Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως ότου οι ΗΠΑ εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία έχει λήξει.

Σε ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Γκαλιμπάφ ανέφερε επίσης ότι το Ιράν έχει «μεταφέρει ρητά τα μηνύματά του και τους όρους του στην αντίπαλη πλευρά μέσω μεσαζόντων». «Ο εχθρός γνωρίζει πολύ καλά ότι ο δρόμος της εξαπάτησης και της μονομερούς επιβολής έχει κλείσει. Εως ότου ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, αναγνωριστούν τα νόμιμα δικαιώματα του ιρανικού έθνους και εκπληρωθούν οι αμερικανικές δεσμεύσεις, δεν θα υπάρξει δυνατότητα επιστροφής στην προηγούμενη κατάσταση των διαπραγματεύσεων ή επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ», διεμήνυσε ο Γκαλιμπάφ.

Η Τεχεράνη μέσω του Κατάρ έστειλε στις ΗΠΑ επτά όρους για συμφωνία και έχει απειλήσει με αποφασιστική στρατιωτική αντίδραση εάν απορριφθούν.

«Το πετρέλαιο ρέει μέσω του Στενού του Ορμούζ. Οι χώρες του κόσμου, οι οποίες δεν μας έχουν βοηθήσει καθόλου, θα πρέπει και θα το κάνουν να αποζημιώσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όταν τελειώσει αυτή η “απάτη” που αποκαλούν σύγκρουση», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ ενεργούν περισσότερο προς όφελος άλλων χωρών παρά για τον εαυτό τους, σημειώνοντας ότι «το κάνουμε πολύ περισσότερο για τους άλλους παρά για τους εαυτούς μας, και αυτό συμβαίνει εδώ και γενιές».

Σε δεύτερη ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να αποδώσει τις αυξήσεις των τιμών στις ΗΠΑ στην προηγούμενη κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι προκλήθηκαν από τον «Νυσταγμένο Τζο» Μπάιντεν και όχι από τον ίδιο.

«Ακόμη και το πετρέλαιο ήταν ακριβότερο επί Μπάιντεν απ’ ό,τι είναι αυτή τη στιγμή, και εμείς αποτρέψαμε το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, με την «προσωρινή εξαίρεση» του πετρελαίου, οι τιμές στις ΗΠΑ υποχωρούν σημαντικά. Προέβλεψε μάλιστα ότι η τιμή του πετρελαίου «θα πέσει σαν βράχος» μόλις τερματιστεί η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν, προσθέτοντας ότι «αυτό δεν θα αργήσει».

Οι Φρουροί «κατέλαβαν την αυγή ένα από τα πιο σύγχρονα υποβρύχια drone του αμερικανικού στρατού στην είσοδο των Στενών του Ορμούζ (…)», σύμφωνα με ανακοίνωση του ιδεολογικού στρατού του Ιράν, που μεταδόθηκε στην κρατική τηλεόραση.

«Εικόνες του υποβρυχίου θα μεταδοθούν μέσα στις επόμενες ώρες», πρόσθεσε η ανακοίνωση.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, αυτό το υποβρύχιο χρησιμοποιείται για αποστολές «αναγνώρισης και παρακολούθησης του βυθού, επιθεώρηση υποβρυχίων καλωδίων και αγωγών, χαρτογράφηση του βυθού και ανίχνευση ναρκών».

Ακόμη και αν τα πράγματα αλλάξουν εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, οι οικονομικές αλλαγές δεν θα αντιστραφούν τόσο εύκολα. Ο πόλεμος έχει ήδη αλλάξει την παγκόσμια οικονομία με τρόπους που θα έχουν διάρκεια και έχει αναδιαμορφώσει τις εμπορικές συμφωνίες και συναλλαγές.

Ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ

Πριν από τον πόλεμο, πλοία υπό τη σημαία οποιασδήποτε χώρας μπορούσαν να διασχίσουν ελεύθερα τα Στενά του Ορμούζ για να παραλάβουν και να παραδώσουν εμπορεύματα από και προς τη Μέση Ανατολή. Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου ταξίδευε καθημερινά μέσω του στενού αυτού περάσματος.

Η ιδέα για το ποιος ελέγχει τον πορθμό άλλαξε οριστικά μετά την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Το Ιράν δήλωσε ότι το στρατηγικό πέρασμα είναι υπό τον έλεγχό του και επιτέθηκε σε πλοία που προσπάθησαν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο. Το ουσιαστικό κλείσιμο του στενού έδωσε στο Ιράν οικονομική ισχύ έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στον Κόλπο, διακόπτοντας την καθημερινή προμήθεια εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου στην παγκόσμια οικονομία.

Το Ιράν άλλαξε την τακτική του στα Στενά τον Μάιο. Αντί να επιχειρήσει να τα κλείσει, άρχισε να ρυθμίζει τη χρήση της πλωτής οδού. Ίδρυσε την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου και άρχισε να απαιτεί από τα διερχόμενα πλοία να εγγραφούν στο μητρώο, να ακολουθούν μια εξουσιοδοτημένη διαδρομή πλοήγησης και να πληρώνουν διόδια για να τα διασχίσουν. Μετά την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιούνιο, το Ιράν συμφώνησε να σταματήσει να χρεώνει διόδια για 60 ημέρες, αλλά συνέχισε να επιτίθεται σε διερχόμενα πλοία που δεν εγγράφονταν στο μητρώο της Αρχής.

Αυτό ουσιαστικά κατέρριψε το μνημόνιο συνεννόησης, ο αμερικανικός στρατός άρχισε να συντονίζει και να συνοδεύει νυχτερινές διελεύσεις πλοίων μέσω του στενού για να αυξήσει τις εξαγωγές πετρελαίου και να αποφύγει τις ιρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η προσπάθεια έχει αποδώσει σε κάποιο βαθμό, όμως η ανάγκη για μια τόσο μαζική, επίπονη και δαπανηρή επιχείρηση αποδεικνύει πόση επιρροή έχει αποκτήσει το Ιράν στο Ορμούζ.

