«Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, οι Παλαιστίνιοι και οι αδελφοί μας στη Γάζα υφίστανται μία από τις μεγαλύτερες ληστρικές επιθέσεις του τελευταίου αιώνα. Η κυβέρνηση του Ισραήλ σφαγιάζει τους Παλαιστίνιους αδελφούς μας σε πλήρη παραφροσύνη, χωρίς να ξεχωρίζει παιδιά, γυναίκες, βρέφη, ηλικιωμένους» τόνισε ο Ερντογάν, κατηγορώντας τον μουσουλμανικό κόσμο ότι δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες.

Σύμφωνα με τον Ερντογάν, η υπεράσπιση της Παλαιστίνης «δεν σημαίνει μόνο να υπερασπίζεσαι έναν καταπιεσμένο λαό. Σημαίνει να υπερασπίζεσαι την ανθρωπότητα, την ειρήνη και τη δικαιοσύνη. Η παλαιστινιακή υπόθεση είναι υπόθεση αξιοπρέπειας ενός λαού που υφίσταται κάθε μορφή καταπίεσης, βαρβαρότητας και σφαγής εδώ και έναν αιώνα. Και ταυτόχρονα είναι ουσιαστικά ένας αγώνας για να είμαστε και να παραμείνουμε άνθρωποι».

Ο Ερντογάν ανέφερε ότι από τους περίπου 600.000 Παλαιστίνιους που σκοτώθηκαν, η συντριπτική πλειονότητα είναι γυναίκες και παιδιά. Αναφερόμενος σε όσα συμβαίνουν στη Λωρίδα της Γάζας, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε το Ισραήλ ως ένα πλήρως εκτροχιασμένο καθεστώς, το οποίο σκοτώνει παιδιά. «Σχολεία, εκκλησίες, τζαμιά, πανεπιστήμια βομβαρδίστηκαν. Το 80% των κτιρίων στη Γάζα καταστράφηκε. Η Γάζα έχει ερειπωθεί πλήρως. Μιλάμε για έναν όγκο συντριμμιών που ξεπερνά τους 50 εκατομμύρια τόνους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι με τις τελευταίες επιθέσεις, το Ισραήλ καταστρέφει και τα τελευταία εναπομείναντα κτίρια, νοσοκομεία, κατοικίες και πηγές καθαρού νερού της Γάζας.

Κάλεσμα στον λαό του Ισραήλ να ξεσηκωθεί

Ο Ερντογάν απηύθυνε κάλεσμα τόσο στον ισλαμικό κόσμο, όσο και σε όλη την ανθρωπότητα να στηρίξει τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού. Μάλιστα, από το κάλεσμα δεν εξαίρεσε τους Ισραηλινούς. «Καλώ όχι μόνο όσους έχουν συνείδηση, αλλά και τον λαό του Ισραήλ να ξεσηκωθεί απέναντι στην καταστροφή στην οποία τον σέρνει η ηγεσία του. Πριν από 75 χρόνια, αυτός ο λαός υπέστη το Ολοκαύτωμα. Πρέπει τώρα να αντιδράσει απέναντι στις σφαγές, τις γενοκτονίες και τις θηριωδίες που διαπράττονται στη Γάζα και σε άλλα παλαιστινιακά εδάφη» τόνισε.

Επίσης, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι από τις 2 Μαρτίου εμποδίζει τις αποστολές βοήθειας. «Η ισραηλινή ηγεσία προσπαθεί να εξοντώσει τους αθώους όχι μόνο με βόμβες αλλά και με πείνα, δίψα και έλλειψη φαρμάκων. Η ανθρωπιστική τραγωδία στο πεδίο επιδεινώνεται συνεχώς», είπε.

«Το Ισραήλ πρέπει να σταματήσει αμέσως τις επιθέσεις, τις επιδρομές και τις προκλήσεις του. Οι επιθέσεις σε Συρία και Λίβανο δείχνουν ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν θέλει ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ δεν μπορεί να διασφαλίσει την ασφάλειά του αποσταθεροποιώντας τους γείτονές του. Αυτή η παραφροσύνη πρέπει να σταματήσει αμέσως», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Τουρκίας για λύση δύο κρατών.

