Η συρρίκνωση των προϊόντων στα ράφια έχει γίνει πονοκέφαλος τόσο για τους καταναλωτές όσο και για την κυβέρνηση, αναφέρει το Reuters, καθώς τα νοικοκυριά αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν τη φθίνουσα αγοραστική δύναμη ενόψει του αυξανόμενου πληθωρισμού τα τελευταία χρόνια.
Από τον Ιούλιο, οι Γάλλοι λιανοπωλητές θα πρέπει να εμφανίζουν ειδική σήμανση όταν τα τρόφιμα και άλλα κοινά καταναλωτικά προϊόντα, όπως τα απορρυπαντικά, έχουν μειωθεί με τρόπο που προκαλεί αύξηση της τιμής μονάδας, ανέφερε το υπουργείο.
“Τα συρρικνωμένα προϊόντα είναι μια πρόκληση στην οποία βάζουμε ένα τέλος. Θέλω να ανοικοδομήσω την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και η εμπιστοσύνη συμβαδίζει με τη διαφάνεια”, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Bruno Le Maire.
Οι τιμές των τροφίμων παραμένουν μείζον πολιτικό ζήτημα στη Γαλλία, αφού ο πληθωρισμός των τροφίμων έφτασε στο ρεκόρ 16% μετά από ετήσιες διαπραγματεύσεις για τις τιμές μεταξύ προμηθευτών και λιανοπωλητών.
Σε αντίδραση, η κυβέρνηση ψήφισε νόμο για να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις για φέτος και να ασκήσει πίεση στις εταιρείες να περιορίσουν τις αυξήσεις των τιμών.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν επέκρινε τις εταιρείες για «αύξηση των τιμών» και τη μείωση του μεγέθους των προϊόντων τους, λέγοντας ότι «οι εταιρείες σνακ πιστεύουν ότι δεν θα προσέξετε όταν σας χρεώνουν εξίσου ακριβά για το ίδιο σακουλάκι, αλλά με λιγότερα τσιπς μέσα».

Ο Μπάιντεν έβαλε στο στόχαστρο τη σοκολάτα Snickers, λέγοντας ότι είναι 10% μικρότερη, με τη Mars, κατασκευάστρια των Snickers, να αρνείται τον ισχυρισμό.

Στη Γαλλία, ο υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λεμέρ χαρακτήρισε το shrinkflation «απάτη» που βλάπτει τους καταναλωτές. Η χώρα ζήτησε την έγκριση της ΕΕ για έναν προτεινόμενο νόμο που θα απαιτούσε από τα σούπερ μάρκετ να επισημαίνουν προϊόντα όπου οι όγκοι έχουν μειωθεί σε συγκεκριμένο ποσοστό.

Μια έκθεση για το shrinkflation που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο στις ΗΠΑ έδειξε ότι σνακ, καραμέλες, τσίχλες και παγωτά ήταν μεταξύ των κατηγοριών τροφίμων που επηρεάστηκαν περισσότερο από το φαινόμενο, το οποίο καταγράφεται και σε άλλα προϊόντα, όπως τα υλικά καθαρισμού.

Αλλά το ιστορικό ράλι στις τιμές του κακάο σημαίνει ότι οι σοκολατοβιομηχανίες είναι ιδιαίτερα πιθανό να στραφούν στο shrinkflation ως τρόπο μετακύλισης του κόστους. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης κακάο στη Νέα Υόρκη εκτινάχθηκαν πάνω από το ορόσημο των 10.000 δολαρίων τον τόνο αυτή την εβδομάδα, έχοντας υπερδιπλασιαστεί από την αρχή του έτους και τριπλασιαστεί από τον Μάιο του 2023.

Οι σοκολατοποιοί κατάφεραν ως επί το πλείστον να μετακυλίσουν το κόστος στους καταναλωτές μέσω μεγάλων αυξήσεων στις τιμές.

