«Μέσω του προγράμματος πρόωρων αποπληρωμών της Ελλάδας, το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, κοντά στο 130% του ΑΕΠ το 2027», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης.

Ο υπουργός εξήρε την ομάδα του Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) για το έργο της στη μείωση του χρέους, δηλώνοντας ότι αποτελούν τους «σιωπηλούς ήρωες» της ελληνικής ανάκαμψης.

Από την ίδρυσή της από τα δύο αδέλφια υπό εναλλακτικό οικογενειακό όνομα, η Nobitex έχει επεξεργαστεί συναλλαγές δεκάδων έως εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων που συνδέονται με ομάδες υπό κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν και του ισχυρού Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Τα δύο αδέλφια ανήκουν στην οικογένεια Χαραζί, μία από τις πιο επιδραστικές δυναστείες της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Μάλιστα, τα εταιρικά αρχεία δείχνουν ότι κατά την έναρξη του ανταλλακτηρίου, οι αδελφοί καταχωρίστηκαν με ένα επώνυμο που σπάνια χρησιμοποιείται από τα μέλη της οικογένειας.

Η Nobitex και η οικονομία του Ιράν

Πάντως, η εταιρεία ενσωματώθηκε ταχύτατα στην ιρανική οικονομία. Η Nobitex ισχυρίζεται ότι διαθέτει 11 εκατ. χρήστες, δηλαδή πάνω από το 10% του πληθυσμού της χώρας. Αποκλεισμένοι από το διεθνές τραπεζικό σύστημα και αντιμέτωποι με ένα υποτιμημένο ριάλ και αχαλίνωτο πληθωρισμό, οι απλοί Ιρανοί χρησιμοποιούν το ανταλλακτήριο για να αγοράζουν και να διατηρούν κρυπτονομίσματα. Παρά τις ευρείες δυτικές οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν το Ιράν, η εταιρεία έχει αποφύγει να χαρακτηριστεί ως στόχος από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Το Reuters δεν εντόπισε ενδείξεις ότι κάποιο μέλος της οικογένειας Χαραζί έχει υποστεί κυρώσεις από δυτικές κυβερνήσεις, ενώ δεν κατάφερε να διαπιστώσει γιατί η Nobitex έχει γλιτώσει από τις ποινές που έχουν επιβληθεί σε άλλους σημαντικούς ιρανικούς οικονομικούς παράγοντες.

Η αποκάλυψη των ελιτίστικων ριζών των ιδρυτών της Nobitex έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το Ιράν και ειδικά για τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι IRGC έχουν εδραιώσει περαιτέρω τον έλεγχό τους στην οικονομία και στον μηχανισμό ασφαλείας της χώρας μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, τον Φεβρουάριο, σε αεροπορικό πλήγμα κατά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Τα αδέλφια Χαραζί και η σύνδεση με την εξουσία

Σημειώνεται ότι τα αδέλφια εκπροσωπούν την τρίτη γενιά της οικογένειας Χαραζί στον πυρήνα του ιρανικού κατεστημένου. Μέλη της οικογένειας έχουν συμβουλεύσει ανώτατους ηγέτες και έχουν κατείχει νευραλγικές πολιτικές, διπλωματικές και θρησκευτικές θέσεις. Η οικογένεια συνδέεται με γάμους και με τους τρεις ανώτατους ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας – τον επαναστάτη ιδρυτή, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, τον αείμνηστο Χαμενεΐ και τον γιο του, Μοτζτάμπα. Οι αδελφοί Αλί και Μοχάμαντ Χαραζί, χρησιμοποιώντας το οικογενειακό επώνυμο Αγαμίρ, μετέτρεψαν τη Nobitex σε κυρίαρχο πάροχο κρυπτονομισμάτων της χώρας. Η εταιρεία διαχειρίζεται περίπου το 70% των συναλλαγών κρυπτονομισμάτων στο Ιράν.

Δεν είναι ασυνήθιστο για κάποιους Ιρανούς να έχουν και να χρησιμοποιούν εναλλακτικά οικογενειακά ονόματα, ωστόσο τα αδέλφια φαίνεται να είναι τα μόνα στην άμεση οικογένειά τους που συστηματικά αποστασιοποιούνται από τη διάσημη γενιά τους. Η Nobitex λειτουργεί ως γέφυρα προς τις παγκόσμιες αγορές κρυπτονομισμάτων και ως κεντρικός κόμβος σε ένα παράλληλο χρηματοπιστωτικό σύστημα που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά κεφαλαίων εκτός της εμβέλειας των δυτικών κυρώσεων, σύμφωνα με την έρευνα. Χρησιμοποιείται από το ιρανικό κράτος για να διοχετεύει χρήματα σε συμμάχους εκτός του συμβατικού τραπεζικού συστήματος, βάσει ανάλυσης αρχείων blockchain από την εταιρεία ανάλυσης κρυπτονομισμάτων Crystal Intelligence και συνεντεύξεων με τέσσερις ιδιώτες οικονομικούς ερευνητές.

Το Reuters μίλησε, επίσης, με εννέα Ιρανούς που έχουν εργαστεί για ή με τη Nobitex, εκ των οποίων οι έξι δήλωσαν ότι γνώριζαν για κρατικά κεφάλαια υπό δυτικές κυρώσεις που περνούσαν από το ανταλλακτήριο.

Η απάντηση της Nobitex και η αμερικανική θέση

Σε δηλώσεις της προς το Reuters, η Nobitex αρνήθηκε ότι έχει άμεσες κυβερνητικές διασυνδέσεις ή ότι βοηθά το κράτος, υποστηρίζοντας πως οποιαδήποτε παράνομα κεφάλαια κινούνται μέσω του ανταλλακτηρίου το κάνουν χωρίς την έγκριση ή τη γνώση της διοίκησης. Η εταιρεία δήλωσε ότι τα αδέλφια δεν είχαν αλλάξει την ταυτότητά τους, ούτε είχαν χρησιμοποιήσει εναλλακτική ταυτότητα. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι όποιες συναλλαγές με κρατικούς φορείς ήταν πολύ χαμηλότερες από τις εκτιμήσεις των ερευνητών.

«Η Nobitex είναι μια ιδιωτική και ανεξάρτητη επιχείρηση, dεν υπήρξε ποτέ βραχίονας της κυβέρνησης και δεν είχε ποτέ καμία σχέση, διευθέτηση, συμφωνία ή σύμβαση με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, τοyw IRGC ή οποιονδήποτε άλλο κυβερνητικό φορέα», τόνισε η Nobitex. Ακόμα, η ιρανική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.

