Αυτές οι συγκρούσεις κοντά και νότια της Δαμασκού μεταξύ Δρούζων μαχητών και ένοπλων ομάδων που συνδέονται με τους σουνίτες ισλαμιστές που βρίσκονται στην εξουσία στη Συρία καταδεικνύουν την αστάθεια που παραμένει στη Συρία, σχεδόν πέντε μήνες μετά την πτώση του καθεστώτος του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.

Σε ανακοίνωσή του, ο σεΐχης Χικμέτ Αλ-Χίτζρι κατήγγειλε μια «αδικαιολόγητη εκστρατεία γενοκτονίας» που στοχεύει «αμάχους μέσα στα σπίτια τους» και ζήτησε «άμεση επέμβαση από διεθνείς δυνάμεις».

Iran dreamed up a US-style Marshall Plan to rebuild Syria after the civil war. It invested billions to build influence there. Documents from its looted embassy show how that plan went spectacularly wrong with the fall of Bashar al-Assad https://t.co/p5V7M8kEYy @specialreports pic.twitter.com/mc94ENVQR1

— Reuters (@Reuters) May 1, 2025

«Δεν εμπιστευόμαστε πλέον μια οντότητα που ισχυρίζεται ότι είναι κυβέρνηση (…) Μια κυβέρνηση δεν σκοτώνει τον λαό της χρησιμοποιώντας τις δικές της εξτρεμιστικές πολιτοφυλακές και στη συνέχεια, μετά τις σφαγές, ισχυρίζεται ότι αυτές είναι ανεξέλεγκτες ομάδες», είπε προσθέτοντας «Μια κυβέρνηση προστατεύει τον λαό της».

Αντιδρώντας, ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάντ αλ Σαϊμπάνι με ανάρτηση στο Χ δήλωσε ότι «οποιαδήποτε έκκληση για ξένη επέμβαση, με οποιοδήποτε πρόσχημα ή σύνθημα, θα οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης και σε περαιτέρω διαιρέσεις».

Οι μάχες στις κοινότητες Τζαραμάνα και τη Σαχνάγια, όπου ζουν Χριστιανοί και Δρούζοι, καθώς και στη Σουέιντα, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Δρούζοι, έχουν ξυπνήσει το φάντασμα των σφαγών που άφησαν περισσότερους από 1.700 νεκρούς στις αρχές Μαρτίου, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων μέλη της αλαουιτικής μειονότητας, από την οποία προέρχεται ο πρώην πρόεδρος Ασαντ. Η βία πυροδοτήθηκε από επιθέσεις ομάδων προσκείμενες στο πρώην καθεστώς εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας.

Από την πλευρά του Ισραήλ θεωρεί πως οι σουνίτες ισλαμιστές, στην εξουσία στη Δαμασκό, αποτελούν απειλή που αυξάνεται στα σύνορά του και έχει δηλώσει πως θα υπερασπισθεί τους Δρούζους της Συρίας, μια μειονότητα η πίστη της οποίας αποτελεί παρακλάδι του ισλάμ και η οποία έχει μέλη στη Συρία, το Λίβανο και το Ισραήλ.

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ κάλεσε σήμερα τη διεθνή κοινότητα «να προστατεύσει τις μειονότητες στη Συρία – ιδίως τους Δρούζους – από το καθεστώς και τις τρομοκρατικές συμμορίες του».

Το Ισραήλ πραγματοποιεί πολυάριθμες επιδρομές ισχυριζόμενο ότι πλήττει στόχους της συριακής κυβέρνησης.

Στον γειτονικό Λίβανο, ο ηγέτης των Δρούζων του Λιβάνου, Ουαλίντ Τζουμπλάτ, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι εκμεταλλεύεται τους Δρούζους στη Συρία. «Το Ισραήλ συνεχίζει να επιδιώκει το μακροχρόνιο σχέδιό του (…) να διαιρέσει την περιοχή σε θρησκευτικές οντότητες και να σπείρει το χάος», δήλωσε στα τέλη Μαρτίου.

Τα ντοκουμέντα αποκαλύπτουν μεθοδευμένη εκστρατεία βίας από ένοπλες ομάδες που συνδέονται με τη νέα ισλαμική κυβέρνηση της Συρίας, η οποία ανέλαβε την εξουσία μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον περασμένο Δεκέμβριο. Οι επιθέσεις, που περιελάμβαναν εκτελέσεις, λεηλασίες, εμπρησμούς και προσβολές, έθεσαν σε αμφισβήτηση τις διακηρύξεις του μεταβατικού προέδρου Αχμάντ αλ-Σάρα για ενότητα και προστασία των μειονοτήτων.