Ορισμένοι παρασκευαστές σοκολάτας προσπαθούν να υποκαταστήσουν συστατικά για να μειώσουν το κόστος. Για τις συμπαγείς πλάκες σοκολάτας, ειδικά για αυτές με καθορισμένο ποσοστό κακάο, αυτό είναι δύσκολο. Αλλά για άλλα προϊόντα, όπως τα μπισκότα με επικάλυψη σοκολάτας, οι εταιρείες μπορούν να αντικαταστήσουν το κακάο με συστατικά που περιλαμβάνουν φυτικά έλαια, περιορίζοντας κατά πολύ το κόστος τους.

Οι καταναλωτές μπορούν επίσης να περιμένουν ότι θα δουν περισσότερη λευκή και πορώδη σοκολάτα (όπως η Wispa της Cadbury) στα ράφια των σούπερ μάρκετ φέτος.

Ο Gilles Rouvière από το Syndicat du Chocolat, τον γαλλικό φορέα που αντιπροσωπεύει 70 μάρκες, συμπεριλαμβανομένων των Nestlé, Ferrero και Lindt, είπε ότι οι παρασκευαστές κάνουν ό,τι μπορούν για να προστατεύσουν τους καταναλωτές από την αύξηση του κόστους. Ενώ οι τιμές του κακάο αυξήθηκαν περισσότερο από 130% μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Φεβρουαρίου 2024, το κόστος των προϊόντων σοκολάτας στα γαλλικά σούπερ μάρκετ αυξήθηκε μόλις 11% το 2023, είπε.

Ωστόσο, ο πλήρης αντίκτυπος των σημερινών υψηλών τιμών του κακάο δεν έχει ακόμη φθάσει στις σοκολατοβιομηχανίες. «Ρεαλιστικά, το Πάσχα θα είναι πιο ακριβό φέτος, «αλλά η τιμή της σοκολάτας τον υπόλοιπο χρόνο, θα είναι φρικτή», σχολιάζει παράγοντας της αγοράς.

Ράλι τιμών

Μέσα σε λίγους μήνες η τιμή του κακάο σχεδόν τριπλασιάστηκε ενώ την τελευταία εβδομάδα κατέρριψε ακόμη ένα ρεκόρ, ξεπερνώντας ακόμη και το όριο των 10.000 δολαρίων ανά τόνο. Αιτία για το συνεχιζόμενο ράλι είναι η φτωχή συγκομιδή από τις μεγάλες χώρες – παραγωγούς της Δυτικής Αφρικής, όπως η Γκάνα και η Ακτή Ελεφαντοστού. οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 60% της παγκόσμιας παραγωγής.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η συγκομιδή στις δύο αυτές χώρες έχει καταρρεύσει κατά τουλάχιστον ένα τρίτο, δημιουργώντας σημαντικό έλλειμμα στην αγορά. Την ίδια στιγμή η ζήτηση παραμένει ισχυρή, τη συγκεκριμένη περίοδο ακόμη περισσότερο και λόγω του Πάσχα των Καθολικών και της κατανάλωσης των σοκολατένιων πασχαλινών αβγών.

Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν η σοκολάτα μετατρέπεται σε ένα νέο …είδος πολυτελείας καθώς προβλέπουν επιπλέον ανατιμήσεις που θα επιβαρύνουν τους καταναλωτές τους προσεχείς μήνες κι ενώ ήδη μεγάλες ευρωπαϊκές σοκολατοβιομηχανίες έχουν προειδοποιήσει για αυξήσεις. Αναζητώντας εναλλακτικές μάλιστα, αρκετές επιχειρήσεις στο εξωτερικό έχουν αρχίσει να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται, είτε μειώνοντας το μέγεθος των προϊόντων τους είτε διαφοροποιώντας τα συστατικά τους και την περιεκτικότητα σε κακάο.

• Στην Ελλάδα οι ανατιμήσεις στα προϊόντα με πρώτη ύλη στο κακάο κυμαίνονται έως τώρα σε μονοψήφιο ποσοστό με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Τον Φεβρουάριο του 2024 η κατηγορία «ζάχαρη-σοκολάτες-γλυκά-παγωτά» κατέγραψε άνοδο κατά 5,8% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2023.

