Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Για χρόνια, οι ηγετικές φυσιογνωμίες της Silicon Valley έχουν διαμορφώσει έναν κόσμο όπου η αλήθεια θεωρείται προαιρετική, η δικαιοσύνη δευτερεύουσα και τα γεγονότα ανεπιθύμητα. Με την κατάργηση τόσο των λειτουργιών ελέγχου γεγονότων όσο και των προγραμμάτων DEI, η Meta εξοικονομεί εκατομμύρια – με τις σχετικές περικοπές να ξεκινούν ήδη από το 2023. Η μόνη ευθύνη που φαίνεται να λαμβάνει σοβαρά υπόψη ο Zuckerberg είναι αυτή απέναντι στα κέρδη.

Το πραγματικά εκπληκτικό δεν είναι ότι η Meta έπαψε να προσποιείται πως νοιάζεται για κάτι πέρα από την εξουσία και τα έσοδα – αλλά το ότι πιστέψαμε ποτέ το αντίθετο. Οι συνέπειες αυτής της απόφασης θα εκδηλωθούν παγκοσμίως και λίγοι τις κατανοούν όσο η Maria Ressa.

Η ιδρύτρια του Rappler, ήταν από τους πρώτους που κατέγραψαν πώς οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ενίσχυσαν τον αυταρχισμό στις Φιλιππίνες, όπου το Facebook κυριάρχησε τόσο πολύ ώστε «αναδιαμόρφωσε τον εγκέφαλο του λαού μας». Η Ressa, βραβευμένη με Nobel Ειρήνης το 2021, δηλώνει: «Η προπαγάνδα είναι σαν την κοκαΐνη – αν τη δοκιμάσεις μία-δύο φορές, είσαι καλά. Αν όμως γίνεται συνεχώς, γίνεσαι εθισμένος. Και σήμερα είμαστε όλοι εθισμένοι».

Όταν διατύπωσε αυτή την προειδοποίηση στο φεστιβάλ Zeg της Coda τον περασμένο Ιούνιο, ακουγόταν σαν προειδοποίηση. Τώρα μοιάζει με επαλήθευση μιας δυσοίωνης πρόβλεψης. Η προειδοποίησή της δεν αφορούσε μόνο τον εθισμό στην προπαγάνδα, αλλά και τη σκόπιμη αρχιτεκτονική του ψηφιακού μας κόσμου. «Αυτές οι τεχνολογικές εταιρείες σχεδιάζουν έναν κόσμο χωρίς γεγονότα», λέει, «και αυτός είναι ένας κόσμος έτοιμος για έναν δικτάτορα».

Ψηφιακή ρύπανση και νέα ισορροπία ισχύος

Η πρωτοπόρος της τεχνολογίας Judy Estrin παρουσιάζει το πρόβλημα με όρους υποδομών: «Οι ψηφιακές πλατφόρμες αναμειγνύουν το ‘ψηφιακό νερό’ με τα ‘λύματα’ στα ίδια δίκτυα, μολύνοντας τα συστήματα πληροφορίας μας και υπονομεύοντας τα θεμέλια του πολιτισμού, της δημόσιας υγείας, της οικονομίας και της δημοκρατίας μας».

Αυτή η ρύπανση δεν είναι τυχαία – αποτελεί χαρακτηριστικό του συστήματος. Η ανακοίνωση της Meta, σε συνδυασμό με τη δημόσια στήριξη του Elon Musk σε ακροδεξιά κινήματα στην Ευρώπη, φανερώνει μια βαθιά αλλαγή στη Silicon Valley. Οι τεχνολογικοί ηγέτες που κάποτε ένιωθαν πίεση να στηρίξουν τη διαφάνεια και την αλήθεια τώρα αποβάλλουν κάθε προσχήμα ευθύνης.

Δεν πρόκειται απλώς για προσπάθεια ικανοποίησης του Donald Trump ή των υποστηρικτών του. Η μετατόπιση αφορά πλέον τον τρόπο που οι εταιρείες αντιλαμβάνονται τους ενδιαφερόμενους φορείς τους. Εκεί που οι πλατφόρμες κάποτε ανταποκρίνονταν σε πιέσεις εργαζομένων, χρηστών και διαφημιστών για την αντιμετώπιση της ψηφιακής ρύπανσης, τώρα συγκεντρώνουν την εξουσία αποκλειστικά γύρω από τα κέρδη.

Το ανθρώπινο δυναμικό που λειτουργούσε ως όριο για προβληματικές συμπεριφορές έχει εξουδετερωθεί – μια τάση που ξεκίνησε ο Musk όταν αγόρασε το Twitter. Η κατάργηση από τη Meta της πολιτικής ‘Diverse Slate Approach’ στις προσλήψεις και στους στόχους εκπροσώπησης, ενώ προσθέτει πρόσωπα όπως τον επικεφαλής του UFC Dana White, στενό σύμμαχο του Trump, στο διοικητικό συμβούλιο, δείχνει ξεκάθαρα πού βρίσκεται πλέον η εξουσία.

Η υποδομή του αυταρχισμού και ο ρόλος των πλατφορμών

Για χρόνια αναλύαμε εκλογικές παρεμβάσεις, καταγράφαμε τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και παρακολουθούσαμε την άνοδο ισχυρών ανδρών εξουσίας, αντιμετωπίζοντας τις πλατφόρμες ως ουδέτερους διαύλους κι όχι ως ενεργούς αρχιτέκτονες της πολιτικής πραγματικότητας.

Η συζήτηση για τη διαχείριση περιεχομένου αποδείχθηκε εκ των υστέρων μια καλά σχεδιασμένη παραπλάνηση – ένα παιχνίδι αντιπερισπασμού που μας κρατούσε απασχολημένους με μεμονωμένα περιστατικά αντί να εστιάζουμε στη συστημική φύση του προβλήματος. Όπως είπε πρώην εργαζόμενος της Meta: «Είναι σαν να βάζεις ένα ξύλινο σπιτάκι μπροστά σε ένα τεράστιο τσουνάμι περιμένοντας να το σταματήσει».

Η Emily Bell, ερευνήτρια στο Tow Center του Πανεπιστημίου Columbia με αντικείμενο τη σχέση πλατφορμών, μέσων ενημέρωσης και ακεραιότητας πληροφορίας, υποστηρίζει: «Η πρωτοβουλία fact checking του Facebook ήταν ουσιαστικά μια άσκηση δημοσίων σχέσεων. Τίποτα δεν άλλαξε στον πυρήνα της πλατφόρμας: στόχος παραμένει το κέρδος από την εκμετάλλευση πνευματικής ιδιοκτησίας και δεδομένων που δημιουργούνται δωρεάν».

Εγκαταλείποντας κάθε έννοια κοινωνικής ευθύνης ενώ προσχηματικά επικαλούνται την ελευθερία λόγου, ο Zuckerberg και ο Musk δεν μεταμορφώνουν τις πλατφόρμες τους – απλώς αποκαλύπτουν τι ήταν πάντα: μηχανές εμπλοκής σχεδιασμένες για τη μεγιστοποίηση κέρδους και επιρροής, ανεξαρτήτως κοινωνικού κόστους.

