Χρόνης Διαμαντόπουλος

Αν μη τι άλλο, όλοι μιλούν για μια ιστορική κινητοποίηση με τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών.

Το libre απευθύνθηκε σε τέσσερις ειδικούς της επικοινωνίας και των κοινωνικών ερευνών για κατανοηθούν οι λόγοι για τους οποίους μετά από χρόνια τόσοι άνθρωποι σηκώνονται από τον καναπέ για να διαμαρτυρηθούν και να διαδηλώσουν με αίτημα την απόδοση Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα  με τον πολιτικό αναλυτή Ζαχαρία Ζούπη «οι συγκεντρώσεις θα έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα πρώτα συλλαλητήρια», ενώ όπως τονίζει ο πολιτικός επιστήμονας Λευτέρης Κουσούλης «τα Τέμπη έγιναν αφορμή για μια συνειδητοποίηση και μια ανακεφαλαιωτική πράξη. Ο καθένας διαβάζει τα πράγματα από την αρχή. Αποτιμά τη συνολική συνθήκη ως ατομικό βίωμα και ως συλλογική εμπειρία με κριτήρια πιο απαιτητικά. Και τοποθετείται αντίστοιχα».

Από την πλευρά του ο πολιτικός επιστήμονας και αναλυτής Γιώργος Σεφερτζής δηλώνει με σαφήνεια ότι αν «δεν συνέτρεχαν τα προβλήματα της καθημερινότητας που διογκώνουν  την κοινωνική δυσαρέσκεια και πυροδοτούν  τον θυμό των στρωμάτων που νιώθουν να περιθωριοποιούνται αποκλεισμένα εκτός των τειχών, ίσως η μαζικότητα των συγκεντρώσεων της πρώτης Κυριακής εναντίον της έλλειψης πολιτικού οξυγόνου να ήταν μικρότερη».

Τέλος, ο πολιτικός επιστήμονας Παναγιώτης Φραντζής στην ανάλυσή του εξηγεί: «Στον ψυχισμό του ελληνικού λαού το τραύμα και το πένθος έχουν τη δική τους βαρύτητα. Και ακολουθούνται από μεγαλειώδεις στιγμές ανάτασης και δράσης».

“Οι συγκεντρώσεις θα έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα πρώτα συλλαλητήρια“

Του Ζαχαρία Ζούπη, Διευθυντή Ερευνών – Πολιτικού Αναλυτή

Τα συλλαλητήρια για την δεύτερη επέτειο της τραγωδίας των Τεμπών θα είναι μαζικότατα. Αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανένα. Γι’ αυτό χρειάζεται να πέσουν οι τόνοι, να υπάρχει ψυχραιμία από όλες τις πλευρές, να μην γίνονται άστοχες δηλώσεις που χαρίζουν τους πολίτες σε κόμματα και χώρους. Η Κυβέρνηση δεν έχει κανένα όφελος από το να φανεί ότι βρίσκεται σε κόντρα με την κοινωνία που απαιτεί απαντήσεις, αλήθειες, Δικαιοσύνη και η αντιπολίτευση καλό θα ήταν για την ίδια  να μην δίνει απλόχερα επιχειρήματα ότι τα χρησιμοποιεί για τις δικές της πολιτικές στοχεύσεις. Άλλωστε οι Κυβερνήσεις δεν πέφτουν από συλλαλητήρια. Άλλωστε ας μην ξεχνούν και οι δύο πλευρές βασικά ευρήματα των πρόσφατων ερευνών. Αν το 70%-80% πιστεύει αυτή την ώρα ότι η Κυβέρνηση συγκαλύπτει, εμφανίζονται και αντίστοιχα ποσοστά που κρίνουν ότι η Αντιπολίτευση εργαλειοποιεί. Η κρίση εμπιστοσύνης που ζούμε, αγγίζει και τις δύο πλευρές και δεν είναι τυχαίο ότι πτωτικές τάσεις δεν παρουσιάζουν τα ποσοστά της Ν.Δ στην πρόθεση ψήφου, κάτι που ήταν αναμενόμενο. Εμφανίζουν και το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα με μεγαλύτερη πτώση από της ΝΔ, όπως και του ΣΥΡΙΖΑ. Κερδισμένοι οι «αντισυστημικοί», η γκρίζα ζώνη, όσοι φωνάζουν περισσότερο, όσοι καταγγέλλουν δολοφόνους, συμμορίες με επικεφαλής τον Πρωθυπουργό, χέρια που στάζουν με αίμα. Θα ήταν λάθος και είναι λάθος που το πληρώνουν οι δυνάμεις της Αντιπολίτευσης που έχουν κυβερνήσει. Όταν καλλιεργείται ένα τέτοιο κλίμα, κερδισμένοι βγαίνουν οι αυθεντικοί εκφραστές, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί πολύ επικίνδυνο.