Με δεδομένο ωστόσο ότι έως τώρα δεν φαίνονται σημάδια αποκλιμάκωσης σε διεθνές επίπεδο, όταν πλέον τα διαθέσιμα αποθέματα της πρώτης ύλης που έχουν αγοραστεί από τις επιχειρήσεις στις παλαιότερες τιμές, εξαντληθούν, οι νέες ανατιμήσεις φαίνεται πως θα είναι αναπόφευκτες. Αυτό αναμένεται να επηρεάσει προϊόντα με βάση το κακάο που πωλούνται τόσο στα σούπερ μάρκετ και σε εξειδικευμένα καταστήματα τροφίμων όσο και της εστίασης.

Την ίδια στιγμή ενόψει του Πάσχα και της αγοράς των πασχαλινών αβγών, οι τιμές αναμένεται να διαμορφωθούν βάσει του stock σε σοκολάτα και κακάο που είχαν φροντίσει να προμηθευτούν το προηγούμενο διάστημα οι επαγγελματίες.

Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει διευκρινίσει πως δεν αποτελεί μία παράνομη πρακτική των επιχειρήσεων αφού καθεμία είναι ελεύθερη να προσφέρει στους καταναλωτές, συσκευασίες οποιουδήποτε μεγέθους κρίνει ότι είναι κατάλληλο.

Προϋποθέσεις:

Η πρώτη είναι να αναγράφεται η σωστή, πραγματική καθαρή ποσότητα που περιέχεται μέσα στη συσκευασία και η δεύτερη, το περιθώριο κέρδους της επιχείρησης να μην υπερβαίνει το αντίστοιχο του Σεπτεμβρίου του 2021, όπως προβλέπει ο νόμος που αφορά στην αισχροκέρδεια.

Για το περιθώριο κέρδους το υπουργείο Ανάπτυξης, δίνει αναλυτικά παραδείγματα αναφορικά με το πότε είναι νόμιμη η μείωση της ποσότητας ή όχι.

Παράδειγμα 1ο

Η επιχείρηση αγόρασε ένα προϊόν 100 γραμμαρίων, την 1/09/2021 -που είναι η ημερομηνία αναφοράς για το περιθώριο κέρδους- προς 1 ευρώ. Ακολούθως το είχε πουλήσει 1,10 ευρώ, επομένως είχε κέρδος 10%.

Στην περίπτωση κατά την οποία και σήμερα, παρά το γεγονός ότι μειώθηκε η ποσότητα στα 90 γραμμάρια, συνεχίζει να το αγοράζει 1 ευρώ και εξακολουθεί να το πουλά 1,10 ευρώ, άρα το κέρδος της παραμένει στο 10%, είναι νόμιμο.

Αντίθετα, παράνομο είναι εάν αγοράζει τη μειωμένη ποσότητα των 90 γραμμαρίων, αντί για 1 ευρώ, πλέον 0,95 ευρώ και συνεχίζει να πουλά το προϊόν 1,10 ευρώ με αποτέλεσμα το κέρδος της να φτάνει το 15,7%. Αντί για 10% τον Σεπτέμβριο του 2021.

Παράδειγμα 2ο

Η επιχείρηση την 1/09/2022 αγόρασε τα 100 γραμμάρια προς 1 ευρώ, το πούλησε 1,10 ευρώ και είχε κέρδος 10%.

Εάν πλέον αγοράζει τη μειωμένη ποσότητα των 90 γραμμαρίων 1,10 ευρώ, σε αυξημένη δηλαδή τιμή, και το πουλά 1,20 ευρώ, το κέρδος της είναι 9%. Χαμηλότερο δηλαδή από το 10% που ήταν τον Σεπτέμβριο του 2021. Άρα παρόλο που αύξησε την τιμή πώλησης στη μειωμένη ποσότητα, είναι νόμιμη.

Εάν ωστόσο, συνέχισε να αγοράζει το (μειωμένο πλέον) προϊόν 1 ευρώ αλλά το πουλά 1,20 ευρώ το κέρδος της είναι 20%. Μεγαλύτερο από εκείνο του Σεπτεμβρίου του 2021, άρα παρανομεί.

