Στη συνέχεια προστίθεται ότι:

«Τα δύο κράτη δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα λόγω της παρουσίας πολυάριθμων ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων. Το μνημόνιο αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών και με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη γεωγραφία της ανατολικής Μεσογείου».

Η Ελλάδα «απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς της Λιβύης κατά της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για την οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, η οποία υπογράφηκε στο Κάιρο στις 6 Αυγούστου 2020.

Η παρούσα συμφωνία έχει συναφθεί μεταξύ κρατών με αντικριστές ακτές και σε πλήρη συμμόρφωση με τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας…».

Η Αθήνα τονίζει ακόμη ότι: «Ο ισχυρισμός της Λιβύης ότι η συμφωνία αυτή είναι «ασυμβίβαστη με […] την αρχή της ισότητας», ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει ως ‘Δίκαιο’ το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, είναι μη αποδεκτός και αντιβαίνει στη Σύμβαση και στην πρακτική της θαλάσσιας οριοθέτησης».

«Οι ισχυρισμοί της Λιβύης σχετικά με την πρόσφατη ανακοίνωση της Ελλάδας για διεθνή πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη χορήγηση και χρήση αδειών εξερεύνησης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, καθώς και σχετικά με τις ήδη χορηγηθείσες άδειες και τις σχετικές έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές νοτιοδυτικά και δυτικά της Κρήτης, στερούνται κάθε νομικής βάσης και αγνοούν το γεγονός ότι οι ανωτέρω περιοχές υπάγονται αποκλειστικά στην ελληνική δικαιοδοσία», τονίζει η Αθήνα.

Σε άλλο σημείο της ρηματικής διακοίνωσης, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι: «Σχετικά με την πρόσφατη ανακήρυξη από την Ελλάδα αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στην περιοχή του Ιονίου Πελάγους, των Ιονίων Νήσων και έως το Ακρωτήριο Ταίναρο στην Πελοπόννησο, μέσω του Προεδρικού Διατάγματος αριθ. 33/2025 (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αριθ. 59/Α/17.04.2025), η Μόνιμη Αντιπροσωπεία επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι ο ισχυρισμός της Λιβύης ότι η ζώνη αυτή παραβιάζει την ηπειρωτική της υφαλοκρηπίδα είναι εντελώς αβάσιμος».

«Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Ελλάδα απορρίπτει ως αβάσιμη και παράνομη, όσον αφορά τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της, την ‘επίσημη θέση της Λιβύης σχετικά με τα εξωτερικά όρια της ηπειρωτικής της υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο Θάλασσα», καθώς και τις σχετικές συντεταγμένες και τον χάρτη», τονίζεται στη ρηματική διακοίνωση.

«Η ελληνική πλευρά εκφράζει, για άλλη μια φορά και διατηρώντας όλα τα δικαιώματά της, την ετοιμότητά της να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με τη λιβυκή πλευρά για την οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών τους, με βάση το διεθνές δίκαιο», καταλήγει η Αθήνα.

Συγκεκριμένα, η ρηματική διακοίνωση της Αθήνας αναφέρει: 

«Τα προαναφερθέντα τεμάχια βρίσκονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Συνεπώς, βρίσκονται αποκλειστικά εντός περιοχών ελληνικής δικαιοδοσίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, και δεν παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης.

Συγκεκριμένα, τα εξωτερικά όρια των υπεράκτιων περιοχών «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» έχουν καθοριστεί με αναφορά στη γραμμή ίσης απόστασης (μέση γραμμή ) μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης και σύμφωνα με τη Συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ των δύο χωρών, που υπογράφηκε στο Κάιρο στις 6 Αυγούστου 2020.

