«Την Τετάρτη στις 23:01 (τοπική ώρα), στη διάρκεια στατικής δοκιμής ρουτίνας στη Starbase, στο Τέξας, ο Starship 36 της SpaceX εμφάνισε καταστροφική βλάβη και εξερράγη», ανακοίνωσαν στη σελίδα τους στο Facebook οι αρχές της κομητείας του Κάμερον (Τέξας).

«Ευτυχώς μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί κανένας τραυματισμός», διευκρίνισαν. «Πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης εφαρμόσθηκαν γρήγορα και διεξάγεται έρευνα για να προσδιορισθούν τα αίτια του περιστατικού».

Σε βίντεο που αναμεταδίδεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φαίνεται ο πύραυλος -ψηλός σαν μια πολυκατοικία περίπου 40 ορόφων και ο πιο ισχυρός που έχει κατασκευασθεί ποτέ- πάνω στην εξέδρα εκτόξευσής του και στη συνέχεια μια γιγαντιαία πύρινη σφαίρα να τον τυλίγει.

«Ο Starship, που ετοιμαζόταν για τη δέκατη δοκιμή του εν πτήσει, παρουσίασε μια μείζονα ανωμαλία την ώρα που ήταν σε εξέδρα δοκιμής στη Starbase», επιβεβαίωσε η SpaceX σε μήνυμα στο X, διευκρινίζοντας ότι μια «ζώνη ασφαλείας είχε δημιουργηθεί γύρω από το χώρο και διατηρήθηκε σε όλη τη διάρκεια της επιχείρησης» και ότι «όλο το προσωπικό είναι σώο και ασφαλές».

«Η ομάδα μας της Starbase εργάζεται δραστήρια για να εγγυηθεί την ασφάλεια της εγκατάστασης δοκιμών και της γύρω περιοχής σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές», πρόσθεσε η επιχείρηση, η οποία διαβεβαιώνει πως «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τους κατοίκους».

Οι δοκιμές στατικής πυροδότησης αποτελούν μέρος των διαδικασιών που προηγούνται μιας εκτόξευσης: ένας κινητήρας του πυραύλου ή ένα σύνολο κινητήρων τίθενται τότε σε λειτουργία, ενώ το όχημα παραμένει σταθερό στην πλατφόρμα εκτόξευσης. Ο πύραυλος δεν ήταν προγραμματισμένο να εκτοξευθεί χθες, Τετάρτη, το βράδυ, όταν σημειώθηκε η έκρηξη.
Το ατύχημα αποτελεί ένα ακόμα πλήγμα στην εικόνα της SpaceX, αν και τα ατυχήματα αποτελούν μέρος της πορείας στο πλαίσιο της στρατηγικής που έχει ανακοινώσει η εταιρεία: να εκτοξεύσει πολλά πρωτότυπα διαστημικά οχήματα ώστε να διορθώνει σε κατάσταση πτήσης τα προβλήματα που εμφανίζονται.

Το προηγούμενο ατύχημα ήταν πριν από λιγότερο από ένα μήνα. Στις 27 Μαΐου, ο Starship κατάφερε να βγει στο διάστημα, όμως ο φορέας του, ο πύραυλος Super Heavy, είχε εκραγεί πριν επιστρέψει, όπως ήταν προγραμματισμένο, στη Γη.

Στη διάρκεια δύο προηγούμενων δοκιμών, τον Ιανουάριο και το Μάρτιο, ο επάνω όροφος είχε εκραγεί στην αρχή της πτήσης, προκαλώντας βροχές φλεγόμενων θραυσμάτων πάνω από την Καραϊβική και πολύ μικρές ζημιές.

Ο Μασκ, διευθύνων σύμβουλος της SpaceX και επικεφαλής του Οργανισμού Αποτελεσματικότητας της Κυβέρνησης (DOGE), ανακοίνωσε αργά το βράδυ της 3ης Μαΐου, μετά το πέρας της ψηφοφορίας, πως η Starbase στο Τέξας «είναι πλέον πραγματική πόλη!».

Το επόμενο βήμα είναι να εκδώσει δικαστής απόφαση, που θα επικυρώνει το αποτέλεσμα της εκλογής και την επίσημη σύσταση της νέας πόλης.

Ο Μασκ, ο οποίος έχει δεχτεί σφοδρή κριτική τους τελευταίους μήνες για τη δράση του ως επικεφαλής του DOGE, επιβάλλοντας μαζικές περικοπές και απολύσεις στο ομοσπονδιακό κράτος, είχε προτείνει για πρώτη φορά τη δημιουργία της Starbase τον Μάρτιο του 2021, μέσω της πλατφόρμας X. Λίγο περισσότερα από τέσσερα χρόνια αργότερα, το όραμά του γίνεται πραγματικότητα.

Η Starbase αποτελεί την έδρα και τον βασικό τόπο εκτόξευσης του προγράμματος πυραύλων της SpaceX, που λειτουργεί με συμβάσεις με το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και τη NASA, παρέχοντας υπηρεσίες εκτόξευσης για την κυβέρνηση. Η εταιρεία του Μασκ ξεκίνησε την ανάπτυξη της περιοχής το 2014.

Η πόλη καλύπτει μία έκταση 3.890 στρεμμάτων και συνολικά 218 άτομα συμμετείχαν στην ψηφοφορία, σύμφωνα με τα στοιχεία του εκλογικού τμήματος της κομητείας Κάμερον του Τέξας. Από αυτούς, οι 212 ψήφισαν υπέρ της σύστασης της Starbase ως πόλης, ενώ έξι ψήφισαν κατά.

Ανάλυση του Texas Newsroom, που δημοσιεύτηκε πριν την ψηφοφορία, ανέφερε ότι τα δύο τρίτα των 283 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων εργάζονταν για τη SpaceX ή είχαν ήδη εκφράσει υποστήριξη. Την ίδια στιγμή, οι τρεις υποψήφιοι για τις θέσεις του δημάρχου και των δύο επιτρόπων εργάζονται επίσης στη SpaceX, σύμφωνα με το Texas Tribune.