Η πραγματική αλλαγή δεν βρίσκεται στη συμπεριφορά τους αλλά στη δική μας καθυστερημένη συνειδητοποίηση πως καμία ουσιαστική συζήτηση για τη δημοκρατία δεν μπορεί να αγνοεί τον ρόλο αυτής της τεχνολογικής ολιγαρχίας στη διαμόρφωση του οικοσυστήματος πληροφορίας.

Το μέλλον της αλήθειας και οι ευθύνες όλων μας

Οι τεχνολογικές πλατφόρμες αξιοποίησαν την Πρώτη Τροπολογία όπως η βιομηχανία όπλων τη Δεύτερη: μετατρέποντας συνταγματικές εγγυήσεις σε όπλο κατά κάθε ρύθμισης ή λογοδοσίας. Όπως οι κατασκευαστές όπλων δηλώνουν πως δεν ευθύνονται για τη χρήση των προϊόντων τους, έτσι κι οι ιδιοκτήτες πλατφορμών επιμένουν πως προσφέρουν απλώς ουδέτερους χώρους έκφρασης – ενώ ταυτόχρονα οι αλγόριθμοί τους ενισχύουν ψέματα και ωθούν τα πιο αυτοκαταστροφικά ένστικτα της κοινωνίας.

Και όλοι μας έχουμε μέρος ευθύνης. Το ατελείωτο σκρολάρισμα στο TikTok και το Instagram, η ευκολία επικοινωνίας μέσω WhatsApp ή η δυνατότητα άμεσης σύνδεσης με φίλους σε όλο τον κόσμο – δεν αποτελούν απλώς εταιρικά προϊόντα· είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Ωστόσο, μέσα σε αυτή την άνεση οδηγηθήκαμε ασυνείδητα σε ένα μέλλον όπου η απόρριψη των γεγονότων δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο αυταρχικών κυβερνήσεων στη Μόσχα ή στο Πεκίνο, αλλά πλέον επιλογή γιγάντων τεχνολογίας στη Silicon Valley.

Πολλοί αξιόλογοι δημοσιογράφοι κι υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρόσφεραν αξιοπιστία στο Oversight Board της Meta – ένα όργανο που μπορούσε να εξετάσει περιορισμένο αριθμό αποφάσεων περιεχομένου χωρίς ουσιαστική επιρροή στον σχεδιασμό ή το επιχειρηματικό μοντέλο της πλατφόρμας. «Το Oversight Board ασχολείται με λάθος θέμα», λέει η Ressa. «Το αποκάλεσαν ‘Ανώτατο Δικαστήριο περιεχομένου’. Το περιεχόμενο δεν είναι το πρόβλημα· το ζήτημα είναι η διανομή και ο ρυθμός διάδοσης. Ο σχεδιασμός της πλατφόρμας – πάνω στον οποίο δεν έχουν καμία επιρροή. Παρόλα αυτά κατάφεραν να προσελκύσουν πολύ αξιόπιστους ανθρώπους».

Προς μια νέα ενημερωτική κουλτούρα

Οι λύσεις που έχουμε δοκιμάσει ως τώρα – από πρωτοβουλίες fact-checking έως συμβούλια διαχείρισης περιεχομένου – μοιάζουν περισσότερο με επιφανειακά επιθέματα σε ένα βαθύ συστημικό τραύμα. Ενώ οι πλατφόρμες δαπανούσαν εκατομμύρια για lobbying κι επιβολή θεσμικής επιρροής (η Meta ξόδεψε $7,6 εκατ. μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2024 στις ΗΠΑ), αρκεστήκαμε σε επιφανειακές διορθώσεις αφήνοντας ανέπαφο τον βασικό τους τρόπο λειτουργίας.

Όσο τα ειδησεογραφικά μέσα αντιμετωπίζουν τις πλατφόρμες απλώς ως κανάλια διανομής αντί για υπαρξιακή απειλή στην ακεραιότητα της πληροφορίας, θα παραμένουμε παγιδευμένοι σε κύκλο αναποτελεσματικών λύσεων. Πριν κατηγορήσουμε αποκλειστικά τις τεχνολογικές εταιρείες, πρέπει να κοιτάξουμε κι εμείς στον καθρέφτη – ειδικά όσοι χτίσαμε καριέρες βασισμένες στα γεγονότα και στην αναζήτηση της αλήθειας.

Δημοσιογράφοι, ερευνητές, επιστήμονες, εκπαιδευτικοί – είμαστε όλοι μέρος αυτής της ιστορίας. Ενώ ενδεχομένως κάποια στιγμή οι πλατφόρμες θα ρυθμιστούν (αν κι αυτό φαντάζει δύσκολο υπό διοίκηση Trump), πρέπει να αναγνωρίσουμε τον δικό μας ρόλο στο πρόβλημα αυτό.

Έχει σημασία πώς χρησιμοποιούμε τις πλατφόρμες: κάθε σκρόλινγκ, κάθε κοινοποίηση, κάθε λεπτό προσοχής είναι μια επιλογή. Με μεγαλύτερη συνείδηση σχετικά με το πού ενημερωνόμαστε, πώς επαληθεύουμε πληροφορίες κι ακόμη περισσότερο πώς τις μεταδίδουμε περαιτέρω μπορούμε να αρχίσουμε να διεκδικούμε ξανά κάποιον έλεγχο στο πληροφοριακό μας περιβάλλον.

Μικρές ατομικές κινήσεις, όπως η στήριξη ανεξάρτητης δημοσιογραφίας ή η δεύτερη σκέψη πριν διαδώσουμε ανεπιβεβαίωτο περιεχόμενο, συνθέτουν μια συλλογική αντίσταση απέναντι σε ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί ώστε να εκμεταλλεύεται τα χειρότερα ένστικτά μας.

Όλοι στον χώρο των μέσων πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε: Έχουμε υπάρξει συνένοχοι καλύπτοντας συστήματα που γνωρίζαμε ότι ήταν θεμελιωδώς προβληματικά; Προτάξαμε ποτέ την ευκολία ή την ψηφιακή απήχηση εις βάρος της ακεραιότητας των πληροφοριών; Το πιο κρίσιμο ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να παραδεχτούμε πως η επιβίωση όχι μόνο του κλάδου αλλά ίσως και της ίδιας της δημοκρατίας εξαρτάται από την αντιπαράθεση με τον ρόλο των πλατφορμών στην υπονόμευση των βάσεων του δημόσιου διαλόγου;

Οι απαντήσεις θα κρίνουν αν μπορούμε να ξαναχτίσουμε ένα οικοσύστημα πληροφορίας προς όφελος της κοινωνίας κι όχι προς διάβρωσή της.

*Διευκρίνιση: Η Maria Ressa είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Coda.*

Πηγή: codastory.com

«Δεν ξέρω αν με ακούς — είμαι στην τουαλέτα αυτής της εκδήλωσης, εδώ μιλούν για μακροζωία, για το πώς θα ζήσουν για πάντα, αλλά και για προετοιμασία απέναντι σε μια πιθανή εξέγερση και κατάρρευση της κοινωνίας», ψιθύρισε στο κινητό του. «Σε άλλο μέρος του κόσμου, δημοσιογράφοι συζητούν πώς θα σωθεί η δημοκρατία. Εδώ, τεχνολογικοί γκουρού σκέφτονται πώς θα επιβιώσουν μετά τη δημοκρατία.»