«Φαίνεται πιθανό ότι το Ιράν θα βγει από τον πόλεμο με ισχυρότερη θέση όσον αφορά τον έλεγχο των Στενών, και αυτό θα αναγκάσει τις χώρες που εξαρτώνται από το αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής να προσαρμοστούν», δήλωσε ο επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής Ρος Μέιφιλντ. «Το κλείσιμο του Ορμούζ μετατράπηκε από ένα υποθετικό ρίσκο σε μια αποδεδειγμένη και αποτελεσματική τακτική».

Οι αναλυτές πετρελαίου πιστεύουν ότι η τελική επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε τελικά να περιλαμβάνει κάποιο είδος συμφωνίας που θα επιτρέπει στο Ιράν να επιβάλλει διόδια για την ασφαλή διέλευση από το στενό. Όμως πολλοί φοβούνται ότι αυτό θα δημιουργούσε προηγούμενο για άλλες χώρες ώστε να χρεώνουν τα πλοία για τη διέλευση από διεθνείς πλωτές οδούς στην περιοχή τους.

Ωστόσο, ένα τέτοιο προηγούμενο υπάρχει ήδη, σημείωσε η Νατάσα Κάνεβα, επικεφαλής ανάλυσης εμπορευμάτων στην JPMorgan. Τα Ηνωμένα Έθνη επιτρέπουν στις χώρες να χρεώνουν τέλη υπηρεσιών – όχι για τη διέλευση από πλωτές οδούς αλλά για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τη διαχείριση της κυκλοφορίας, τις συνοδείες ασφαλείας, την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την προστασία του περιβάλλοντος. Η Τουρκία, η Δανία, η Σουηδία, η Ρωσία και η Ινδονησία χρεώνουν όλες τέλη υπηρεσιών για τη διέλευση από διάφορα στενά, επεσήμανε η Κάνεβα.

Η αλλαγή θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 1 δολάριο στην τιμή του πετρελαίου αν το Ιράν υιοθετήσει μια δομή τελών παρόμοια με αυτήν που χρεώνει η Τουρκία, δήλωσε η Κανέβα. Ένα μεγάλο μεταφορικό μέσο αργού πετρελαίου θα μπορούσε να πληρώσει περίπου 260.000 δολάρια για μια διαδρομή μετ’ επιστροφής.

Η Κίνα ενισχύει τον ρόλο της

Η Κίνα δεν παράγει πολύ πετρέλαιο, όμως απέδειξε ότι είναι η πιο ισχυρή δύναμη στην αγορά πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, καθώς επέδειξε μια μοναδική ικανότητα να διαμορφώνει τη ζήτησή του, σημειώνει ο Τζο Μπρουσουέλας, επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US.

Η μεγάλη εξάρτηση της Κίνας από τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου που είχε δημιουργήσει πριν από τον πόλεμο μείωσε δραματικά τις εισαγωγές αργού πετρελαίου της χώρας κατά περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Κάποια στιγμή, θα χρειαστεί να αναπληρώσει τα αποθέματά της και η ζήτηση θα αυξηθεί ξανά. Ωστόσο, ορισμένες αλλαγές στη συμπεριφορά των Κινέζων καταναλωτών θα γίνουν μόνιμες.

Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των διακοπών, περίπου το ένα τέταρτο των αυτοκινήτων που ταξίδευαν στους αυτοκινητόδρομους της Κίνας ήταν ηλεκτρικά οχήματα – αύξηση 33% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Μείωση της ζήτησης

Παράλληλα, η ζήτηση για πετρέλαιο μειώθηκε κατακόρυφα κατά τη διάρκεια του πολέμου, αποδεικνύοντας ότι ο κόσμος είναι πολύ πιο ευέλικτος όσον αφορά τη χρήση πετρελαίου από ό,τι πίστευαν προηγουμένως οι αναλυτές.

Από τα 1,9 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου της Μέσης Ανατολής που έχασε η αγορά κατά τη διάρκεια του πολέμου, 800 εκατομμύρια βαρέλια απορροφήθηκαν από επιχειρήσεις που κατανάλωναν λιγότερο πετρέλαιο, σύμφωνα με την JPMorgan.

Δεν είναι σαφές πόση από αυτή την ευελιξία είναι μόνιμη και πόση προσωρινή. Ωστόσο, οι μόνιμες μειώσεις στη χρήση πετρελαίου, θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση σε τέτοιο βαθμό που αυτή να μην ανακάμψει ποτέ πλήρως.

«Η ιστορία έχει δείξει ότι οι προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις συχνά άφηναν μόνιμες μειώσεις στη ζήτηση βενζίνης και αυτό το επεισόδιο μπορεί να μην αποδειχθεί διαφορετικό», δήλωσε η Κάνεβα.

Αύξηση της παραγωγής εκτός Μέσης Ανατολής

Μια άλλη σημαντική προσαρμογή κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν ήταν η αύξηση της παραγωγής πετρελαίου από άλλες πηγές.

Η εξερεύνηση και η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας εκτός της Μέσης Ανατολής εντείνονται, σημείωσε ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates. Και στα υπάρχοντα κοιτάσματα έχει αυξηθεί η παραγωγικότητα: η Βραζιλία πρόσθεσε 800.000 βαρέλια την ημέρα στην παραγωγή αργού πετρελαίου, η Γουιάνα 300.000, ο Καναδάς 200.000 και η Νορβηγία 150.000, σύμφωνα με την JPMorgan.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αρχικά αντιστάθηκαν στην αύξηση της παραγωγής από φόβο μήπως «καούν» από μια προσωρινή απότομη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, τώρα παράγουν 900.000 βαρέλια την ημέρα περισσότερα από ό,τι την ίδια εποχή πέρυσι.