«Υπό την ισχυρή ηγεσία του Προέδρου Τραμπ, οι ΗΠΑ κινούνται επιθετικά με οικονομική οργή, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να διατηρήσουν τη μέγιστη πίεση στο Ιράν και να υποβαθμίσουν συστηματικά την ικανότητα της Τεχεράνης να παράγει, να μετακινεί και να επαναπατρίζει κεφάλαια», δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters. Ο αξιωματούχος δεν έκανε καμία αναφορά στη Nobitex.

Λειτουργία εν μέσω του πολέμου Ιράν – ΗΠΑ

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Nobitex συνέχισε να επεξεργάζεται συναλλαγές, ακόμη και κατά τη διάρκεια κρατικά επιβεβλημένης πανεθνικής διακοπής διαδικτύου και εκτεταμένων διακοπών ρεύματος στην Τεχεράνη, σύμφωνα με τρεις εταιρείες ανάλυσης blockchain.

Σε αυτό το διάστημα, η εταιρεία επεξεργάστηκε πάνω από 100 εκατ. δολάρια σε συναλλαγές, περίπου το 20% της συνηθισμένης δραστηριότητάς της, σύμφωνα με την Crystal Intelligence, η οποία ερευνά ροές ιρανικών κρυπτονομισμάτων εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια.

«Η ανησυχία με τη Nobitex είναι ότι, επειδή έχει τόση δραστηριότητα που ανήκει σε φυσιολογικούς Ιρανούς, είναι δύσκολο να διαχωριστεί το καθεστώς από τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα», δήλωσε ο Νικ Σμαρτ, επικεφαλής διευθυντής πληροφοριών στην Crystal Intelligence.

Από την πλευρά της, η γερουσιαστής των Δημοκρατικών, Ελίζαμπεθ Γουόρεν, χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις «ανησυχητικές», τονίζοντας: «Αυτή η νέα δημοσιογραφική έρευνα είναι ένα κόκκινο φως που αναβοσβήνει: Οι αντίπαλοι χρησιμοποιούν ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ως εναλλακτική του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος υπό αμερικανική ηγεσία, μετακινώντας δισεκατομμύρια εύκολα, επειδή πάρα πολλές υπηρεσίες σε όλο το οικοσύστημα κρυπτονομισμάτων στερούνται βασικών ελέγχων για την πρόληψη ξεπλύματος χρήματος και παράκαμψης κυρώσεων».

Οι ιδρυτές και η απόκρυψη της ταυτότητας

Το αρχικό διοικητικό συμβούλιο της Nobitex αποτελούνταν από τα αδέλφια Αλί και Μοχάμαντ μαζί με τον Αμίρ Χοσέιν Ραντ. Και οι τρεις σπούδασαν στο εξαιρετικά ανταγωνιστικό Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σαρίφ, το ιρανικό αντίστοιχο του MIT. Ο Ραντ, ο οποίος δεν συγγενεύει με τα αδέλφια, και ο Αλί ήταν τα δημόσια πρόσωπα της εταιρείας, με τον Ραντ ως διευθύνοντα σύμβουλο. Ο Μοχάμαντ ήταν ο ειδικός σε θέματα blockchain. Σε συνέντευξη για διαφημιστικό φυλλάδιο της Nobitex, τα αδέλφια χρησιμοποίησαν το οικογενειακό όνομα Αγαμίρ. Εντός της εταιρείας, τα αδέλφια απέκρυπταν το όνομα Χαραζί ακόμη και από τους πιο κοντινούς τους, σύμφωνα με επτά πρώην υπαλλήλους και επαγγελματικούς γνωστούς που μίλησαν στο Reuters.

Ορισμένοι από αυτούς δήλωσαν ότι γνωρίζουν τα αδέλφια από τα φοιτητικά τους χρόνια, οπότε και τότε δεν χρησιμοποιούσαν το όνομα Χαραζί. «Ήμουν αρκετά ανοιχτός στην κριτική μου προς το καθεστώς, όπως και οι συνάδελφοί μου», δήλωσε πρώην υπάλληλος της Nobitex. Όταν έμαθε για το πραγματικό οικογενειακό όνομα των αδελφών, «φοβήθηκε», όπως είπε, συμπληρώνοντας: «Είχα αναπτύξει ρητορική μίσους ενάντια στο καθεστώς και τη θρησκεία».

Μάλιστα, ο παππούς τους ήταν θρησκευτικός λόγιος και αγιατολάχ που είχε διδάξει τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με ιρανικά δημοσιεύματα. Αργότερα υπηρέτησε στη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, το όργανο που είναι υπεύθυνο για την επιλογή του ανώτατου ηγέτη. Ο Μοτζτάμπα διαδέχθηκε τον πατέρα του μετά τη δολοφονία του τελευταίου. Ένας θείος του πατέρα τους υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών και ως σύμβουλος διαδοχικών ανώτατων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του Μοτζτάμπα.

Επίσης, ο πατέρας τους, Αγιατολάχ Μπαγκέρ Χαραζί, ήταν ιδρυτής της Χεζμπολάχ στο Ιράν, μιας πολιτικής και θρησκευτικής οργάνωσης που δεν συνδέεται με τον γνωστότερο ιρανικό βραχίονα στον Λίβανο. Ο Μπαγκέρ, ο οποίος είχε θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία το 2013, έγραψε στον ιστότοπό του ότι συμμετείχε επίσης στη στελέχωση των IRGC μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Η θεία των αδελφών – αδελφή του πατέρα τους – είναι παντρεμένη με τον αδελφό του νέου ανώτατου ηγέτη.

Συνδέσεις με οντότητες υπό καθεστώς κυρώσεων

Πάντως, στοιχεία για το πώς εντάσσεται η Nobitex στον μηχανισμό παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν προέκυψαν από μια απρόσμενη πηγή: τον Μπαμπάκ Ζαντζανί, Ιρανό δισεκατομμυριούχο που καταδικάστηκε για απάτη. Ο Ζαντζανί είναι κεντρική φιγούρα στα δίκτυα παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν εδώ και χρόνια. Καταδικάστηκε σε θάνατο από τις ιρανικές αρχές το 2016 για υπεξαίρεση, με την ποινή του να μετατρέπεται το 2024.

Σε επίθεση κατά της κεντρικής τράπεζας τον Δεκέμβριο, ο Ζαντζανί δημοσίευσε διευθύνσεις ψηφιακών πορτοφολιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επέτρεψαν σε εξωτερικούς αναλυτές κρυπτονομισμάτων να αποκαλύψουν ένα πολύπλοκο σχέδιο παράκαμψης κυρώσεων, με τη Nobitex στον πυρήνα του. Μέρος του σχεδίου περιλάμβανε τη μεταφορά τουλάχιστον 20 εκατ. δολαρίων σε κεφάλαια της – υπό καθεστώς κυρώσεων – κεντρικής τράπεζας σε διευθύνσεις ψηφιακών πορτοφολιών που ελέγχονται από τη Nobitex.