Ερωτηθείς σχετικά μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, στην Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος ευχήθηκε «η δεύτερη προεδρική θητεία του Τραμπ να είναι ευοίωνη για όλη την ανθρωπότητα» και έδωσε έμφαση στη δήλωση του νέου προέδρου των ΗΠΑ ότι θα τερματίσει τον πόλεμο της Ουκρανίας, λέγοντας ότι η Τουρκία θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο προς αυτή την κατεύθυνση

«Δεδομένου ότι είπε εμφατικά “θα τερματίσω τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας”, φυσικά εμείς ως Τουρκία θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο από αυτήν την άποψη. Διότι δεν είμαστε υπέρ των πολέμων στον κόσμο.

Ως Τουρκία, είμαστε υπέρ της ειρήνης. Με αυτήν την ειρήνη, πιστεύουμε ότι πρέπει να συνεχιστεί η αλληλεγγύη των χωρών μεταξύ τους. Δεν μπορούμε να πάμε πουθενά με πόλεμο και πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε το συντομότερο δυνατό. Θα συζητήσουμε αυτά τα θέματα στις επαφές μας με τον κ. Τραμπ και θα λάβουμε τα μέτρα μας αναλόγως», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Τούρκος ομόλογός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχαν τηλεφωνική συνομιλία και συζήτησαν θέματα διμερούς συνεργασίας στο εμπόριο και την οικονομία, ανακοίνωσε το Κρεμλίνο διευκρινίζοντας ότι παράλληλα συζητήθηκαν και ορισμένα διεθνή ζητήματα.

Η τουρκική προεδρία ανακοίνωσε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε πως επιδιώκει την αύξηση της διμερούς συνεργασίας και κυρίως την «επέκταση» των εμπορικών συναλλαγών ανάμεσα στην Τουρκία και την Ρωσία. Η Τουρκία καταδίκασε αρχικά την ρωσική επίθεση στην Ουκρανία για να επιλέξει αμέσως μετά την «ουδετερότητα» και την αποφυγή συμμετοχής της στις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Ο Ταγίπ Ερντογάν δικαιολόγησε τη στάση αυτή επικαλούμενος την εξάρτηση της Τουρκίας από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Αμερικανικές κυρώσεις επιβλήθηκαν τον Σεπτέμβριο 2023 σε πέντε τουρκικές εταιρείες για την προμήθεια προϊόντων και υπηρεσιών σε ρωσικές εταιρείες του αμυντικού τομέα.

Σε επιστολή που απηύθυνε προς τουρκικούς επιχειρηματικούς κύκλους τον Αύγουστο 2022, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ προειδοποιούσε τις τουρκικές εταιρείες ότι αναλαμβάνουν υψηλό ρίσκο συμμετέχοντας στις απόπειρες της Ρωσίας να χρησιμοποιήσει την Τουρκία για να παρακάμψει τις κυρώσεις.

Απάντηση στον πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνη Σαμαρά, απάντησε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, για τις δηλώσεις του πρώτου περί “χαριεντισμών” με τον Τούρκο ομόλογο του δεύτερου, Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν.

Τι απαντά στον Σαμαρά ο Χριστοδουλίδης

«Να πω πρώτα κάτι για τα χαριεντισμούς; Το ξέρετε διαχρονικά. Όλοι στην Κύπρο λένε ότι πρέπει να μιλήσουμε με την Τουρκία. Η Τουρκία κρατά το κλειδί της λύσης του Κυπριακού και πρέπει να μιλήσουμε με την Τουρκία για να τα βρούμε και ούτω καθεξής. Σίγουρα δεν πήγα να μιλήσω με τον κύριο Έρντογαν και να συζητήσουμε θέματα καιρού ή να πω ένα αστείο για να χαμογελάσουμε», τόνισε ο κ. Χριστοδουλίδης και συνέχισε:

«Πήγα εκεί γιατί θεώρησα ότι έχω αυτή την ευκαιρία και μπορώ να σας πω ότι ειδικότερα με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας. Ήταν μια ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων. Δεν λύσαμε το Κυπριακό, δεν μπήκαμε σε πτυχές του Κυπριακού, αλλά ήταν μια ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων που μου επέτρεψε να μεταφέρω απευθείας κάποια μηνύματα και την ίδια στιγμή να ακούσω και πώς η Τουρκία προσεγγίζει ειδικότερα το θέμα της λύσης του Κυπριακού και να εξηγήσω στον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών γιατί δεν μπορούμε να ξεφύγουμε του πλαισίου λύσης. Άρα, ξέρετε, δεν είναι ούτε για καφέ, ούτε για κοινωνική συζήτηση και ούτω καθεξής».

Tο υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι αντικατέστησε τους κουρδικής καταγωγής δημάρχους της πόλης Τούντζελι στην ανατολικής Τουρκίας, Τζεβντέτ Κονάκ, και της γειτονικής επαρχίας Οβάτζικ, Μουσταφά Σαρίγκιουλ, από διορισμένους τοποτηρητές. Το υπουργείο ανέφερε επίσης ότι «οι δύο δήμαρχοι είχαν καταδικαστεί για συμμετοχή στην τρομοκρατική οργάνωση PKK από τοπικό δικαστήριο και τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης έξι ετών και τριών μηνών». Επίσης, ο Κονάκ ερευνάται για προπαγάνδα υπέρ του PKK.

#BREAKING: Clashes erupt between pro-Kurdish DEM Party supporters and Turkish security forces in Tunceli after the district mayor was sacked for alleged links with the PKK. pic.twitter.com/gJmUMO5U2J

— Rudaw English (@RudawEnglish) November 22, 2024

Οι δύο δήμαρχοι είχαν εκλεγεί στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, στις 31 Μαρτίου 2024, ο μεν Κονάκ με το φιλοκουρδικό Κόμμα Ισότητας των Λαών (DEM), ενώ ο Σαρίγκιουλ με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Στις αρχές του μήνα το υπουργείο Εσωτερικών είχε ανακοινώσει ότι καθαίρεσε τους δημάρχους τριών άλλων πόλεων της νοτιοανατολικής Τουρκίας, με την αιτιολογία επίσης ότι εκκρεμούν εις βάρος τους δίκες, κατηγορούμενοι ότι συνδέονται με την οργάνωση ΡΚΚ και υποθέσεις τρομοκρατίας.

Επρόκειτο για τους κουρδικής καταγωγής δημάρχους της πόλης Μάρντιν, Αχμέτ Τουρκ, του Μπάτμαν, Γκιουλιστάν Σολούκ και του Χαλφέτι, Μεχμέτ Καράγιλαν. Όλοι τους εξελέγησαν δήμαρχοι με το DEM στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, στις 31 Μαρτίου 2024.

'Electoral democracy', Turkish style …

*'elected pro-Kurdish mayors' …https://t.co/OOpV5gTy6e pic.twitter.com/feQSDAKBnX

— Kamran Matin (@KamranMatin) November 23, 2024

Ο 82χρονος Αχμέτ Τουρκ, βετεράνος πολιτικός των φιλοκουρδικών κομμάτων της Τουρκίας και πρώην βουλευτής, έχει εκλεγεί και καθαιρεθεί με απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών άλλες δύο φορές από το αξίωμα του δημάρχου Μάρντιν, το 2016 και το 2019. Στις τελευταίες εκλογές εξελέγη δήμαρχος με ποσοστό 57,40%.

Στις 30 Οκτωβρίου, οι τουρκικές αρχές είχαν συλλάβει τον Αχμέτ Οζέρ, δήμαρχο Εσένγιουρτ, του μεγαλύτερου δήμου της μητροπολιτικής περιφέρειας της Κωνσταντινούπολης με πληθυσμό ενός εκατομμυρίου κατοίκων, με την κατηγορία ότι υπάρχουν εις βάρος του «ισχυρές υποψίες τέλεσης εγκληματικής πράξης» ως μέλος της κουρδικής οργάνωσης ΡΚΚ. Στη συνέχεια το υπουργείο Εσωτερικών τον καθαίρεσε από το αξίωμά του και επίσης όρισε στη θέση του τοποτηρητή.