Υπάρχουν κάποια στοιχεία για τις συγκεντρώσεις που δεν πρέπει να παραβλέπουμε.

ΠΡΩΤΟΝ: Οι συγκεντρώσεις θα έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα πρώτα συλλαλητήρια. Όλα όσα μεσολάβησαν έχουν προσδώσει πιο έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά. Δεν θα είναι συγκεντρώσεις μόνο για τα Τέμπη. Πάνω σ΄αυτή την ανοικτή πληγή, έρχονται να προστεθούν συλλογικά αιτήματα , παράπονα, ζητούμενα είτε αφορούν την ακρίβεια και το επίπεδο ζωής, είτε αφορούν την ανάγκη για ένα σύγχρονο Κράτος, για ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας για τις συγκοινωνίες , αντιμετώπιση των παθογενειών Οργανισμών όπως του ΟΣΕ κ.ά

ΔΕΥΤΕΡΟ: Όπως συνέβη μετά τα πρώτα συλλαλητήρια, έτσι και με τα τωρινά θα παραχθούν πολιτικά αποτελέσματα. Το ερώτημα είναι σε ποια κατεύθυνση. Θα μπούμε σε μια δεύτερη φάση τοξικότητας, άρνησης να ακουστεί καν κάθε εκδοχή πέρα από την  κυρίαρχη εκδοχή που κακά τα ψέματα έχει κυριαρχήσει χωρίς να ξέρουμε το πόρισμα του ανακριτή και την δίκη να εκκρεμεί; Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για την αποκάλυψη της αλήθειας και την απονομή Δικαιοσύνης , αλλά και για το πολιτικό σύστημα και την θεσμική λειτουργία της Δημοκρατίας μας.

Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση δεν θα λήξει την Παρασκευή. Ακολουθούν δύο ή τρεις γενικευμένες επί της ουσίας συζητήσεις στην Βουλή , θα έχουμε αποτελέσματα κρίσιμων πορισμάτων. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να δίνεται η εικόνα ενός πολιτικού παιγνίου πάνω σε ένα δράμα, όπως και δεν μπορεί να ζούμε δολοφονίες χαρακτήρων ή bullying κατά όσων εκφράζουν μια άποψη που κάποιοι άλλοι διαφωνούν , ούτε να παριστάνουν όλοι τους πραγματογνώμονες, τους δικαστές, τους ανακριτές ή τους επιθεωρητές και τα κόμματα να διαγκωνίζονται χωρίς όρια. Στο διάστημα που θα ακολουθήσει θα πρέπει να επικρατήσει η λογική και ένας στοιχειώδης σεβασμός στις ανακριτικές και δικαστικές αρχές. Διαφορετικά μπορεί να συμβάλουμε στην δημιουργία τερατογεννέσεων που δεν μπορούμε να φανταστούμε σ΄όλη την διάσταση αυτή την ώρα.

“Πέρα από τα Τέμπη“

Του Λευτέρη Κουσούλη, πολιτικού επιστήμονα

Λίγες ώρες πριν από την κινητοποίηση της Παρασκευής, με αφορμή τα δύο χρόνια από την τραγωδία εκείνη, όλα δείχνουν ότι ο χρόνος και αυτά που εν τω μεταξύ ανακίνησε με αφορμή το γεγονός, μας έχει οδηγήσει σε μια συνθήκη ποιοτικά άλλη και οριστικά «μετά και πέρα» από τα Τέμπη.

Τα Τέμπη έγιναν αφορμή για μια συνειδητοποίηση και μια ανακεφαλαιωτική πράξη. Ο καθένας διαβάζει τα πράγματα από την αρχή. Αποτιμά τη συνολική συνθήκη ως ατομικό βίωμα και ως συλλογική εμπειρία με κριτήρια πιο απαιτητικά. Και τοποθετείται αντίστοιχα.