Λίγο νωρίτερα, μια σφοδρή καταιγίδα και μια πλημμύρα που συμβαίνει μία φορά σε μια γενιά είχαν παραλύσει το Ντουμπάι. Ο Chris δεν μπορούσε να φύγει, όπως και εκατοντάδες τεχνολόγοι που είχαν συγκεντρωθεί για ένα crypto summit. Παρά τον χαμό, το πάρτι δεν σταμάτησε. «Βαδίζεις σε νερά μέχρι το γόνατο, παντού φωνάζουν άνθρωποι, κι αυτοί… οργανώνουν πάρτι! Έξω ο κόσμος καταρρέει κι εδώ μέσα δισεκατομμυριούχοι διασκεδάζουν», μου είπε ο Chris μέσω Zoom.

Η αθέατη εργασία πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη

Μετά από πολλές δυσκολίες καταφέραμε να συναντηθούμε με τον Chris. Για πάνω από έναν χρόνο συνεργαστήκαμε σε ένα podcast που διερευνά τι πραγματικά συμβαίνει στον κόσμο της τεχνολογίας. Εξετάσαμε πώς δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, νοσηλευτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις επηρεάζονται από τις φιλοδοξίες των κολοσσών της τεχνολογίας — και πώς μπορούν να αντισταθούν.

Η Mercy Chimwani ήταν content moderator για τη Meta. Πληρωνόταν περίπου ένα δολάριο την ώρα για μια δουλειά που την τραυμάτισε ψυχολογικά σε σημείο να μην μπορεί να κοιμηθεί. Όταν προσπάθησε να συνδικαλιστεί, απολύθηκε.

Ταξιδέψαμε από τους λόφους του Twin Peaks στο Σαν Φρανσίσκο, όπου συναντήσαμε όσους χτίζουν τα μοντέλα AI, μέχρι τις παραγκουπόλεις της Κένυας, όπου γνωρίσαμε τους εργάτες που τα εκπαιδεύουν. Στην πρόχειρη κατοικία της Mercy έξω από το Nairobi, με λάσπη κάτω από τα πόδια μας και τη βροχή να περνάει μέσα από τρύπες στη σκεπή, μάθαμε ότι εργαζόταν ως content moderator μέσω υπεργολάβων της Meta.

Η δουλειά της Mercy ήταν να παρακολουθεί τα πιο σκληρά βίντεο του διαδικτύου ώστε να εκπαιδεύει τα συστήματα της εταιρείας να τα φιλτράρουν αυτόματα. Πληρωνόταν περίπου ένα δολάριο την ώρα και όταν εκείνη κι οι συνάδελφοί της διεκδίκησαν καλύτερες συνθήκες, απολύθηκαν.

Η Mercy ανήκει στο αόρατο εργατικό δυναμικό του Παγκόσμιου Νότου που διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία του διαδικτύου με ελάχιστα ανταλλάγματα.

Οι δύο όψεις του τεχνολογικού κόσμου

Επισκεφθήκαμε όμως και τις πολυτελείς κατοικίες των άλλων εργαζομένων στην τεχνολογία — τα γυάλινα παλάτια του Σαν Φρανσίσκο όπου οι κάτοικοι πιστεύουν πως η AI θα τους χαρίσει αιώνια ζωή ή τη γνώση ολόκληρου του σύμπαντος.

Στο Twin Peaks μιλήσαμε με τον Jeremy Nixon, δημιουργό του AGI House San Francisco (AGI σημαίνει Artificial General Intelligence). Ο Nixon περιέγραψε ένα ουτοπικό μέλλον όπου δεν θα χρειάζεται να δουλεύουμε ποτέ ξανά και όπου η AI θα μας επιτρέπει να εγκαταστήσουμε όλη τη γνώση στον εγκέφαλό μας.

«Στόχος είναι κάθε άνθρωπος να γνωρίζει όσα έχουν ανακαλυφθεί», μου είπε χαρακτηριστικά. Αργότερα την ίδια μέρα βρεθήκαμε σε μπάρμπεκιου στο Cupertino, όπου συνομιλήσαμε με τον Alan Boehme, πρώην CTO κολοσσών και πλέον επενδυτή σε startups AI.

Ο Boehme τόνισε πόσο σημαντικό θεωρεί να μην εμποδίζεται η τεχνολογική πρόοδος από κρατικούς κανονισμούς. «Πρέπει να φοβόμαστε την υπερρύθμιση – η Ευρώπη είναι η χειρότερη», είπε. Όταν τον ρώτησα αν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις πρέπει να διασφαλίζουν την ασφάλεια όλων μπροστά στις αλλαγές που φέρνει η AI, απάντησε: «Ακούγεσαι σαν να είσαι από τη Σουηδία… Αυτό είναι κοινωνική δημοκρατία – δεν είναι αυτό οι ΗΠΑ.»

AI: Θρησκεία ή απειλή για τη δημοκρατία;

Καθώς προχωρούσε η έρευνά μας, συνειδητοποιούσαμε σταδιακά πως στη Silicon Valley δεν χτίζεται απλώς τεχνητή νοημοσύνη — χτίζεται ένας νέος τρόπος ζωής ή ακόμη και μια νέα θρησκεία στην οποία ίσως δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να ενταχθούμε.

Τον Ιανουάριο, το Βατικανό εξέδωσε ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι κινδυνεύουμε να λατρέψουμε την AI ως θεότητα — μια ιδέα που είχαμε συζητήσει με τη Judy Estrin, πρωτοπόρο ερευνήτρια του διαδικτύου στη δεκαετία του 1970 στο Stanford. Η Estrin, αν και όχι τεχνοφοβική, ανησυχεί για τον φανατισμό που επικρατεί πλέον στη Silicon Valley.

«Αν λατρεύεις την καινοτομία χωρίς ερωτήσεις, δεν μπορείς να σκεφτείς αναγκαίες ασφαλιστικές δικλείδες», τόνισε σχετικά με την άκριτη αποδοχή της AI. «Έτσι γινόμαστε ευάλωτοι στους τεχνο-λαϊκιστές που υποστηρίζουν ότι αυτός είναι ο μόνος δρόμος.»

Ποιος ορίζει το μέλλον μας;

Το πρώτο βήμα για να ανακτήσουμε τον έλεγχο καθώς η AI επιχειρεί να καταλάβει κάθε πτυχή της ζωής μας είναι απλά… να δώσουμε προσοχή. Συχνά αγνοούμε τις δηλώσεις των ηγετών της τεχνολογίας θεωρώντας τις υπερβολικές ή διαφημιστικές — αλλά τι γίνεται αν λένε αλήθεια; Αν πιστεύουν πράγματι ότι οι άνθρωποι ή οι περισσότεροι άνθρωποι είναι αναλώσιμοι;

Αυτές οι αντιλήψεις δεν είναι απλώς ιδεολογικές — αποτελούν τα θεμέλια του κόσμου που χτίζεται γύρω μας σήμερα. Στη σειρά μας εξερευνούμε πώς η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τον πολιτισμό, την εργασία, τα media και την πολιτική. Ήρθε όμως η ώρα να ρωτήσουμε τι πραγματικά οικοδομούν με την AI οι δημιουργοί της — κι αν το όραμά τους αφήνει χώρο για εμάς ή όχι.

Το ντοκιμαντέρ μας «CAPTURED: The Secret Behind Silicon Valley’s AI Takeover» είναι διαθέσιμο στο Audible. Αξίζει να το ακούσετε για περισσότερες ιστορίες από τη μεγάλη αυτή έρευνα.