Επομένως, οι ισχυρισμοί της λιβυκής πλευράς, όπως αντικατοπτρίζονται στην προαναφερθείσα ρηματική διακοίνωση σχετικά με τις παραπάνω υπεράκτιες περιοχές, είναι αβάσιμοι, στερούνται οποιασδήποτε νομικής βάσης και αγνοούν το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ipso facto και ab initio κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας και των πόρων της στις εν λόγω περιοχές.

Προς υποστήριξη της επιχειρηματολογίας της, η ελληνική πλευρά παραπέμπει στους χάρτες των νόμιμων συμφωνιών με Κάιρο και Ρώμη, καθώς και στις αρχές της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Σημείο προς σημείο αποδομεί η Αθήνα την αντίδραση της Λιβύης για τα οικόπεδα που έχουν προκηρυχθεί για έρευνες νοτίως της Κρήτης στη ρηματική διακοίνωση που κατατέθηκε στον ΟΗΕ στις 5 Αυγούστου και δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του Οργανισμού.

Με βάση όλα αυτά, απορρίπτει στο σύνολό τους τους ισχυρισμούς που προβάλλει η πλευρά της Λιβύης, και επισημαίνει ότι «οι ισχυρισμοί της λιβυκής πλευράς, όπως αντανακλώνται στην προαναφερθείσα ρηματική διακοίνωση, σχετικά με τις ανωτέρω υπεράκτιες περιοχές είναι αβάσιμοι, στερούνται οποιασδήποτε νομικής βάσης και αγνοούν το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ipso facto (εκ των πραγμάτων) και ab initio (εξαρχής) κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας και των πόρων της στις εν λόγω περιοχές».

Στην ελληνική απάντηση που δημοσιοποιήθηκε από τον ΟΗΕ, μεταξύ άλλων, επισημαίνεται: «Οσον αφορά την υποτιθέμενη “συνοριακή γραμμή που χωρίζει τη Λιβύη και τη γειτονική της χώρα, Ελλάδα”, που αναφέρεται στο παράρτημα Ι της ρηματικής διακοίνωσης της μόνιμης αντιπροσωπείας της Λιβύης και απεικονίζεται στους χάρτες 1 και 2 του εν λόγω παραρτήματος, η Ελλάδα θα ήθελε να υπογραμμίσει ότι αυτή η “συνοριακή γραμμή” είναι νομικά αβάσιμη και έχει χαραχθεί με πλήρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως αυτό αντικατοπτρίζεται στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ως εκ τούτου, απορρίπτεται στο σύνολό της».

Επισημαίνεται, επίσης, σε σχέση με τα οικόπεδα που βγήκαν σε διαγωνισμό ότι «τα εξωτερικά όρια των υπεράκτιων περιοχών “Νότια Κρήτης 1” και “Νότια Κρήτης 2” έχουν καθοριστεί με βάση την ισοαποστατική γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης και σύμφωνα με τη συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ των δύο χωρών, η οποία υπογράφηκε στο Κάιρο στις 6 Αυγούστου 2020».

Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε σχετική ερώτηση «πρόκειται για αναμενόμενη αντίδραση γειτονικού κράτους, μέσω συνήθους διπλωματικής αλληλογραφίας, με το οποίο εκκρεμεί οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, όπως είναι η Αίγυπτος. Αυτό άλλωστε ρητά αναφέρεται στον χάρτη ότι δηλαδή στα τμήματα, στα οποία δεν έχει υπάρξει διμερής οριοθέτηση, αναφέρονται τα δυνητικά όρια, σύμφωνα με τη μέση γραμμή».

Μάλιστα το ζήτημα ανέφερε και ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης στον Αιγύπτιο ομόλογό του κατά τη σημερινή (6/8) τους συνάντηση.

«Ο τελευταίος επιβεβαίωσε, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται και στη Διακοίνωση, ότι η βούληση της Αιγύπτου, είναι τα θέματα αυτά να είναι αντικείμενο συνεργασίας και διαβούλευσης στο πλαίσιο των εξαιρετικών σχέσεων των δύο χωρών και με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση τους», προσέθεσε.