Η νεοσύστατη πόλη βρίσκεται στην περιοχή Μπόκα Τσίκα του Τέξας, κοντά στο Μπράουνσβιλ, στο νοτιότερο άκρο της ακτογραμμής του Κόλπου του Τέξας, στην κοιλάδα του Ρίο Γκράντε. Ο πληθυσμός της ανέρχεται σε λίγο πάνω από 500 κατοίκους -κυρίως εργαζόμενους της SpaceX και τις οικογένειές τους- σύμφωνα με το Bloomberg.

«Η μετατροπή μας σε πόλη θα μας βοηθήσει να συνεχίσουμε να χτίζουμε την καλύτερη δυνατή κοινότητα για τους άνδρες και τις γυναίκες που διαμορφώνουν το μέλλον της ανθρωπότητας στο διάστημα» αναφερόταν σε ανάρτηση του λογαριασμού “StarbaseTX” στα κοινωνικά δίκτυα, που δημιουργήθηκε στην πλατφόρμα X του Μασκ, λίγο μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας.

Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε πρόσφατα σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και του Πενταγώνου, προβλέπει την εκτόξευση από 400 έως και 1.000 δορυφόρων που θα περιπολούν τη Γη για την ανίχνευση και παρακολούθηση βαλλιστικών πυραύλων. 

Παράλληλα, στο σχέδιο γίνεται πρόταση για την ανάπτυξη ενός ξεχωριστού στόλου με 200 δορυφόρους που θα φέρουν εξοπλισμό με πυραύλους ή λέιζερ, για την αντιμετώπιση των απειλών. Η SpaceX ωστόσο δεν θα ασχοληθεί με το κομμάτι που θα αφορά στον εξοπλισμό των δορυφόρων.

Το σχέδιο στηρίζεται σε εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε στις 27 Ιανουαρίου ο Ντόναλντ Τραμπ και στο οποίο αναφέρεται ότι μια πυραυλική επίθεση θα ήταν η « μεγαλύτερη καταστροφική απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η εμπλοκή του Έλον Μασκ στην κοινοπραξία για τον «Χρυσό Θόλο» έρχεται σε μια περίοδο που ο ίδιος παραμένει ειδικός σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου για τη μείωση των κρατικών δαπανών ενώ προεκλογικά είχε προσφέρει πάνω από 250 εκατομμύρια δολάρια.

Συνδρομητικό μοντέλο

Στην πρότασή της προς την αμερικανική κυβέρνηση, η SpaceX εισηγείται την παροχή της τεχνολογίας της ως «συνδρομητική υπηρεσία». Σύμφωνα με την πρόταση, η κυβέρνηση θα πληρώνει για πρόσβαση στο σύστημα χωρίς να έχει την κυριότητά του. Το μοντέλο αυτό, που δεν έχει εφαρμοστεί ξανά σε ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας, θα μπορούσε να επιτρέψει την παράκαμψη των διαδικασιών του Πενταγώνου για τις προμήθειες. Παράλληλα, θα μπορούσε να επιτρέψει την επίσπευση των διαδικασιών.

Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες για το ζήτημα. Ορισμένοι αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο εξάρτησης από μια ιδιωτική συνδρομή σε έναν τέτοιο κρίσιμο στρατιωτικό τομέα. Σύμφωνα με πηγές, ο στρατηγός της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ Μάικλ Γκέτλαϊν συζητά το ενδεχόμενο η SpaceX να κατέχει και να διαχειρίζεται το δικό της κομμάτι του συστήματος, με εναλλακτικά σενάρια να περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο κρατικής κυριότητας και το ενδεχόμενο ανάθεσης της λειτουργίας του συστήματος σε εργολάβους.

Ενεργό ρόλο στις πρόσφατες επαφές της SpaceX με την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών φέρεται να έχει ο στρατηγός εν αποστρατεία Τέρενς Ο’Σόνεσι, που είναι κορυφαίος σύμβουλος του Μασκ.

Ανοίγει ο δρόμος για τη Σίλικον Βάλεϊ

Αν η κοινοπραξία καταφέρει να αναλάβει τη σύμβαση, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη διείσδυση της Σίλικον Βάλεϊ στον εξοπλιστικό τομέα. Κάτι τέτοιο θα αποτελέσει πλήγμα στους παραδοσιακούς αμυντικούς εργολάβους, όπως οι Northrop Grumman, Boeing, RTX και Lockheed Martin, που επίσης συμμετέχουν στη διαδικασία.

Το Πεντάγωνο έχει ήδη δεχτεί προτάσεις από πάνω από 180 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων startups όπως οι Epirus, Ursa Major και Armada. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου έχει ενημερωθεί από επιλεγμένες εταιρείες για τις τεχνολογικές τους δυνατότητες.

Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων αναμένεται να έχει ο Στιβ Φάινμπεργκ, πρώην επενδυτής και συνιδρυτής της Cerberus Capital Management. Παρότι δεν έχει επενδύσει στη SpaceX, έχει δηλώσει ότι θα αποχωρήσει από τις θέσεις του στη Cerberus με την ένταξή του στη νέα κυβέρνηση.

Τι διεκδικεί η SpaceX

Η SpaceX διεκδικεί συγκεκριμένα το τμήμα «στρώμα επιτήρησης» του Χρυσού Θόλου. Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι θα αναλάβει το κομμάτι που θα αφορά στην επιτήρηση από το διάστημα. Ειδικότερα, θέλει να στείλει στο διάστημα έναν μεγάλο αριθμό δορυφόρων, οι οποίοι θα εντοπίζουν πότε εκτοξεύεται ένας πύραυλος, θα παρακολουθούν την πορεία του και θα ειδοποιούν αν πρόκειται να χτυπήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το κόστος για τον αρχικό σχεδιασμό και την προετοιμασία του συστήματος εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 6 έως 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ευνοϊκό χρονοδιάγραμμα για τη SpaceX

Σύμφωνα με υπόμνημα του υπουργού Άμυνας Πίτερ Χέγκσεθ που εξέτασε το Reuters, ζητήθηκε από τους επικεφαλής του Πενταγώνου να υποβάλουν τις πρώτες προτάσεις έως τις 28 Φεβρουαρίου, με στόχο την «επιτάχυνση της ανάπτυξης» των δορυφορικών συστημάτων.