Πέρα από την Κυβέρνηση και πέρα από τα κόμματα είναι και η κινητοποίηση της Παρασκευής. Τα υπερβαίνει και τα αφήνει πίσω της. Φανερά αναντίστοιχες με τις ανάγκες της εποχής οι πολιτικές δυνάμεις – με την Κυβέρνηση πρώτη – επιμένουν σε μια συμβατική προσέγγιση των πραγμάτων, με παλαιό λόγο και αντιλήψεις γερασμένες, που τα εξουσιαστικά κριτήρια γίνονται εμπόδιο σε κάθε μεταβολή και μεταβολή τους. Το κράτος και οι λειτουργίες του, η Δικαιοσύνη και η αναποτελεσματικότητά της, οι θεσμοί και ο φορμαλισμός τους είναι αυτό που θα εμπνέει ως αίτημα αλλαγής και μεταρρύθμισης αυτή την εποχή, χωρίς επιστροφή, την εποχή μετά τα Τέμπη.

“Η τραγωδία των Τεμπών καταλύτης νέων μορφών πολιτικοποίησης“

Του Γιώργου Σεφερτζή, πολιτικού επιστήμονα-αναλυτή

Με χρονοκαθυστέρηση δυο ολόκληρων ετών η φετινή επέτειος του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών προσλαμβάνει διαστάσεις μείζονος πολιτικού γεγονότος. Διαψεύδονται έτσι  αφενός όλοι όσοι είχαν σπεύσει να θεωρήσουν ότι ο πολιτικός λογαριασμός που άνοιξε με την απώλεια πενήντα εφτά ψυχών έκλεισε οριστικά με τις εκλογές του 2023, αφετέρου όλοι όσοι είχαν προεξοφλήσει ότι προϊόντος του χρόνου η λήθη θα διαδέχονταν την θλίψη του εθνικού πένθους. Πολύ δε περισσότερο που είχαν λόγους να πιστεύουν ότι ο διαχεόμενος στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα κυνισμός και ο γενικευόμενος πια ατομισμός μετάλλασαν σε βάθος το πολιτικό DNA των Ελλήνων διαβρώνοντας τις συνειδήσεις τους και τροποποιώντας τα ανακλαστικά τους.

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, εκείνο που κυρίως συνέβαινε ήταν ότι η αδυναμία τόσο της μείζονος όσο και της ελάσσονος  αντιπολίτευσης να παράξει αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις διακυβέρνησης αδρανοποιούσε το εκλογικό σώμα παγώνοντας τις αντιδράσεις του και ματαιώνοντας τις προσδοκίες του από ένα κομματικό σύστημα οι φορείς του οποίου συμπεριφέρονταν ωσάν να μην ήταν πια σε θέση να λάβουν κανένα μήνυμα και να αποκωδικοποιήσον κανένα από τα σήματα απόγνωσης που εξέπεμπε η κοινωνία των πολιτών. Η πρωτοφανώς θηριώδης αποχή από τις τελευταίες ευρωεκλογές ήταν απλώς το πιο κραυγαλέο, αλλά όχι το μοναδικό. Παρόλα αυτά στο σύνολό τους σχεδόν οι main stream πολιτικές δυνάμεις ή έκαναν ότι δεν κατάλαβαν την σημασία και το νόημά της ή πράγματι ο αυτισμός τους τις εμπόδιζε να αντιληφθούν τι έτρεχε εκεί έξω.

Ακόμα χειρότερα η τροπή που πήρε ο μεταξύ τους μικρόψυχος και άγονος ανταγωνισμός δεν τις άφησε καν να καταλάβουν ότι η τραγωδία των Τεμπών αποτελούσε ήδη σημείο καμπής και μη επιστροφής του πολιτικού ανταγωνισμού.

Χρειάστηκε να δημοσιευθούν οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις για να αρχίσει να γίνεται αντιληπτός ο βαθμός κατά τον οποίο η τραγωδία αυτή είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη ταυτίζοντας τη με τα θύματα, τους  οικείους τους και τους συγγενείς τους και μετατοπίζοντας το κέντρο των ενδιαφερόντων και των προτεραιοτήτων της προς τα ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία των θεσμών, της δημοκρατίας και προ παντός της δικαιοσύνης.