Πηγή: codastory.com

Το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) επισκέφτηκε την «Κοιλάδα του Πυριτίου» της Ταϊβάν, στο πλαίσιο reporting trip Ευρωπαίων δημοσιογράφων, που διοργάνωσε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2024 το Bakala Foundation, σε συνεργασία με τη Sinopsis. Η Αλεξάνδρα Γούτα συνομίλησε με στελέχη εταιρειών και οργανισμών και εργαζόμενους στην περιοχή, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει πώς άρχισαν όλα, πώς μεταμορφώθηκε το Σίντσου ιδίως μετά το 1980 και πόσο συνεισφέρει στο λεγόμενο «οικονομικό θαύμα» της Ταϊβάν, η οποία κέρδισε τον τίτλο μιας από τις τέσσερις Ασιατικές Τίγρεις, αναγεννώμενη από τις στάχτες της μετά την κρίσιμη δεκαετία του 1970: μια δεκαετία που «σάρωσε» την οικονομία της, αφού σημαδεύτηκε -μεταξύ άλλων- από την απώλεια της μόνιμης έδρας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υπέρ της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 1971 και τη μεγάλη πετρελαϊκή κρίση του 1973.

Σήμερα η εικόνα είναι ριζικά διαφορετική. Εκκινώντας ουσιαστικά από το μηδέν, η Ταϊβάν έφτασε να παράγει πάνω από το 90% των πιο προηγμένων τσιπ παγκοσμίως -των ημιαγωγών δηλαδή που κάνουν δυνατή την ανάπτυξη εξελιγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και καθορίζουν τη λειτουργία αεροσκαφών, υποβρυχίων, πυρηνικών όπλων και υπερηχητικών πυραύλων- αλλά και σημαντικότατο ποσοστό των λεγόμενων «θεμελιωδών τσιπ».

Και η καρδιά αυτής της παραγωγής χτυπάει στο Σίντσου. Εκεί έχουν εργοστάσια και τμήματα Έρευνας και Ανάπτυξης (R & D) η TSMC, μεγαλύτερη παραγωγός προηγμένων ημιαγωγών του κόσμου, η UMC, παγκόσμια δύναμη στα λεγόμενα «ώριμα» ή «θεμελιώδη» τσιπ και η παγκοσμίως γνωστή MediaTek, αλλά και η Διαστημική Υπηρεσία της Ταϊβάν (TASA) και μικρότερες ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες από άλλους τεχνολογικούς κλάδους, όπως η TronFuture, που παράγει συστήματα anti-drones, η ζήτηση για τα οποία έχει αυξηθεί κατακόρυφα, ιδίως μετά τη χρήση κάθε είδους UAVs (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αν δουλέψεις δέκα χρόνια στο Σίντσου, μπορείς να αρχίσεις να σκέφτεσαι τη σύνταξη;»

Εκ πρώτης όψεως, το Σίντσου, όπου έχουν εγκατασταθεί εκατοντάδες τεχνολογικές επιχειρήσεις, παραμένει μια ήσυχη πόλη με πολλά πάρκα πρασίνου, πολυώροφους πύργους επιχειρήσεων με αστραφτερές γυάλινες προσόψεις και ακριβά αυτοκίνητα στους δρόμους. Ωστόσο, όπως γρήγορα καταλαβαίνει κάποιος, η ησυχία αυτή κάθε άλλο παρά μεταφράζεται σε αδράνεια. Η πόλη, που απέχει περίπου μία ώρα οδήγησης από την Ταϊπέι (περίπου 90 χλμ), κινείται σε μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι η υπόλοιπη Ταϊβάν σε πολλά πεδία. Κι εισφέρει σημαντικά στο ΑΕΠ της νησιωτικής περιοχής της Ανατολικής Ασίας, που αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο κράτος μόνο από 11 χώρες και το Βατικανό.

Η έρευνα που παράγεται στο Σίντσου είναι εντυπωσιακού επιπέδου και στοχευμένη κυρίως στον χώρο των ημιαγωγών∙ οι μισθοί των τεχνολογικών στελεχών είν’ υψηλοί και οι γεννήσεις αυξημένες, χάρη στην οικονομική ισχύ των νοικοκυριών που βγάζουν τα προς το ζην από την ισχυρή βιομηχανία ημιαγωγών. Ενδεικτικό είναι πως το 2023 μία και μόνο εταιρεία με έδρα το Σίντσου εισέφερε περίπου το 2% των συνολικών γεννήσεων βρεφών, που κατεγράφησαν σε ολόκληρη την Ταϊβάν: πρόκειται για την ΤSMC, οι εργαζόμενοι στην οποία καλωσόρισαν 2.463 νεογέννητα στην Ταϊβάν, σύμφωνα τουλάχιστον με στοιχεία που δημοσιοποίησε η εταιρεία (https:// esg.tsmc.com/ en-US/articles/ 300).

Ως προς τις αποδοχές, o εταιρικός …θρύλος λέει πως αν δουλέψεις δέκα χρόνια στο Σίντσου, μπορείς ν’ αρχίσεις να σκέφτεσαι τη σύνταξη. Κατά πολλούς αυτό είναι σχετικό, αλλά το βέβαιο είναι ότι οι μισθοί στο Σίντσου είναι σημαντικά υψηλότεροι από τον εθνικό μέσο όρο. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Προϋπολογισμού, Λογιστικής και Στατιστικής (DGBAS), ο μέσος (average) μηνιαίος μισθός των εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης στο Σίντσου ήταν το 2023 περίπου 1.229.000 NTD (1 NTD ισούται με 0,029 ευρώ). Οι αποδοχές αυτές κατατάσσουν -με διαφορά- τους εργαζόμενους στην πόλη στην πρώτη θέση των υψηλότερα αμειβόμενων στην Ταϊβάν, με την ομώνυμη κομητεία να ακολουθεί στη δεύτερη (985.000 ΝTD) και την Ταϊπέι στην τρίτη (909.000 ΝΤD). Ωστόσο, οι αποδοχές αυτές, που στα άκρα τους μπορεί να φτάσουν σε δυσθεώρητα επίπεδα, συχνότατα «πηγαίνουν πακέτο» με εξαντλητικά ωράρια εργασίας. 

Υψηλοί μισθοί, αλλά και ψυχολογικό στρες

Τι σημαίνει εργασιακή κουλτούρα σκληρής εργασίας για τα δεδομένα της Ταϊβάν; Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συζήτησε με τον νεαρό μηχανικό C.C., που ζητά να δημοσιευτούν μόνο τα αρχικά του. Ο C.C εργάζεται την τελευταία εννεαετία στο Σίντσου, αρχικά για την TSMC και μετέπειτα για τον ολλανδικό κολοσσό ASML, ο οποίος πρωτοστατεί στην παραγωγή μηχανών EUV (ακραίας υπεριώδους ακτινοβολίας) για την κατασκευή των πιο εξελιγμένων ημιαγωγών παγκοσμίως, όπως εκείνοι που χρησιμοποιούνται στις συσκευές «MacBook Pro» και «iPad Pro» της Apple.