Το χρονοδιάγραμμα θεωρείται ευνοϊκό για τη SpaceX, χάρη στον στόλο πυραύλων Falcon 9 και τους δορυφόρους που διαθέτει και που θα μπορούσαν να προσαρμοστούν για το πρόγραμμα.

Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της κοινοπραξίας να παραδώσει ένα πλήρως λειτουργικό σύστημα με νέα τεχνολογία, σε οικονομικά βιώσιμο πλαίσιο. Όπως ανέφερε μία από τις πηγές, «μένει να φανεί αν η SpaceX και αυτές οι εταιρείες τεχνολογίας μπορούν να υλοποιήσουν κάτι τέτοιο. Δεν έχει χρειαστεί ποτέ να παραδώσουν ένα σύστημα από το οποίο θα εξαρτάται η άμυνα ενός έθνους».

Γράφει σχετικά η εφημερίδα:

Την περασμένη εβδομάδα, το Νόμπελ Οικονομίας απονεμήθηκε επάξια στον Νταρόν Ατσέμογλου και τους συνεργάτες του, Σάιμον Τζόνσον και Τζέιμς Ρόμπινσον (ανθρωπολόγος, αυτός ο τελευταίος). Η βασική τους ιδέα είναι ότι οι λανθασμένοι θεσμοί, που αφοσιώνονται στην προστασία των ελίτ, που εκμεταλλεύονται και καταδυναστεύουν τις κοινότητές τους, δημιουργούν υπανάπτυξη. Αντίθετα, οι «συμπεριληπτικές» κοινωνίες -ελεύθερες δηλαδή από σκληρωτικές ελίτ που ελέγχουν και ιδιοποιούνται τον πλούτο- ενθαρρύνουν όλους να δημιουργήσουν μεγαλύτερη και πιο μοιρασμένη ευημερία. Στο επίκεντρο βρίσκονται επομένως οι θεσμοί: μπορούν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των «ελίτ εκμετάλλευσης», φτωχαίνοντας ολόκληρα έθνη· ή μπορούν να επιτρέψουν την ανάπτυξη ενός ανοικτού συστήματος («συμπεριληπτικού»), στο οποίο η ανάπτυξη είναι μεγαλύτερη και τα οφέλη της κατανέμονται.

Ως εδώ μιλάμε θεωρητικά. Στην πραγματική ζωή, όμως, ο Έλον Μασκ δείχνει να αποτελεί την ζωντανή διάψευση των ιδεών των νέων Νομπελιστών. Αυτός είναι ο επιχειρηματίας-ιδιοφυΐα που έφερε την επανάσταση στις τεχνολογίες πληρωμών, τη βιομηχανία του αυτοκινήτου, τη αεροδιαστημική βιομηχανία και τη συνδεσιμότητα του Διαδικτύου. Πρακτικά, εφηύρε το ηλεκτρικό αυτοκίνητο ως προϊόν κατανάλωσης. Τα διαστημόπλοιά του, της SpaceX εκτοξεύουν επτά φορές μεγαλύτερο τονάζ από τον υπόλοιπο κόσμο -NASA, Ρωσία, Κίνα και Ευρώπη μαζί- με κλάσμα του κόστους. Οι δορυφόροι του, Starlink είναι οι μόνοι που μπορούν να παρέχουν σύνδεση στο διαδίκτυο από το διάστημα σε σχεδόν ολόκληρο τον κόσμο, επίσης με ασυναγώνιστες τιμές.

Πολιτικός προπαγανδιστής

Αλλά ο Μασκ είναι επίσης ο πολιτικός προπαγανδιστής που χρησιμοποιεί τοξικές και μαζικές δόσεις παραπληροφόρησης· είναι ο μεγιστάνας των μέσων που δεν διστάζει να καταχραστεί τον έλεγχό του επί της πλατφόρμας X (πρώην Twitter) για τους δικούς του πολιτικούς σκοπούς· και, κυρίως πρόσφατα, έχει γίνει ο μεγαλύτερος χρηματοδότης και υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ (τρεις εβδομάδες πριν από τις προεδρικές εκλογές). Ποιος είναι λοιπόν ο Έλον Μασκ;

Σύμφωνα με το Forbes, φυσικά, ο Μασκ ηγείται της λίστας των πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο, με περιουσία 247,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά δεν μπορεί να βουτήξει μέσα σε αυτόν τον πλούτο, όπως ο Σκρουτζ Μακ Ντακ, καθώς μεγάλο μέρος του δεν είναι ρευστό ή μέρος χαρτοφυλακίου χρηματοοικονομικών επενδύσεων. Δεν μπορεί να το ξοδέψει με την παραδοσιακή έννοια. Ούτε απαραίτητα ο Μασκ μπορεί να βασιστεί σε μια υψηλή χρηματική αμοιβή από τις εταιρείες στις οποίες εργάζεται: το 2018, για παράδειγμα, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του ήταν τέτοιο που δεν πλήρωσε ούτε ένα δολάριο φόρου εισοδήματος, αν και ήδη ανέβαινε στις λίστες των πλουσιότερων με βάση την περιουσία.

Τι είδους σούπερ-πλούσιος είναι ο κ. Tesla;

Η περιουσία του προέρχεται κυρίως από τα μη ρευστοποιημένα μερίδιά του στις εταιρείες που ίδρυσε και διευθύνει ο ίδιος. Ο Μασκ κατέχει:

– Το 12% της Tesla (η οποία σήμερα αξίζει 691,5 δισ. δολάρια, περίπου όσο οι επόμενοι δέκα μεγαλύτεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων στον κόσμο μαζί).