Η αλήθεια είναι ότι αν ταυτόχρονα δεν συνέτρεχαν τα προβλήματα της καθημερινότητας που διογκώνουν την κοινωνική δυσαρέσκεια και πυροδοτούν τον θυμό των στρωμάτων που νιώθουν να περιθωριοποιούνται αποκλεισμένα εκτός των τειχών, ίσως η μαζικότητα των συγκεντρώσεων της πρώτης Κυριακής εναντίον της έλλειψης πολιτικού οξυγόνου να ήταν μικρότερη.

Μένει τώρα, που ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση, εκτός των άλλων, έκαναν το λάθος να εμφανίσουν ως καθαρά αντικυβερνητική την συγκέντρωση διαμαρτυρίας της 28ης Φεβρουαρίου, να φανεί κατά πόσο πέτυχαν αυτή την φορά να σηκώσουν το καπάκι της οργής των πολιτών μετατρέποντας τους τεκτονικούς σεισμούς που είχαν  αρχίσει μέχρι τώρα να συνταράσσουν το πολιτικό σύστημα σε ηφαιστειακούς που θα πολλαπλασιάσουν τον κίνδυνο να εκραγεί κάποια στιγμή το μάγμα μέσα στο οποίο βράζουν και αναδεύονταν μορφές μιας νέου τύπου και πολύ  πιο πιεστικής πολιτικής (ανα)ζήτησης.

“Μπροστά στο συγκλονιστικό“

Του Παναγιώτη Φραντζή, Συμβούλου Επικοινωνίας

Γονείς, δάσκαλοι και μαθητές. Εργαζόμενοι με αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων. Έμποροι-επαγγελματίες που κλείνουν τα μαγαζιά τους. Οδηγοί ταξί που θα μεταφέρουν δωρεάν κόσμο στις διαδηλώσεις. Μια πραγματική Γενική Απεργία ετοιμάζεται. Όλη η χώρα είναι στο πόδι για την Παρασκευή 28 Φλεβάρη. 

Οι δημοσκοπήσεις έχουν πιάσει το μέγεθος του σεισμού. Το 70% δεν εμπιστεύεται την πολιτική και δικαστική εξουσία. Το 36% απαντά «Κανένας» στην ερώτηση για το ποιος είναι κατάλληλος για πρωθυπουργός. Τα κόμματα που κυβέρνησαν την προηγούμενη δεκαπενταετία χάνουν δυνάμεις. 

Η κοινωνία έχει κάνει τον ανασχηματισμό της. Επικεφαλής έχει τεθεί η Μαρία Καρυστιανού και ο Σύλλογος των πληγέντων. Δίπλα τους, φανερά και κρυφά, σύμβουλοι, δικαστές, πραγματογνώμονες. Από κάτω βοηθούν όλα τα κόμματα και οι αγωνιστές που δουλεύουν στα σχολεία, στις σχολές, στους χώρους δουλειάς, κάθε μέρα, όλο τον χρόνο. Όλοι αυτοί έχουν συντονιστεί και έχουν κινητοποιήσει τη συντριπτική πλειοψηφία. 

Στον ψυχισμό του ελληνικού λαού το τραύμα και το πένθος έχουν τη δική τους βαρύτητα. Και ακολουθούνται από μεγαλειώδεις στιγμές ανάτασης και δράσης. Δύο χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αυτό το έγκλημα των εγκλημάτων, βρισκόμαστε μπροστά στο συγκλονιστικό. Με καταλυτική τη δράση της πρωτοπορίας, του Συλλόγου των Τεμπών, ενεργοποιήθηκε το ψυχικό φορτίο του Έλληνα και της Ελληνίδας μετά από όλη την περιπέτεια της κρίσης, και έχουμε την συλλογική έξοδο από την κατάθλιψη ενός ολοκλήρου λαού. 

Το αίτημα για δημοκρατία και δικαιοσύνη διαπερνά όλους τους πολιτικούς χώρους. Τα δραστήρια κοινωνικά ρεύματα είναι βαθύτερα σε ποιότητα, ικανότητα και διαίσθηση, από τους όποιους σχεδιασμούς της μηχανής της βίας και του φόβου. Και για αυτό ενώνονται στο βαθύ ποτάμι της δικαίωσης. 