Παράδειγμα 3ο

Εάν η επιχείρηση την 1η Σεπτεμβρίου είχε αγοράσει τα 100 γραμμάρια προς 1 ευρώ και τα πούλησε 1,10 ευρώ, -είχε κέρδος δηλαδή 10%- και πλέον αγοράζει τα 90 γραμμάρια προς 0,90 ευρώ και τα πουλά 1,04 ευρώ, τότε, παρά το γεγονός ότι μείωσε την τιμή, το κέρδος της είναι 15,6%. Υψηλότερο από το 10% του Σεπτεμβρίου του 2021 άρα παράνομο.

Νόμιμο θα είναι εάν πουλάει 1,04 ευρώ τα 90 γραμμάρια αλλά τα είχε αγοράσει 0,95 ευρώ. Είχε δηλαδή περιθώριο κέρδους, σε αυτή την περίπτωση, 9,4%.

Ο αρμόδιος Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Ανάπτυξης Σωτήρης Αναγνωστόπουλος ισχυρίστηκε, σε τηλεοπτικές του συνεντεύξεις, πως δεν έχουν προκύψει παραβάσεις από τους ελέγχους στην αγορά, σχετικά με το φαινόμενο της μείωσης του βάρους στις συσκευασίες πολλών προϊόντων, με ταυτόχρονη διατήρηση ή ακόμα και αύξηση της τιμής.

Οι αυτοψίες στην αγορά, όμως, και τα στοιχεία των φορέων καταναλωτών δείχνουν, ωστόσο, μία εντελώς διαφορετική κατάσταση. Γεγονός που αποδεικνύει, ή ότι δεν γίνονται πραγματικοί έλεγχοι, ή ότι το αρμόδιο υπουργείο καλύπτει αυτά τα φαινόμενα παραπλάνησης των καταναλωτών και εν τέλει αισχροκέρδειας.

Η εφημερίδα “τα Νέα”, μάλιστα παρέθεσε και συγκεκριμένο πίνακα με τέτοια παραδείγματα.

Εντύπωση, όπως αναφέρεται, προκαλεί το γεγονός πως, με βάση επίσημα στοιχεία, η ποσότητα έχει μειωθεί σε 238 ετικέτες, ενώ άνθρωποι της αγοράς εκτιμούν πως αυτές αναμένεται το αμέσως επόμενο διάστημα να ξεπεράσουν τις 500. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με την προηγούμενη έρευνα, οι τιμές σε βασικά προϊόντα, όπως ζυμαρικά, σάλτσες, απορρυπαντικά, σοκολατοειδή και βρεφικές πάνες, έχουν αυξηθεί κατά 30%, στα κρέατα και τα πουλερικά κατά 25% και στα καθαριστικά σπιτιού κατά 19%.

«ΤΑ ΝΕΑ», σε συνέχεια του δημοσιεύματος της περασμένης Δευτέρας (16/1) κατήρτησαν μια νέα «λίστα ντροπής» με 16 προϊόντα, καθώς, όπως φαίνεται, η αισχροκέρδεια είναι πληγή που δεν κλείνει και οι βιομηχανίες συνεχίζουν να αναζητούν τρόπους ώστε να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους εις βάρος των καταναλωτών, που πληρώνουν περισσότερα για λιγότερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας λίστας είναι οι φτερούγες κοτόπουλου που πωλούνταν έναντι 3,53 ευρώ τα 720 γραμμάρια και στη συνέχεια έφτασαν να κοστίζουν 4,07 ευρώ τα 650 γραμμάρια. Βρεφικές πάνες των 28 τεμαχίων είχαν 7,10 ευρώ, ενώ τώρα τις βρίσκει ο καταναλωτής σε συσκευασία των 26 και τιμή 7,30 ευρώ. Αντίστοιχα, σοκολατούχο γάλα από 500 γραμμάρια μειώθηκε στα 450 γραμμάρια και η τιμή του αυξήθηκε από 1,42 ευρώ σε 1,71 ευρώ, ενώ στραγγιστό γιαούρτι από ένα κιλό το βρίσκει κανείς στα ράφια σε συσκευασία 900 γραμμαρίων και τιμή 3,98 ευρώ – 31 λεπτά ακριβότερο από πριν (3,67 ευρώ).