Τον ρωτάμε αν έχει ποτέ βιώσει ψυχολογικό στρες ή εξάντληση εξαιτίας της δουλειάς του. «Η δεύτερη χρονιά που εργαζόμουν στην TSMC ήταν πραγματικά πολύ δύσκολη. Ξυπνούσα στις 6.30 το πρωί, έφτανα στο γραφείο πριν τις 7.30 και έφευγα 14 ώρες μετά, στις 21.30. Κι αυτό συνέβαινε καθημερινά (…) Όταν ξυπνούσα, τα παιδιά μου δεν είχαν ακόμα σηκωθεί απ’ το κρεβάτι. Κι όταν επέστρεφα από τη δουλειά, είχαν πέσει για ύπνο. Δεν είχα χρόνο για την οικογένειά μου κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολύ κακές οικογενειακές σχέσεις» διηγείται.

• Στην ταϊβανέζικη TSMC ο C.C. εργαζόταν μέχρι και 58 ώρες την εβδομάδα, όταν είχε υπηρεσία τα Σαββατοκύριακα. Στην ASML, μια ευρωπαϊκή εταιρεία, το ωράριο είναι καλύτερο -περίπου 40 ώρες εβδομαδιαίως και πενθήμερη εργασία, εκτός αν συμβεί κάτι έκτακτο- αλλά και ο μισθός χαμηλότερος, στο 80%-85% του αντίστοιχου στην TSMC.

Ορμώμενοι από την υψηλή συνεισφορά της ΤSMC στις γεννήσεις, τον ρωτάμε αν θεωρεί πως είναι ευκολότερο για τους εργαζόμενους στον τεχνολογικό τομέα του Σίντσου ν’ αποκτήσουν παιδιά.

«Παρότι έχω παιδιά, θα πω “όχι” με κεφαλαία γράμματα. Επειδή ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μεταναστεύουν στο Σίντσου από άλλες πόλεις της Ταϊβάν, σημειώνεται ταχεία αύξηση του πληθυσμού, που οδηγεί σε ανεπάρκεια εκπαιδευτικών πόρων. Με απλά λόγια, κάποια παιδιά χρειάζεται να επενδύσουν πιο πολύ χρόνο για να φτάσουν σε ένα σχολείο μακριά από το σπίτι τους, γιατί στο σχολείο που βρίσκεται κοντά δεν υπάρχει πλέον ελεύθερη θέση στις τάξεις» εξηγεί.

Συμφωνεί με αυτό που συχνά λέγεται, ότι αν εργαστείς έστω 10 χρόνια στο Επιστημονικό Πάρκο του Σίντσου, μπορείς να αρχίσεις να σκέφτεσαι τη σύνταξη;

«Αν θεωρήσεις ότι για να είσαι έτοιμος να βγεις στη σύνταξη πρέπει να έχεις στην τράπεζα περίπου 625.000 αμερικανικά δολάρια σε μετρητά, τότε ναι, συμφωνώ, μπορείς να δουλέψεις δέκα χρόνια στην TSMC και ν’ αρχίσεις να σκέφτεσαι τη σύνταξη. Στην πραγματικότητα όμως, το αν ισχύει αυτό εξαρτάται από τις προσωπικές συνθήκες του καθενός. Αν αποφασίσεις να αποκτήσεις παιδιά και να αγοράσεις το δικό σου σπίτι στο Σίντσου, τότε δεν ισχύει» διευκρινίζει, ενώ στο ερώτημα αν το κόστος της στέγασης είναι προσιτό στο Σίντσου, απαντά: «Το κόστος της στέγασης στο Σίντσου γίνεται ολοένα υψηλότερο. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τους υψηλούς μισθούς που προσφέρουν οι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, η απάντησή μου είναι “ναι”, μπορείς να έχεις το δικό σου σπίτι στο Σίντσου, αν εργάζεσαι σε τεχνολογική εταιρεία. Επίσης, οι τιμές των σπιτιών εδώ παραμένουν προς το παρόν χαμηλότερες από ό,τι στην Ταϊπέι (…)».

Κινέζοι «κυνηγοί κεφαλών» για εξειδικευμένους Ταϊβανέζους μηχανικούς

Οι εργαζόμενοι στις τεχνολογικές εταιρείες του Σίντσου και ιδίως στην TSMC είναι περιζήτητοι εκτός των συνόρων της Ταϊβάν, καθώς εργάζονται στα κορυφαία foundries (χυτήρια ημιαγωγών) της υφηλίου, έχοντας αποκτήσει ανεκτίμητη τεχνογνωσία. Ιδιαίτερη ζήτηση έχουν στην Κίνα, που προσπαθεί επίμονα ν’ αναπτύξει τη δική της βιομηχανία ημιαγωγών. Οι κινεζικές εταιρείες απαγορεύεται να διαφημίσουν στο νησί θέσεις εργασίας, για να προσελκύσουν Ταϊβανέζους μηχανικούς, ως μέτρο για να αποφευχθεί η διαρροή εγκεφάλων, πνευματικής ιδιοκτησίας και βιομηχανικών μυστικών στην άλλη πλευρά του Στενού της Ταϊβάν. Ωστόσο, το inbox των εξειδικευμένων εργαζομένων γεμίζει μηνύματα με προσφορές θέσεων εργασίας στην Κίνα, έναντι υψηλής αμοιβής και άλλων οικονομικών οφελών, που συχνά αθροίζονται σε τριπλάσιες αποδοχές, σε σχέση με τις αντίστοιχες στην Ταϊβάν. Το οικονομικό κίνητρο όμως, φαίνεται πως δεν είναι αρκετό για να πείσει τους Ταϊβανέζους μηχανικούς να μεταναστεύσουν.

Ο J.J, υψηλόβαθμο στέλεχος σε εταιρεία ημιαγωγών, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι, παρότι είναι ήδη «φτασμένος», δέχεται τακτικά σχετικές κρούσεις από κινεζικές εταιρείες, κυρίως μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. «Πριν από πέντε χρόνια, ένα 5%-10% των στελεχών έπαιρνε την απόφαση να φύγει για την Κίνα, λόγω των πολύ υψηλότερων αποδοχών και κινήτρων. Ωστόσο, στη συνέχεια πολλοί το μετάνιωσαν γιατί δεν υπάρχει αρκετή ελευθερία στην Κίνα και θέλησαν να επιστρέψουν. Δυστυχώς, άπαξ κι εργαστείς στην Κίνα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να προσληφθείς ξανά στην Ταϊβάν» σημειώνει ο άντρας, που επίσης επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του. Από την πλευρά του, ο C.C εξομολογείται πως όσο εργαζόταν στην TSMC δεχόταν μία ή δύο προσφορές εργασίας κάθε τρίμηνο. Σήμερα που εργάζεται στην ολλανδική ASML, και πάλι στο Σίντσου, οι κρούσεις έχουν πληθύνει, αφού τον προσεγγίζουν δύο έως τρεις «head-hunters» μηνιαίως για θέσεις εργασίας στην Κίνα.