Οι πολιτικές προσεγγίσεις συγκλίνουν ότι ο δεύτερος γύρος της αναμέτρσης έχει τα δικά του πολιτικά ξεχωριστά χαρακτηριστικά και ουσιαστικά είναι μια νέα μάχη, ανεξάρτητη από το αποτέλσμα της πρώτης Κυριακής, που ως ένα βαθμό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και αμφίρροπη παρά τη διαφορά των 8 και πλέον μονάδων υπέρ του Νίκου Ανδρουλάκη.

• Σημείο κλειδί εκτιμάται ότι θα είναι η προσέλευση των ψηφοφόρων ειδικά στα αστικά κέντρα ενώ και οι συμμαχίες με τους υποψήφιους που δεν πέρασαν στο β’ γύρο θα παίξουν το δικό τους καθοριστικό ρόλο.

Όλα αυτά αλλά και τα απρόβλεπτα σημεία της κρίσιμης ψηφοφορίας που θα βαρύνουν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση την επιλογή των ψηφοφόρων αναλύουν τέσσερις έγκριτοι πολιτικοί επιστήμονες με τους οποίους μίλησε το libre. Ζούπης, Καρακλιούμη, Πιστόλας, Σεφερτζής, αναλύουν τα δεδομένα και δίνουν το πολιτικό στίγμα της αναμέτρησης.

Χρόνης Διαμαντόπουλος

Ο δεύτερος γύρος είναι μια καινούργια μάχη

O πρώτος γύρος εκλογών για την ηγεσία αποτελεί παρελθόν με τον πρώτο Ν. Ανδρουλάκη να προηγείται κατά 8.23% του δεύτερου Χ. Δούκα. Δεν πρόκειται για κάποια διαφορά ασφαλείας και η μάχη μέχρι και την τελευταία στιγμή που θα κλείσουν οι κάλπες αναμένεται σκληρή. Μην ξεχνάμε. Ο δεύτερος γύρος είναι μια νέα μάχη, έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Τα διακυβεύματα θα τεθούν λογικά πιο δυνατά, πιο άμεσα, χωρίς να μεσολαβούν οι στρατηγικές άλλων υποψηφίων, τουλάχιστον όσο στην πορεία προς τον πρώτο γύρο. Για παράδειγμα στο debate, περισσότερα χτυπήματα δέχτηκαν ο Χ. Δούκας και η Α. Διαμαντοπούλου, παρά ο Ν. Ανδρουλάκης που ήταν ο «ελεγχόμενος», αφού υπήρχε έντονη κριτική κυρίως για την αδυναμία να ανέβει το ΠΑΣΟΚ σε συγκυρία που Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ έχαναν 1.350.000 ψήφους.

Τώρα έχουμε μια μάχη των δύο και η τράπουλα ξαναμοιράζεται. Άλλωστε περίπου το 50% των συμμετεχόντων στον πρώτο γύρο επέλεξε κάποιον άλλο από τους δύο πρώτους. Και οι δύο μονομάχοι βρίσκονται μπροστά σε ερωτήματα που πρέπει να απαντήσουν: Μπορεί ο Ν. Ανδρουλάκης να πείσει ότι άλλαξε στα σημεία που επικεντρώθηκε η εσωκομματική κριτική απέναντί του, θα αγκαλιάσει νέες δυνάμεις, μπορεί να ξεπεράσει το ταβάνι που του αποδίδουν και να διαμορφώσει ανοιχτή παράταξη; Μπορεί ο Χ. Δούκας να παντρέψει τα καθήκοντα του Δημάρχου και του Προέδρου, αποτελεί πραγματικά ένα στέλεχος που αν νικήσει μπορεί να κάνει προσαρμογές που θα επιτρέψουν στο ΠΑΣΟΚ  να εκφράσει μια δυναμική , ορμητική πορεία; Σε κάθε περίπτωση και οι δύο θα συγκριθούν για κάποια σαφή θέματα και απαιτήσεις του λαού του ΠΑΣΟΚ. Αυτά θα είναι και τα κριτήρια της τελικής επιλογής. Ποιος τελικά συγκριτικά μπορεί να φέρει νέα ορμή στο ΠΑΣΟΚ ώστε να ξεφύγει από την στασιμότητα που εμφάνισε στις Ευρωεκλογές; Ποιος τελικά έχει  σχέδιο για να ανεβάσει τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ εκλογικά και όχι ίσως περιστασιακά λόγω κλίματος περιόδου δημοσκοπικά, κάτι που είδαμε και το 2021; Ποιος μπορεί τελικά να αντιμετωπίσει και να νικήσει τον Κ. Μητσοτάκη και με ποια πολιτική κατεύθυνση και αντιπολιτευτική τακτική μπορεί να το πετύχει; Με τι πρόγραμμα και θέσεις θα πορευτεί;