Αναλυτικά η απάντηση της εκπροσώπου του ελληνικού ΥΠΕΞ:

«Η Ρηματική Διακοίνωση της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου της 8ης Ιουλίου 2025, η οποία διέρρευσε σήμερα κατά την επίσκεψη του Αιγύπτιου Υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα, αναφέρεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που δημοσίευσε και αποτύπωσε για πρώτη φορά σε χάρτη η Ελλάδα, στις 16.04.2025.

Πρόκειται για αναμενόμενη αντίδραση γειτονικού κράτους, μέσω συνήθους διπλωματικής αλληλογραφίας, με το οποίο εκκρεμεί οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, όπως είναι η Αίγυπτος.

Αυτό άλλωστε ρητά αναφέρεται στον χάρτη ότι δηλαδή στα τμήματα, στα οποία δεν έχει υπάρξει διμερής οριοθέτηση, αναφέρονται τα δυνητικά όρια, σύμφωνα με τη μέση γραμμή.

Αυτό ανέφερε και ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών στον Αιγύπτιο ομόλογο του κατά τη σημερινή τους συνάντηση.

Ο τελευταίος επιβεβαίωσε, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται και στη Διακοίνωση, ότι η βούληση της Αιγύπτου, είναι τα θέματα αυτά να είναι αντικείμενο συνεργασίας και διαβούλευσης στο πλαίσιο των εξαιρετικών σχέσεων των δύο χωρών και με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση τους.

Οι δύο πλευρές εξήραν τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία υπεγράφη πριν από 5 ακριβώς χρόνια και επανέλαβαν τη προσήλωσή τους στην UNCLOS για την μελλοντική τους συνεργασία».

«Οι θέσεις αυτές έχουν τεθεί στο παρελθόν και απαντηθεί προσηκόντως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο.

Το διεθνές δίκαιο δεν επικαθορίζεται από μονομερείς ρηματικές διακοινώσεις, ούτε από ευσεβείς πόθους τρίτων. Τέτοιες θέσεις δεν παραπέμπουν σε ετοιμότητα για επανέναρξη συνομιλιών για οριοθέτηση Υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει στον δρόμο του διεθνούς δικαίου και των στέρεων περιφερειακών συμμαχιών που πολλαπλασιάζουν τη διπλωματική της ισχύ.

Σε αντίθεση με άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, η Ελλάδα βαδίζει και ενεργεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου και δεν διστάζει να διατυπώνει ευθέως τις θέσεις της σε κάθε συνομιλητή της, όπως έπραξε και πρόσφατα ο Υπουργός Εξωτερικών κατά την επίσκεψή του στη Λιβύη», καταλήγουν διπλωματικές πηγές.

Λιβύη: Κατέθεσε στον ΟΗΕ τα όρια της υφαλοκρηπίδας

 Η Λιβύη, κατέθεσε ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ η οποία δημοσιεύθηκε ως επίσημο έγγραφο την 1η Ιουλίου, με συντεταγμένες και χάρτη τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της. Χαρακτηρίζει παράνομη την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία, την ανακήρυξη της Ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο, αλλά και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Επικαλείται το επιχείρημα ότι η μέση γραμμή πρέπει να οριστεί μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών με την Ελλάδα και ότι τα νησιά δεν έχουν αυτομάτως πλήρη επήρεια σε θαλάσσιες ζώνες, και βάσει της νομολογίας είτε πρέπει να αγνοηθούν είτε να έχουν μειωμένη επήρεια, ανάλογα με τις συνθήκες.

Με τη ρηματική διακοίνωση, χαρακτηρίζει επίσης παράνομη την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία για μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τη λιβυκή υφαλοκρηπίδα. Επίσης, χαρακτηρίζει παράνομη και την ανακήρυξη ΑΟΖ από την Ελλάδα στο Ιόνιο (δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ στις 18 Απριλίου 2025), υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τη λιβυκή υφαλοκρηπίδα και τις βασικές αρχές του Δικαίου της Θάλασσας.