– Το 42% της SpaceX, της διαστημικής εταιρείας που εκτοξεύει πυραύλους και διαστημόπλοια και διαχειρίζεται τους περίπου 6.400 δορυφόρους για σύνδεση στο Διαδίκτυο του Starlink (η SpaceX έχει εκτιμώμενη αξία 210 δισ. δολαρίων).

– Τον πλήρη έλεγχο της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης X (πρώην Twitter), την οποία απέκτησε για 44 δισ. δολάρια, αν και τώρα πιθανόν θα πουλιόταν για λιγότερο από δέκα.

– Το 60% της xAI, μιας νεοφυούς τεχνητής νοημοσύνης που αποτιμήθηκε στα μέσα του έτους στα 24 δισ. δολάρια.

Άρα, ο Μασκ είναι ο πιο πλούσιος άνθρωπος στον κόσμο, αλλά όχι αυτός με τη μεγαλύτερη ρευστότητα. Για να διαθέσει με συγκεκριμένο τρόπο τον πλούτο του και να τον μετατρέψει σε τρόπο ζωής ή επιρροής -για παράδειγμα, μέσω δωρεών στους πολιτικούς υποψηφίους που προτιμά- πρέπει με κάποιο τρόπο να κινητοποιήσει την περιουσία του που είναι σε μετοχές.

Ωστόσο, ακόμα και εδώ, ο Μασκ αντιμετωπίζει περιορισμούς. Πρώτον, εταιρείες όπως το Twitter, η xAI και κυρίως η εκπληκτική SpaceX δεν είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, και έτσι ο ιδρυτής τους δυσκολεύεται να δημιουργήσει ρευστότητα πουλώντας γρήγορα τα μερίδιά του. Επιπλέον, ούτε αυτές οι εταιρείες -από όσο γνωρίζουμε- ούτε η εισηγμένη Tesla έχουν ποτέ καταβάλει μερίσματα στις κοινές μετοχές: ο Μασκ δεν μπορεί να βασιστεί ιδιαίτερα στις ταμειακές ροές από τα κέρδη αυτών των επιχειρήσεων. Τέλος, ο Μασκ δεν έχει πρόθεση να πουλήσει τα μερίδιά του, κυρίως στην Tesla, καθώς θέλει να διατηρήσει τον στρατηγικό και λειτουργικό έλεγχο των εταιρειών του. Στο παρελθόν, για παράδειγμα, έχει δηλώσει ότι δεν θέλει να εισάγει τη SpaceX στο χρηματιστήριο, για να μην υποστεί πιέσεις από την αγορά πριν εξασφαλίσει την αποστολή της εταιρείας: να στείλει τον άνθρωπο στον Άρη, στόχος που στοχεύει γύρω στο 2030.

Το μέγιστο ενέχυρο

Παρ’ όλα αυτά, ο Μασκ δεν μπορεί να συμβιβαστεί με μια «παγωμένη» περιουσία, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι καυχιέται πως τώρα ζει σε ένα μικρό διαμέρισμα αξίας 50.000 ευρώ. Η ζωή του δείχνει ότι έχει μεγάλες δυνατότητες διαθέσιμων χρημάτων. Για παράδειγμα, καταθέτοντας πρόσφατα με μια κίνηση 75 εκατομμύρια δολάρια για να συστήσει την πολιτική επιτροπή “America Pac” (Political action committee) υπέρ του Τραμπ και υποσχόμενος 47 δολάρια στον καθένα, από ένα εκατομμύριο ανθρώπων, που θα ωθήσει έναν γνωστό του να υπογράψει μια αίτηση υποστήριξης του Τραμπ. Η Wall Street Journal ενημερώνει πως προσφέρει, μέσω κλήρωσης, ένα βραβείο ενός εκατομμυρίου δολαρίων την ημέρα για 17 ημέρες, στο οποίο μπορεί κανείς να συμμετάσχει υπογράφοντας την ίδια εκείνη αίτηση. Άρα, ο Μασκ έχει εξαιρετική ρευστότητα. Αλλά, από πού προέρχονται τα δολάρια της πιστωτικής του κάρτας; Παραδόξως, από δάνεια. Η ProPublica -που δεν έχει διαψευστεί- ενημερώνει πως στις 29 Μαΐου 2021, ο Μασκ είχε λάβει τραπεζικά δάνεια στο όνομά του με εγγύηση ενέχυρο τις μετοχές του στην Tesla, αξίας 57,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και το Forbes γράφει ότι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα, το 2024 είχε παρουσιάσει στις τράπεζες ως ενέχυρο μετοχές της Tesla αξίας 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για ένα «προσωπικό δάνειο».

Ουσιαστικά, ο Μασκ κάνει ό,τι κάνουν πολλοί δισεκατομμυριούχοι: μειώνει στο ελάχιστο τα προσωπικά φορολογήσιμα εισοδήματα και αντλεί ρευστότητα με δάνεια από τράπεζες, χρησιμοποιώντας ως εγγύηση την αξία των μετοχών του. Έτσι, πληρώνει πολύ λιγότερους φόρους στα εισοδήματά του και, από τα λίγα που του αναλογούν, μπορεί να αφαιρεί το κόστος των τραπεζικών τόκων. Ο ιδρυτής της Tesla είναι λοιπόν ένας εξαιρετικά πλούσιος αλλά και υπερχρεωμένος άνθρωπος, του οποίου η προσωπική οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από την αγοραία αξία των μετοχών της Tesla κάθε δεδομένη στιγμή. Αν η μετοχή καταρρεύσει, θα αναγκαστεί να προσφέρει επιπλέον εγγυήσεις ή να αποπληρώσει βιαστικά τα χρέη του, ίσως πουλώντας μετοχές.