Οι συναλλαγές αυτές αποτελούσαν μικρό κλάσμα ενός ευρύτερου δικτύου ψηφιακών πορτοφολιών που ελέγχονται από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και αγόρασε κρυπτονομίσματα αξίας άνω των 500 εκατ. δολαρίων μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Ιουνίου 2025, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης blockchain Elliptic. Από αυτά, περίπου 347 εκατ. δολάρια στάλθηκαν από την κεντρική τράπεζα στη Nobitex κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2025, ανέφερε η Elliptic. Στη Nobitex έχουν εντοπιστεί, επίσης, συναλλαγές που αφορούν σε λογαριασμούς συνδεδεμένους με τους Χούθι της Υεμένης, ένα κίνημα που υποστηρίζεται από το Ιράν και βρίσκεται επίσης υπό δυτικές κυρώσεις.

Οι αμερικανικές και ισραηλινές κυβερνητικές κυρώσεις έχουν καταχωρίσει δεκάδες πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων που συνδέονται με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και τους IRGC. Στις 28 Απριλίου, οι ΗΠΑ επέβαλαν νέες κυρώσεις στοχεύοντας αυτό που χαρακτήρισαν «αρχιτεκτονική σκιώδους τραπεζικού συστήματος» του Ιράν. Η Nobitex δεν συμπεριλήφθηκε σε αυτές. Ωστόσο, ο νευραλγικός ρόλος της Nobitex στο ιρανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα αποκαλύφθηκε ξεκάθαρα κατά τον φετινό πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Από τις 28 Φεβρουαρίου, οι περισσότεροι απλοί Ιρανοί δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο λόγω της κυβερνητικής συσκότισης που αποσκοπεί στην καταστολή της δυσαρέσκειας.

Παρ’ όλα αυτά, η Nobitex συνέχισε να λειτουργεί. Την 1η Απριλίου, η Nobitex δημοσίευσε μήνυμα με στόχο να καθησυχάσει τους πελάτες ότι «παρά την αστάθεια στις υποδομές και τα συστήματα υπηρεσιών», τα χρήματά τους ήταν ασφαλή και προσβάσιμα. Η ανακοίνωση δεν ανέφερε άμεσα τον πόλεμο, όμως η σύγκρουση χτύπησε κοντά στους αδελφούς Χαραζί την ίδια ημέρα, όταν αεροπορικό πλήγμα στόχευσε το διαμέρισμα του θείου του πατέρα τους, Καμάλ, του πρώην υπουργού Εξωτερικών που συμβούλευε τον νυν ανώτατο ηγέτη και τον δολοφονημένο πατέρα του. Η σύζυγός του σκοτώθηκε ακαριαία, ενώ ο Καμάλ υπέκυψε στα τραύματά του λίγες ημέρες αργότερα, σύμφωνα με τον κρατικό Τύπο.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα ασκήσει δριμεία κριτική σε πολλά από τα 31 άλλα μέλη της αμυντικής συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, πιο πρόσφατα επιπλήττοντας ορισμένα επειδή δεν παρέχουν περισσότερη βοήθεια στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Η συχνότητα των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ ποικίλλει κατά τη διάρκεια της 77χρονης ιστορίας της συμμαχίας, αλλά οι ηγέτες της συναντώνται κάθε καλοκαίρι από το 2021 και θα συγκεντρωθούν φέτος στην τουρκική πρωτεύουσα Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.

Ωστόσο, ορισμένα μέλη πιέζουν για να επιβραδύνουν τον ρυθμό, δήλωσαν στο Reuters ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος και πέντε διπλωμάτες, όλοι από χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.

Λιγότερο δράμα, καλύτερες αποφάσεις

Ένας διπλωμάτης δήλωσε ότι η σύνοδος κορυφής του 2027, που θα πραγματοποιηθεί στην Αλβανία, πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο και το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να μην πραγματοποιήσει τη σύνοδο κορυφής το 2028 – το έτος των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ και το τελευταίο πλήρες ημερολογιακό έτος της θητείας του Τραμπ.

Ένας άλλος είπε ότι ορισμένες χώρες πιέζουν για τη διεξαγωγή συνόδων κορυφής κάθε δύο χρόνια, προσθέτοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε θα έχει τον τελευταίο λόγο.

Οι πηγές μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν τις εσωτερικές διαβουλεύσεις του ΝΑΤΟ.

Απαντώντας σε ερώτημα του Reuters, ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε: «Το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και μεταξύ των συνόδων κορυφής οι Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα συνεχίσουν να συμβουλεύονται, να σχεδιάζουν και να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την κοινή μας ασφάλεια».

Δύο από τις πηγές ανέφεραν τον Τραμπ ως παράγοντα, αλλά αρκετές ανέφεραν ότι έπαιζαν ρόλο ευρύτεροι παράγοντες.

Ορισμένοι διπλωμάτες και αναλυτές υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι οι ετήσιες σύνοδοι κορυφής δημιουργούν πίεση για εντυπωσιακά αποτελέσματα που αποσπούν την προσοχή από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

«Καλύτερα να έχουμε λιγότερες συνόδους κορυφής παρά κακές συνόδους κορυφής», είπε ένας διπλωμάτης. «Έχουμε ούτως ή άλλως δουλειά μπροστά μας, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε».
Ένας άλλος είπε ότι η ποιότητα των συζητήσεων και των αποφάσεων ήταν το πραγματικό μέτρο της ισχύος της συμμαχίας.

Η Phyllis Berry, μη μόνιμη ανώτερη συνεργάτιδα στο Atlantic Council, έγραψε: «Η μείωση των συνόδων κορυφής υψηλού προφίλ θα επέτρεπε στο ΝΑΤΟ να συνεχίσει τις δραστηριότητές του και να μετριάσει το δράμα που έχει σημαδέψει πολλές πρόσφατες διατλαντικές συναντήσεις».

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του think tank την περασμένη εβδομάδα, σημείωσε ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε μόνο οκτώ συνόδους κορυφής κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου. Περιέγραψε τις τρεις πρώτες συνόδους κορυφής του ΝΑΤΟ του Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία ως «αμφιλεγόμενα γεγονότα, που κυριαρχούνταν από τα παράπονά του για τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες των συμμάχων».