Δηλώνεται ότι «απορρίπτει πλήρως τις παράνομες και μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις θαλάσσιων συνόρων της Ελλάδας και της Αιγύπτου, καθώς και τις υπεράκτιες παραχωρήσεις τους στη Μεσόγειο Θάλασσα που βασίζονται σε αυτές τις διεκδικήσεις».

Για τον Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, υποστηρίζει ότι παραβιάζει τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες της Λιβύης στη Μεσόγειο και την υφαλοκρηπίδα της.

Η Λιβύη, με τη ρηματική διακοίνωση, δηλώνει επίσης ότι για τον καθορισμό της μέσης γραμμής θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η λιβυκή νομοθεσία (χωρικά ύδατα, συνορεύουσα και αλιευτική ζώνη, που στηρίζονται στο «κλείσιμο» του Κόλπου της Σύρτης και στην αγνόηση των νησιών) αλλά και το Τουρκολυβικό Μνημόνιο και εκφράζει προθυμία για διάλογο και διαπραγματεύσεις, στο πλαίσιο που προβλέπει το άρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ για την ειρηνική επίλυση διαφορών, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η Λιβύη καταγγέλλει επίσης τις έρευνες που έχουν διεξαχθεί από ξένες εταιρείες στα ελληνικά Οικόπεδα νοτιοανατολικά της Κρήτης και τον διαγωνισμό για τα Οικόπεδα νότια της Κρήτης, αλλά και αντίστοιχες δραστηριότητες της Αιγύπτου, η Λιβύη καλεί την Ελλάδα και την Αίγυπτο να ανακαλέσουν όλες τις δραστηριότητες και έρευνες για υδρογονάνθρακες, μέχρις ότου επιλυθούν όλες οι διαφορές.

Επίσης υπάρχει η επίσημη πλέον τοποθέτηση ότι για κάθε συνομιλία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Κάτι παρόμοιο συνέβη μετά το πρόσφατο ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών στη Βεγγάζη, όταν –προφανώς ικανοποιημένος από το τετ α τετ με τον Χαφτάρ– δήλωσε ότι “οι δύο πλευρές συμμερίζονται τις αρχές του διεθνούς δικαίου”. Ακολούθησε (προς επίρρωση της…ψευδαίσθησης) η εκδίωξη της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας και οι μεταναστευτικές ροές από το Τομπρούκ προς τη νότια Κρήτη, κάτι που η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται ως “υβριδικό πόλεμο” και “εισβολή”. Πώς μπορεί να κάνει υβριδικό πόλεμο εναντίον μας ο στρατάρχης που σέβεται τις αξίες του διεθνούς δικαίου, μάταιο να απαντηθεί.

Η τελευταία ρηματική διακοίνωση της Τρίπολης που μας εγκαλεί ότι παραβιάζουμε τα κυριαρχικά της δικαιώματα και μετακινεί τη “μέση γραμμή” σχεδόν έως τις ακτές της Κρήτης (κι αυτό την παραμονή της προγραμματισμένης επίσκεψης του Γ. Γεραπετρίτη) είναι ένας ακόμα διπλωματικός αντικατοπτρισμός.

Σε χάρτη που επισυνάπτεται στη ρηματική διακοίνωση η Λιβύη αποτυπώνει τη δική της ΑΟΖ με βάση τα προβλεπόμενα από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και αμφισβητεί τη θέση της Ελλάδας για τη μέση γραμμή ανάμεσα στις δύο χώρες. Αποτέλεσμα, τα δύο οικόπεδα που παραχωρεί η χώρα μας για έρευνες (στη Chevron και δίπλα σε αυτά που έχουν παραχωρηθεί στην Exxon Mobil) εμφανίζονται στο μεγαλύτερο μέρος τους να βρίσκονται εντός των ορίων της λιβυκής ΑΟΖ.