Οι επιθέσεις ξεκίνησαν μετά από ενέδρα που έστησαν πιστοί του Άσαντ σε κυβερνητικές δυνάμεις στις 6 Μαρτίου. Σε αντίποινα, την επόμενη μέρα, ένοπλοι μαχητές εισέβαλαν στα Αλαουίτικα χωριά της Λαττάκειας, στοχοποιώντας κατοίκους ως υποστηρικτές του παλαιού καθεστώτος.

Η οικογένεια Χαλίλ ήταν μεταξύ των θυμάτων. Σε βίντεο-ντοκουμέντο που κατέγραψαν κρυφά δύο γυναίκες από το σπίτι τους, φαίνονται ένοπλοι να συγκεντρώνονται έξω από την αυλή τους. «Προσπαθήσαμε να μην κάνουμε θόρυβο, αλλά δεν μπορούσαμε να ελέγξουμε την αγωνία μας», δήλωσε μία από τις επιζήσασες στο CNN.

Λίγες ώρες αργότερα, ο επικεφαλής της οικογένειας εκτελέστηκε εν ψυχρώ στην αυλή του σπιτιού του, δίπλα στον νεκρό γιο του.

Οι μαχητές φαίνεται να ανήκουν στις κυβερνητικές δυνάμεις

Ένας από τους δράστες μαγνητοσκόπησε τον εαυτό του καθώς περιφερόταν στο σπίτι των θυμάτων, τραγουδώντας: «Εθνοκάθαρση, εθνοκάθαρση», και ανάρτησε το βίντεο στη σελίδα του στο Facebook. Σε άλλο βίντεο, ο ίδιος μαχητής τραγουδά με φόντο πτώματα διαμελισμένων θυμάτων, ενώ κραδαίνει το όπλο του.

Το CNN ταυτοποίησε τον ένοπλο άνδρα που βιντεοσκοπήθηκε στο σπίτι της οικογένειας Χαλίλ ταιριάζοντας τα στοιχεία του προσώπου του, τα ρούχα και τη σωματική του διάπλαση με άλλες φωτογραφίες και βίντεο στο προφίλ του στο Facebook.

Μια έκδοση του λογαριασμού του δείχνει ότι το βίντεο διαγράφηκε αργότερα. Δύο επιζώντες, οι οποίοι είδαν τα πλάνα του που μοιράστηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είπαν στο CNN ότι ήταν ο ίδιος άνδρας που αλώνιζε στην πόλη τους. Το CNN επικοινώνησε με τον άνδρα στο Facebook, αλλά δεν έλαβε απάντηση.

Τις ημέρες που ακολούθησαν, άλλο ένα βίντεο εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που τον δείχνει να τραγουδάει, με πτώματα πεταμένα πίσω του. «Έχουμε έρθει σε εσάς. Έχουμε έρθει σε εσάς με τη γεύση του θανάτου».

«Το σπαθί του λαού της Ιντλίμπ θέλει μόνο εσάς», τραγουδάει, αναφερόμενος στην περιοχή στη βόρεια Συρία που κυβερνούσε η διαλυμένη πλέον οργάνωση Hay’at Tahrir Al-Sham (HTS) του αλ-Σαράα, πριν οι δυνάμεις της αποσπάσουν τον έλεγχο από το παλιό καθεστώς και γίνουν η de facto κυβέρνηση.

Στη φωτογραφία του προφίλ του στο Facebook, ο μαχητής φαίνεται με στολή που είναι κεντημένη με αυτό που φαίνεται να είναι τα διακριτικά της HTS. Τρεις στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι το έμπλαστρο στον ώμο του ταιριάζει με διάφορες μονάδες του HTS, αλλά η φωτογραφία ήταν πολύ θολή για να προσδιοριστεί η συγκεκριμένη ταξιαρχία.

Ένας άλλος μαχητής είναι αναγνωρίσιμος σε δύο βίντεο που το CNN εντόπισε γεωγραφικά στο χωριό Pine και πιστεύεται ότι τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Ο γενειοφόρος άνδρας με τα κόκκινα μαλλιά φαίνεται στα πλάνα που τραβήχτηκαν στο σπίτι του Khalil και στην είσοδο του χωριού Pine.

Ένα άλλο κλιπ που επαληθεύτηκε από το CNN δείχνει έναν μαχητή να σέρνει έναν μεσήλικα άνδρα – που αναγνωρίστηκε από τοπικές πηγές ως ο χωρικός Yazan Mostafa – προς την εκτέλεσή του, μεταφερόμενος από άλλους αγνώστους μαχητές.

