Έρευνες, στοιχεία από τις οποίες παραθέτει η Washington Post (απόδοση από το KREPORT) από τα πανεπιστήμια Nottingham Trent και Keimyung δείχνουν ότι το όριο που σηματοδοτεί «υψηλού κινδύνου» χρήση είναι περίπου 110 έλεγχοι την ημέρα. Αντίστοιχα, πολυετής μελέτη του ψυχολόγου Larry Rosen κατέγραψε ότι έφηβοι και νέοι ενήλικες ελέγχουν ή ξεκλειδώνουν τα κινητά τους 50 έως 100+ φορές ημερησίως, δηλαδή κάθε 10–20 λεπτά όσο είναι ξύπνιοι. Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι το κάνουμε μόλις 10 φορές ημερησίως, αλλά τα πραγματικά δεδομένα από τα «pickups» των συσκευών δείχνουν πολύ υψηλότερους αριθμούς, συχνά δεκάδες ή και πάνω από 40 ελέγχους ανά ώρα.

Το κινητό ως εθισμός: Ο ρόλος του εγκεφάλου

Η καθηγήτρια Άννα Lembke του Stanford εξηγεί ότι τα κινητά ενεργοποιούν τα ίδια κυκλώματα ανταμοιβής με το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Κάθε ειδοποίηση, δόνηση ή φευγαλέα ματιά στην οθόνη παράγει μικρή ποσότητα ντοπαμίνης — ενισχύοντας έναν εθιστικό βρόχο συνήθειας:

1. Έλεγχος κινητού
2. Μικρή ανταμοιβή
3. Επιθυμία για επανάληψη
4. «Στέρηση» όταν το κινητό δεν είναι διαθέσιμο

Το 80% των Αμερικανών κοιμούνται με το κινητό στο δωμάτιο, οι περισσότεροι στο κομοδίνο δίπλα τους. Πάνω από 60% το ελέγχουν πριν κοιμηθούν, και 66% μέσα σε 10 λεπτά από το πρωινό ξύπνημα.

Πώς καταστρέφονται η συγκέντρωση και η μνήμη

Η ουσία του προβλήματος δεν είναι ο συνολικός χρόνος στο κινητό, αλλά η συχνότητα των διακοπών.

Μελέτη από το Singapore Management University έδειξε ότι τα συχνά «σπασίματα» προσοχής οδηγούν σε περισσότερα λάθη μνήμης και μεγαλύτερη δυσκολία συγκέντρωσης. Κάθε ξεκλείδωμα είναι μια μικροδιακοπή που αναγκάζει τον εγκέφαλο να κάνει ταχύτατη εναλλαγή εργασιών — ένα φαινόμενο που ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την παραγωγικότητα έως και 80%.

Η ερευνητής Gloria Mark (University of California, Irvine) βρήκε ότι μετά από κάθε διακοπή —όπως το να κοιτάξει κανείς το κινητό— χρειάζονται 25 λεπτά για να επανέλθει η πλήρης συγκέντρωση.

Δεν είναι περίεργο λοιπόν ότι:

• Το 50% των ανθρώπων ελέγχει το κινητό ενώ τρώει με άλλους.
• 1 στους 4 το κοιτά τουλάχιστον μία φορά σε ένα 30λεπτο επαγγελματικό meeting.
• Πολλοί ελέγχουν το κινητό ακόμη και μέσα στη νύχτα.

Μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης έδειξε ότι μετά από 72 ώρες χωρίς smartphone, ο εγκέφαλος παρουσιάζει μοτίβα «στέρησης» παρόμοια με εκείνα απόχρωσης εθισμού — αλλά ταυτόχρονα αναδιοργανώνει τα κυκλώματα ανταμοιβής, καθιστώντας ευκολότερο τον περιορισμό της χρήσης.