Σε λεπτό οικονομικό πάγο

Η αχίλλειος πτέρνα του Μασκ βρίσκεται ακριβώς εδώ. Όχι στην εξαιρετική ποιότητα των καινοτομιών και των εταιρειών του. Θα έχετε παρατηρήσει ότι το ενέχυρο του Μαΐου 2021 είναι ύψους 57 δισεκατομμυρίων, ενώ το πιο πρόσφατο φαίνεται να είναι πάνω από δέκα φορές μικρότερο. Επομένως, ο Μασκ έχει μειώσει την έκθεσή του και πιθανώς και τη διαθέσιμη ρευστότητά του, ίσως εν μέρει επειδή τώρα τα τραπεζικά δάνεια κοστίζουν περισσότερο σε τόκους. Αλλά, μια άλλη αιτία της προσοχής του μπορεί να είναι ότι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο ανησυχεί περισσότερο. Η Tesla αξίζει σήμερα περίπου όσο το 2021, αλλά από τότε η αγορά άρχισε να αμφιβάλλει για τη βιωσιμότητα των τωρινών τιμών της μετοχής.

Πριν από λίγα χρόνια, η αμερικανική εταιρεία ηλεκτρικών αυτοκινήτων ήταν ένας απόλυτος καινοτόμος, που είχε ανατρέψει έναν ολόκληρο βιομηχανικό τομέα και είχε γίνει εξαιρετικά δημοφιλής στους επενδυτές. Τώρα όμως, κινεζικές εταιρείες ηλεκτρικών αυτοκινήτων όπως οι Byd ή Xiaomi έχουν καλύψει την τεχνολογική υστέρηση, ίσως με χαμηλότερη ποιότητα, αλλά σε πολύ πιο ανταγωνιστικές τιμές. Και ξαφνικά η αγορά αντιλαμβάνεται ότι η μετοχή της Tesla εξακολουθεί να αποτιμάται ακόμη, 60 φορές πάνω από τα αναμενόμενα κέρδη ενός έτους, τιμή εντελώς εξωπραγματική ακόμη και για τις φουσκωμένες αποτιμήσεις των αμερικανικών Big Tech εταιρειών (ακόμη και η υπερτιμημένη Nvidia διαπραγματεύεται με πολλαπλάσια που είναι μόλις λίγο παραπάνω από τα μισά σε σχέση με αυτά της Tesla).

Με λίγα λόγια, όσο ιδιοφυής κι αν είναι, ο Μασκ βαδίζει οικονομικά πάνω σε λεπτό πάγο. Όταν πριν από περίπου δέκα ημέρες παρουσίασε το απογοητευτικό “Robotaxi” της Tesla, η αγορά αντέδρασε με μια πτώση της μετοχής σχεδόν κατά 9%, εξαλείφοντας έτσι 68 δισεκατομμύρια δολάρια χρηματιστηριακής αξίας σε λίγες ώρες. Φανταστείτε πώς θα νιώθατε αν η αξία του σπιτιού σας, που είχατε βάλει ως εγγύηση στην τράπεζα, μειωνόταν δραματικά. Αυτή είναι η κατάσταση που βιώνει ο Μασκ αυτή τη στιγμή, με την επιπρόσθετη ανησυχία ότι μπορεί να φοβάται περισσότερες πτώσεις, καθώς η αγορά σταδιακά “ομαλοποιεί” την άποψή της για την Tesla. Η δημιουργία του δεν είναι πλέον ένα απόλυτα μαγικό αντικείμενο για την αγορά. Εάν σε μερικούς μήνες η μετοχή της Tesla διαπραγματεύεται σε επίπεδα αντίστοιχα με αυτά της Amazon, της Apple ή της Microsoft -επίπεδα που παραμένουν υψηλά αλλά πολύ πιο ορθολογικά- ο Μασκ μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρές προσωπικές οικονομικές δυσκολίες.

Η πολιτική μεταστροφή

Έτσι ερμηνεύω τον ξαφνικό έρωτα του Μασκ για τον Τραμπ, σε αυτό το καθυστερημένο στάδιο της προεκλογικής εκστρατείας. Στο πρόσφατο παρελθόν, ο ιδρυτής της Tesla είχε εκφράσει αντιπάθεια για τον μεγιστάνα του Mar-a-Lago, είχε δηλώσει ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να «κατευθυνθεί προς το ηλιοβασίλεμα», τον είχε χαρακτηρίσει «χαμένο κρύο σαν πέτρα» και είχε στηρίξει τον Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό του, Ρον Ντε Σάντις. Τώρα όμως ποντάρει εκατοντάδες εκατομμύρια στον Τραμπ, θέτει στη διάθεση της εκστρατείας του μερικούς από τους καλύτερους μηχανικούς της SpaceX, λέγεται ότι είναι έτοιμος να κάνει ο ίδιος εκστρατεία πόρτα-πόρτα υπέρ του Τραμπ στην Πενσυλβάνια και να υπηρετήσει στην κυβέρνησή του. Χρησιμοποιεί ακόμη και παραπληροφόρηση για να υποστηρίξει τον Τραμπ: έγραψε, για παράδειγμα, στους 202 εκατομμύρια ακολούθους του στην πλατφόρμα Χ (πρώην Twitter) ότι οι Δημοκρατικοί «εθνικοποιούν» μετανάστες σκόπιμα, για να τους κάνουν να ψηφίσουν υπέρ της Καμάλα Χάρις.