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών διευκρίνισαν ότι η Αθήνα θα απαντήσει επίσημα στον ΟΗΕ, και σχολίαζαν ότι η ρηματική διακοίνωση της λιβυκής κυβέρνησης δεν προσθέτει κάτι στην ήδη διατυπωθείσα λιβυκή επιχειρηματολογία. Δηλαδή, όλα καλά;

Ωστόσο, δεν πρέπει να παραγνωριστεί ότι πρώτη φορά αποτυπώνεται σε επίσημο έγγραφο προς τον ΟΗΕ το αποτέλεσμα που παράγει στην αποτύπωση των θαλασσίων ζωνών το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Συμπέρασμα: Η Ελλάδα αντιμετωπίζει διπλή απειλή, ταυτόχρονα και από την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης, και από την Αρχή που διοικεί την ανατολική της πλευρά στη Βεγγάζη. Η πρώτη αφορά την αμφισβήτηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, η δεύτερη εργαλιοποιεί το μεταναστευτικό ωθώντας συντεταγμένα μετανάστες και πρόσφυγες προς την Κρήτη, ενώ την ίδια ώρα ετοιμάζεται να προσχωρήσει -κι αυτή- στις διεκδικήσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Φαίνεται πως η επιδίωξη της Τρίπολης είναι να καταστήσει επισφαλείς τις συμφωνίες της ελληνικής κυβέρνησης με τις αμερικανικές πολυεθνικές και να ανατρέψει τις οριοθετήσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Αυτό δεν είναι “έργο”, προφανώς, μιας αδύναμης μεταβατικής κυβέρνησης. Η Τρίπολη, όπως πλέον και η Βεγγάζη, δρουν εναντίον μας ως “πιόνια” της τουρκικής στρατηγικής στην περιοχή.

Ακόμα κι αν η Chevron και η Exxon δεν αναστείλουν το ενδιαφέρον τους (μάλλον το πιθανότερο, ωστόσο εδώ και αξιολογηθεί και η στάση των ΗΠΑ), οι αιτιάσεις έχουν καταγραφεί.

Ο Ταγίπ Ερντογάν προσποιείται τον νομιμόφρονα που σέβεται τα “ήρεμα νερά” και διεκδικεί την πλήρη ένταξή του στην ευρωπαϊκή κοινή άμυνα (και στη σχετική χρηματοδότηση), και, παράλληλα, την επιστροφή του στις προμήθειες ευρωπαϊκών και αμερικανικών οπλικών συστημάτων (Eurofighter, F35), ενώ την ίδια ώρα χρησιμοποιεί ως μισθοφορική απειλή τη Λιβύη εναντίον των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Κάτι τέτοιο, ωστόσο, επισήμως, η ελληνική κυβέρνηση δεν το έχει βάλει ούτε ως πιθανότητα στον δημόσιο λόγο της. Συνεχίζει να υποβαθμίζει τη λιβυκή απειλή σαν να προέρχεται από τα νησιά Φερόες, και σαν να πρόκειται για κάποιον αυτοκτονικό μεγαλοϊδεατισμό μιας “παρέας” στην Τρίπολη και κάποιων φύλαρχων που προσποιούνται τους στρατάρχες στη Βεγγάζη.

Η στάση μας παράγει αντιφάσεις, ενίοτε δυσνόητες ακόμα και από τους ευρωπαίους συμμάχους μας. Και, επιπλέον, ναι μεν ανυπόστατο και παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ωστόσο τα αποτελέσματα (αστάθειας και προκλητικών διεκδικήσεων) που προκαλεί τα βλέπουμε μπροστά μας. Και δεν είναι αντικατοπτρισμός.