«Τι σημαίνει για το βιογραφικό σου να έχεις εργαστεί στο Σίντσου»; ρωτάμε τον C.C. «Το να έχω εργαστεί στο Σίντσου δεν σημαίνει τίποτα. Αλλά το να έχω εργαστεί στην TSMC σημαίνει πολλά τόσο για εμένα, όσο και για το βιογραφικό μου, αφού με βοηθά να μεταβώ ομαλά σε οποιαδήποτε άλλη επαγγελματική ευκαιρία είτε αυτή αφορά μια τοπική είτε μιας παγκόσμιας εμβέλειας εταιρεία» υπογραμμίζει, κλείνοντας τη συζήτησή μας. Η πράξη, άλλωστε, επιβεβαιώνει όσα λέει. Δεν μπορεί ο καθένας να βρει δουλειά στην ASML, o τζίρος της οποίας έφτασε τα 29,82 δισ. δολάρια το 2023 κι η οποία κινεί παγκοσμίως τα νήματα στην αγορά μηχανημάτων για παραγωγή ημιαγωγών. Σίγουρα όμως, είναι πολύ ευκολότερο για όποιον/α έχει αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία και τεχνογνωσία, έχοντας εργαστεί για την TSMC…

Όταν ένα επιστημονικό πάρκο εισφέρει το 6% του ΑΕΠ της χώρας

Σήμερα, πέραν της TSMC, εντός του Επιστημονικού Πάρκου του Σίντσου δραστηριοποιούνται 630 επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων 90 ξένοι επενδυτές, ενώ οι άμεσες θέσεις εργασίας υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 175.000. Οι βασισμένες στην επιστήμη (science-based) επιχειρήσεις που εγκαθίστανται στο Πάρκο πρέπει να συμμορφώνονται αυστηρά με τον βασικό κανονισμό του: την πρώτη τριετία λειτουργίας τους μέσα στο πάρκο καλούνται να τοποθετήσουν σε Έρευνα και Ανάπτυξη αναλογικά τριπλάσια (τουλάχιστον) κονδύλια επί του συνολικού τζίρου τους, σε σχέση με εκείνα που επενδύουν οι παραγωγικές βιομηχανίες εκτός πάρκου. Η πρακτική αυτή έχει «γεννήσει» καινοτόμες τεχνολογίες σε όλες τις εταιρείες του. Το 2023 ο τζίρος του πάρκου ανήλθε σε περίπου 1,42 τρισεκατομμύρια ταϊβανέζικα δολάρια- NTD (1 NTD ισούται με 0,029 ευρώ), ποσό ίσο με το 6% του ΑΕΠ της Ταϊβάν την ίδια χρονιά.

Πώς όμως έφτασε μια μικρή ήσυχη πόλη να εισφέρει το 6% του ΑΕΠ της Ταϊβάν; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, δεδομένου ιδίως ότι το παράδειγμα της μεταμόρφωσης του Σίντσου θα μπορούσε να δώσει έμπνευση για αντίστοιχους μετασχηματισμούς σε ελληνικές πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, που ετοιμάζεται να αποκτήσει το δικό της τεχνολογικό πάρκο τέταρτης γενιάς, το ThessINTEC, το 2026. Για το Σίντσου, παρότι η αρχική μαγιά είχε δημιουργηθεί ήδη από το 1973, όταν ιδρύθηκε εκεί το Ερευνητικό Κέντρο Βιομηχανικής Τεχνολογίας, οι εξελίξεις έτρεξαν ταχύτερα μετά το 1980, όταν απέκτησε «σάρκα και οστά» το φερώνυμο Επιστημονικό Πάρκο, το πρώτο που δημιούργησε η κυβέρνηση της Ταϊβάν.

«Εκείνη την εποχή, η Ταϊβάν βρισκόταν σε στάδιο βιομηχανικού μετασχηματισμού και η κυβέρνηση προσπαθούσε να προσελκύσει περισσότερους επαγγελματίες από το εξωτερικό. Ο λόγος που επελέγη το Σίντσου ήταν οι βολικές μεταφορές και το εξαιρετικό ακαδημαϊκό και ερευνητικό περιβάλλον» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στέλεχος τoυ Hsinchu Science Park Bureau στο Εθνικό Συμβούλιο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Ταϊβάν (ΝSTC), που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του. Για του λόγου το αληθές, στην ευρύτερη περιοχή εδρεύουν τα εθνικά πανεπιστήμια Tsing Hua και Chiao Tung (γνωστό πλέον ως Εθνικό Πανεπιστήμιο Yang Ming Chiao Tung), το Ινστιτούτο Έρευνας Βιομηχανικής Τεχνολογίας (ITRI) και τα Εθνικά Εργαστήρια Εφαρμοσμένης Έρευνας (NARLabs). Αυτά τα ιδρύματα παρέχουν τους απαραίτητους πόρους και υπηρεσίες για την υποστήριξη της καινοτομίας και της έρευνας στο επιστημονικό πάρκο.

Από την προπαρασκευαστική φάση της δημιουργίας του Επιστημονικού Πάρκου του Σίντσου το 1978 και μέχρι το 2000, η κυβερνητική επένδυση σε αυτό ανήλθε σε 24,4 δισ. NTD. Ωστόσο, «αν και η κυβέρνηση επένδυσε στο Επιστημονικό Πάρκο κατά το αρχικό στάδιο ίδρυσής του, επί του παρόντος η κατασκευή και λειτουργία του χρηματοδοτούνται από το “Ταμείο Λειτουργίας του Γραφείου Επιστημονικού Πάρκου”, το οποίο συγκεντρώνει έσοδα από τα ενοίκια της γης και τα τέλη διαχείρισης από τους ενοίκους» εξηγεί το ίδιο στέλεχος και προσθέτει: «Από την ίδρυση του Επιστημονικού Πάρκου του Σίντσου το 1980, η κυβέρνηση δημιούργησε διαδοχικά τα επιστημονικά πάρκα Νότιας Ταϊβάν (1997) και Κεντρικής Ταϊβάν (2003), ανταποκρινόμενη στις ανάγκες ανάπτυξης βιομηχανιών υψηλής τεχνολογίας. Πολλά δορυφορικά πάρκα για κάθε κύριο πάρκο έχουν δημιουργηθεί σε διάφορα στάδια, βάσει των περιφερειακών συνθηκών ανάπτυξης. Στο μέλλον, το NSTC θα συνεχίσει να αξιολογεί τον όγκο γης προς ανάπτυξη, μέσω στρατηγικών ανάπτυξης ζωνών σε φάσεις, σύμφωνα με τις εθνικές πολιτικές -και θα δεσμεύει την απαραίτητη βιομηχανική γη».

Το ολοκαίνουργιο «S» των ημιαγωγών και της Τεχνητής Νοημοσύνης

Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, o εκτελεστικός βραχίονας της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κίνας (ROC), όπως ονομάζεται επισήμως η Ταϊβάν, ενέκρινε σχέδιο για τη δημιουργία νέας «Silicon Valley» στον ταϊβανέζικο Νότο, στο πλαίσιο της οποίας προβλέπεται η διασύνδεση επιστημονικών και τεχνολογικών βιομηχανικών πάρκων στις πόλεις Tainan, Chiayi, Kaohsiung and Pingtung. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία «διαδρόμου ημιαγωγών» σε σχήμα τελικού σίγμα, με απώτερο στόχο την προετοιμασία της Ταϊβάν για την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (TN). Κατά μήκος αυτού του διαδρόμου, η υπολογιστική ισχύς σχεδιάζεται να είναι υψηλή, τα συστήματα αποθήκευσης δεδομένων αξιοσημείωτα και η ανάπτυξη εφαρμογών ΤΝ αλματώδης, μέσω συνεργασιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Άλλωστε, η Ταϊβάν ποντάρει στην ΤΝ για να διαφοροποιήσει το παραγωγικό της μοντέλο, που βασίζεται βαρέως στους ημιαγωγούς.