Γιατί; Αποκλείω το ενδεχόμενο ο Μασκ να μην αντιλαμβάνεται τα μειονεκτήματα του Τραμπ. Αποκλείω επίσης ότι όλα εξαρτώνται από τα συμβόλαια της NASA και του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ με τη SpaceX, γιατί η εταιρεία είναι τόσο αποτελεσματική που είναι απαραίτητη για την αμερικανική κυβέρνηση. Το κομβικό σημείο εντοπίζεται μάλλον στο Starlink, το δίκτυο που διαθέτει σήμερα 6.400 δορυφόρους στην ατμόσφαιρα για παροχή σύνδεσης στο Διαδίκτυο (και θα μπορούσε να διπλασιαστεί ή να τετραπλασιαστεί σύντομα). Το Starlink μπορεί να εξυπηρετεί ναυτιλιακές εταιρείες ή αεροπορικές -οι οποίες συχνά είναι δημόσιες- αλλά οι βασικοί συνομιλητές για τα συμβόλαιά του είναι και θα συνεχίσουν να είναι εκατοντάδες κυβερνήσεις και μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Η υποστήριξη μιας αμερικανικής κυβέρνησης πίσω από τις κλειστές πόρτες θα άνοιγε αμέτρητες πόρτες. Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία του Starlink με την ιταλική κυβέρνηση, μετά τις συναντήσεις της Τζόρτζια Μελόνι με τον Μασκ, πρώτα στη γιορτή του κόμματος των Αδελφών της Ιταλίας και μετά στη Νέα Υόρκη, δείχνουν πώς για τον ιδρυτή της SpaceX οι πολιτικές συμπάθειες και το επιχειρηματικό όφελος δεν είναι ποτέ πολύ μακριά μεταξύ τους. Η Morgan Stanley εκτιμά ότι μέσα σε δεκαπέντε χρόνια το Starlink μπορεί να έχει έσοδα έως και 250 ή 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, και ήδη συζητείται έντονα η πιθανότητα να αποσπαστεί από τη SpaceX και να εισαχθεί στο χρηματιστήριο μόνο του σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Μια εισηγμένη στο χρηματιστήριο Starlink στη Wall Street θα παρείχε στον Μασκ την οικονομική σταθερότητα που η Tesla δεν του εξασφαλίζει πλέον. Και η υποστήριξη ενός προέδρου όπως ο Τραμπ, προς κυβερνήσεις εταίρους, φίλους και συμμάχους, θα έδινε στο Starlink μια ασταμάτητη κριτική μάζα. Ο Μασκ προσπαθεί, λοιπόν, να κατακτήσει σήμερα τον Τραμπ -δημιουργώντας μια πίστωση απέναντί του- για να κατακτήσει αύριο τους αμερικανικούς θεσμούς, ώστε να τους κάνει να δουλέψουν για αυτόν.

Όχι, ο Μασκ δεν είναι η ζωντανή αναίρεση των θεωριών του Ατσέμογλου και των συναδέλφων του. Είναι η επιβεβαίωσή τους, προσαρμοσμένη στον κόσμο του αύριο.

Ο Starship, που είναι σχεδιασμένος για να μεταφέρει αστροναύτες στη Σελήνη και πέραν αυτής, ολοκλήρωσε σχεδόν την τρίτη δοκιμαστική πτήση του, φτάνοντας μακρύτερα από οποιαδήποτε προηγούμενη δοκιμή.

Δείτε βίντεο από την φλεγόμενη επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα:

Starship re-entering Earth's atmosphere. Views through the plasma pic.twitter.com/HEQX4eEHWH

— SpaceX (@SpaceX) March 14, 2024

Η εκτόξευση της τρίτης δοκιμαστικής πτήσης έγινε σήμερα Πέμπτη (14/3) στην παραλία Boca Chica στο Νότιο Τέξας λίγο μετά τις 3:00 το μεσημέρι ώρα Ελλάδος.

Στο παρελθόν έγιναν δύο δοκιμαστικές προσπάθειες και όλες κατέληξαν σε τρομερή αποτυχία, ενώ είναι η πρώτη φορά που το διαστημόπλοιο μπόρεσε να εξέλθει από την ατμόσφαιρα.

Πανηγυρίζει ο Έλον Μασκ

Ο Starship, που είναι σχεδιασμένος για να μεταφέρει αστροναύτες στη Σελήνη και πέραν αυτής, ολοκλήρωσε σχεδόν την τρίτη δοκιμαστική πτήση του, φτάνοντας μακρύτερα από οποιαδήποτε προηγούμενη δοκιμή.

«Το διαστημόπλοιο έφτασε σε τροχιακή ταχύτητα! Συγχαρητήρια στην ομάδα της SpaceX» έγραψε στο Twitter ο Έλον Μασκ.

Starship reached orbital velocity!

Congratulations @SpaceX team!!

— Elon Musk (@elonmusk) March 14, 2024

Η ομάδα της SpaceX χαρακτήρισε τη σημερινή προσπάθεια του Starship ως επιτυχημένη να τεθεί σε τροχιά γύρω από το Διάστημα – παρά το γεγονός ότι η επαφή χάθηκε όταν ο πύραυλος εισήλθε ξανά στην ατμόσφαιρα. Σε αντίθεση με τις δύο προηγούμενες απόπειρες, οι οποίες απέτυχαν λόγω τεχνικών δυσλειτουργιών, το Starship κατάφερε να περάσει από όλα τα στάδια που ήθελε να επιτύχει η SpaceX. Το πιο εντυπωσιακό από αυτά είναι ότι ο πύραυλος κατάφερε να φτάσει στο Διάστημα στη μεγαλύτερη και πιο φιλόδοξη δοκιμαστική πτήση του μέχρι στιγμής.

Σε ανάρτησή του στο LinkedIn, o 14χρονος εξέφρασε τον ενθουσιασμό του που θα εργάζεται στο πλευρό του πάμπλουτου επιχειρηματία. «Θα γίνω μέλος της πιο cool εταιρείας στον πλανήτη ως μηχανικός λογισμικού στην ομάδα μηχανικών της Starlink».

Ο Καϊράν Κουάζι είναι το νεότερο άτομο που αποφοιτά από τη σχολή Μηχανικών του Πανεπιστημίου Σάντα Κλάρα, σύμφωνα με την τοπική εφημερίδα «Seattle Times».