” Έχουμε κάποιες καταγγελίες για αλλαγμένες ποσότητες σε συσκευασίες προϊόντων με αυξημένες τιμές αλλά δεν διαπιστώθηκε κάποια παράβαση στους ελέγχους που κάναμε “, είπε ο κ. Αναγνωστόπουλος το πρωί στο Open.

Η Ενωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος έχει αποφασίσει να περάσει στην αντεπίθεση, όπως εξηγεί ο πρόεδρός της Απόστολος Ραυτόπουλος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ενωση προτίθεται να προχωρήσει σε αγωγές κατά των εταιρειών που παραβιάζουν τους κανόνες και προσπαθούν να παραπλανήσουν τους καταναλωτές. «Βρισκόμαστε σε συνεννόηση με τη νομική μας υπηρεσία και είμαστε στη φάση της διεργασίας, ώστε να κατατεθεί η μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία», εξηγεί ο Απόστολος Ραυτόπουλος.

Επιπλέον, κάνει λόγο για ασυνεννοησία στις τάξεις του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, καθώς – όπως υποστηρίζει – ο αρμόδιος υπουργός Αδωνις Γεωργιάδης στις 5 Οκτωβρίου 2022 δήλωσε ότι αυτό που κάνουν οι βιομηχανίες είναι παράνομο, την ώρα που ο γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή Σωτήρης Αναγνωστόπουλος θεωρεί το αντίθετο.

Η Ενωση εκτιμά ότι χρειάζεται να ασκηθεί και σημαντική κοινοβουλευτική πίεση για να δοθούν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. «Εχουμε έρθει σε επαφή με τα κόμματα της μείζονος και ελάσσονος αντιπολίτευσης, ώστε να προχωρήσουν σε ερωτήσεις και να ζητήσουν από το υπουργείο λίστα προϊόντων στα οποία οι βιομηχανίες έχουν μειώσει το περιεχόμενο.”

Το επόμενο βήμα που σχεδιάζει η Ενωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος είναι η δημοσιοποίηση στην ιστοσελίδα της όλων των ονομάτων εταιρειών – κολοσσών που έχουν μειώσει το περιεχόμενο στις συσκευασίες τους και έχουν αυξήσει τις τιμές τους, ώστε να τις γνωρίζουν οι καταναλωτές.

Από την πλευρά του, πάντως, ο πρόεδρος της Ενωσης Μικρών και Μεσαίων Σουπερμάρκετ Ελλάδας Γιάννης Πηλίδης αντικρούει ως αβάσιμα τα όσα ισχυρίζεται η Ενωση Καταναλωτών. «Δεν έχουν ιδέα καθώς δεν γνωρίζουν πώς λειτουργεί η αγορά», υποστηρίζει, συμπληρώνοντας ότι οι καταγγελίες δεν βασίζονται σε στοιχεία.

Και φυσικά η ποσότητα μπορεί να μειώνεται, έστω και ανεπαίσθητα για τους περισσότερους καταναλωτές, όμως η τιμή θα παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, ίδια.

«Μέσα από αυτή την πρακτική οι εταιρείες επιδιώκουν αφενός να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους και αφετέρου να φρενάρουν νέες ανατιμήσεις», επισημαίνει, μιλώντας στην «Κ», αναλυτής γνωστής εταιρείας ερευνών αγοράς. Και προσθέτει: «Αυτό που περισσότερο φοβούνται οι εταιρείες είναι μήπως διατηρώντας τις ίδιες ποσότητες στις συσκευασίες υποχρεωθούν σε νέες ανατιμήσεις, διότι αλλιώς θα πιεστούν περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους τους και στο τέλος μείνουν εκτός καλαθιού, χάνοντας πωλήσεις και μερίδια αγοράς».

• Αλλο σενάριο που εξετάζουν βιομηχανίες τροφίμων και εν γένει μη διαρκών καταναλωτικών ειδών είναι η μείωση των συσκευασιών, αλλά με διατήρηση εντός αυτών της ίδιας ποσότητας με πριν.