Για να αντισταθμίσουν αυτό το φαινόμενο, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες της Μέσης Ανατολής αλλάζουν τον τρόπο μεταφοράς αργού πετρελαίου, αναπτύσσοντας εναλλακτικές διαδρομές. Η Σαουδική Αραβία μίσθωσε τεράστιους στόλους φορτηγών για να μεταφέρει εμπορεύματα από όλη τη χώρα προς την Ερυθρά Θάλασσα και βελτίωσε τον αγωγό Ανατολής-Δύσης για να παρακάμψει το Ορμούζ. Το Ιράκ βρίσκεται σε συνομιλίες με την Chevron για την κατασκευή ενός αγωγού προς τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Εν τω μεταξύ, ο ΟΠΕΚ δίνει μάχη για την επιβίωσή του, αφότου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα από τα σημαντικότερα μέλη της κοινοπραξίας, ανακοίνωσαν ότι θα αποχωρήσουν από τον οργανισμό τον Απρίλιο, ενώ το Ιράκ έχει δηλώσει ότι ενδεχομένως να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο, καθώς ζητά άδεια να παράγει μετά τον πόλεμο μια ποσότητα ρεκόρ 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, με μακροπρόθεσμο στόχο να φτάσει ως και τα 7 εκατομμύρια βαρέλια.

Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αναγκάσει τη Σαουδική Αραβία να επιτρέψει και σε άλλες χώρες να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο. Αυτό θα μπορούσε να είναι καλό για τον καταναλωτή, πιέζοντας τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα. Αλλά θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει και μια μόνιμη υπερπροσφορά ορυκτών καυσίμων που θα μπορούσε να μειώσει δραματικά τα κέρδη από το πετρέλαιο.

Οι δύο πλευρές έχουν εμπλακεί σε διαδοχικές επιθέσεις από τότε που έληξε, τον περασμένο μήνα, ένα Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) διάρκειας 60 ημερών, το οποίο είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου.

Η τελευταία κλιμάκωση ξεκίνησε όταν το Ιράν έβαλε στο στόχαστρο αμερικανικά πολεμικά πλοία που περιπολούσαν και συνόδευαν πετρελαιοφόρα τα οποία προσπαθούσαν να παρακάμψουν τον αποκλεισμό των Στενών που έχει επιβάλει η Τεχεράνη. Την ίδια ώρα, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου και το υπόλοιπο εμπόριο της χώρας.

Το Μνημόνιο Κατανόησης, το οποίο είχε θέσει τέλος σε μια πολύμηνη στρατιωτική αντιπαράθεση, κατέρρευσε μετά την παρέλευση των 60 ημερών, λόγω διαφωνιών σχετικά με το ποιος θα είχε τον τελικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης στον πόλεμο εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα πετρελαιοφόρα έχουν γίνει οι τελευταίοι στόχοι στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί επανειλημμένα τα πλοία να μην χρησιμοποιούν μη εγκεκριμένες διαδρομές μέσω των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω αναφορών ότι αυξάνεται ο αριθμός των πετρελαιοφόρων που διέρχονται από τον θαλάσσιο δίαυλο. Πριν από την έναρξη του πολέμου, το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε από τα Στενά.

Πού ακριβώς θα βρίσκεται, λοιπόν, η προτεινόμενη ζώνη του Ιράν, ποιοι περιορισμοί θα ισχύουν και πώς σκοπεύει η Τεχεράνη να τους επιβάλει;

Τι είπε το Ιράν για τη ζώνη περιορισμένης πρόσβασης;

Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάεϊ, δήλωσε ότι η ζώνη θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες.

«Η ζώνη αυτή θα ξεκινά από τη γραμμή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και θα περιλαμβάνει περιοχές του Περσικού Κόλπου», δήλωσε, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. «Κάθε πλοίο που εισέρχεται σε αυτή τη νέα ζώνη θα εντάσσεται στον κατάλογο κυρώσεων [του Ιράν]».

Ο Ρεζάεϊ ανέφερε ότι η ζώνη θα «ξεκινά από τη γραμμή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, θα εκτείνεται προς τα Στενά του Ορμούζ και, από αυτή την πλευρά, θα συνεχίζεται στον Περσικό Κόλπο».

Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει δώσει ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με τα ακριβή όρια της ζώνης ή με το τι θα σημαίνει για τα πλοία η ένταξή τους στον κατάλογο κυρώσεων του Ιράν.

Ο Ρεζάεϊ δήλωσε ότι σύντομα θα εγκριθούν επίσης νέοι χάρτες με λεπτομερείς διαδρομές, οι οποίοι έχουν εκπονηθεί σε συνεργασία με το Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ.

«Οι χάρτες ενός νέου διεθνούς διαδρόμου, ο οποίος βρίσκεται σε ιρανικά και ομανικά χωρικά ύδατα και τη διαχείριση του οποίου θα έχει το Ιράν, έχουν συμφωνηθεί και θα πρέπει να υπογραφούν τις επόμενες ημέρες», πρόσθεσε.

«Θα δεσμευτούμε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά μόνο όταν εκείνοι [οι Αμερικανοί] σταματήσουν τις πράξεις δολιοφθοράς, τις απειλές και τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν».

Η ανακοίνωση έρχεται μετά τη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, στα τέλη του περασμένου μήνα, ότι το Ιράν και το Ομάν είχαν συμφωνήσει σε μια προσωρινή θαλάσσια διαδρομή για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Η είσοδος σε αυτή «θα γίνεται μέσω των χωρικών μας υδάτων, ενώ και μέρος της διαδρομής εξόδου θα περνά επίσης από τα χωρικά μας ύδατα», είχε αναφέρει.

Πώς αντέδρασαν οι ΗΠΑ και η διεθνής κοινότητα;

Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τις ΗΠΑ ή ευρύτερα από τη διεθνή κοινότητα ειδικά στην ανακοίνωση του Ρεζάεϊ για τη νέα ζώνη.

Ωστόσο, την Κυριακή, η Ουάσινγκτον απέρριψε έναν ιρανικό ισχυρισμό που μετέδωσαν τοπικά μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τον οποίο αμερικανικό πλοίο επιχείρησε να εισέλθει σε περιοχή που η Τεχεράνη θεωρεί περιορισμένης πρόσβασης και δέχθηκε επίθεση.

Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, χαρακτήρισε την ιρανική εκδοχή «εντελώς ψευδή».