Πώς να «σπάσουμε» τον κύκλο

Οι ειδικοί προτείνουν απλά, εφαρμόσιμα βήματα:

• Απενεργοποίηση ειδοποιήσεων
• Διαγραφή περιττών εφαρμογών
• Ενεργοποίηση grayscale (ασπρόμαυρη οθόνη)
• Κλείσιμο της συσκευής ανάμεσα στις χρήσεις
• Σκόπιμες «τεχνολογικές παύσεις»
• Έξοδος από το σπίτι χωρίς κινητό για μικρά διαστήματα

Όπως λέει ο Rosen, στόχος είναι να ανακτήσουμε τον έλεγχο: «Ορίστε εσείς πότε θα κάνετε τεχνολογικά διαλείμματα — όχι το τηλέφωνό σας».

Συμπέρασμα: Η συχνή χρήση smartphone δεν αποτελεί απλώς κακή συνήθεια, αλλά έναν μηχανισμό που εκμεταλλεύεται τις νευροχημικές ανάγκες μας για ανταμοιβή και σύνδεση. Όσο περισσότερες φορές το κοιτάμε, τόσο περισσότερο μειώνουμε τη μνήμη, την προσοχή και την παραγωγικότητά μας. Η λύση δεν είναι η δαιμονοποίηση της τεχνολογίας, αλλά η συνειδητή επαναφορά της ισορροπίας.

Έχει γίνει σαφές για άλλη μια φορά πόσο σημαντικό είναι να ενημερώνετε τις ενημερώσεις ασφαλείας που έρχονται στα τηλέφωνά σας μηνιαία ή εβδομαδιαία. Αυτή η προειδοποίηση από την NSA θα κάνει τους χρήστες που δεν κλείνουν και δεν επανενεργοποιούν ποτέ τα τηλέφωνά τους να αλλάξουν τις συνήθειές τους.

Προειδοποίηση από την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ για ευπάθειες ασφαλείας, που αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των χρηστών smartphone

Οι ειδικοί απαρίθμησαν τις μεθόδους για την αύξηση της ασφάλειας και της προστασίας στα τηλέφωνα ως εξής:

• Τοποθεσία, Bluetooth κ.λπ. Διατηρήστε απενεργοποιημένες τις λειτουργίες που δεν χρησιμοποιείτε.
• Κάντε αμέσως ενημερώσεις στο τηλέφωνο.
• Μην συνδέεστε σε δημόσια διαθέσιμα δίκτυα Wi-Fi.
• Να είστε προσεκτικοί όταν συνδέεστε σε σταθμούς φόρτισης σε καφετέριες και εστιατόρια.

Η NSA δηλώνει ότι αυτές οι απλές ενέργειες θα αυξήσουν σημαντικά την ασφάλεια σας και του τηλεφώνου σας.

Εκτός από τις μεθόδους προστασίας του τηλεφώνου σας, υπάρχουν επίσης διαφορετικές μέθοδοι προστασίας των λογαριασμών και των τραπεζικών σας στοιχείων:

• Βεβαιωθείτε ότι ο κωδικός πρόσβασής σας είναι ισχυρός και περιλαμβάνει σημεία στίξης.
• Βεβαιωθείτε ότι έχετε λογισμικό προστασίας από ιούς στο τηλέφωνό σας και σαρώνετε το τηλέφωνο τουλάχιστον μία φορά την ημέρα.
• Προσπαθήστε να παραμείνετε σε ασφαλείς ιστότοπους και αποφύγετε να κάνετε κλικ σε άγνωστους συνδέσμους.
• Προσέξτε να μην κοινοποιήσετε τα προσωπικά σας στοιχεία και τα τραπεζικά σας στοιχεία.
• Εάν υπάρχει κάτι ύποπτο σχετικά με το τηλέφωνό σας, ζητήστε βοήθεια από έναν ειδικό.
• Η ασφάλεια του τηλεφώνου σας είναι στα χέρια σας και εφόσον ακολουθείτε τακτικά τα παραπάνω βήματα, είναι απίθανο να αντιμετωπίσετε προβλήματα.