Η περσινή σύνοδος κορυφής στη Χάγη διαμορφώθηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό από την απαίτηση του Τραμπ τα μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν απότομα τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ – έναν στόχο που αποδέχτηκαν συμφωνώντας να δαπανήσουν 3,5% στην βασική άμυνα και 1,5% σε ευρύτερες επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια. Το γεγονός ότι τελείωσε χωρίς σημαντικό δράμα θεωρήθηκε επιτυχία.

Τον Ιανουάριο, η Εκλογική Επιτροπή της κομητείας Φράνκλιν στο Οχάιο έλαβε ένα απρόσμενο τηλεφώνημα από άτομο που δήλωσε ότι είναι πράκτορας του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS), ζητώντας άμεση πρόσβαση σε εκλογικά αρχεία. Η κομητεία, με μεγάλο πληθυσμό Δημοκρατικών, αποτελεί συχνό σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τη διαχείριση των εκλογών.

Σύμφωνα με emails που εξέτασε το Reuters, ο ίδιος πράκτορας ζήτησε εκτεταμένα δεδομένα ψηφοφόρων, όπως ιστορικά ψήφων και προσωπικά στοιχεία, καθώς και πληροφορίες για τοπικές οργανώσεις εγγραφής ψηφοφόρων, χωρίς να εξηγεί τον λόγο της έρευνας.

Οι εκλογικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η εμπλοκή του DHS ήταν ασυνήθιστη, καθώς οι εκλογές στις ΗΠΑ διεξάγονται από τις πολιτείες και όχι από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Το DHS δεν σχολίασε συγκεκριμένα την υπόθεση, αλλά ανέφερε ότι ερευνά περιπτώσεις εκλογικής απάτης.

Το Reuters αναφέρει ότι παρόμοια αιτήματα για εκλογικά δεδομένα έχουν καταγραφεί σε τουλάχιστον οκτώ πολιτείες, μαζί με προσπάθειες πρόσβασης σε εκλογικό εξοπλισμό και επανεξέταση παλαιότερων υποθέσεων εκλογικής απάτης που έχουν ήδη απορριφθεί από τα δικαστήρια.

Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει ανησυχία σε τοπικούς εκλογικούς αξιωματούχους, οι οποίοι προετοιμάζονται πλέον για πιθανές ομοσπονδιακές παρεμβάσεις, όπως κλητεύσεις ή ελέγχους σε εκλογικά συστήματα.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει την ενίσχυση του ομοσπονδιακού ελέγχου στις εκλογές, με μέτρα όπως αυστηρότερος έλεγχος εγγραφών ψηφοφόρων και χρήση ομοσπονδιακών βάσεων δεδομένων.

Η κατάσταση έχει δημιουργήσει κλίμα έντονης ανησυχίας μεταξύ των εκλογικών υπευθύνων, οι οποίοι δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν πρωτοφανή πίεση και φόβους για πολιτικοποίηση της εκλογικής διαδικασίας.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί στο περίπου 137% του ΑΕΠ φέτος, από 145% το 2025, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους. Αντίθετα, το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 137,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 138,6% το 2026, βάσει του νέου πολυετούς δημοσιονομικού σχεδίου της Ρώμης.

«Η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης από φέτος», δήλωσε ένας εκ των δύο Ελλήνων αξιωματούχων στο Reuters.

Η νέα εκτίμηση για τον δείκτη χρέους της Ελλάδας θα περιληφθεί στο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο που θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το τέλος του μήνα.

Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας, το χρέος της χώρας θα παραμείνει σχεδόν σταθερό το 2027 (138,5%), πριν υποχωρήσει σταδιακά στο 137,9% το 2028 και στο 136,3% το 2029.

Από το 2020, το ελληνικό χρέος, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη για σχεδόν δύο δεκαετίες, έχει μειωθεί κατά περισσότερες από 45 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 145% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ η Ιταλία το μείωσε κατά περίπου 17 μονάδες την ίδια περίοδο.

Η Ελλάδα, που ανακάμπτει από μια δεκαετή κρίση και τρία προγράμματα διάσωσης ύψους περίπου 280 δισ. ευρώ, σχεδιάζει να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια περίπου 7 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο εντός του έτους, σημειώνει το πρακτορείο Reuters.

Στη βάση αυτή, η απώλεια 500 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου στην αγορά ισοδυναμεί, σύμφωνα με στοιχεία της Kple, με:

• Μείωση της ζήτησης για αεροπορικές μετακινήσεις παγκοσμίως για 10 εβδομάδες, μηδέν οδικά ταξίδια από κανένα όχημα παγκοσμίως για 11 ημέρες, ή καθόλου πετρέλαιο για την παγκόσμια οικονομία για πέντε ημέρες, δήλωσε ο Ίαν Μόουατ, αναλυτής της Wood Mackenzie.
• Σχεδόν ένας μήνας ζήτησης πετρελαίου στις ΗΠΑ, ή περισσότερο από ένας μήνας πετρελαίου για όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.
• Περίπου έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων για τον αμερικανικό στρατό, με βάση την ετήσια χρήση περίπου 80 εκατομμυρίων βαρελιών από το οικονομικό έτος 2021.
• Αρκετά καύσιμα για να λειτουργήσει η παγκόσμια διεθνής ναυτιλιακή βιομηχανία για περίπου τέσσερις μήνες.

Πόσα έχασαν χώρες του Κόλπου

Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι αραβικές χώρες του Κόλπου έχασαν περίπου οκτώ εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως παραγωγής αργού πετρελαίου τον Μάρτιο, ποσότητα που ισοδυναμεί με την παραγωγή δύο εκ των μεγαλύτερων πετρελαϊκών στον κόσμο.

Παράλληλα, οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν μειώθηκαν από περίπου 19,6 εκατομμύρια βαρέλια τον Φεβρουάριο, σε μόλις 4,1 εκατομμύρια βαρέλια για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο μέχρι στιγμής συνολικά, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Οι εξαγωγές αυτές θα ήταν αρκετές για περίπου 20.000 πτήσεις μετ’ επιστροφής μεταξύ του αεροδρομίου JFK της Νέας Υόρκης και του Χίθροου του Λονδίνου, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.

Χαμένα έσοδα που ισούνται με μείωση του συνόλου του ΑΕΠ της Λετονίας

Με τις τιμές του αργού κατά μέσο όρο να κυμαίνονται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι από την έναρξη του πολέμου, αυτοί οι όγκοι που λείπουν αντιπροσωπεύουν περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε χαμένα έσοδα, δήλωσε ο Γιοχάνες Ράουμπολ, αναλυτής στην Kpler.

Αυτό ισοδυναμεί με μείωση 1% στο ετήσιο ΑΕΠ της Γερμανίας ή περίπου το σύνολο του ΑΕΠ μικρότερων χωρών όπως η Λετονία ή η Εσθονία.