Η φερόμενη επίθεση σημειώθηκε λίγες ημέρες αφότου η Ουάσινγκτον έβαλε στο στόχαστρο τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα και η Τεχεράνη επιτέθηκε σε πετρελαιοφόρα και εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων που περιπολούσαν κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Δεν επιβάλλει ήδη το Ιράν συγκεκριμένη διαδρομή στα πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ;

Ναι. Το Ιράν απαιτεί ήδη από τα πλοία να χρησιμοποιούν διαδρομές μέσω των Στενών που έχει εγκρίνει η ίδια η Τεχεράνη.

Το Ιράν δημοσίευσε για πρώτη φορά τον Απρίλιο χάρτη με τις εγκεκριμένες από αυτό διαδρομές ναυσιπλοΐας, κατευθύνοντας τα πλοία πολύ πιο κοντά στις ιρανικές ακτές από ό,τι κινούνταν πριν από τον πόλεμο. Η διαδρομή που είναι σήμερα εγκεκριμένη από το Ιράν ακολουθεί έναν διάδρομο κατά μήκος των ιρανικών ακτών.

Ωστόσο, η προσπάθεια του Ιράν να ελέγξει τη ναυσιπλοΐα έχει αμφισβητηθεί από μια διαφορετική διαδρομή, πιο κοντά στο Ομάν.

Τον Ιούνιο, το Ομάν, σε συνεργασία με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών που εποπτεύει τη ναυσιπλοΐα, χάραξε έναν νότιο διάδρομο με στόχο την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά.

Ένα δεξαμενόπλοιο με σημαία Λιβερίας, το Stoic Warrior, χρησιμοποίησε στη συνέχεια μια διαδρομή που το έφερε κοντά στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν, προτού περάσει γύρω από τη χερσόνησο του Μουσαντάμ, έναν ομανικό θύλακα.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) αντέδρασαν, δηλώνοντας ότι «η μόνη εγκεκριμένη διαδρομή» ήταν αυτή που είχε ανακοινώσει το Ιράν και προειδοποιώντας ότι τα πλοία που θα διέρχονταν χωρίς την άδειά του θα ήταν «ανεπιθύμητα και θα αντιμετώπιζαν εξαιρετικά σοβαρούς κινδύνους».

Μετά την υπογραφή του 14 σημείων Μνημονίου Κατανόησης τον Ιούνιο, στη Γενεύη της Ελβετίας, η κίνηση στα Στενά είχε αυξηθεί. Ωστόσο, η επανέναρξη των επιθέσεων έχει περιορίσει σημαντικά την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσα και γύρω από τον κρίσιμο θαλάσσιο δίαυλο.

Βάσει του Μνημονίου, οι ΗΠΑ συμφώνησαν να τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών, ενώ το Ιράν δεσμεύτηκε να απομακρύνει τις νάρκες από τα Στενά του Ορμούζ και να επιτρέψει στα πλοία να διέρχονται «χωρίς χρέωση» για 60 ημέρες.

Ποια είναι η σημερινή κατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ;

Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται, αλλά σε σημαντικά μειωμένα επίπεδα.

Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα περνούσαν από τον θαλάσσιο δίαυλο. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης την Κυριακή, δήλωσε ότι σήμερα διέρχονται κατά μέσο όρο περισσότερα από 9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.

Συνυπολογίζοντας τους αγωγούς που παρακάμπτουν τα Στενά, ο Ράιτ εκτίμησε ότι οι συνολικές ροές βρίσκονται πιθανότατα «στα δύο τρίτα ή και περισσότερο» των επιπέδων πριν από τη σύγκρουση.

«Άρα, οι Ιρανοί εξακολουθούν να προκαλούν προβλήματα, αλλά το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών κερδίζει αυτή τη μάχη», δήλωσε.

Τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ενίσχυσε το Κέντρο Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO), το οποίο ανακοίνωσε την Κυριακή ότι 59 πλοία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ κατά τις προηγούμενες 48 ώρες.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο θαλάσσιος δίαυλος βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Ουάσινγκτον, παρά τις σχεδόν καθημερινές ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να προτείνει να μετονομαστεί το Στενό του Ορμούζ προς τιμήν του.

Το Ιράν έχει αμφισβητήσει τους ισχυρισμούς περί αύξησης της ναυσιπλοΐας, υποστηρίζοντας ότι ο έλεγχός του στον κρίσιμο θαλάσσιο δίαυλο συνεχίζεται.

Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία από άλλες εταιρείες και ιστοτόπους παρακολούθησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας παρουσιάζουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόλις έξι πλοία διέσχισαν τα Στενά την Τετάρτη, 11 την Τρίτη και πέντε την προηγούμενη Δευτέρα, με τον μέσο όρο 10 ημερών να διαμορφώνεται σε μόλις 13 πλοία την ημέρα.

Τη Δευτέρα, η εταιρεία θαλάσσιων αναλύσεων Kpler ανέφερε ότι κατά μέσο όρο 10 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά κατά τις τελευταίες 10 ημέρες — ο χαμηλότερος αριθμός από τον Μάιο.

Πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, περισσότερα από 130 πλοία περνούσαν καθημερινά από τα Στενά, όπου η ναυσιπλοΐα ήταν ελεύθερη. Τώρα, η κυβέρνηση Τραμπ διαπραγματεύεται με το Ιράν για το άνοιγμα των Στενών.

Την ίδια ώρα, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο επικαλέστηκαν ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ως αιτία για την έναρξη του πολέμου, έχει πλέον εξαφανιστεί από τα πρωτοσέλιδα.

Μπορεί το Ιράν να επιβάλει στρατιωτικά μια νέα ζώνη;

Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι μπορεί να καταστήσει επικίνδυνη τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, αναγκάζοντας πλοία να αποφεύγουν τον θαλάσσιο δίαυλο. Τουλάχιστον 19 ναυτικοί έχουν σκοτωθεί και δεκάδες πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις από τον Μάρτιο.

Ωστόσο, μένει να φανεί εάν το Ιράν μπορεί να επιβάλει στρατιωτικά την πολύ ευρύτερη ζώνη που πρότεινε ο Ρεζάεϊ — ιδιαίτερα απέναντι σε πλοία που προστατεύονται από τον αμερικανικό στρατό.

