Όπως έγινε γνωστό, η κηδεία του διανοητή και συγγραφέα θα γίνει την Τετάρτη 12 Αυγούστου στις 11:30 στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Χαλανδρίου.

Παράκληση της οικογένειας είναι αντί στεφάνων να ενισχυθούν τα Ιδρύματα «Μαζί για το Παιδί» (Eurobank, GR2902601020000100201233313) και «Γαλιλαία» (Alpha Bank, GR5101402830283002002002174) ή όποιο άλλο επιθυμεί ο καθένας. 

Σημειώνεται πως, η είδηση του θανάτου του διακεκριμένου φιλόσοφου και συγγραφέα, Στέλιου Ράμφου, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 87 ετών, σκόρπισε θλίψη τόσο στον πνευματικό και ακαδημαϊκό όσο και στον πολιτικό κόσμο της χώρας.

Η ακαδημαϊκή διαδρομή και οι σπουδές

Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939 και ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του πορεία από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να εμβαθύνει στο αντικείμενο της Φιλοσοφίας, ενώ στη συνέχεια δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν μέχρι την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1974.

Με ένα εκτεταμένο συγγραφικό έργο που απλώθηκε σε πολλές δεκαετίες, ο Στέλιος Ράμφος ασχολήθηκε συστηματικά με ζητήματα φιλοσοφίας, θρησκείας, ψυχολογίας, ιστορίας και ελληνικής ταυτότητας.

Στο επίκεντρο της σκέψης του βρέθηκε ιδιαίτερα η ερμηνεία του ελληνισμού και η προσπάθεια κατανόησης της επίδρασης που άσκησαν το Βυζάντιο και η ορθόδοξη παράδοση στη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης.

Στη μακρά πνευματική διαδρομή του επιχείρησε να συνδέσει την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τη χριστιανική και πατερική παράδοση και τη σύγχρονη δυτική σκέψη, αναζητώντας τα βαθύτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας.

Ταυτόχρονα, οι παρεμβάσεις του στη δημόσια συζήτηση για την πολιτική, την Παιδεία, τη θρησκεία και τη σχέση του ατόμου με τη συλλογικότητα προκαλούσαν συχνά έντονο διάλογο και αντιπαραθέσεις.

Πολυγραφότατο έργο και διδασκαλία

Υπήρξε πολυγραφότατος, με περισσότερα από 30 βιβλία και μελέτες, ενώ για χρόνια πραγματοποιούσε διαλέξεις και κύκλους μαθημάτων με μεγάλη απήχηση στο κοινό. Μεταξύ των έργων του περιλαμβάνονται βιβλία στα οποία διερεύνησε από την αρχαία ελληνική σκέψη και την Ορθοδοξία έως το συλλογικό φαντασιακό και τις ψυχολογικές ρίζες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Η παρουσία του δεν περιορίστηκε στον ακαδημαϊκό ή συγγραφικό χώρο. Για δεκαετίες συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο, μέσα από ομιλίες, συνεντεύξεις και δημόσιες παρεμβάσεις, αναπτύσσοντας συχνά αιχμηρές θέσεις για τις παθογένειες, αλλά και τις δυνατότητες της ελληνικής κοινωνίας.

Ο θάνατός του κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής πνευματικής ζωής, αφήνοντας πίσω ένα εκτεταμένο έργο και μια σκέψη που, είτε προκαλούσε συμφωνία είτε έντονη διαφωνία, επιδίωκε σταθερά να θέσει στο επίκεντρο το ερώτημα της ελληνικής αυτογνωσίας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ το 1965 μετέβη στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του στη Φιλοσοφία. Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν, προτού επιστρέψει και εγκατασταθεί οριστικά στην Ελλάδα.

Με ένα εκτεταμένο συγγραφικό έργο που απλώθηκε σε πολλές δεκαετίες, ο Στέλιος Ράμφος ασχολήθηκε συστηματικά με ζητήματα φιλοσοφίας, θρησκείας, ψυχολογίας, ιστορίας και ελληνικής ταυτότητας. Στο επίκεντρο της σκέψης του βρέθηκε ιδιαίτερα η ερμηνεία του ελληνισμού και η προσπάθεια κατανόησης της επίδρασης που άσκησαν το Βυζάντιο και η ορθόδοξη παράδοση στη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης.

Στη μακρά πνευματική διαδρομή του επιχείρησε να συνδέσει την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τη χριστιανική και πατερική παράδοση και τη σύγχρονη δυτική σκέψη, αναζητώντας τα βαθύτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας. Ταυτόχρονα, οι παρεμβάσεις του στη δημόσια συζήτηση για την πολιτική, την Παιδεία, τη θρησκεία και τη σχέση του ατόμου με τη συλλογικότητα προκαλούσαν συχνά έντονο διάλογο και αντιπαραθέσεις.

