Οι προτάσεις επικεντρώνονται σε οικονομικές κυρώσεις, ενεργειακή ανεξαρτησία και μακροπρόθεσμη στρατιωτική υποστήριξη, αντικατοπτρίζοντας τη δέσμευση της ΕΕ για μια στρατηγική και συντονισμένη ανταπόκριση.

Νέες κυρώσεις με στόχο την παράλυση του σκιώδους στόλου της Ρωσίας

Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ είναι το προτεινόμενο 17ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο στοχεύει τις μυστικές επιχειρήσεις της Ρωσίας.

Το πακέτο αυτό θα επιβάλει κυρώσεις σε σχεδόν 200 πλοία του σκιώδους στόλου, υπερδιπλασιάζοντας τον αριθμό των πλοίων σε καθεστώς κυρώσεων σε 350.

No anthem played over Red Square today can cover the sound of justice coming.

Today, on Europe Day, a special tribunal for the Crime of Aggression is launched in Lviv.

Justice for Ukraine begins to take shape.

Justice is the foundation of a long-lasting peace.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) May 9, 2025

Αυτά τα πλοία, που συχνά χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη υφιστάμενων περιορισμών, είναι κρίσιμα για την οικονομική ανθεκτικότητα της Ρωσίας.

Σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας

Η Ε.Ε. επιταχύνει την προσπάθειά της για ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία, μια κίνηση που η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε κρίσιμη για τον τερματισμό της εξάρτησης της Ευρώπη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στην αρχή του πολέμου, η Ε.Ε. ξόδευε 12 δισεκατομμύρια ευρώ μηνιαίως για ρωσική ενέργεια. Σήμερα, το ποσό αυτό έχει μειωθεί σε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Για την πλήρη εξάλειψη αυτής της εξάρτησης, η ΕΕ προτείνει την απαγόρευση νέων συμβολαίων και εισαγωγών στην αγορά spot έως το τέλος του 2025, με πλήρη διακοπή όλων των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου – τόσο μέσω αγωγών όσο και LNG – έως το τέλος του 2027.

Επιπλέον, η φον ντερ Λάιεν ζήτησε κυρώσεις κατά της κοινοπραξίας Nord Stream II, σηματοδοτώντας το οριστικό τέλος της ρωσικής ενεργειακής επιρροής στην Ευρώπη.

Πρόταση για εκεχειρία και συντονισμένη πίεση

Η κ. φον ντερ Λάιεν υποστήριξε μια 30ήμερη άνευ όρων εκεχειρία για την εκκίνηση ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, μια κίνηση που περιέγραψε ως πιθανό σημείο καμπής, ενισχυμένη από την ανανεωμένη πίεση των ΗΠΑ προς τη Ρωσία υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Η πρόταση θέτει τη Ρωσία υπεύθυνη για τη συμμόρφωση, με την ΕΕ, τις ΗΠΑ και τις χώρες του G7 έτοιμες να συντονίσουν «ισχυρές κυρώσεις» εάν η Ρωσία παραβιάσει την εκεχειρία.

Μακροπρόθεσμη υποστήριξη

Για τη διασφάλιση της ασφάλειας της Ουκρανίας, η ΕΕ ενισχύει την ενσωμάτωσή της με την ουκρανική αμυντική βιομηχανία μέσω της πρότασης SAFE. Αυτή η πρωτοβουλία διευκολύνει τις κοινές προμήθειες και τις επενδύσεις στον ουκρανικό αμυντικό τομέα, προάγοντας την ανθεκτικότητα και τη διαλειτουργικότητα.

Έχει συσταθεί ειδική ομάδα εργασίας για την ενίσχυση της βιομηχανικής συνεργασίας, ιδιαίτερα σε drones και ηλεκτρονικό πόλεμο.

Αυτές οι προσπάθειες στοχεύουν στη μάθηση από τις προηγούμενες ρωσικές τακτικές και στην προετοιμασία για μελλοντικές απειλές, τοποθετώντας την Ουκρανία ως στρατηγικό εταίρο στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Πιθανές Αντιδράσεις

Οι προτάσεις της ΕΕ είναι πιθανό να προκαλέσουν ποικίλες αντιδράσεις. Η Ουκρανία, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμένεται να χαιρετίσει την εκεχειρία και την ενισχυμένη στρατιωτική υποστήριξη, καθώς ενισχύουν τη διαπραγματευτική της θέση και την αμυντική της ικανότητα. Ωστόσο, ορισμένοι Ουκρανοί αξιωματούχοι μπορεί να εκφράσουν επιφυλάξεις για την εξάρτηση από την τήρηση της εκεχειρίας από τη Ρωσία.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, πιθανότατα θα απορρίψει τις νέες κυρώσεις και την απαγόρευση ενεργειακών εισαγωγών ως «εχθρικές», ενδεχομένως κλιμακώνοντας τη ρητορική ή τις κυβερνοεπιθέσεις.

Οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, μπορεί να υποστηρίξουν την πίεση στη Ρωσία, αλλά η δέσμευσή τους στην εκεχειρία θα εξαρτηθεί από εσωτερικές πολιτικές προτεραιότητες.

Εντός της ΕΕ, χώρες όπως η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες πιθανότατα θα υποστηρίξουν πλήρως τα μέτρα, ενώ κράτη όπως η Ουγγαρία μπορεί να αντιδράσουν στην πλήρη απαγόρευση ρωσικού φυσικού αερίου λόγω ενεργειακών εξαρτήσεων. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις είναι πιθανό να επαινέσουν την κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων, πιέζοντας για ταχύτερη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές.

Όπως κατέληξε η φον ντερ Λάιεν, «Η εποχή των ρωσικών ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη πρέπει να τελειώσει». Με αυτά τα μέτρα, η ΕΕ όχι μόνο τερματίζει αυτή την εποχή αλλά και χαράσσει έναν δρόμο προς ένα ισχυρότερο, ενωμένο μέτωπο υπέρ της Ουκρανίας.

Ένας Σλοβάκος στο Κρεμλίνο

Σε παράλληλο χρόνο, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Φίτσο, που παρευρέθηκε στην παρέλαση για την 80ή επέτειο από τη λήξη του Β’ΠΠ στη Μόσχα, δήλωσε με μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του ότι είχε συζητήσεις με την αντιπροσωπεία του Βιετνάμ ώστε να προωθήσει συμφέροντα της χώρας του, όπως η κατάργηση των θεωρήσεων για τους Σλοβάκους πολίτες, τους Πρόεδρους της Κίνας και της Βραζιλίας αλλά και ότι επρόκειτο να έχει ιδιαίτερη συνάντηση και με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν.

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός ανέφερε ότι θα ενημερώσει με νέο βίντεο για ό,τι τεθεί υπό συζήτηση. Μια κίνηση που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θεωρούν ότι παρεκκλίνει της ενωσιακής δέσμευσης για ενιαία στάση έναντι της Ρωσίας.

Το ρεπορτάζ ξεκινάει σε ένα καφενείο στο χωριό Αγερανός, κοντά στο Γύθειο, όπου οι λιγοστοί κάτοικοι συζητούν για τα φώτα των δεξαμενόπλοιων που φαίνονται στον ορίζοντα. Κάποιοι επιχειρούν να καταγράψουν τις κινήσεις τους. Όπως σημειώνει η εφημερίδα του Μονάχου, τα τάνκερ βρίσκονται «σε απόσταση τουλάχιστον έξι ναυτικών μιλίων από τις ακτές, άρα σε διεθνή ύδατα. Εκεί διεκπεραιώνουν τις σκιώδεις συναλλαγές με το πετρέλαιο, στο οποίο η Δύση έχει επιβάλει κυρώσεις. STS-Transfer αποκαλείται αυτό που συμβαίνει στην ορολογία του κλάδου, δηλαδή μετάγγιση ship to ship. Το πετρέλαιο μεταφέρεται από το ένα πλοίο στο άλλο και από εκεί στις θάλασσες του κόσμου». 

Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «οι ειδικοί του Center for the Study of Democracy εκτιμούν ότι έως και το 25% του διυλισμένου πετρελαίου που εισάγει η Ευρώπη, εξακολουθεί να προέρχεται από τη Ρωσία. Η εταιρεία συμβούλων Windward υπολογίζει ότι o σκιώδης στόλος του Πούτιν περιλαμβάνει πλέον 1.400 πλοία (…) Σε βιντεοκλήση ο Κρέιγκ Κένεντυ, ερευνητής του Χάρβαρντ που ασχολείται με την ενεργειακή πολιτική της Ρωσίας, κάνει λόγο για έναν ‘στόλο παράκαμψης των κυρώσεων’. Λέει ότι από το καλοκαίρι του 2022 η Μόσχα, παράλληλα με την κρατική ναυτιλιακή εταιρεία Sowkomflot, έχει δημιουργήσει αυτόν τον στόλο, αγοράζοντας ή ναυλώνοντας δεξαμενόπλοια».