*Αντικατοπτρισμοί στη λίμνη Assal που βρίσκεται στο Τζιμπουτί, στην έρημο Danakil. Η λίμνη βρίσκεται σε υψόμετρο 155 μ. κάτω από τη στάση της θάλασσας, καθιστώντας το χαμηλότερο σημείο της Αφρικής. Βραβευμένη φωτογραφία του Jørgen Johanson (NO), στο Διεθνή Διαγωνισμό Φωτογραφίας της Σιένα Ιταλίας. Πηγή: Facebook

Παρά τις προσπάθειες του υπουργείου Εξωτερικών να κρατήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, ταυτοχρόνως και με την Τρίπολη και με τη Βεγγάζη (Χαφτάρ), η αναγνωρισμένη διεθνώς μεταβατική κυβέρνηση της (Δυτικής) Λιβύης προέβη σε ένα “επιθετικό” διάβημα, που αποδεικνύει ότι η παρέμβαση της Τουρκίας στην περιοχή παραμένει ισχυρή και πιθανώς αδιάτρητη.

Η Τρίπολη εκφράζει την ανησυχία της θεωρώντας ότι η ελληνική κυβέρνηση δρα παράνομα αποτυπώνοντας σε χάρτη την ελληνική αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ), σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται στην επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις 12 Ιουνίου, και παραχωρώντας προς έρευνα και εκμετάλλευσης περιοχές νοτίως της Κρήτης που παραμένουν ανεπίλυτη διαφορά μεταξύ Ελλάδος και Λιβύης.

Η Λιβύη αποτυπώνει σε χάρτη τη δική της ΑΟΖ και αμφισβητεί τη θέση της Ελλάδας για τη μέση γραμμή ανάμεσα στις δύο χώρες στην ανατολική Μεσόγειο. Η θέση της Τρίπολης βασίζεται στο παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο.

«Η κυβέρνηση της Λιβύης θεωρεί την πράξη αυτή καθαρή παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και μονομερές μέτρο που στερείται κάθε νομικής βάσης ή διμερούς συμφωνίας. Συνιστά σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομοθεσίας, ιδιαιτέρως των προβλέψεων του Δικαίου της Θαλάσσης του ΟΗΕ, και υπονομεύει τις αρχές του αμοιβαίου σεβασμού και της ειρηνικής επίλυσης διαφορών», αναφέρει στη ρηματική της διακοίνωση η Τρίπολη.

«Συνεπώς, η Λιβύη εκφράζει την επίσημη και κατηγορηματική της αντίρρηση σε αυτήν την πρωτοβουλία και ζητά την αυστηρή τήρηση των αρχών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στα σχετικά διεθνή νομικά μέσα που διέπουν την ειρηνική επίλυση των θαλάσσιων διαφορών.»

«Η Λιβύη επιβεβαιώνει την ακλόνητη δέσμευσή της στον εποικοδομητικό διάλογο και τη διαπραγμάτευση και απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια επιβολής τετελεσμένου γεγονότος σε περιοχές όπου δεν έχει επιτευχθεί νομική συμφωνία. Η κυβέρνηση προτρέπει τη διεθνή κοινότητα – υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών – να τηρήσει την ευθύνη της για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή της Μεσογείου και να αποθαρρύνει τυχόν ενέργειες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε κλιμάκωση», συμπληρώνει.

Είναι προφανές πως η Τρίπολη δρα εξ ονόματος των τουρκικών συμφερόντων και θέτει ζήτημα σχετικά με την παραχώρηση “οικοπέδων” νοτίως της Κρήτης στις αμερικανικές εταιρείες Exxon Mobil και Chevron, κάτι που για τους δικούς της λόγους δεν επιθυμεί να πράξει η Άγκυρα.

Η απάντηση πηγών του ελληνικού ΥΠΕΞ

Τη σταθερή της θέση απέναντι στις μονομερείς διεκδικήσεις της Λιβύης επανέλαβε η Αθήνα, μέσω διπλωματικών πηγών, με αφορμή τη Ρηματική Διακοίνωση της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης προς τα Ηνωμένα Έθνη. Η επίσημη ανακοίνωση των θέσεων της Ελλάδας θα αποσταλεί στον ΟΗΕ, ως απάντηση στην εν λόγω διακοίνωση που αφορά την ελληνική προκήρυξη ερευνών νοτίως της Κρήτης.

Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι η Διακοίνωση της Τρίπολης «δεν προσθέτει κάτι νέο στην ήδη διατυπωθείσα επιχειρηματολογία», σημειώνοντας ότι η Αθήνα απορρίπτει «κάθε ενέργεια ή δράση που βασίζεται σε άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, χωρίς κανένα έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας». Η αναφορά σχετίζεται με το παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, το οποίο η Ελλάδα θεωρεί νομικά ανυπόστατο και αντίθετο με το ισχύον διεθνές δίκαιο.

Όσον αφορά το εκκρεμές ζήτημα της οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών, η Ελλάδα επισημαίνει ότι παραμένει έτοιμη να συνεχίσει τις συζητήσεις, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες. «Η Ελλάδα, ως γνήσια γειτονική χώρα, έχει εκδηλώσει την ετοιμότητά της για συνέχιση των συζητήσεων, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως άλλωστε συνομολογεί και η λιβυκή πλευρά», τονίζεται χαρακτηριστικά.

Αναλυτικά οι διπλωματικές πηγές της Αθήνας:

«Η Ρηματική Διακοίνωση της 20ής Ιουνίου της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης προς τον ΟΗΕ, σχετικά με την προκήρυξη οικοπέδων από την Ελλάδα, νοτίως της Κρήτης, δεν προσθέτει κάτι στην ήδη διατυπωθείσα επιχειρηματολογία. Θα υπάρξει επίσημη απάντηση στον ΟΗΕ εκ μέρους της Ελλάδας.

Η Ελλάδα απορρίπτει κάθε ενέργεια ή δράση που βασίζεται σε άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, χωρίς κανένα έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Όσον αφορά το εκκρεμές διμερές θέμα της οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με τη Λιβύη, η Ελλάδα, ως γνήσια γειτονική χώρα, έχει εκδηλώσει την ετοιμότητά της για συνέχιση των συζητήσεων, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως άλλωστε συνομολογεί και η λυβική πλευρά, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Καμία αντίδραση δεν πρόκειται να αποθαρρύνει την ελληνική κυβέρνηση από το να ασκεί, με υπευθυνότητα και έμπρακτα, τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας».

1)Έχει ήδη επιδοθεί σχετική Ρηματική Διακοίνωση από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών σε τουρκική πλευρά.

2)Έχουν σταλεί επιστολές διαμαρτυρίας της Υδρογραφικής Υπηρεσίας σε αρμόδια υπηρεσία IΜΟ και σε Ισπανό συντονιστή Navtex περιοχής Μεσογείου και Μαύρης Θάλασσας.

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές σε όλα τα κείμενα απορρίπτονται οι τουρκικοί ισχυρισμοί και προβάλλεται νομική ορθότητα ελληνικών θέσεων.

Ειδικότερα η Τουρκία με την υπ’ αριθμό 0177/24 NAVTEX του τουρκικού σταθμού της Αττάλειας η Άγκυρα ισχυρίζεται, πως η περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου όπου διεξάγεται ελληνική αεροναυτική άσκηση και δεσμεύτηκε από τις 20 έως τις 24 Φεβρουαρίου, βρίσκεται σε χώρο τουρκικής δικαιοδοσίας και στο πλαίσιο αυτό αναμετέδωσε τις συντεταγμένες.

Αντίστοιχα, με ξεχωριστή NAVTEX (0184/24) ο ίδιος τουρκικός σταθμός της Αττάλειας επανεκπέμπει αντίστοιχη ελληνική NAVTEX  για άσκηση με πραγματικά πυρά ανατολικότερα στη Μεσόγειο, ισχυριζόμενος και πάλι ότι η περιοχή βρίσκεται σε χώρο τουρκικής δικαιοδοσίας.