Συγκλονιστικές μαρτυρίες – «Μας αποκαλούσαν Αλαουίτικα σκυλιά»

Μια γυναίκα, της οποίας ο πατέρας και οι δύο αδελφοί εκτελέστηκαν, περιέγραψε στο CNN τον τρόμο που έζησε: «Είπαν ότι έψαχναν για υπολείμματα του καθεστώτος. Μας πήραν τα κινητά, έφυγαν, ξαναγύρισαν, ρήμαξαν το σπίτι μας. Και ύστερα μας είπαν να βγάλουμε έξω τους άνδρες της οικογένειας».

«Ο πατέρας μου ήταν 75 ετών, συνταξιούχος δάσκαλος. Του έριξαν μια σφαίρα στο κεφάλι. Στον αδελφό μου, στην καρδιά» είπε. «Η μητέρα μου καθόταν σοκαρισμένη δίπλα στα νεκρά σώματα, όταν ένας από τους ενόπλους της έβαλε το πιστόλι στο κεφάλι και την αποκάλεσε ‘Αλαουίτικο σκυλί’».

Άλλοι επιζώντες περιέγραψαν πώς οι μαχητές γύριζαν στα σπίτια τρεις φορές, αναζητώντας άνδρες για εκτέλεση. Ένας κάτοικος είπε ότι προσπάθησε να διαπραγματευτεί για τη ζωή του αδελφού του, αλλά δεν τα κατάφερε. «Δεν έτρεξα να κρυφτώ, στάθηκα μπροστά τους. Με σημάδεψαν με τα όπλα τους. Τους ικέτεψα να αφήσουν τον αδελφό μου. Κανείς δεν με άκουσε».

Ομαδικοί τάφοι

Για τρεις ημέρες, τα πτώματα έμεναν πεταμένα στους δρόμους, καθώς οι μαχητές απαγόρευαν στους συγγενείς να τα μαζέψουν. Στις 10 Μαρτίου, οι ένοπλοι επέτρεψαν την περισυλλογή των νεκρών, αλλά υπό την επίβλεψή τους.

Βίντεο που επαλήθευσε το CNN δείχνει 42 πτώματα τυλιγμένα σε λευκά σάβανα, παραταγμένα κατά μήκος του δρόμου, ενώ κοντά υπήρχαν δύο ανοιχτοί μαζικοί τάφοι.

Δορυφορικές εικόνες από τις 11 Μαρτίου καταγράφουν μεταβολές στο έδαφος κοντά σε ένα ιερό των Αλαουιτών, που συμπίπτουν με τους τάφους που εντοπίστηκαν στα βίντεο.

Άλλη φωτογραφία από το νεκροταφείο του χωριού δείχνει τουλάχιστον 10 πτώματα τοποθετημένα σε στενές τάφρους. Το CNN επεξεργάστηκε και δορυφορικές εικόνες της Maxar (14 Μαρτίου), οι οποίες επιβεβαιώνουν μετατόπιση εδάφους σε τάφο διαστάσεων 26×16 μέτρων.

Ο αλ-Σάρα υπό πίεση

Η νέα κυβέρνηση επέρριψε την ευθύνη για τις σφαγές σε «ακραία στοιχεία», ενώ ο πρόεδρος Αχμάντ αλ-Σάρα διέταξε τη σύσταση επιτροπής διερεύνησης. Ωστόσο, βίντεο από μαχητές πιστούς στην κυβέρνησή του περιείχαν εκκλήσεις για «εθνοκάθαρση των Αλαουιτών».

Ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως το Συριακό Δίκτυο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SNHR), αναφέρουν ότι οι νεκροί σε όλες τις επιθέσεις ξεπερνούν τους 800, ενώ ορισμένες πηγές κάνουν λόγο για ακόμα μεγαλύτερο αριθμό.

Το κύμα βίας έχει προκαλέσει ανησυχίες για το αν ο αλ-Σάρα θα μπορέσει να συγκρατήσει τους ακραίους ισλαμιστές και να εγγυηθεί την προστασία των μειονοτήτων.

Οι οικογένειες των θυμάτων, όμως, έχουν έναν πιο άμεσο φόβο: «Θα επιστρέψουμε ποτέ στο χωριό μας για να θάψουμε τους δικούς μας; Ή θα μας σκοτώσουν κι εμάς;» αναρωτήθηκε μία από τις επιζήσασες.