Υπήρξε πολυγραφότατος, με περισσότερα από 30 βιβλία και μελέτες, ενώ για χρόνια πραγματοποιούσε διαλέξεις και κύκλους μαθημάτων με μεγάλη απήχηση στο κοινό. Μεταξύ των έργων του περιλαμβάνονται βιβλία στα οποία διερεύνησε από την αρχαία ελληνική σκέψη και την Ορθοδοξία έως το συλλογικό φαντασιακό και τις ψυχολογικές ρίζες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Η παρουσία του δεν περιορίστηκε στον ακαδημαϊκό ή συγγραφικό χώρο. Για δεκαετίες συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο, μέσα από ομιλίες, συνεντεύξεις και δημόσιες παρεμβάσεις, αναπτύσσοντας συχνά αιχμηρές θέσεις για τις παθογένειες αλλά και τις δυνατότητες της ελληνικής κοινωνίας.

Ο θάνατός του κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής πνευματικής ζωής, αφήνοντας πίσω ένα εκτεταμένο έργο και μια σκέψη που, είτε προκαλούσε συμφωνία είτε έντονη διαφωνία, επιδίωκε σταθερά να θέσει στο επίκεντρο το ερώτημα της ελληνικής αυτογνωσίας.

Ο πρωθυπουργός σημειώνει ότι με τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης χάνουν έναν «πιστό και ανυστερόβουλο υπηρέτη» τους, ενώ ο ίδιος αποχαιρετά έναν φίλο και συνομιλητή, οι συζητήσεις με τον οποίο είχαν ιδιαίτερη πνευματική αξία ακόμη και όταν υπήρχαν διαφορετικές απόψεις.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη στάση του Ράμφου απέναντι στις ιδεολογίες, υπενθυμίζοντας τη θέση του ότι οι ιδεολογίες συχνά «φυλακίζουν τις ιδέες». Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ο ίδιος προτιμούσε το ρήμα «νομίζω» αντί του «πιστεύω», στοιχείο που αποτύπωνε τη διαρκή αναζήτηση και την απόστασή του από δογματικές βεβαιότητες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανατρέχει επίσης στη διαδρομή του από την προδικτατορική Αριστερά και την «Πανσπουδαστική» μέχρι τα χρόνια της δικτατορίας στο Παρίσι, όπου ο Στέλιος Ράμφος στράφηκε συστηματικά στη Φιλοσοφία. Η πνευματική αυτή πορεία συνεχίστηκε στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, με δεκάδες βιβλία, μελέτες και παρεμβάσεις γύρω από τη φιλοσοφία, την κοινωνική ανθρωπολογία, την ψυχανάλυση, την Ορθοδοξία και την ελληνική κοινωνία.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η συμβολή του Ράμφου ξεπέρασε τα όρια της ακαδημαϊκής σκέψης. Μέσα από το έργο του επιχείρησε να ερμηνεύσει βαθύτερα χαρακτηριστικά και αντιφάσεις της σύγχρονης Ελλάδας, εξετάζοντας μεταξύ άλλων τη σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την παράδοση, την Ορθοδοξία και την ευρωπαϊκή ιστορική εξέλιξη.

Ο κ. Μητσοτάκης στέκεται ιδιαίτερα στην άποψη του Στέλιου Ράμφου γύρω από την απουσία της Αναγέννησης από την ελληνική ιστορική εμπειρία μετά τον Μεσαίωνα και στον τρόπο με τον οποίο συνέδεε αυτή την εξέλιξη με πλευρές της πολιτικής και κοινωνικής συμπεριφοράς στη σύγχρονη Ελλάδα.

Τον χαρακτηρίζει παράλληλα «μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής», ο οποίος έθετε τη λογική και την ατομική ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό και υπερασπιζόταν την αντίληψη ότι η παράδοση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εξέλιξη.

«Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο», αναφέρει ο πρωθυπουργός, απευθύνοντας συλλυπητήρια στη σύζυγό του Ειρήνη, στις δύο κόρες του, καθώς και στους μαθητές και φίλους του.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτηρίζει τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου «εθνική απώλεια» και εκφράζει τη βεβαιότητα ότι οι ιδέες και οι αξίες που υπηρέτησε θα εξακολουθήσουν να αποτελούν σημείο αναφοράς για όσους επιδιώκουν μια ελεύθερη, αδέσμευτη και υπεύθυνη στάση απέναντι στην κοινωνία και τη δημόσια ζωή.

   Σε ανάρτησή του ο κ. Χατζηδάκης αναφέρει: «Έφυγε ο κορυφαίος Έλληνας διανοητής Στέλιος Ράμφος. Ένας ξεχωριστός, σύγχρονος φιλόσοφος. Ανάμεσα στις πνευματικές του αναζητήσεις η συσχέτιση της σύγχρονης δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Από παλιά καθηγητής στο Παρίσι, με ευρείες γνώσεις, ξεκάθαρη σκέψη, αιχμηρό όποτε χρειαζόταν λόγο, παρεμβατικότητα και έμφαση στην Ελλάδα. Είχα εντυπωσιαστεί από την πρώτη φορά που τον άκουσα ως φοιτητής τη δεκαετία του ’80. Τον καλέσαμε σε μια ασυνήθιστη παρέμβαση στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας το 2017.

Μπορούσε με ένα εντυπωσιακό τρόπο να συνδυάζει τον πνευματικό του πλούτο με τις σύγχρονες πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις. Η πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου θα μείνει πάντα ζωντανή. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του».