ωστόσο αυτό περιλαμβάνει και την επίδραση της εξαγοράς της Hellenic Bank. Παρά την αύξηση της αμοιβής προσωπικού και τις αυξημένες επενδύσεις σε τεχνολογία και ψηφιακά μέσα, ο μέσος δείκτης κόστους προς έσοδα παρέμεινε σε ισχυρό 34% στο πρώτο εξάμηνο του 2025. Τα συνολικά έσοδα πριν από προβλέψεις και φόρους μειώθηκαν κατά 2% σε ετήσια βάση στο πρώτο εξάμηνο του 2025, παραμένοντας ωστόσο ικανοποιητικά υψηλά για να απορροφήσουν τις πιστωτικές δαπάνες.

Διαχειρίσιμος ο κίνδυνος δανείων

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, οι προβλέψεις για επισφάλειες δανείων (LLPs) παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες σε ετήσια βάση, καθώς οι κίνδυνοι δανείων έχουν σταθεροποιηθεί και η δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) παρέμεινε χαμηλή.

Ο μέσος δείκτης COR ήταν 65 μονάδες βάσης (bps) στο πρώτο εξάμηνο του 2025, μειωμένος σε σχέση με τα επίπεδα των προηγούμενων ετών, με τη βοήθεια και της ισχυρής ανάπτυξης των δανείων.

Σημειώνεται εδώ ότι κάποιες τράπεζες έχουν προχωρήσει σε πρόωρες προβλέψεις, ενόψει ενδεχόμενης κυβερνητικής απόφασης για την παροχή ανακούφισης στους δανειολήπτες ορισμένων δανείων, περιλαμβανομένων των δανείων σε ελβετικό φράγκο.

Παρόλο που τα περισσότερα από αυτά τα δάνεια είναι εξυπηρετούμενα, οι δανειολήπτες έχουν δει σημαντική αύξηση στις δόσεις τους, λόγω της εκτίναξης της ισοτιμίας του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ.

Παρόλο που ο δείκτης COR παραμένει σε υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο επίπεδα, αναμένεται να μειωθεί στο μέλλον εφόσον οι δυναμικές ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού παραμείνουν ευνοϊκές και η ανάπτυξη των δανείων συνεχιστεί αμείωτη, σύμφωνα με την DBRS.

Η άμεση έκθεση των ελληνικών τραπεζών στις γεωπολιτικές εντάσεις και τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο είναι περιορισμένες. Ωστόσο, οι έμμεσες επιπτώσεις στην ποιότητα των πιστώσεων, κυρίως λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης και της επιχειρηματικής δραστηριότητας, απαιτούν συνεχής παρακολούθηση.

Επιδόσεις στα stress test

Τα αποτελέσματα του stress test της EBA για το 2025 έδειξαν καλύτερες επιδόσεις για τις ελληνικές τράπεζες σε σχέση με τις ευρωπαϊκές ομόλογες τράπεζες τόσο στο βασικό όσο και στο αρνητικό σενάριο.

Η αύξηση του κεφαλαίου για τον δείκτη CET1 στο βασικό σενάριο ήταν περίπου 280 μονάδες βάσης το 2027 για το ελληνικό δείγμα, σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 130 μονάδων βάσης.

Στο αρνητικό σενάριο, το μέσο επίπεδο εξάντλησης κεφαλαίου ήταν περίπου 134 μονάδες βάσης για τις ελληνικές τράπεζες, σε σύγκριση με 300 μονάδες βάσης για την Ευρώπη.

Η θετική σύγκριση ισχύει επίσης όσον αφορά τον πλήρως φορτισμένο δείκτη μόχλευσης, με αρνητική επίδραση περίπου 16 μονάδες βάσης το 2027 στο αρνητικό σενάριο, χαμηλότερη από 80 μονάδες βάσης για την Ευρώπη.

Πηγή: ot.gr