Οι απώλειες αυτές υποδεικνύουν πως μπορεί να χρειαστούν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση της ζημιάς. Ακόμα και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν, η ανάκαμψη της παραγωγής και των ροών αναμένεται να είναι αργή.

Τα παγκόσμια χερσαία αποθέματα αργού πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 45 εκατομμύρια βαρέλια μέχρι στιγμής τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Kpler.

Από τα τέλη Μαρτίου, οι διακοπές παραγωγής έχουν φτάσει περίπου τα 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Πεδία αργού πετρελαίου στο Κουβέιτ και το Ιράκ θα μπορούσαν να χρειαστούν τέσσερις έως πέντε μήνες για να επιστρέψουν σε κανονικά επίπεδα λειτουργίας, επεκτείνοντας τις αντλήσεις αποθεμάτων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δήλωσε ο Ράουμπολ.

Η ζημιά στη δυνατότητα διύλισης και στο συγκρότημα LNG Ρας Λαφάν του Κατάρ σημαίνει ότι η πλήρης αποκατάσταση των περιφερειακών ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια.

Η γνησιότητα των δεδομένων επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια από το Reuters. Πηγές του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας διευκρινίζουν πάντως ότι τα email που υπεκλάπησαν ήταν μη διαβαθμισμένα και ότι τα περιστατικά αυτού του είδους αντιμετωπίζονται κατάλληλα από τη διεύθυνση κυβερνοάμυνας του Γενικού Επιτελείου.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι κατάσκοποι παραβίασαν 27 email εισερχομένων που διαχειρίζεται το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας. Μεταξύ αυτών που παραβιάστηκαν ήταν οι Έλληνες ακόλουθοι άμυνας στην Ινδία και τη Βοσνία και τα δημόσια email εισερχομένων του Κέντρου Ψυχικής Υγείας των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας. Το Γενικό Επιτελείο δεν απάντησε σε μια λεπτομερή λίστα ερωτήσεων.

Σύμφωνα με ανάρτηση της Ctrl-Alt-Intel, οι χάκερ έκλεψαν email από λογαριασμούς του ΓΕΕΘΑ και σε δύο περιπτώσεις κατάφεραν να προωθήσουν όλα τα εισερχόμενα μηνύματα σε δικό τους διακομιστή.

Yπέκλεψαν επίσης τις λίστες επαφών από τους εν λόγω λογαριασμούς, στις οποίες περιλαμβάνονταν διευθύνσεις email των υπουργείων Εξωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Ακτοφυλακής και της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και 435 διευθύνσεις που αντιστοιχούν σε εταιρείες επικοινωνίας και ιδιώτες.

Στη Ρουμανία, οι χάκερ παραβίασαν τουλάχιστον 67 λογαριασμούς email που διατηρούνται από την Ρουμανική Πολεμική Αεροπορία, συμπεριλαμβανομένων αρκετών που ανήκουν σε αεροπορικές βάσεις του ΝΑΤΟ και τουλάχιστον ενός ανώτερου στρατιωτικού αξιωματικού. Το Υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Στη Βουλγαρία, οι χάκερ παραβίασαν τουλάχιστον τέσσερα εισερχόμενα που ανήκουν σε τοπικούς αξιωματούχους στην επαρχία Πλόβντιβ, όπου η ρωσική παρέμβαση φέρεται να απενεργοποίησε τις υπηρεσίες δορυφορικής πλοήγησης πριν από την επίσκεψη της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πέρυσι.

Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι οι κατάσκοποι παραβίασαν ακαδημαϊκούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους στη Σερβία, έναν παραδοσιακό σύμμαχο της Ρωσίας. Το Υπουργείο Άμυνας της Σερβίας δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο πόλεμος κατά του Ιράν παρουσιάστηκε ως μια επιχείρηση που θα προσέφερε μια καθοριστική νίκη έναντι της Τεχεράνης και θα ενίσχυε τη θέση του Νετανιάχου στην ιστορία. Ωστόσο, περισσότερο από ενάμιση μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η ισραηλινή στρατιωτική ισχύς δεν έχει μεταφραστεί σε σαφές πολιτικό όφελος.

Παρά τα εκτεταμένα πλήγματα των ισραηλινών και αμερικανικών αεροπορικών δυνάμεων και την εξόντωση ανώτερων στελεχών της ιρανικής ηγεσίας, το Ιράν παραμένει λειτουργικό και επιδεικνύει αντοχή. Τα αποθέματα πυρηνικού υλικού παραμένουν, η ικανότητα εκτόξευσης πυραύλων έχει επιβεβαιωθεί στην πράξη, ενώ η Τεχεράνη εξακολουθεί να ασκεί επιρροή στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ροής πετρελαίου.

Την ίδια στιγμή, η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ η Χεζμπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από το Ιράν, συνεχίζει να εκτοξεύει ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ από το έδαφος του Λιβάνου, διατηρώντας ενεργό ένα πολλαπλό μέτωπο έντασης.

Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, εκτίμησε στο Reuters ότι «ο Νετανιάχου δεν κερδίζει. Αυτός ο πόλεμος αποτελεί στρατηγική αποτυχία. Υπάρχει απόσταση ανάμεσα σε όσα υποσχέθηκε στην αρχή της εκστρατείας και στο αποτέλεσμα που έχει επιτευχθεί».

Πτώση δημοτικότητας και πολιτικοί κίνδυνοι

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές της περιοχής, ο 76χρονος Ισραηλινός πρωθυπουργός αντιμετωπίζει πολιτικό κόστος από τη στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησε σε συνεργασία με τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς δεν επιτεύχθηκε ένα ξεκάθαρο αποτέλεσμα που να επιβεβαιώνει τους αρχικούς στόχους.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της δημοτικότητάς του, ενώ με τις βουλευτικές εκλογές να αναμένονται έως τα τέλη Οκτωβρίου, οι πολιτικοί κίνδυνοι αυξάνονται. Έρευνα της Agam Labs του Εβραϊκού Πανεπιστημίου στις 11 Απριλίου κατέγραψε ότι μόλις το 10% των Ισραηλινών θεωρεί επιτυχημένο τον πόλεμο, ενώ η στήριξη προς τον Νετανιάχου υποχώρησε στο 34%, από 40% στην αρχή της σύγκρουσης. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες αξιολόγησαν αρνητικά ή πολύ αρνητικά την ηγεσία του.