Ο Στίβεν Ζουνς, ιδρυτής και πρόεδρος του τμήματος Σπουδών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, εκτιμά ότι το Ιράν θα δυσκολευτεί να επιβάλει μια ζώνη περιορισμένης πρόσβασης κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

«Είναι δύσκολο να δούμε πώς θα μπορέσουν πραγματικά να την επιβάλουν. Τα ιρανικά πλοία και αεροσκάφη που θα επιχειρούσαν να την επιβάλουν θα ήταν πολύ ευάλωτα σε αμερικανικές επιθέσεις», δήλωσε στο Al Jazeera. «Ίσως, όμως, πρόκειται για μια προειδοποίηση, δεδομένου ότι θα εξακολουθούσε να υπάρχει κίνδυνος για τις ναυτιλιακές εταιρείες εάν θεωρούσαν δεδομένο ότι θα μπορούσαν να διασχίσουν τα Στενά χωρίς να υποστούν συνέπειες».

Ο Ζουνς εκτίμησε ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώκει να προκαλέσει μια ευρύτερη στρατιωτική αντίδραση των ΗΠΑ, κάτι που θα μπορούσε να αποφέρει πολιτικά οφέλη στην Τεχεράνη, «δικαιολογώντας επιθέσεις» εναντίον γειτονικών χωρών του Κόλπου και αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή.

Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να βοηθήσει το Ιράν, καθώς η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ φαίνεται να τάσσεται κατά της συνέχισης της σύγκρουσης, ενώ στο εσωτερικό της χώρας θα μπορούσε να ενισχύσει την τάση της κοινής γνώμης να «συσπειρωθεί γύρω από τη σημαία», εν μέσω των αυξανόμενων οικονομικών δυσκολιών.

Επιπλέον, ο Ζουνς σημείωσε ότι το σχέδιο του Ιράν για μια ζώνη περιορισμένης πρόσβασης μπορεί να συνδέεται με την επικείμενη συμφωνία του με το Ομάν για τις θαλάσσιες διαδρομές μέσω των Στενών.

Εάν η συμφωνία με το Ομάν είναι εφαρμόσιμη και μπορεί να γίνει αποδεκτή από τις ΗΠΑ, το Ιράν θα μπορούσε «να υποχωρήσει» από την προσπάθεια επιβολής της ζώνης περιορισμένης πρόσβασης, εκτίμησε ο Ζουνς.

Σε διαφορετική περίπτωση, η Τεχεράνη θα έχει «κάτι έτοιμο ώστε να καταστήσει πιο δύσκολη για την Ουάσινγκτον» την απόρριψη της συμφωνίας με το Ομάν.

Πριν από περίπου έξι μήνες κι ενώ οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή δεν είχαν ξεκινήσει, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους που επικαλείται το ενημερωτικό πρακτορείο, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν ένα ευρύ φάσμα εναέριων, θαλάσσιων και διαστημικών μέσων, προκειμένου να συνεχίσουν τα πλήγματα κατά των ιρανικών δυνατοτήτων επίθεσης σε εμπορικά πλοία και, ταυτόχρονα, να αποκρούσουν διαδοχικά κύματα επιθέσεων με drones κατά τη διάρκεια της επικίνδυνης επιχείρησης συνοδείας.

Οι αμερικανικές δυνάμεις εξουδετέρωσαν επίσης πυραύλους κρουζ που εκτοξεύτηκαν κατά πλοίων, πρόσθεσε ο πρώτος αξιωματούχος.

Προτεραιότητα της Ουάσινγκτον τα Στενά

Η εξέλιξη αυτή έρχεται, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αναπροσαρμόσει τη στρατηγική τους στον πόλεμο, δίνοντας προτεραιότητα στα πλήγματα εναντίον στόχων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, στις επιχειρήσεις συνοδείας εμπορικών πλοίων και στη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Οι κινήσεις αυτές αποτελούν μέρος της συνολικής εκστρατείας της κυβέρνησης Τραμπ για την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς την ηγεσία του ιρανικού καθεστώτος.

Παρά την επιτυχία της επιχείρησης της Τρίτης, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν θεωρούν ότι διαφαίνεται σύντομα λύση στη σύγκρουση, ενώ οι ενεργειακές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα τους κινδύνους διέλευσης των πλοίων τους από τα Στενά, ακόμη και με στρατιωτική συνοδεία.

Οι τιμές της ενέργειας παραμένουν, παράλληλα, υψηλές, προκαλώντας αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ομολόγων.

Άλλες διακηρυγμένες προτεραιότητες του Ντόναλντ Τραμπ, μεταξύ των οποίων οι επιχειρήσεις για την εξάλειψη τμημάτων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, έχουν προς το παρόν περάσει ουσιαστικά σε δεύτερη μοίρα, σύμφωνα με τον πρώτο αξιωματούχο. Όπως επανέλαβε, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει λάβει εντολή να επικεντρώσει όλες τις προσπάθειές της στα Στενά και στην αποτροπή της εισόδου ή της εξόδου φορτίων πετρελαίου από τα ιρανικά λιμάνια.

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει αφήσει τελευταία να εννοηθεί ότι αποδέχεται το ενδεχόμενο να παραμείνει θαμμένο το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, το οποίο δεν καταστράφηκε πλήρως από τα αμερικανικά πλήγματα του περασμένου καλοκαιριού σε τρεις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, και να παρακολουθείται μέσω δορυφορικών εικόνων. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι προηγουμένως επέμενε πως η εξασφάλιση του συγκεκριμένου υλικού αποτελούσε βασική προτεραιότητα στην παρούσα σύγκρουση.

Πλήγματα σε σχεδόν 60 στρατιωτικούς στόχους

Την Τρίτη, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν μια πολύπλευρη επιχείρηση στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής τους, πλήττοντας σχεδόν 60 στρατιωτικούς στόχους γύρω από τα Στενά και συνοδεύοντας ταυτόχρονα τα εμπορικά πλοία.

Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις αεράμυνας, συστήματα ραντάρ, ναυτικά μέσα, δυνατότητες ναρκοθέτησης και υποδομές επικοινωνιών.