Όπως απαντά σε σχετικό ερώτημα του ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Wu Cheng-wen (Γου Τσενγκ-βεν), επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Ταϊβάν (NSTC) και γνωστός ως «Τσάρος της τεχνολογίας», αρχής γενομένης από το 2025 και για τέσσερα χρόνια, η Ταϊβάν θα επενδύει στην ΤΝ 1 δισ. δολάρια ετησίως, με στόχο μεταξύ άλλων την αύξηση της υπολογιστικής ισχύος από τα 10-20 petaflops σήμερα στα περίπου 500 στο τέλος της τετραετίας «και μιλάω μόνο για την υπολογιστική ισχύ που θα αναπτυχθεί υπό τη σκέπη του NSTC».

Προσθέτει πάντως πως η ταχύτητα αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που σχετίζεται με τη βιομηχανία ημιαγωγών και τα κέντρα δεδομένων είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που αναμενόταν αρχικά. Γι΄αυτό άλλωστε η Ταϊβάν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την ανάπτυξη της πράσινης ενέργειας, για την οποία απαιτούνται ευρωπαϊκές τεχνολογίες, όπως αυτές που σχετίζονται με τις ανεμογεννήτριες ή τη γεωθερμία.

Κατά τη συζήτησή του με Ευρωπαίους δημοσιογράφους, ο Wu Cheng-wen κατέστησε επίσης ξεκάθαρο πως πιστεύει η εξελιγμένη έρευνα και ανάπτυξη γύρω από τους ημιαγωγούς πρέπει να παραμείνει εντός των τοιχών της Ταϊβάν -κι ένας από τους πολλούς λόγους για αυτό είναι εργασιακή κουλτούρα: «Πολλές από τις δημοκρατίες εκτός της Ταϊβάν, σε επίπεδο κοινωνιών, είναι πιο εύπορες. Οι νέοι άνθρωποι (στις κοινωνίες αυτές) δεν είναι πρόθυμοι να δουλέψουν πολλές ώρες για να πετύχουν τους στόχους (…) Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καταχρώμαστε τους εργαζόμενους (στην Ταϊβάν), οι εργαζόμενοι εδώ είναι ακόμα σε θέση να κάνουν (τις απαιτούμενες) βάρδιες. Δεν είμαι σίγουρος αν οι Ταϊβανέζοι θα είναι ακόμα πρόθυμοι να το κάνουν αυτό σε δέκα ή 20 χρόνια, αλλά τουλάχιστον προς το παρόν, είμαστε ακόμα σε θέση να έχουμε αυτό το εργατικό δυναμικό, ένα από τα πλεονεκτήματά μας για την επίτευξη της πολύ δύσκολης διαδικασίας μεταφοράς των καλύτερων διεργασιών από την Ε&Α στη μαζική παραγωγή».

Μπορεί σήμερα εταρείες όπως οι TSMC και UMC να βρίσκονται ανάμεσα στις κορυφαίες του κόσμου στον κλάδο και η προϋπηρεσία σε αυτές ν’ αποτελεί εχέγγυο για υψηλές επαγγελματικές διεκδικήσεις, αλλά στην κρίσιμη για την οικονομία της Ταϊβάν δεκαετία του ’70 δεν υπήρχαν ούτε …ως ιδέα. Την αρχή για τη θρυλική βιομηχανία ημιαγωγών της Ταϊβάν, δεν την έκανε η TSMC, ούτε η UMC, αλλά η ομάδα ευφυών και φιλόδοξων μηχανικών, που εν έτει 1973 ίδρυσε το Ερευνητικό Κέντρο Βιομηχανικής Τεχνολογίας (ITRI) του Σίντσου, από όπου αναδύθηκαν εταιρείες-τεχνοβλαστοί (spin-off) που σήμερα πραγματοποιούν τζίρο δισεκατομμυρίων ευρώ. Εκεί δημιουργήθηκε η «μαγιά» για να ξεπηδήσει πρώτη η UMC το 1980, εκεί διαμορφώθηκαν οι προϋποθέσεις για να σταθεί στα πόδια της η TSMC το 1987 κι εκεί μπήκαν οι βάσεις για άλλες εταιρείες τεχνολογιών αιχμής, όπως οι Taiwan Mask Corp., Epistar Corp., Mirle Automation Corp και Taiwan Biomaterial Co.

Μετά τη δεκαετία του ’80, οπότε ιδρύθηκε και το Επιστημονικό Πάρκο, η «άγνωστη» πόλη άρχισε αίφνης να εμφανίζεται στον παγκόσμιο χάρτη. Ρόλο σε αυτό έπαιξε βέβαια και ο μηχανικός Morris Chang, ιδρυτής της TSMC. Προερχόμενος από τους κόλπους της αμερικανικής Texas Instruments κι έχοντας πλήρη συναίσθηση των εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά, έκανε την έξυπνη επιλογή για τη νεογέννητη ταϊβανέζικη εταιρεία: γιατί να προσπαθήσει η TSMC να «χτυπήσει» εξαρχής τους εδραιωμένους γίγαντες του κλάδου, με ημιαγωγούς σχεδιασμένους από την ίδια, όταν θα μπορούσε να κατασκευάζει τσιπ που σχεδιάζονται από άλλους; Η ιδέα αποδείχτηκε χρυσός∙ εκείνη την εποχή μια σειρά από τεχνολογικές επιχειρήσεις με ισχυρή προοπτική, μπορούσαν μεν να σχεδιάσουν περισσότερα εξαιρετικά τσιπ, αλλά δεν ήταν πάντα σε θέση να επενδύσουν άμεσα στις εγκαταστάσεις που θα τα παρήγαν. Η ΤSMC έκανε τη δουλειά για λογαριασμό τους. Πρώτος Αμερικανός πελάτης της ήταν η Intel, στο τέλος του 1987, και γρήγορα ακολούθησαν άλλοι, μεταξύ των οποίων η Apple, που κατασκευάζε μέρος των τσιπ για τις συσκευές της στην ανταγωνίστρια Samsung. Φυσικά, δεν αρκεί να παράγεις κάτι, για να γίνεις κυρίαρχος στην αγορά. Πρέπει να το κάνεις αποδοτικά. Σήμερα οι εταιρείες ημιαγωγών του Σίντσου παρουσιάζουν εξαιρετική αποδοτικότητα, με υψηλά κέρδη και λιγότερη «χασούρα» στις πρώτες ύλες, χάρη -όπως παρατηρούν στελέχη της αγοράς- στην εξαιρετικά υψηλή εξειδίκευση των στελεχών της βιομηχανίας και στην ευρύτερη εργασιακή κουλτούρα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ελληνική αντιπροσωπεία θα απαρτίζεται από νεοφυείς επιχειρήσεις του Elevate Greece, οι οποίες θα έχουν συναντήσεις – μεταξύ άλλων – και με εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων (Venture CapitalFunds).

Ο σκοπός της επίσκεψης είναι η εξωστρέφεια του οικοσυστήματος καινοτομίας, η παρουσίαση των ευνοϊκών συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί πλέον στην Ελλάδα για την προσέλκυση επενδύσεων και η κινητοποίηση και αξιοποίηση διαπρεπών Ελλήνων επιστημόνων, ακαδημαϊκών και επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Καλιφόρνια.