Ο ίδιος ο Νετανιάχου έχει απορρίψει τις επικρίσεις, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ πέτυχε σημαντικά αποτελέσματα. «Υπάρχουν τεράστια επιτεύγματα. Πρόκειται για ιστορική αλλαγή. Καταστρέψαμε το πυρηνικό πρόγραμμα. Καταστρέψαμε τους πυραύλους. Καταστρέψαμε το καθεστώς», ανέφερε σε ανακοίνωσή του.

Στρατιωτική υπεροχή χωρίς σαφή στρατηγικό στόχο

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στην αεροπορική ισχύ, επιτυγχάνοντας τακτικά αποτελέσματα αλλά χωρίς να διαμορφώσει ένα σταθερό στρατηγικό πλαίσιο για το τέλος της σύγκρουσης.

Ο Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην σύμβουλος του Νετανιάχου, υποστήριξε ότι η σύγκρουση αρχικά ενίσχυσε τη θέση του Ισραηλινού πρωθυπουργού, η οποία είχε πληγεί από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, ωστόσο στη συνέχεια η υποστήριξη μειώθηκε. Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των στοχευμένων δολοφονιών, επισημαίνοντας ότι «πάντα υπάρχει κάποιος που αντικαθιστά όσους εξοντώνονται».

Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, η αρχική εκτίμηση ήταν ότι η επιχείρηση θα ολοκληρωνόταν μέσα σε τρεις εβδομάδες, ωστόσο η σύγκρουση εξελίχθηκε σε ευρύτερη αντιπαράθεση με περιφερειακές και διεθνείς προεκτάσεις.

Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ και οι περιφερειακές ισορροπίες

Ειδικοί εκτιμούν ότι ο πόλεμος αποτέλεσε σημείο καμπής για την Ουάσινγκτον, καθώς το Ιράν διαπίστωσε ότι μπορεί να αντέξει μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ και να ασκήσει πίεση μέσω απειλών κατά ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο και μέσω της επιρροής του στο Ορμούζ.

«Δεν μπορείς να ξαναβάλεις το τζίνι στο μπουκάλι», δήλωσε ο Σιτρινόβιτς, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν αισθάνεται πλέον ενισχυμένο και πιο διεκδικητικό σε σχέση με προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, εκτίμησε ότι οι μεγαλύτερες συνέπειες ενδέχεται να επηρεάσουν τα αραβικά κράτη του Κόλπου, τα οποία θα κληθούν να διαχειριστούν μια πιο σκληρή ιρανική ηγεσία. Από την πλευρά του, ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, επικεφαλής του Gulf Research Center στη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ότι τα κράτη του Κόλπου ενδέχεται να αποδεχθούν το ρίσκο αυξημένης έντασης με το Ιράν προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Το κόστος της πολεμικής προσπάθειας ανέρχεται σε περίπου 11,5 δισεκατομμύρια δολάρια για τον ισραηλινό προϋπολογισμό, με μεγάλο μέρος να αφορά αμυντικές δαπάνες, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της χώρας.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό «θα ξεκινήσει τη διαδικασία ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ κάθε πλοίου που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, η US Central Command (CENTCOM) διευκρίνισε αργότερα ότι ο αποκλεισμός θα αφορά μόνο πλοία με προορισμό ή προέλευση από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ τη Δευτέρα στις 10:00 ώρα Ουάσιγκτον (14:00 GMT).

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα παρεμποδίζουν πλοία που έχουν καταβάλει τέλη διέλευσης στο Ιράν, ακόμη κι αν αυτά βρίσκονται σε διεθνή ύδατα. «Κανείς που πληρώνει παράνομο τέλος δεν θα έχει ασφαλή διέλευση στις ανοιχτές θάλασσες», έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social.

Όπως τόνισε, ο απώτερος στόχος είναι να ασκηθεί πίεση στο Ιράν ώστε να τερματίσει τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών – ενός κομβικού διαύλου από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – προς όλες τις χώρες που δεν έχουν εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση από την Τεχεράνη.

Εάν η στρατηγική αυτή αποδώσει, θα μπορούσε να στερήσει από το Ιράν το βασικό του διαπραγματευτικό πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ και να αποκαταστήσει τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, οδηγώντας ενδεχομένως σε μείωση των τιμών πετρελαίου. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, ένας τέτοιος αποκλεισμός συνιστά πράξη πολέμου και απαιτεί μακροχρόνια δέσμευση σημαντικών ναυτικών δυνάμεων.

«Ο Τραμπ επιδιώκει μια γρήγορη λύση. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια αποστολή που είναι δύσκολο να υλοποιηθεί μονομερώς και πιθανότατα μη βιώσιμη μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα», δήλωσε η Dana Stroul, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου.

Φόβοι για αντίποινα από το Ιράν

Ο αμερικανικός στρατός δεν έχει δώσει ακόμη βασικές λεπτομέρειες για τον τρόπο εφαρμογής του αποκλεισμού, όπως τον αριθμό των πολεμικών πλοίων που θα συμμετάσχουν, τη χρήση αεροσκαφών ή τη συμβολή συμμάχων από τον Κόλπο. Η CENTCOM δεν απάντησε σε σχετικά αιτήματα για σχόλιο.

Σύμφωνα με αναλυτές, με επαρκή αριθμό πολεμικών πλοίων, το αμερικανικό ναυτικό θα μπορούσε να επιβάλει έναν αποκλεισμό που θα αποθάρρυνε πολλά εμπορικά δεξαμενόπλοια από το να επιχειρήσουν να μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο.

Ωστόσο, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: Είναι διατεθειμένες οι ΗΠΑ να επιβιβαστούν και να κατασχέσουν – ή ακόμη και να πλήξουν ή να βυθίσουν – πλοία που επιχειρούν να σπάσουν τον αποκλεισμό; Τι θα συμβεί εάν αυτά μεταφέρουν πετρέλαιο για μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα ή για συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ινδία και η Νότια Κορέα;

Ο απόστρατος ναύαρχος Gary Roughead προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει πλήττοντας πλοία στον Κόλπο ή υποδομές κρατών που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις. «Ειλικρινά πιστεύω ότι αν ξεκινήσουμε κάτι τέτοιο, το Ιράν θα αντιδράσει με κάποιον τρόπο», ανέφερε.

Οι απειλές της Τεχεράνης κατά της ναυσιπλοΐας έχουν ήδη οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου κατά περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Πίεση και στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές στις ΗΠΑ έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος για τους Ρεπουμπλικανούς.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης αμερικανικών επιθέσεων στο εσωτερικό του Ιράν, με πιθανούς στόχους εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Mark Warner εξέφρασε αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής, επισημαίνοντας ότι το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει με ασύμμετρες ενέργειες, όπως ναρκοθέτηση των Στενών ή επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια. «Πώς θα οδηγήσει αυτό σε μείωση των τιμών των καυσίμων;» διερωτήθηκε σε τηλεοπτική του παρέμβαση.