Ο αμερικανικός στρατός αναμένεται να συνεχίσει τα επιθετικά πλήγματα κοντά στα Στενά, εν μέρει επειδή το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανασυγκροτεί τις στρατιωτικές του δυνατότητες, γεγονός που απαιτεί διαρκείς επιχειρήσεις για την εξουδετέρωσή τους, δήλωσε ο δεύτερος αξιωματούχος. Ο ίδιος παρομοίασε τις επιχειρήσεις με «κούρεμα του γκαζόν» ή με ένα διαρκές παιχνίδι κατά το οποίο οι ΗΠΑ εξουδετερώνουν κάθε νέα απειλή που εμφανίζεται, με στόχο να περιορίζουν συνεχώς την ικανότητα του Ιράν να απειλεί τα εμπορικά πλοία.

Περιορίζοντας σταδιακά τα διαπραγματευτικά όπλα του Ιράν

Τα πλήγματα αποτελούν κρίσιμο μέρος της ευρύτερης αμερικανικής στρατηγικής για τη συστηματική αποδυνάμωση της δυνατότητας του Ιράν να χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης. Την ίδια στιγμή, ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει εμποδίσει το Ιράν να πραγματοποιήσει οποιαδήποτε εξαγωγή πετρελαίου από τον Ιούλιο, σύμφωνα με τον δεύτερο Αμερικανό αξιωματούχο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι ο τελευταίος γύρος αμερικανικών πληγμάτων δεν περιορίστηκε στα συστήματα ραντάρ του Ιράν, αλλά αποσκοπούσε στην εξάλειψη της δυνατότητάς του να παρακολουθεί τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά. «Προσπαθούσαν να εντοπίζουν τα πλοία», δήλωσε από το Οβάλ Γραφείο. «Δεν μπορούν να τα δουν, επειδή δεν διαθέτουν πλέον ραντάρ, αφού τα ανατινάξαμε. Και χθες το βράδυ ανατινάξαμε πολύ περισσότερα από τα ραντάρ τους».

Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε ποιοι άλλοι στόχοι επλήγησαν, επέμεινε όμως ότι οι ΗΠΑ διατηρούν τον έλεγχο των Στενών και έχουν αποδείξει πως μπορούν τόσο να πλήττουν ιρανικές υποδομές κατά μήκος της ακτογραμμής όσο και να προστατεύουν τα πλοία από εισερχόμενες επιθέσεις.

Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν οι πολύπλευρες στρατιωτικές επιχειρήσεις θα αναγκάσουν τελικά το Ιράν να υποχωρήσει και – ακόμη και εάν αυτό συμβεί – πόσος χρόνος θα απαιτηθεί.

Μπέσεντ: Ρεκόρ εξαγωγών εν μέσω πολέμου

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, αναφέρθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στην αύξηση των φορτίων πετρελαίου που περνούν από τα Στενά, εν μέσω της νέας όξυνσης στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Μιλώντας στο CNBC, ανέφερε ότι τη Δευτέρα οι εξαγωγές ξεπέρασαν τα 17 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καταγράφοντας ρεκόρ για την περίοδο του πολέμου. «Αυτό δεν είναι ιρανικός έλεγχος των Στενών», τόνισε ο Μπέσεντ.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει στο CNN ότι θεωρούν πως η αξία των Στενών ως στρατηγικού όπλου του Ιράν μειώνεται, παρουσιάζοντας την πρόσφατη πρόοδο ως απόδειξη αυτής της εκτίμησης.

Το Ιράν, ωστόσο, πιθανότατα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ως σημαντικό μοχλό πίεσης την ικανότητά του να επηρεάζει αρνητικά τη ναυσιπλοΐα, μέσω αξιόπιστων απειλών κατά των εμπορικών πλοίων. Παράλληλα, οι ναυτιλιακές εταιρείες παραμένουν δύσπιστες ως προς το κατά πόσον οι ΗΠΑ μπορούν να εφαρμόσουν ένα βιώσιμο και σταθερό σύστημα προστασίας.

Με κλειστούς αναμεταδότες τα πλοία

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ επιμένουν ότι από τα Στενά διέρχεται μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου από αυτήν που καταγράφεται δημοσίως, καθώς τα πλοία απενεργοποιούν ολοένα συχνότερα τους αναμεταδότες τους για να αποφεύγουν τον εντοπισμό.

Τα περισσότερα, αν όχι όλα, από τα 40 εμπορικά πλοία που διέσχισαν την Τρίτη τα Στενά του Ορμούζ είχαν απενεργοποιήσει τους αναμεταδότες τους, σύμφωνα με τον πρώτο αξιωματούχο.

Τον Αύγουστο, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, είχε υποστηρίξει ότι για ένα χρονικό διάστημα οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή είχαν επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα.

Αμφισβητήσεις για τον «πλήρη έλεγχο»

Παρά τις εβδομάδες συντονισμένων επιχειρήσεων για την ανάληψη του ελέγχου των Στενών, η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονη δυσπιστία από στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας και αναλυτές.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη αποδείξει πως μπορούν να στηρίξουν με συνέπεια τους ισχυρισμούς τους περί «πλήρους ελέγχου» της θαλάσσιας οδού. «Μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι η κυβέρνηση δεν έχει κερδίσει ιδιαίτερη αξιοπιστία», δήλωσε πρόσωπο με γνώση των συνθηκών στην αγορά. Πρόσθεσε ότι, ακόμη και εάν οι ημερήσιες αυξήσεις του όγκου της ναυσιπλοΐας είναι πραγματικές, «δεν γνωρίζω κανέναν που να πιστεύει ότι ο μέσος όρος είναι τόσο υψηλός».

Προς το παρόν, οι εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες που επιλέγουν να διασχίσουν τα Στενά λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις κατά περίπτωση, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση της κατάστασης.