Δεν πρέπει να υποτιμηθεί δε η επικράτηση τελικά ή όχι μιας θέλησης αλλαγής ηγεσίας που φαινόταν ισχυρή δημοκοπικά στα ευρήματα όλων των ερευνών όλων των εταιρειών σε ερώτηση που  θέταμε και σύμφωνα με τα οποία το 60%-65% και στην κοινή γνώμη και στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ ζητούσε εκλογή νέου Προέδρου. Μαζί μ΄αυτά το μέγεθος της αποχής, όπως και  οι συνεργασίες θα διαδραματίσουν ρόλο. Ωστόσο, ας μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις. Η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων των άλλων τεσσάρων υποψηφίων αισθάνονται ότι το χρέος τους έληξε απέναντι στον υποψήφιο της καρδιάς τους και της βασικής επιλογής τους και τώρα θα πορευτούν χωρίς να περιμένουν δημόσια εκφρασμένη ή υπόγεια γραμμή.

Πορευόμαστε σε μια αμφίρροπη μάχη που όλα αυτά θα παίξουν τον ρόλο τους, θα συσταθμιστούν θα καθορίσουν την τελική επιλογή πολλών χιλιάδων ψηφοφόρων. Και αυτή η Κυριακή θα έχει ενδιαφέρον, όπως η πρώτη .

Η μεγάλη πρόκληση για τον νέο Πρόεδρο

Την Κυριακή στην εκλογή προέδρου του ΠΑΣΟΚ η μάχη θα είναι αγώνας στα μαρμαρένια αλώνια. Θα αναμετρηθούν δυο ισχυροί μηχανισμοί για την ηγεσία ενός μικρού κόμματος που ανακαλεί το λαμπρό του παρελθόν και προσδοκά να το ξανακατακτήσει.

Η συμμετοχή των 300 χιλιάδων ψηφοφόρων είναι ένα εντυπωσιακό νούμερο για τη δημόσια συζήτηση στα ΜΜΕ αλλά αντικειμενικά δεν είναι προάγγελος εκλογικής μεγέθυνσης.

Στην περίπτωση επανεκλογής του κ. Ανδρουλάκη, δεν θα υπάρξει έκπληξη, ούτε θα δημιουργηθούν προσδοκίες στην κοινωνία, άλλωστε ο νυν πρόεδρος είναι γνωστός στους πολίτες. Αντιθέτως το εσωκομματικό ακροατήριο θα απαιτήσει ακαριαία την υλοποίηση των υποσχέσεων του κ. Ανδρουλάκη στη βάση διόρθωσης των λαθών του.

Στο ενδεχόμενο εκλογής του κ. Δούκα, δεν θα υπάρξει η έκπληξη του νεοεκλεγέντος προσώπου, καθώς η αίγλη του πρωτοεμφανιζόμενου εξαντλήθηκε με την εκλογή του στη θέση του Δημάρχου Αθηναίων. Αυτό που σίγουρα θα δώσει η κοινωνία είναι περίοδος χάριτος μέχρι ο κ. Δούκας να παρουσιάσει το πλάνο του για το ΠΑΣΟΚ που οραματίζεται.

Σε κάθε περίπτωση ο πρόεδρος που θα εκλεγεί έχει μια πρόκληση να κάνει το ΠΑΣΟΚ από κόμμα καρδιάς και μνήμης, κόμμα κάλπης! 

ΠΑΣΟΚ: αυτόνομη πορεία ή η πορεία με συνεργασίες;

Ο πρώτος γύρος των εσωκομματικών εκλογών στο ΠΑΣΟΚ τελείωσε, η έκπληξη που θα ανέτρεπε το πολιτικό σκηνικό δεν έγινε, και οδεύουμε σε μια μονομαχία ανάμεσα στον νυν πρόεδρο και τον Χάρη Δούκα. Αυτό που κρατάω από τον πρώτο γύρο είναι πως το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα, άλλα δύο. Το ΠΑΣΟΚ των μεγαλουπόλεων και το ΠΑΣΟΚ της περιφέρειας. Ψηφοφόροι με διαφορετικά ψυχογραφικά χαρακτηριστικά, διαφορετικές επιθυμίες και άρα διαφορετική εκλογική συμπεριφορά.