Σε αυτή την περίπτωση το κέρδος θα προέλθει από την εξοικονόμηση κόστους συσκευασίας. Για παράδειγμα, όλοι θα έχουμε προσέξει ότι τα πατατάκια καταλαμβάνουν περίπου το 1/3 της συσκευασίας στην οποία βρίσκονται, ενώ κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα κουτιά δημητριακών. Ο λόγος που γινόταν αυτό; «Με τις μεγαλύτερες συσκευασίες οι εταιρείες έκαναν εντύπωση στο ράφι, καταλάμβαναν μεγαλύτερο χώρο και στόχο είχαν σε τελική ανάλυση να αφήσουν εκτός ραφιού ανταγωνίστριες εταιρείες και προϊόντα», επισημαίνει στέλεχος του κλάδου των σούπερ μάρκετ.

Βιομηχανία τροφίμων σχεδιάζει να μειώσει κατά 100 γραμμάρια την ποσότητα στις συσκευασίες κατεψυγμένων λαχανικών.

Αμφότερες, βεβαίως, αυτές οι πρακτικές δεν είναι εύκολο να εφαρμοστούν και κυρίως έχουν κάποιο κόστος. Και αυτό διότι απαιτούνται μετατροπές στις γραμμές παραγωγής, καθώς και παραγγελία νέων υλικών συσκευασίας και αλλαγές στις μήτρες εκτύπωσης των στοιχείων που φέρουν πάνω τους οι συσκευασίες των προϊόντων.

Η μείωση των ποσοτήτων με διατήρηση της ίδιας τιμής με πριν δεν συναντάται πλέον μόνο στα τυποποιημένα προϊόντα. Σε μείωση των μερίδων τους –κυρίως αν πρόκειται για ορεκτικά, όπως πατάτες τηγανητές και σαλάτες– προχωρούν αρκετά εστιατόρια, ενώ δεν είναι λίγα τα ψητοπωλεία που πλέον πωλούν λιγότερο «πλούσια» σουβλάκια και μάλιστα σε υψηλότερη τιμή.

Στο εξωτερικό εδώ και αρκετούς μήνες έχουν καταγραφεί πολλά παραδείγματα «shrinkflation» σε προϊόντα πολύ γνωστών εταιρειών. Γνωστή εταιρεία παραγωγής αλμυρών σνακ μείωσε την ποσότητα κατά 15 γραμμάρια. Άλλη εταιρεία που παράγει γνωστό ενεργειακό ποτό άλλαξε τη συσκευασία έτσι ώστε να περιέχει ποσότητα λιγότερη κατά 14%, ενώ διεθνής αλυσίδα γρήγορου φαγητού μείωσε τις μερίδες σε ένα δημοφιλές πιάτο της, τις τηγανητές φτερούγες κοτόπουλου, από 10 σε 8. Επίσης, πολυεθνικός κολοσσός μείωσε το βάρος στις μπάρες δημητριακών, ενώ πολύ γνωστή αλυσίδα σούπερ μάρκετ στο Ηνωμένο Βασίλειο μείωσε κατά 55 γραμμάρια το βάρος των έτοιμων γευμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλογη πρακτική χρησιμοποιείται όχι μόνο για τα τρόφιμα που καταναλώνουν οι άνθρωποι, αλλά, όπως διαπιστώθηκε, και σε συσκευασίες τροφών για γάτες.Tα τρικ για «κρυφές» ανατιμήσεις στα τρόφιμα-1

Ο «εφιάλτης» της απώλειας κερδών, μάλιστα, σε έναν κλάδο που δουλεύει με χαμηλό περιθώριο κέρδους, όπως είναι ο κλάδος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων, έχει ως συνέπεια και τη σημαντική μείωση των προσφορών τόσο από πλευράς προμηθευτών όσο και από πλευράς αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών αγοράς IRI, στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου 2022 υπό κάποιο είδος προωθητικής ενέργειας έγινε το 24,5% του συνόλου των πωλήσεων των σούπερ μάρκετ, από 25,9% το αντίστοιχο διάστημα του 2021. Ειδικά στα τρόφιμα το αντίστοιχο ποσοστό φέτος είναι 23,8%, από 24,8% πέρυσι, στα είδη νοικοκυριού 23,1%, από 26,4% πέρυσι, και στα είδη ατομικής υγιεινής και ομορφιάς 32,1%, από 34,2% το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2021.