Το ημερήσιο κόστος ναύλωσης ενός πετρελαιοφόρου για τη διέλευση από τα Στενά έχει επίσης εκτοξευθεί. Ορισμένες εκτιμήσεις το ανεβάζουν σε περισσότερα από 500.000 δολάρια, προσφέροντας ισχυρό οικονομικό κίνητρο στις εταιρείες που είναι διατεθειμένες να αναλάβουν τον κίνδυνο.

Ο ναυτιλιακός κλάδος, πάντως, εξακολουθεί να ζητά περισσότερες εγγυήσεις ασφαλείας. Το κόστος ασφάλισης των πλοίων, το οποίο αυξήθηκε απότομα με την έναρξη του πολέμου, παραμένει υψηλό, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τους υπολογισμούς των εταιρειών. Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες αναφορές για ιρανικές επιθέσεις κατά πλοίων λειτουργούν αποτρεπτικά, ακόμη και όταν οι επιθέσεις αποτυγχάνουν.

Μεγαλύτερος ο κίνδυνος για τα πλοία μεταφοράς LNG

Το πετρέλαιο αποτελεί μόνο μία από τις μορφές ενεργειακού φορτίου που μεταφέρονται μέσω των Στενών. Τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν άλλες ενεργειακές πηγές, κυρίως υγροποιημένο φυσικό αέριο, εμφανίζονται ακόμη πιο επιφυλακτικά.

Αυτό οφείλεται στις δυνητικά καταστροφικές συνέπειες που θα είχε ένα πλήγμα σε πλοίο μεταφοράς LNG από ιρανικό drone, νάρκη ή πύραυλο, σύμφωνα με τον πρώτο αξιωματούχο που έχει γνώση των συνεχιζόμενων αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων γύρω από το Ιράν.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι θα χρειαστούν χρόνος και επιμονή, ώστε ο αμερικανικός στρατός να ολοκληρώσει τον κατάλογο των στόχων κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων κοντά στα Στενά. Μέρος αυτών των δυνατοτήτων έχει ανασυγκροτηθεί, τουλάχιστον εν μέρει, κατά την πρόσφατη παύση των συγκρούσεων.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα πρέπει να πείσουν τη ναυτιλιακή βιομηχανία ότι η διέλευση είναι ασφαλής. Αυτό προϋποθέτει σταθερές επιχειρήσεις συνοδείας, όπως εκείνη της Τρίτης, κατά τις οποίες οι αμερικανικές δυνάμεις καθοδηγούν τα εμπορικά πλοία μέσα από έναν θαλάσσιο διάδρομο που έχει προηγουμένως εκκαθαριστεί από νάρκες.

Μέχρι τον επόμενο μήνα, ο αμερικανικός στρατός ελπίζει να διευρύνει αυτόν τον διάδρομο, ώστε τα πλοία να μπορούν να κινούνται με μεγαλύτερη ελευθερία. Στόχος είναι να αυξηθεί σταδιακά η ποσότητα πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω των Στενών.

Σύμφωνα με τις ταυτοποιήσεις του CNN, τα εμπορικά πλοία που πέρασαν την Τρίτη από τα Στενά και προς τις δύο κατευθύνσεις έφεραν σημαίες διαφόρων χωρών, από τη Σαουδική Αραβία έως τη Γαλλία.

Με ανάρτησή του στο Truth Social προτείνει -αστεία ή σοβαρά, ποιος μπορεί να το πει με βεβαιότητα- να μετανομαστούν τα Στενά του Ορμούζ σε «Στενά του Τραμπ».

Όπως γράφει στην ανάρτησή του: «Τώρα που τα έχουμε κάτω από τον έλεγχοι των ΗΠΑ, να αλλάξουμε το όνομα “Στενά του Ορμούζ” σε “ΣΤΕΝΑ ΤΡΑΜΠ”;;; Σαν την Αμερική θα είναι πιο καυτά παρά ποτέ! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο θέμα».

Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ χαρακτηρίζει τις αμερικανικές επιθέσεις απολύτως «δικαιολογημένες», καθώς όπως ισχυρίζεται αποτελούν αντίποινα για την «αποτυχημένη απόπειρα των Ιρανών να τοποθετήσουν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ», η αποναρκοθέτηση των οποίων σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ έχει ολοκληρωθεί, καθώς και «για την εκτόξευση οκτώ πυραύλων από τους Ιρανούς —οι οποίοι καταρρίφθηκαν όλοι με επιτυχία— εναντίον της στρατιωτικής μας βάσης στην Ιορδανία».

Ο Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη να μην να μην προβεί σε αντίποινα, σύμφωνα με το ertnews.gr καθώς «θα δεχτεί νέα χτυπήματα σε πολύ πιο σκληρό και εκτεταμένο επίπεδο». Μάλιστα υποστηρίζει ότι αυτή «δεν θα είναι η μεγαλύτερη επίθεση από όλες», καθώς η συγκεκριμένη «βρίσκεται σε αναμονή» και όταν πραγματοποιηθεί «θα έχουν απομείνει ελάχιστα από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή τη στιγμή, επιτίθενται σε ιρανικούς στόχους κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Οι επιθέσεις είναι εκτεταμένες και ισχυρές και αποτελούν αντίποινα για την αποτυχημένη απόπειρα των Ιρανών να τοποθετήσουν νάρκες στα Στενά, τα οποία προς το παρόν δεν περιέχει νάρκες (έχουν αφαιρεθεί πλήρως ή έχουν εξουδετερωθεί!), καθώς και για την εκτόξευση οκτώ πυραύλων από τους Ιρανούς —οι οποίοι καταρρίφθηκαν όλοι με επιτυχία— εναντίον της στρατιωτικής μας βάσης στην Ιορδανία. Εάν το αποτυχημένο έθνος του Ιράν προβεί σε αντίποινα για αυτή την απολύτως δικαιολογημένη επίθεση, θα δεχτεί νέα χτυπήματα σε πολύ πιο σκληρό και εκτεταμένο επίπεδο, αλλά δεν θα είναι η μεγαλύτερη επίθεση από όλες, η οποία βρίσκεται σε αναμονή και όταν πραγματοποιηθεί, θα έχουν απομείνει ελάχιστα από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν!».

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον στόχων των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν στην περιοχή του Ορμούζ.