Ωστόσο, εάν δεν μιλάτε στο τηλέφωνο και εάν δεν βιντεοσκοπείτε/ηχογραφείτε κάτι εκείνη τη στιγμή, μια πράσινη τελεία στην πάνω – δεξιά γωνία της οθόνης (δίπλα στο σύμβολο που δείχνει την κατάσταση φόρτισης στο κινητό σας) θα μπορούσε να σημαίνει ότι υπάρχουν κακόβουλες εφαρμογές στο τηλέφωνό σας.

Η συγκεκριμένη τελεία λέγεται «δείκτης ιδιωτικότητας» και έχει προστεθεί σε όλα τα Android τηλέφωνα που έχουν τις πιο πρόσφατες ενημερώσεις λογισμικού (12 ή και νεότερη), ανεξαρτήτως μάρκας. Συνήθως είναι πράσινη, αλλά κάποιες φορές μπορεί να έχει πορτοκαλί χρώμα.

Ο δείκτης ιδιωτικότητας:

«Τις περισσότερες φορές, ο δείκτης ιδιωτικότητας δεν θα πρέπει να σας ανησυχήσει, αλλά εάν δεν έχετε ανοιχτή κάποια εφαρμογή και συνεχίζετε να τον βλέπετε, τότε καλό θα είναι να κάνετε έναν γρήγορο έλεγχο», εξήγησε ο Jamie Akhtar στην Daily Mail.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κάτι που γίνεται συχνά είναι να δίνουμε καταλάθος σε κάποια εφαρμογή την άδεια πρόσβασης στο μικρόφωνο και την κάμερα της συσκευής μας, ακόμα και όταν δεν τις χρησιμοποιούμε.

Τα καλά νέα είναι ότι εύκολα μπορείτε να αποσύρετε την άδεια που έχετε δώσει στις εφαρμογές να χρησιμοποιούν τους αισθητήρες του κινητού σας ή να καταγράφουν την τοποθεσία σας.

Αλλαγές στις άδειες των εφαρμογών σε κινητά Android

• Στη συσκευή σας, ανοίξτε την εφαρμογή Ρυθμίσεις.
• Πατήστε Εφαρμογές.
• Πατήστε την εφαρμογή που θέλετε να αλλάξετε. Εάν δεν μπορείτε να βρείτε την εφαρμογή, πατήστε Εμφάνιση όλων των εφαρμογών. Έπειτα, επιλέξτε την εφαρμογή σας.
• Πατήστε Άδειες.
• Εάν έχετε επιτρέψει ή απορρίψει τυχόν άδειες για την εφαρμογή, θα εμφανίζονται εδώ.
• Για να αλλάξετε μια ρύθμιση άδειας, πατήστε την και έπειτα επιλέξτε Επιτρέπεται ή Δεν επιτρέπεται.

Για άδειες τοποθεσίας, κάμερας και μικροφώνου, μπορεί να είστε σε θέση να επιλέξετε:

• Πάντα: Μόνο για την τοποθεσία. Η εφαρμογή μπορεί να χρησιμοποιεί την άδεια ανά πάσα στιγμή, ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιείτε την εφαρμογή.
• Επιτρέπεται μόνο κατά τη χρήση της εφαρμογής: Η εφαρμογή μπορεί να χρησιμοποιεί την άδεια μόνο κατά τη χρήση της συγκεκριμένης εφαρμογής.
• Ερώτηση κάθε φορά: Κάθε φορά που ανοίγετε την εφαρμογή, θα σας ρωτάει για τη χρήση της άδειας. Θα μπορεί να χρησιμοποιεί την άδεια μέχρι να σταματήσετε τη χρήση της εφαρμογής.
• Δεν επιτρέπεται: Η εφαρμογή δεν μπορεί να χρησιμοποιεί την άδεια, ακόμα και όταν χρησιμοποιείτε την εφαρμογή.

Σε περίπτωση που η παραπάνω διαδικασία δε λύσει το πρόβλημα, καλό θα είναι να κάνετε έναν γρήγορο έλεγχο για πιθανό κακόβουλου λογισμικού. Μπείτε στο Playstore, πατήστε πάνω στο προφίλ σας και έπειτα κάντε κλικ στην επιλογή Play Protect και τέλος επιλέξτε Σάρωση.