Παρά τα χιλιάδες πλήγματα των ΗΠΑ, που έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τον ιρανικό στρατό, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη παραμένει ένας δύσκολος αντίπαλος, με πιο σκληρή ηγεσία και αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.

Κίνδυνος επικίνδυνης κλιμάκωσης

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «οποιοσδήποτε Ιρανός ανοίξει πυρ εναντίον μας ή ειρηνικών πλοίων θα εξοντωθεί», κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.

Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησαν ότι κάθε στρατιωτικό πλοίο που θα προσεγγίσει τα Στενά θα θεωρηθεί ότι παραβιάζει την εκεχειρία και θα αντιμετωπιστεί «σκληρά και αποφασιστικά», υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.

Η Dana Stroul εκτίμησε ότι η κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί στρατιωτικά, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμη διπλωματική προσπάθεια και διεθνή πολιτική βούληση. «Μακροπρόθεσμα, η λύση θα έρθει μέσα από τη διπλωματία και τη διεθνή συνεργασία», κατέληξε.

Συγκεκριμένα, οι επιπτώσεις της σύγκρουσης εξαπλώθηκαν, συμβάλλοντας στις πιέσεις της παγκόσμιας οικονομίας και φέρνοντας τη σύγκρουση σε χώρες του Κόλπου, των οποίων οι οικονομίες εξαρτώνται από τη σταθερότητα.

«Αυτός ο πόλεμος θα μείνει στη μνήμη ως η σοβαρή στρατηγική λανθασμένη εκτίμηση του Τραμπ», δήλωσε στο Reuters ο μελετητής της Μέσης Ανατολής, Φαουάζ Γκέργκες, προσθέτοντας: «Μια επιλογή της οποίας οι συνέπειες αναδιαμόρφωσαν την περιοχή με απρόβλεπτους τρόπους».

Ο νέος ρόλος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ

Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά του Ορμούζ – ένα στενό πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου – αντιμετωπιζόταν τυπικά ως διεθνής θαλάσσια οδός. Το Ιράν το παρακολουθούσε, παρενοχλούσε τη ναυσιπλοΐα και κατά διαστήματα αναχαίτιζε πλοία, χωρίς όμως να προχωρά σε ανοιχτή διεκδίκηση πλήρους ελέγχου.

Στη νέα πραγματικότητα, η Τεχεράνη έχει περάσει από την παρακολούθηση των δεξαμενόπλοιων στην ουσιαστική επιβολή όρων. Αυτή τη στιγμή λειτουργεί ως de facto ρυθμιστής της ναυτιλιακής οδού, αποφασίζοντας επιλεκτικά για τη διέλευση και για τους όρους αυτής. Το Ιράν θέλει να επιβάλει χρέωση στα πλοία για ασφαλή διέλευση.

Παράλληλα, το Ιράν έδειξε ανθεκτικότητα υπό συνεχή επίθεση και διατήρησε τη δυνατότητα περαιτέρω κλιμάκωσης, προβάλλοντας επιρροή σε πολλαπλά μέτωπα και στρατηγικά σημεία πίεσης. Η επιρροή του εκτείνεται στον Λίβανο και στο Ιράκ μέσω της Χεζμπολάχ και σιιτικών πολιτοφυλακών, καθώς και στο Μπαμπ Ελ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, αξιοποιώντας τη σφαίρα επιρροής των συμμάχων του Χούθι.

Το καθεστώς στο Ιράν παραμένει ισχυρό

Στο εσωτερικό, η ηγεσία του Ιράν παραμένει σταθερά στον έλεγχο, παρότι η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε κατάρρευση και μεγάλα τμήματα των υποδομών έχουν καταστραφεί από αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

«Τι πέτυχε τελικά ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος;», διερωτήθηκε ο Φαουάζ Γκέργκες, τονίζοντας: «Αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη; Όχι. Παράδοση της Ισλαμικής Δημοκρατίας; Όχι. Περιορισμό του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν; Όχι. Τερματισμό της στήριξης της Τεχεράνης προς τους περιφερειακούς της συμμάχους; Όχι».

Το Ιράν απορρόφησε τα πλήγματα διατηρώντας – και σε ορισμένες περιπτώσεις ενισχύοντας – τα βασικά εργαλεία ισχύος του, σύμφωνα με τέσσερις αναλυτές και τρεις κυβερνητικές πηγές από χώρες του Κόλπου που μίλησαν στο Reuters για το συγκεκριμένο θέμα.

Πέρα από τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, η πολιτική εικόνα σήμερα, όπως σημείωσαν, είναι αυτή ενός ακόμη πιο σκληρού και ενισχυμένου κατεστημένου, με μη καταγεγραμμένο πυρηνικό υλικό, συνεχιζόμενη παραγωγή πυραύλων και drones και συνεχή υποστήριξη προς περιφερειακές πολιτοφυλακές.

Η θέση της Ουάσινγκτον και οι συνομιλίες

Σε ευθυγράμμιση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε την Τετάρτη (8/4) ότι η Ουάσινγκτον πέτυχε αποφασιστική στρατιωτική νίκη και ότι το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα έχει ουσιαστικά καταστραφεί. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.

Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων και Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να έχουν συνομιλίες από την Παρασκευή (10/4) για να συζητήσουν μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση.

Αν και η εκεχειρία μπορεί να σταματήσει τις μάχες, αξιωματούχοι του Κόλπου δήλωσαν ότι η διάρκειά της εξαρτάται από το κατά πόσο θα αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες συγκρούσεις που διαμορφώνουν το περιφερειακό τοπίο ασφάλειας και ενέργειας. Οποιαδήποτε συμφωνία υπολείπεται μιας συνολικής διευθέτησης, κινδυνεύει να παγιώσει την ιρανική επιρροή αντί να την περιορίσει, όπως σημειώνεται.

«Η εκεχειρία δεν είναι λύση»

Πάντως, από την πλευρά της, η Εμπτεσάμ Αλ Κέτμπι, πρόεδρος του Emirates Policy Center, χαρακτήρισε την εκεχειρία ως «εύθραυστη παύση», η οποία πιθανότατα θα θεσμοθετήσει νέες μορφές αστάθειας αν δεν επεκταθεί πολύ πέρα από μια στενή διακοπή των εχθροπραξιών.