«Αναγκαίο κακό» η συμφωνία με Λίβανο

Πολυάριθμα τα σχόλια στον γερμανόφωνο τύπο. Επικρίσεις για τη συμφωνία με τον Λίβανο που ανακοίνωσε η ΕΕ την Πέμπτη, με στόχο τον περιορισμό της μετανάστευσης.

Η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) επισημαίνει: «Είναι οδυνηρό να λαμβάνει ένα δισεκατομμύριο ευρώ από την ΕΕ μία χώρα τόσο δυσλειτουργική και ποτισμένη από τη διαφθορά, όπως ο Λίβανος. Ωστόσο η Ευρώπη δεν έχει (καλύτερη) επιλογή – με βάση το ισχύον δίκαιο τουλάχιστον. Μία από τις αιτίες για την προσφυγική κρίση από το 2015 μέχρι σήμερα ήταν ότι η διεθνής κοινότητα δεν διέθετε επαρκή κονδύλια για τη φροντίδα και περίθαλψη των Σύρων προσφύγων στις γειτονικές τους χώρες. Αυτό δεν πρέπει να επαναληφθεί».

Προεκλογικές σκοπιμότητες διαβλέπει η Leipziger Volkszeitung: «Ο προεκλογικός αγώνας για τις ευρωεκλογές κορυφώνεται. Μία επανάληψη των μαζικών και παράτυπων μεταναστευτικών ροών θα ήταν βούτυρο στο ψωμί των ακροδεξιών και των εθνολαϊκιστών. Από τον Δεκέμβριο που επήλθε ο συμβιβασμός για το άσυλο στην ΕΕ, συνοδευόμενος από μία μεγάλη δόση καυχησιολογίας, δεν έχει αλλάξει κάτι, ενώ οι αριθμοί των προσφύγων αυξάνονται και πάλι, λόγω της εποχής. Η μικρή Κύπρος απειλείται με χάος, καθώς συνεχίζονται οι αφίξεις».

«Νευρικότητα» στην Κύπρο

Για το ίδιο ζήτημα η ελβετική Neue Zürcher Zeitung (NZZ) κάνει λόγο για «νευρικότητα» στην Κύπρο, αναφέρεται στη χθεσινή συνάντηση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Λευκωσία και σημειώνει ότι «ο Χριστοδουλίδης είπε τον πόνο του στην φον ντερ Λάιεν: πολύ απλά η Κύπρος δεν είναι σε θέση να δεχθεί ακόμη περισσότερους πρόσφυγες από τη Συρία».

Μπορεί όμως να υλοποιηθεί η συμφωνία με τον Λίβανο; Σύμφωνα με την εφημερίδα της Ζυρίχης «αυτό είναι κάτι παραπάνω από αμφίβολο. Σε αντίθεση με την Αίγυπτο ή την Τυνησία, ο Λίβανος δεν διαθέτει μία κυβέρνηση που να λειτουργεί, παρά μόνο θρησκευτικές ομάδες που αντιμάχονται για την εξουσία και δύσκολα θα μπορούσαν να συνεργαστούν». 

H εφημερίδα Tagesspiegel του Βερολίνου σημειώνει ότι «εδώ και πολλά χρόνια υπάρχουν αντιπαραθέσεις ως προς την αποτελεσματικότητα και την ηθική διάσταση αυτών των συμφωνιών. Η συμφωνία με την Τουρκία έχει μειώσει τον αριθμό των προσφύγων που φτάνουν στην Ελλάδα στους 42.000 τον περασμένο χρόνο, έναντι 850.000 το 2015. Ωστόσο, οι πρόσφυγες αναζητούν άλλα δρομολόγια προς την ΕΕ, όπως αποδεικνύει το παράδειγμα της Κύπρου – και όχι μόνο. Τον περασμένο χρόνο έφτασαν στην Ιταλία σχεδόν 160.000 πρόσφυγες, αριθμός αυξημένος κατά 50% σε σχέση με το 2022. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο επικρίνει τώρα ως ‘μη βιώσιμη’ τη συμφωνία με την Τουρκία».

Πηγή: DW