14 year old Kairan Quazi graduates from @SantaClaraUniv on 6/17. He will be the youngest to ever graduate from SCU and he’ll start at @SpaceX as a Software engineer. Local legend. pic.twitter.com/JLe8Vc9toA

— Tesla Owners Silicon Valley (@teslaownersSV) June 11, 2023

Αφότου ο Μασκ τον προσέλαβε, η οικογένειά του σχεδιάζει να μετακομίσει από το Πλέζαντον της Καλιφόρνια με τη μητέρα του στο Ρέντμοντ της Ουάσιγκτον, για να ξεκινήσει δουλειά στην εταιρεία του Μασκ, «SpaceX».

Σε ηλικία δύο ετών, ο Κουάζι μπορούσε να σχηματίσει ολοκληρωμένες προτάσεις. Από το νηπιαγωγείο μιλούσε στους συμμαθητές και τους δασκάλους του για τις ειδήσεις που είχε ακούσει στο ραδιόφωνο, όπως αναφέρουν οι «Los Angeles Times».

Σε ηλικία εννέα ετών, οι γονείς του τον βοήθησαν να εγγραφεί σε ένα τοπικό κολέγιο στην Καλιφόρνια. «Ένιωθα ότι εμπλούτιζα τις γνώσεις μου στο επίπεδο που έπρεπε», είπε ο ίδιος στην αμερικανική εφημερίδα.

Ο Κουάζι ολοκλήρωσε την πρακτική του στο «Intel Labs» λίγους μήνες αργότερα και, στην ηλικία των 11 ετών, κάθισε στα έδρανα του Πανεπιστημίου της Σάντα Κλάρα για να σπουδάσει μηχανική υπολογιστών.

Πριν ένα χρόνο, ήταν επί τέσσερις μήνες ασκούμενος στην εταιρεία «Blackbird.AI».

Όπως ανέφερε ο 14χρονος στο αμερικανικό δίκτυο «ABC7 News», «νομίζω ότι υπάρχει μια κοινότυπη νοοτροπία ότι χάνω την παιδική μου ηλικία, αλλά δεν νομίζω ότι αυτό είναι αλήθεια».

Πάντως, με βάση την υπηρεσία προσλήψεων «Zippia», για να εργαστεί κάποιος στην εταιρεία του Μασκ «SpaceX», πρέπει να είναι διάνοια .

Ο Κουάζι τα κατάφερε χωρίς δυσκολία αφού ο δείκτης νοημοσύνης του είναι τόσο υψηλός που κατατάσσεται στο 0,01% του πληθυσμού.

Μόνο το 0,2% των ατόμων που κάνουν αίτηση για να βρουν δουλειά στην «SpaceX», έχουν προσληφθεί στην εταιρεία του επιχειρηματία νοτιοαφρικανικής καταγωγής, αναφέρει το σχετικό δημοσίευμα.

Οι εργαζόμενοι στην «SpaceX» εργάζονται τουλάχιστον 80 ώρες την εβδομάδα αλλά ο Κουάζι , που είναι μόλις 14, δεν επιτρέπεται να δουλεύει βάσει νόμου της πολιτείας χωρίς ειδικά έγγραφα από την οικογένειά του. Θα μπορεί να δουλεύει μέχρι οκτώ ώρες την ημέρα. Τις νύχτες, πάντως, θα απαγορεύεται να εργάζεται.

Η εκτόξευση του γιγάντιου Starship από τις εγκαταστάσεις Starbase στο Νότιο Τέξας είχε προγραμματιστεί για σήμερα το μεσημέρι, ο πύραυλος ήταν ήδη τοποθετημένος στην πλατφόρμα και η εικόνα μεταδιδόταν ζωντανά από το κανάλι της SpaceX.

Ωστόσο, λίγο πριν την εκτόξευση, ο Έλον Μασκ ανακοίνωσε πως μία βαλβίδα πίεσης είχε παγώσει και αν δεν επαναλειτουργούσε σύντομα, η εκτόξευση θα αναβαλλόταν. Το χρονικό «παράθυρο» εκτόξευσης ήταν στενό, διάρκειας μόλις 150 λεπτών, και τελικά η παρθενική πτήση αναβλήθηκε.

«Η επιτυχία είναι πιθανή, ο ενθουσιασμός εγγυημένος!» έγραφε στο Twitter ο ιδρυτής της SpaceX, αφότου η εταιρεία εξασφάλισε την άδεια εκτόξευσης του Starship από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας αργά την περασμένη Παρασκευή.

Το Starship είναι ένα τεράστιο διαστημικό σκάφος ύψους περίπου 120 μέτρων.

Ο πύραυλος Saturn V της Nasa με τον οποίον εκτοξεύτηκαν οι αποστολές Apollo είχε ύψος 111 μέτρων και ο πύραυλος Artemis (γνωστός και ως SLS) με τον οποίο θα ταξιδέψουν ξανά αστροναύτες στη Σελήνη, έχει ύψος 98 μέτρων.

Το Starship είναι επίσης ο ισχυρότερος πύραυλος που έχει κατασκευαστεί ποτέ. Με 75 Meganewtons, έχει δυναότητες διπλάσιας προώθησης σε σχέση με τον SLS.

Όσο μεγαλύτερη ώθηση έχει ένας πύραυλος, τόσο περισσότερο βάρος μπορεί να σηκώσει από το έδαφος – μεταφέροντας περισσότερα πράγματα στο Διάστημα.

Η SpaceX εκτιμά ότι η επαναχρησιμοποιήσιμη μορφή του πυραύλου μπορεί να μεταφέρει έως και 150 τόνους φορτίου και πληρωμάτων σε κάθε πτήση.

Επιστημονικά δείγματα της NASA για την ανάπτυξη φυτών, την πυρασφάλεια αλλά και τις αλλαγές σε μύες και αρτηρίες, επιστρέφουν από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σήμερα (15.04.2023) με την 27η αποστολή εμπορικών υπηρεσιών ανεφοδιασμού της SpaceX.