The United States is, as we speak, striking Iranian Targets near the Strait of Hormuz. The strikes are large and powerful, and in retaliation for the Iranians’ failed attempt at adding sea mines to the Strait, which currently has no mines (They have been completely removed or… pic.twitter.com/64FZNNnIMi

— Commentary Donald J. Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) September 1, 2026

Σύμφωνα με τις εταιρείες ναυτιλιακών πληροφοριών Marisks και Kpler, τα δύο πλοία είχαν φορτώσει την προηγούμενη εβδομάδα από περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού το καθένα.

Δύο πλήγματα με διαφορά λίγων λεπτών

Το υπό σαουδαραβική σημαία Sidr φέρεται να χτυπήθηκε από άγνωστα βλήματα περίπου 16,6 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά του Ομάν. Λίγα λεπτά αργότερα, το υπό σημαία Λιβερίας Senegal Prosperity δέχθηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τρία άγνωστα βλήματα περίπου 17 ναυτικά μίλια ανατολικά του Ομάν.

Τα πληρώματα και των δύο δεξαμενόπλοιων αναφέρθηκαν ως ασφαλή.

Η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO) επιβεβαίωσε περιστατικό κατά το οποίο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από τρία άγνωστα βλήματα στην ίδια περιοχή, την ώρα που έβγαινε από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Marisks εκτίμησε ότι τα σχεδόν ταυτόχρονα περιστατικά σηματοδοτούν περαιτέρω επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφαλείας στον θαλάσσιο διάδρομο του Ομάν.

Νωρίτερα την Τρίτη, ιρανικά μέσα ενημέρωσης είχαν μεταδώσει ότι ακόμη ένα σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο σταμάτησε κατά τη διέλευσή του από τον νότιο διάδρομο των Στενών. Η πληροφορία δεν είχε επιβεβαιωθεί άμεσα από τη Σαουδική Αραβία.

Πάνω από 3% η άνοδος του Brent

Οι εξελίξεις προκάλεσαν άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, καθώς ενισχύθηκαν οι φόβοι για περαιτέρω προβλήματα στη διακίνηση ενεργειακών φορτίων από τον Περσικό Κόλπο.

Τα συμβόλαια Brent παράδοσης Δεκεμβρίου έφθασαν στα 91,68 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 3,7% από τα 88,37 δολάρια. Το αμερικανικό WTI παράδοσης Οκτωβρίου διαμορφωνόταν στα 86,90 δολάρια το βαρέλι, έναντι 85,76 δολαρίων προηγουμένως.

Η νέα άνοδος καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι περιορισμοί στη θαλάσσια κυκλοφορία έχουν ήδη επηρεάσει τις ενεργειακές εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο, καθιστώντας κάθε νέο επεισόδιο στα Στενά του Ορμούζ παράγοντα πρόσθετης αβεβαιότητας για τις αγορές.

Κλιμακώνεται η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν

Οι επιθέσεις στα δεξαμενόπλοια σημειώνονται ενώ η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εντείνεται. Το Σαββατοκύριακο αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα στο νησί Λαράκ, κοντά στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ακολούθησαν ιρανικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από αμερικανικές δυνάμεις στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι η Ουάσιγκτον θα απαντήσει στις ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones, προαναγγέλλοντας σκληρή αντίδραση από τις ΗΠΑ.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι εγκαταστάσεις και υποδομές που χρησιμοποιούνται για αμερικανικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν μπορούν να αποτελέσουν στόχο, καθώς η αντιπαράθεση επεκτείνεται πλέον σε μια περιοχή κρίσιμη τόσο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα όσο και για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, ανακοίνωσε ότι οι διεθνώς αναγνωρισμένες θαλάσσιες οδοί στα Στενά είναι πλέον ελεύθερες από ιρανικές νάρκες, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «σημαντικό ορόσημο».

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι 20 έως 30 δεξαμενόπλοια περνούν κάθε βράδυ από τον νότιο δίαυλο, μεταφέροντας περίπου 9 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Η κίνηση αντιστοιχεί περίπου στο μισό των προπολεμικών επιπέδων.

Ωστόσο, τα προκαταρκτικά στοιχεία που επικαλείται το Reuters δείχνουν ότι μόλις επτά εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά την προηγούμενη ημέρα, έναντι 17 την προηγούμενη και μέσου όρου 15 στο τελευταίο δεκαήμερο. Τα στοιχεία ενδέχεται να αλλάξουν, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους.

Παράλληλα, ειδικοί σε θέματα διακίνησης πετρελαίου και εταιρείες που παρακολουθούν την κίνηση των τάνκερ εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις αμερικανικές εκτιμήσεις για τον πραγματικό όγκο του πετρελαίου που μεταφέρεται.

Νέα κινητικότητα για διαπραγματεύσεις

Παρά τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις, η απειλή δεν έχει εξαφανιστεί. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι περίπου 2% των πλοίων που πέρασαν από τα Στενά τον τελευταίο μήνα δέχθηκαν πλήγμα, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να επιχειρεί επιθέσεις.

Την ίδια ώρα, υπάρχουν ενδείξεις για νέα διπλωματική κινητικότητα. Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν και ο πρωθυπουργός του Κατάρ επισκέφθηκαν την Τεχεράνη, καθώς οι προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να επανέρχονται.

Ο Τραμπ, ωστόσο, κρατά σκληρή γραμμή. «Δεν θέλω να συναντηθώ, αυτοί θέλουν. Στην πραγματικότητα, παρακαλούν να κάνουν συμφωνία», έγραψε στο Truth Social.

Οι ΗΠΑ θέλουν πλέον να αυξήσουν την κίνηση στα Στενά σε τουλάχιστον 50 πλοία κάθε βράδυ, με τελικό στόχο την αποκατάσταση του 60%-70% των προπολεμικών εξαγωγών πετρελαίου.

Το μεγάλο στοίχημα είναι αν η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ στο Ορμούζ θα μετατραπεί τελικά σε σταθερή ναυσιπλοΐα, αποκλιμάκωση και μια νέα συμφωνία με το Ιράν.