Παράλληλα, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX για τις δραστηριότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο Αιγαίο επαναφέροντας θέμα αποστρατιωτικοποίησης όλων των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, από τη Θάσο μέχρι και το Καστελόριζο. Πρόκειται για επανάληψη της προηγούμενης NAVTEX που είχε ημερομηνία λήξης 16 Φεβρουαρίου 2024.

Παράλληλα, αντέδρασε σε ελληνική ΝΟΤΑΜ που δεσμεύει περιοχή ανάμεσα σε Λήμνο, Αι Στράτη, Ψαρά και Λέσβο για αεροναυτική άσκηση από τις 20 έως τις 22 Φεβρουαρίου, εκδίδοντας αντιΝΟΤΑΜ θέτοντας θέμα αποστρατιωτικοποίησης Λήμνου, Αη Στρατή και Λέσβου.

Όλα αυτά δεν αποτελούν τυχαία μεμονωμένα περιστατικά καθώς είναι μια συνέχεια της τουρκικής πρακτικής η οποία μπορεί να μηδένισε τις παραβιάσεις στον αέρα αλλά τις συνέχισε και τις αύξησε στη θάλασσα, καταγράφοντας 1.642 παραβιάσεις το 2023. Η αναθεωρητική πρακτική της Τουρκίας συνεχίστηκε όλο το 2023 και στο κομμάτι του ΝΟΤΑΜ και των Navtex.

Αξίζει να σημειωθεί ότι απόψε, τα μεσάνυχτα, λήγει η τουρκική Navtex για την συγκεκριμένη περιοχή. Οι ελληνικές φρεγάτες παρακολουθούν τις κινήσεις του Oruc Reis και των τουρκικών πολεμικών πλοίων που το συνοδεύουν, όπως και τις προηγούμενες μέρες.

Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας της γείτονος ανέφερε πως διεξήγαγε στρατιωτικές ασκήσεις, με τη συμμετοχή πλοίων του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού και μαχητικών αεροσκαφών F-16 της τουρκικής Αεροπορίας, στο Αιγαίο.

«Μαχητικά αεροσκάφη F-16 συμμετείχαν σε ασκήσεις μαζί με πολεμικά πλοία» για να «ενισχύσουμε, να διατηρήσουμε και να βελτιώσουμε την επιχειρησιακή ικανότητα των δυνάμεών μας», σημειώνεται σε σχετική ανάρτηση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας στο Twitter.

Ρηματική διακοίνωση της Τουρκίας στον ΟΗΕ

Με τη ρηματική διακοίνωση η Τουρκία απορρίπτει την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία στο σύνολό της και επαναφέρει στο προσκήνιο το τουρκο-λιβυκό σύμφωνο, σύμφωνα με την ΕΡΤ. Ακόμη, επαναλαμβάνει τη γνωστή θέση για νησιά που βρίσκονται στη «λάθος πλευρά» της οριοθετικής γραμμής και «εξαφανίζει» Ρόδο, Κάρπαθο, Κάσο και Κρήτη.

«Τα λεγόμενα θαλάσσια σύνορα που είναι υπό αμφισβήτηση, είναι το αντικείμενο μελλοντικής συμφωνίας οριοθέτησης μεταξύ της τουρκικής και της αιγυπτιακής ηπειρωτικής ακτής. Ως εκ τούτου, η Δημοκρατία της Τουρκίας διαμαρτύρεται έντονα για την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας και την θεωρεί άκυρη», αναφέρεται στη ρηματική διακοίνωση της Τουρκίας στον ΟΗΕ.

Υπενθυμίζεται πως η κυβέρνηση φέρνει για κύρωση στη Βουλή τις συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με Ιταλία και Αίγυπτο την Τετάρτη.