Οι επαφές θα περιλαμβάνουν συναντήσεις με επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια Στάνφορντ, Μπέρκλεϊ, USF, επιχειρηματίες και ανώτερα στελέχη εταιρειών από το χώρο της υψηλής τεχνολογίας, εκπροσώπους εθνικών φορέων προώθησης επενδύσεων και καινοτομίας που λειτουργούν στις ΗΠΑ, καθώς και πολιτειακούς αξιωματούχους.

Στην ατζέντα των επαφών, βρίσκεται επίσης η θεμελίωση ενός δικτύου επικοινωνίας και προώθησης των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων στη Σίλικον Βάλεϊ, κατά την πρακτική των περισσότερων χωρών της ΕΕ.

Επίσης, έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις με συλλόγους της ομογένειας, οπού οι υφυπουργοί αναμένεται να παρουσιάσουν το νέο επιχειρηματικό περιβάλλον που υπάρχει στην Ελλάδα, την ανάδυση του οικοσυστήματος καινοτομίας και το γεγονός πως η χώρα μας αποτελεί πλέον έναν εξωστρεφή, επενδυτικό προορισμό που προσελκύει εταιρείες με παγκόσμια εμβέλεια από τον χώρο της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα, ο συνολικός αριθμός των εγγεγραμμένων επιχειρήσεων στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων (Ε.Μ.Ν.Ε.) ανέρχεται σε 664.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Kronen Zeitung», ο παραιτηθείς καγκελάριος φέρεται να έχει ήδη υπογράψει σύμβαση στον ιδιωτικό τομέα και σε μεγάλη εταιρεία πληροφορικής και του  Διαδικτύου.

Ο Κούρτς απέφυγε να σχολιάσει τα δημοσιεύματα και  περιορίστηκε να στειλει μέσω του  Twitter τις χριστουγεννιάτικες ευχές του, στα αγγλικά: «Καλά Χριστούγεννα, χαλαρές διακοπές και καλή Πρωτοχρονιά σε όλους σας!», έγραψε.

Ο Κουρτς παραιτήθηκε από Ομοσπονδιακός Καγκελάριος τον Οκτώβριο μετά από καταγγελίες για διαφθορά. Ο ίδιος και ορισμένοι από τους στενότερους πολιτικούς συναδέλφους του λέγεται ότι χρησιμοποίησαν τα χρήματα των φορολογουμένων για να πληρώσουν δημοσκοπήσεις ώστε να ανοίξει ο δρόμος του Κουρτς για την Καγκελαρία.

Ο Κουρτς αρνείται όλες τις κατηγορίες, αλλά, αν και παρέμεινε αρχικά, επικεφαλής του συντηρητικού Λαϊκού κόμματος ÖVP και επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, στις αρχές Δεκεμβρίου ανακοίνωσε ξαφνικά την παραίτησή του από όλα τα αξιώματα.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

Της Άννας Φραγκάκη

Η δωρεάν παραχώρηση για κοινωφελείς σκοπούς έγινε αυτήν την εβδομάδα από πλευράς υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, με στόχο να δημιουργηθεί μία Silicon Valley στην περιοχή των Ιωαννίνων, σε μία έκταση 40 στρεμμάτων.

Αναμένεται να συμβάλλει στην ανάπτυξη και θα ενισχύσει καινοτομικές δράσεις, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και ν΄ αποτελέσει ευρύ πόλο συνεργασίας ερευνητικών, εκπαιδευτικών, κοινωνικών κι επενδυτικών φορέων της ευρύτερης περιοχής.

• Εκτιμάται ότι αναμένεται να δημιουργηθούν πάνω από 1.500 θέσεις εργασίας, δημιουργώντας μία κοιτίδα καινοτομίας, όπως ισχύει σε όλα τα σύγχρονα κράτη.

Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν κάποιες τέτοιες δομές στην Πάτρα και στην Κρήτη αλλά όχι μία ολοκληρωμένη δομή προσανατολισμένη στην έξυπνη τεχνολογία, με στόχο το επόμενο βήμα στην ψηφιακή εποχή. Έτσι, μπορεί να έχουμε δει ψηφιακά μουσεία, ψηφιακές εφαρμογές, ψηφιακές εκθέσεις ή καινοτομικές δράσεις σε διάφορα φόρουμ, εκθέσεις ή συνέδρια αλλά είναι καιρός αυτό να γίνει με ολοκληρωμένο σχεδιασμό.

• Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει γενική ομοφωνία για ν΄ αλλάξει η εικόνα και σ΄ αυτό φαίνεται να συναινούν και η Μητρόπολη Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων αλλά και χρηματοδοτικοί φορείς,  ώστε να αποκτήσει η Ήπειρος νέα δυναμική και λόγο στη νέα εποχή ενώ υπάρχει ενδιαφέρον κι από το εξωτερικό.

Το κόστος δεν είναι μικρό αλλά πρόκειται για ένα κολοσσιαίο έργο, που αναμένεται ν΄ αλλάξει την εικόνα, δημιουργώντας νέα δυναμική και διάχυση της καινοτομίας. Έτσι, κι αλλιώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στους στόχους της το 2021-27 την αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών και του ψηφιακού μετασχηματισμού, στο τρίπτυχο: Διοίκηση (δημόσιο – αυτοδιοίκηση), επιχειρείν και καταναλωτικό κοινό (οικογένειες – νοικοκυριά).

• “Θα είναι μεγάλη πρόκληση για εμάς να βοηθήσουμε και να φτιαχτεί ένα σύγχρονο πάρκο Υψηλής Τεχνολογίας κι Έρευνας με στόχο να κερδίσουμε το στοίχημα της νέας εποχής και να δημιουργηθούν 1.500 νέες θέσεις εργασίας κι επιστημονικού προσωπικού», δήλωσε μεταξύ άλλων στο libre ο περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέκος Καχριμάνης.

Η δωρεάν παραχώρηση προβλέπεται κι έγινε από τις υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας Ηπείρου, όταν πρόκειται για κοινωφελείς λόγους. Στην προκειμένη περίπτωση έμφαση θα δοθεί στους κλάδους: Αγροτεχνολογίας, Βιοτεχνολογίας και Πληροφορικής και Βιομηχανίας.

• Αξίζει να σημειωθεί ότι βήματα έγιναν επί Νίκου Παππά και επί Κυριάκου Πιερρακάκη αλλά η αναγκαιότητα για πάρκο Υψηλής Τεχνολογίας, ακόμη κι αν δεν είναι τόσο μεγάλο σε έκταση, είναι απόλυτη.

Παίρνει δε νέες διαστάσεις, όταν όλες οι χώρες ή οι περιοχές, που έχουν μπει στη διαδικασία να φτιάξουν θερμοκοιτίδες καινοτομίας έχουν υψηλό πολλαπλασιαστή σε θέσεις εργασίας αλλά και σε εισόδημα με πρώτη να σέρνει το χορό τη Silicon Valley στις ΗΠΑ.

Η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία, η Κίνα ακόμη κι η Κορέα στον ασιατικό χώρο πρωτεύουν ενώ υψηλό ΑΕΠ έχει το Ισραήλ λόγω της καινοτομίας, ειδικά στον τομέα της αγροτεχνολογίας.