Το Veg-05 καλλιέργησε νανο-ντομάτες στην εγκατάσταση Veggie του σταθμού για να εξετάσει τις επιπτώσεις της ποιότητας του φωτός και του λιπάσματος στην παραγωγή φρούτων, την ασφάλεια από μικρόβια και τη θρεπτική αξία.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της NASA, η δυνατότητα καλλιέργειας φυτών στο διάστημα για φρέσκο φαγητό και για τη βελτίωση της συνολικής εμπειρίας διαβίωσης των μελών του πληρώματος είναι το κλειδί για μελλοντικές αποστολές μακράς διάρκειας.

Η δομή, ένα μικροσκοπικό θερμοκήπιο, θα μπορούσε να προσαρμοστεί για την παροχή φρέσκων προϊόντων σε όσους δεν έχουν πρόσβαση σε δυνατότητες καλλιέργειας στη Γη και για φυτοθεραπεία σε ηλικιωμένους ή άτομα με ειδικές ανάγκες.

Το πλήρωμα πραγματοποίησε τρεις συγκομιδές την 90η, 97η και την 104η ημέρα καταψύχοντας τις ντομάτες μαζί με δείγματα νερού και επιχρίσματα του υλικού ανάπτυξης.

Τα δείγματα αυτά επιστρέφουν στη Γη για ανάλυση.

Dragon is soaring home! @SpaceX's cargo spacecraft separated from the @Space_Station at 11:05am ET (1505 UTC), carrying space-grown tomatoes and other @ISS_Research for analysis back on the ground. Follow our ISS blog for the latest #CRS27 updates: https://t.co/5S8thLTM9h pic.twitter.com/kFLHDcWyJ1

— NASA (@NASA) April 15, 2023

Ο Έλον Μασκ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τις προηγούμενες ημέρες, όταν δημοσίευσε την «ειρηνευτική πρότασή» του για την Ουκρανία, η οποία περιλάμβανε μεταξύ άλλων παραχώρηση ουκρανικών εδαφών στη Ρωσία και επανάληψη των εκλογών υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ στις προσαρτηθείσες περιοχές.

«Η Κριμαία επισήμως είναι κομμάτι της Ρωσίας, από το 1783 (μέχρι το λάθος του Χρουστσόφ)», έγραψε ο Έλον Μασκ. «Άντε γ…» ήταν η δημόσια απάντηση, μέσω Twitter, του απερχόμενου πρέσβη της Ουκρανίας στο Βερολίνο, Αντρέι Μέλνικ.

«Αυτή είναι η διπλωματική μου απάντηση», έγραψε χαρακτηριστικά ο διπλωμάτης, στα αγγλικά, για να επανέλθει ο επιχειρηματίας λέγοντας: «Απλώς ακολουθούμε τη σύστασή σας» και υπονοώντας ότι αποσύρει την προσφορά του δορυφορικού διαδικτύου προσβεβλημένος από τον κ. Μέλνικ.

«Δεν είμαστε σε θέση να συνεχίσουμε να προσφέρουμε τερματικούς σταθμούς στην Ουκρανία ή να χρηματοδοτήσουμε υπάρχοντες», γράφει εκπρόσωπος της εταιρίας του Έλον Μασκ SpaceX σε επιστολή του προς το Πεντάγωνο, η οποία ωστόσο έχει ημερομηνία αποστολής από τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η SpaceX ζητά από την κυβέρνηση να πληρώσει για το Starlink

Σύμφωνα με τον τηλεοπτικό σταθμό CNN, η SpaceX ζητά από την αμερικανική κυβέρνηση να πληρώσει για το Starlink περίπου 120 εκατομμύρια δολάρια έως το τέλος του έτους. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναλάβει το κόστος για περισσότερους από 1330 τερματικούς σταθμούς της SpaceX στην Ουκρανία, ενώ η ίδια η εταιρία έχει δωρίσει 3670 σταθμούς.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ δήλωσε ότι το Starlink συνέβαλε σημαντικά στην αποκατάσταση της παροχής ενέργειας και στην επικοινωνία σε κρίσιμες περιοχές έπειτα από περισσότερες από 100 ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.

Οι υπάλληλοι που ήταν υπεύθυνοι για την οργάνωση και τη δημοσίευση του εγγράφου απολύθηκαν άμεσα, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός τους.

Σύμφωνα με την Πρόεδρο και COO της SpaceX, Gwynne Shotwell, η επιστολή η οποία καλούσε τη διοίκηση της εταιρίας να…”μαζέψει” τον Elon Musk, έκανε τους υπαλλήλους της να αισθανθούν απειλή.

Η SpaceX απέλυσε έναν αριθμό εργαζομένων που ενεπλάκησαν σε αυτό. Η επιστολή, η προσέγγιση και η όλη διαδικασία έκανε τους εργαζομένους να αισθανθούν άβολα και εξαγριωμένοι, επειδή η επιστολή τούς πίεσε να υπογράψουν κάτι το οποίο δεν αντιπροσωπεύει τις απόψεις τους. Έχουμε πολύ σημαντικές δουλειές να ολοκληρώσουμε και δεν υπάρχει ανάγκη για αυτού του είδους τον ακτιβισμό.

Το θέμα παραμένει σε εξέλιξη αλλά είναι σίγουρο πως θα προκαλέσει ακόμα ένα γύρο αντιπαράθεσης που θα αφορά τον Elon Musk.

Το να συμπεριλαμβάνεις χιλιάδες ανθρώπους της εταιρίας με επαναλαμβανόμενα, μη εγκεκριμένα emails και να τους ζητάς να υπογράψουν επιστολές και να συμπληρώσουν τυχαίες έρευνες κατά το ωράριο εργασίας, δεν είναι αποδεκτό. Παρακαλώ να παραμείνετε συγκεντρωμένοι στην αποστολή της SpaceX και να χρησιμοποιείτε το χρόνο σας για να προσφέρετε την καλύτερη εργασία σας. Μόνο έτσι θα φτάσουμε στον Άρη.