Το πλεονέκτημα το έχει ο Νίκος Ανδρουλάκης, όχι επειδή στον πρώτο γύρο έλαβε μεγαλύτερο αριθμό ψήφων από τον αντίπαλό του. Αλλά διότι όπως εξελίχθηκε η βραδιά του πρώτου γύρου, με Παύλο Γερουλάνο και Άννα Διαμαντοπούλου να έχουν ποσοστά πολύ κοντά στον δεύτερο, ενδεχομένως αρκετοί από το ΠΑΣΟΚ μεγαλουπόλεων που ψήφισαν τους δυο υποψηφίους να έχουν απογοητευτεί και να μην πάνε να ψηφίσουν στο δεύτερο γύρο κάποιον που δεν αντιπροσωπεύει αυτούς αλλά το ΠΑΣΟΚ επαρχίας. Κι όσο μικραίνει η κάλπη τόσο οι πιθανότητες να μείνει το στατους κβο ως έχει αυξάνονται.

Το διακύβευμα του δευτέρου γύρου είναι η αυτόνομη πορεία ή η πορεία με συνεργασίες. Η συνέχεια ή η αλλαγή. Το τρωτό σημείο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ είναι ότι δεν έχει πείσει πως μπορεί να αποτελέσει κυβερνητική εναλλακτική, αφού η σταθερότητα και η αυτόνομη πορεία που προτείνει δεν πείθει πως μπορεί να δημιουργήσει κυβερνητική προοπτική. Από την άλλη, το τρωτό σημείο του δημάρχου Αθηναίων είναι πως η αλλαγή που προτείνει μπορεί να φαίνεται περισσότερο αριστερόστροφη από όσο αντέχουν κάποιες ομάδες ψηφοφόρων ΠΑΣΟΚ που πήγαν στην κάλπη και ψήφισαν υποψηφίους που δεν πέρασαν στο δεύτερο γύρο. Το όπλο του δηλαδή μπορεί να γίνει η αδυναμία του.

Μπορεί δηλαδή όντως το 70% να ζητά αλλαγή, όπως ισχυρίζεται, αλλά να μη θέλει την αλλαγή που προτείνει ο ίδιος. Με απλά λόγια: όταν κάποιος τρώει συνεχώς παστίτσιο έρχεται η στιγμή που ζητά να δοκιμάσει κάτι άλλο. Εάν αυτό το άλλο είναι οι φακές είναι αρκετά πιθανό να επιλέξει να ξαναφάει παστίτσιο.

Άλλο φαβορί και άλλο νικητής. Η αμφίβολη έκβαση του δεύτερου γύρου των εκλογών για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ

Με τις κάλπες να είναι, όπως πάντα, γκαστρωμένες ουδείς μπορεί να προβλέψει με απόλυτη βεβαιότητα την έκβαση οποιασδήποτε  εκλογικής αναμέτρησης. Πολύ δε περισσότερο μιας αναμέτρησης όπως θα είναι την ερχόμενη Κυριακή η μονομαχία του δεύτερου γύρου των εκλογών για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ μεταξύ του νυν Προέδρου του κόμματος Νίκου Ανδρουλάκη και του Δημάρχου της Αθήνας Χάρη Δούκα.