• Ανατιμήσεις έως 16% σε τρόφιμα και άλλα είδη σούπερ μάρκετ αναμένονται το επόμενο διάστημα, καθώς συνεχώς καταφθάνουν στους λιανεμπόρους νέοι τιμοκατάλογοι με τις αυξήσεις τιμών. Το γεγονός ότι οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων δεν αποκλιμακώνονται, αλλά ακριβώς το αντίθετο, φάνηκε άλλωστε και από τα στοιχεία για την εξέλιξη του δείκτη τιμών καταναλωτή τον Αύγουστο του 2022. Στοιχεία που δείχνουν νέα αύξηση τιμών στην ομάδα «Διατροφή», με το φαινόμενο αυτό να καταγράφεται επίσης σε ολόκληρη την Ε.Ε. και στις ΗΠΑ. Ενδεχόμενη, δε, διαταραχή στη ροή του φυσικού αερίου θα προκαλέσει πολύ μεγαλύτερες ανατιμήσεις, αλλά ίσως ακόμη και ελλείψεις στην αγορά, δεδομένου ότι πολύ μεγάλο μέρος της βιομηχανίας χρησιμοποιεί φυσικό αέριο για τη λειτουργία των εργοστασίων.

Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου των σούπερ μάρκετ, οι νέοι τιμοκατάλογοι που έχουν φθάσει από προμηθευτές περιλαμβάνουν τις ακόλουθες ανατιμήσεις: 16% στους φρέσκους χυμούς, 15% στα ψάρια, 13% στα τυριά, 6%-12% στα μπισκότα, 12% στα χαρτικά, έως 12% στις σοκολάτες, 9% στα ζυμαρικά, 8% στο γιαούρτι, 6% στα αλλαντικά, 5% στο φρέσκο γάλα, 5% στο ελαιόλαδο, 6% στα όσπρια, 9% στα είδη προσωπικής υγιεινής. Υπενθυμίζεται ότι τον Αύγουστο του 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» κατέγραψε ετήσια αύξηση τιμών 13,2%, από 1,3% σε μηνιαία βάση. Σε επίπεδο Ευρωζώνης οι τιμές των τροφίμων σε ετήσια βάση αυξήθηκαν κατά 10,6%, από 9,8% τον Ιούλιο. Αντιστοίχως, στις ΗΠΑ παρά την υποχώρηση του δείκτη τιμών καταναλωτή τον Αύγουστο, κυρίως λόγω της μείωσης της τιμής της βενζίνης, ο πληθωρισμός των τροφίμων έφθασε στο 11,4%.

Στην αιχμή των ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα αναμένεται να βρεθούν τόσο τα λαχανικά όσο κυρίως τα κρέατα και εν γένει τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, γαλακτοκομικά και τυροκομικά.

Με τις τιμές των λιπασμάτων να παραμένουν στα ύψη και με τον κίνδυνο για ελλείψεις να είναι ορατός, δεδομένου του γεγονότος ότι για την παραγωγή τους απαιτείται η χρήση φυσικού αερίου, κινδυνεύουν με αφανισμό μεγάλες καλλιέργειες σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Στην Ε.Ε. αναμένεται φέτος η παραγωγή δημητριακών να υποχωρήσει κατά 6%-8% σε σύγκριση με πέρυσι, κάτι που σημαίνει πρόβλημα για σχεδόν όλη τη βιομηχανία τροφίμων, λόγω αλεύρων, αλλά και για την κτηνοτροφία, καθώς τα δημητριακά χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ζωοτροφών. Η παραγωγή καλαμποκιού, λόγω και της ξηρασίας που έπληξε φέτος το καλοκαίρι την Ευρώπη, αναμένεται να είναι μειωμένη κατά 20%, του σκληρού σιταριού κατά 7,4% (χρησιμοποιείται για την παρασκευή ζυμαρικών) και του μαλακού σιταριού κατά 2,5%.