«Αυτή η εκεχειρία δεν είναι λύση, είναι ένα τεστ προθέσεων», δήλωσε η Εμπτεσάμ Αλ Κέτμπι στο Reuters, προσθέτοντας: «Αν δεν εξελιχθεί σε μια ευρύτερη συμφωνία που θα επανακαθορίζει τους κανόνες εμπλοκής – στα Στενά του Ορμούζ και στα πεδία δράσης των πληρεξούσιων δυνάμεων – δεν θα είναι τίποτα περισσότερο από μια τακτική παύση πριν από μια πιο επικίνδυνη και σύνθετη κλιμάκωση. Αν ο Τραμπ καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν χωρίς να αντιμετωπιστούν τα βασικά ζητήματα – βαλλιστικοί πύραυλοι, drones, πληρεξούσιες δυνάμεις, πυρηνικές ανησυχίες και οι κανόνες που διέπουν τα Στενά του Ορμούζ – τότε η σύγκρουση ουσιαστικά παραμένει άλυτη και η περιοχή εκτεθειμένη».

«Κόκκινη γραμμή» για τις χώρες του Κόλπου

Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει προωθήσει προς την Ουάσινγκτον όρους που περιλαμβάνουν άρση κυρώσεων, αναγνώριση δικαιωμάτων εμπλουτισμού, αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές και διατήρηση του ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας πόσο μεγάλες παραμένουν οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι έλαβε το ιρανικό σχέδιο και το χαρακτήρισε «λειτουργική βάση για διαπραγμάτευση». Για τις χώρες του Κόλπου, που βασίζονται στα Στενά του Ορμούζ για τις εξαγωγές πετρελαίου τους, το θαλάσσιο πέρασμα  παραμένει αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή», πρόσθεσε ο Σαουδάραβας αναλυτής, Άλι Σιχάμπι. «Οποιοδήποτε αποτέλεσμα αφήνει τον θαλάσσιο διάδρομο ουσιαστικά στα χέρια του Ιράν, θα συνιστούσε ήττα για τον Πρόεδρο Τραμπ», υποστήριξε, προειδοποιώντας ότι οι συνέπειες από υψηλές τιμές ενέργειας θα μπορούσαν να φτάσουν έως και στις ενδιάμεσες εκλογές.

Αυτό που ο πόλεμος μπορεί παρ’ όλα αυτά να ανοίγει για την Τεχεράνη, πρόσθεσε ο Άλι Σιχάμπι, είναι η προοπτική μιας διαπραγματευμένης λύσης, ενδεχομένως και με άρση κυρώσεων.

Το Ιράν και οι οικονομικές συνέπειες

Από την οπτική των χωρών του Κόλπου, η εικόνα είναι βαθιά ανησυχητική. Η δυσπιστία απέναντι στο Ιράν είναι πλέον έντονη μετά τα ιρανικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και εμπορικά κέντρα σε ολόκληρη την περιοχή. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ο πόλεμος μετέτρεψε τα Στενά του Ορμούζ σε ρητό εργαλείο πίεσης και εξαναγκασμού, σύμφωνα με αναλυτές.

Το οικονομικό διακύβευμα είναι εξίσου υψηλό αφού το Ιράν θέλει να επιβάλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τη ναυτιλιακή οδό του Ορμούζ στο πλαίσιο οποιασδήποτε μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας, μια κίνηση που θα είχε συνέπειες πολύ πέρα από τον Κόλπο, πλήττοντας τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις οικονομικές αρτηρίες των κρατών στην απέναντι ακτή.

«Αν το Ιράν μπορεί να αποσπά εκατομμύρια ανά πλοίο, οι συνέπειες είναι τεράστιες, όχι μόνο για τον Κόλπο, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία», δήλωσε η Εμπτεσάμ Αλ Κέτμπι, σημειώνοντας: «Με αυτή την έννοια, το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς μια περιφερειακή οπισθοδρόμηση, αλλά μια συστημική μεταβολή με παγκόσμιες συνέπειες».

Σε ευρύτερο επίπεδο, προειδοποιούν οι αναλυτές, κάτι τέτοιο θα σηματοδοτούσε μια θεμελιώδη αλλαγή στην περιφερειακή τάξη – από ένα στενό που διέπεται από διεθνείς κανόνες σε ένα πέρασμα που ουσιαστικά ελέγχεται από ένα εχθρικό κράτος, ενισχυμένο και όχι αποδυναμωμένο από τον πόλεμο.

Οι απαιτήσεις για μια συνολική συμφωνία

Η εκεχειρία, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, ακολούθησε πόλεμο που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, οι οποίοι υποστήριξαν ότι στόχος τους ήταν να περιορίσουν την περιφερειακή ισχύ του Ιράν, να διαλύσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα και να δημιουργήσουν συνθήκες ώστε οι Ιρανοί να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.

Και οι δύο πλευρές δήλωσαν νικητές. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την εκεχειρία «ολική και πλήρη νίκη», λέγοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πέτυχαν τους στόχους τους, ενώ το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν υποστήριξε ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος αποδέχθηκε τους όρους του.

Ωστόσο, ο πόλεμος δεν έχει ακόμη στερήσει από το Ιράν το απόθεμα σχεδόν οπλικής καθαρότητας εμπλουτισμένου ουρανίου ούτε την ικανότητά του να πλήττει γείτονες με πυραύλους και drones. Η ηγεσία του, η οποία είχε βρεθεί αντιμέτωπη με μαζική εξέγερση πριν από λίγους μήνες, άντεξε την επίθεση της υπερδύναμης χωρίς κανένα σημάδι κατάρρευσης.

Πηγή από χώρα του Κόλπου ανέφερε ότι η αποκατάσταση εμπιστοσύνης με την Τεχεράνη θα απαιτούσε αυστηρές, γραπτές δεσμεύσεις – και όχι ανεπίσημες διαβεβαιώσεις – που να καλύπτουν τη μη παρέμβαση, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια βασικών θαλάσσιων διαδρόμων, περιλαμβανομένων των Στενών του Ορμούζ, καθώς και τις απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας των κρατών του Κόλπου.

Οι όροι αυτοί, σύμφωνα με την ίδια πηγή, διαβιβάστηκαν στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές ώστε να ενταχθούν σε μια συνολική διευθέτηση.

Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσαν το Ισραήλ πως θα επιμείνουν σε παλαιότερους όρους, όπως η απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού του Ιράν, η παύση του εμπλουτισμού και η εξάλειψη των βαλλιστικών πυραύλων.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν δήλωσε ότι ιρανικές και αμερικανικές αντιπροσωπείες αναμένεται να συναντηθούν την Παρασκευή (10/4) στο Ισλαμαμπάντ για τις πρώτες επίσημες ειρηνευτικές συνομιλίες από την έναρξη του πολέμου.