Είναι αλήθεια ότι δεν έχουν οι δυο διεκδικητές της νίκης τις ίδιες πιθανότητες επιτυχίας. Έχοντας αποκτήσει από τον πρώτο γύρο ένα προβάδισμα περίπου δέκα  ολόκληρων μονάδων, ο Νίκος Ανδρουλάκης προβάλει ήδη ως το φαβορί. Πλην όμως η θέση του φαβορί δεν είναι πάντα η πλέον πλεονεκτική. Αντιθέτως συχνά αποδεικνύεται ότι είναι η πλέον μειονεκτική. Για τους ίδιους ακριβώς λόγους που κάνουν μειονεκτική την θέση του τερματοφύλακα την ώρα που εκτελούνται τα πέναλτι. Πολύ δε περισσότερο όταν δεν παίζει στην έδρα του. Και ο σημερινός Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν παίζει στην έδρα του. Παίζει μπροστά σε μια εξέδρα η μεγάλη πλειοψηφία της οποίας, ιδιαίτερα μετά τις ευρωεκλογές του περασμένου Ιουνίου, είχε πειστεί ότι μόνον με μια γενναία αλλαγή  ηγετικού παραδείγματος, στρατηγικού σχεδιασμού  και τρόπων επικοινωνίας θα μπορούσε να ελπίζει σε μια γρήγορη έξοδο της παράταξης από την ακινησία των πολιτικών συσχετισμών, σε μια σημαντικότερη διεύρυνση των κοινωνικών ερεισμάτων της και σε μια πιο δυναμική ανάκαμψη  της εκλογικής επιρροής της.

Ωστόσο από την αναμέτρηση του πρώτου γύρου η εξέδρα έχει βγει κατακερματισμένη, γεωγραφικά διαφοροποιημένη πολιτικά και ιδεολογικά ανομοιογενή. Δεν υπάρχει μια προβλέψιμων προτιμήσεων και συμπεριφορών συμπαγής πλειοψηφία που να σχηματίζει ένα  κυρίαρχο ρεύμα. Κανείς, κατά συνέπεια, δεν γνωρίζει πλέον πόσοι, ποιοι και με ποια κριτήρια, πέραν των πιστών φίλων των δυο μονομάχων, θα προσέλθουν στις κάλπες προσδιορίζοντας το τελικό αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου. Εμπειρικοί υπολογισμοί εμπειροπόλεμων στελεχών μπορεί να γίνουν και αποδειχτούν βάσιμοι.

Πώς όμως να προεξοφληθούν με ασφάλεια οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των φίλων και ψηφοφόρων των αποκλεισμένων από τον δεύτερο γύρο υποψηφίων προέδρων που αποτέλεσαν το μισό σχεδόν εκλογικό σώμα του πρώτου γύρου αλλά έμειναν ορφανοί και σχηματίζουν τώρα την μαύρη τρύπα του δεύτερου γύρου;  

Και πώς να γίνει η μεγάλη μαντεψιά που αφορά στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να λειτουργήσει σε βάρος της επανεκλογής Ανδρουλάκη το ενδεχόμενο της ματαίωσης των προσδοκιών που είχαν δημιουργηθεί εν αναμονή της αλλαγής ηγεσίας. Το σίγουρο είναι ότι θα συσσωρευθούν απωθημένα ανεκπλήρωτων επιθυμιών και θα ανασταλούν τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό οι διεργασίες διεύρυνσης της εκλογικής βάσης του κόμματος. Στην περίπτωση αυτή θα γίνει πιο ορατός ο κίνδυνος που σήμερα μοιάζει μακρινός να καταστεί προβληματική όχι μόνον η ανάκαμψη αλλά και η διατήρηση της συνοχής της παράταξης.

Χωρίς την προοπτική μιας γρήγορης επανόδου σε τροχιά εξουσίας θα δοθεί η εντύπωση ότι είναι θέμα χρόνου η εξάντληση της ανοδικής δυναμικής του ΠΑΣΟΚ. Ίσως αυτός ο φόβος να αποδειχθεί ευεργετικούς για την υποψηφιότητα του Χάρη Δούκα. Γιατί εκείνο που κυρίως την απειλεί είναι η διόγκωση του κύματος της αρνητικής ψήφου που σηκώθηκε μετά την περίφημη τηλεμαχία των έξη.  

Ωστόσο το χειρότερο για το μέλλον του ΠΑΣΟΚ είναι το ενδεχόμενο να συρρικνωθεί δραματικά η συμμετοχή των μελών και των φίλων του εξαιτίας της αποχής των υποστηρικτών των άλλων υποψηφίων προέδρων. Όσο μικρότερη θα είναι η συμμετοχή τόσο πιο καθοριστικός θα γίνει ο ρόλος των μηχανισμών και τόσο λιγότερο αντιπροσωπευτική και νομιμοποιημένη θα είναι η οποία ηγεσία προκύψει από τον δεύτερο γύρο η νέα ηγεσία οποία και αν είναι.