Ο Αχμέτ Οζέρ εξελέγη δήμαρχος Εσένγιουρτ στις εκλογές της 31ης Μαρτίου φέτος από το κεμαλικό CHP, ενώ τη διετία 2022-23 διατέλεσε σύμβουλος του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου.

Με το σοβαρό ενδεχόμενο μιας αμερικανικής στροφής του Ντόναλντ Τραμπ, που θα μείωνε τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουάσιγκτον προς την Ευρώπη, ο Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν, με μία αμυντική «σφήνα» στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στη Βουδαπέστη την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε έτοιμος να γεμίσει το κενό, επιμένοντας πως η παρουσία της Τουρκίας είναι όχι μόνο χρήσιμη, αλλά και αναγκαία για την ασφάλεια του συνόλου της ηπείρου.

Ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε, με άλλα λόγια, τη χώρα του ως αναγκαίο εταίρο για την κάλυψη του αμυντικού κενού που ενδεχομένως θα αφήσει η υποχώρηση της αμερικανικής παρουσίας.

Με την Τουρκία να διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και να επιχειρεί από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη βόρεια Αφρική, ο Έρντογαν τόνισε ότι η συμβολή της είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση των «πολυδιάστατων προκλήσεων ασφαλείας» που αντιμετωπίζει η ήπειρος. Αναφέρθηκε σε ζητήματα όπως η τρομοκρατία, η αστάθεια στα σύνορα της Ευρώπης και οι υβριδικές απειλές, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία διαθέτει μία «ανεκτίμητη στρατηγική αξία».

«Αναμένουμε την άμεση άρση των εμποδίων στη συμμετοχή μας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας και σε έργα στο πλαίσιο του Πλαισίου της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας», είπε, σε μια προσπάθεια να ωθήσει την Ευρώπη σε αναθεώρηση της αμυντικής αρχιτεκτονικής της και σε άρση των περιορισμών στη συμμετοχή της Τουρκίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας και στα προγράμματα της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO).

Η ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας είναι να διευρύνει τη γεωπολιτική της επιρροή στη Γηραιά Ήπειρο, εκμεταλλευόμενη τις εσωτερικές αδυναμίες της Ευρώπης, που εξακολουθεί να αναζητά μία σταθερή και συμπαγή γραμμή στον τομέα της άμυνας.

Θέμα χρόνου είναι η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης για τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο.

«Θα ανοίξει! Γίνεται διάλογος επί συγκεκριμένων σημείων αυτή τη στιγμή», δήλωσε στο OPEN/Ethnos.gr και τη Μαρία Ζαχαράκη, αναφέροντας ότι η κυβέρνηση Έρντογαν, δείχνει αυτή τη φορά πιο αποφασισμένη να εξετάσει το αίτημα, που εδώ και 5 δεκαετίες παραμένει στον «αέρα».

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει:

Υπάρχει όντως βάσιμη προσδοκία η ιστορική σχολή να ανοίξει ξανά μετά από 53 χρόνια ή πρόκειται για άλλη μία ελπίδα που θα καταλήξει στο ράφι της τουρκικής διπλωματίας;

Είναι οι συνθήκες αυτή τη φορά πράγματι ώριμες, ώστε η Χάλκη να ανασυρθεί ξανά ως διαπραγματευτικό χαρτί με το ανάλογο πάντα αντίτιμο;

Για την απάντηση, επιχειρήσαμε να αποσαφηνίσουμε, πρώτα από όλα, σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο διάλογος, που ανέφερε ο Οικ. Πατριάρχης, και ποιες διεργασίες συντελούνται αυτή τη στιγμή, ώστε να κατανοηθεί κατά πόσο πλησιάζει πράγματι μια ουσιαστική πρόοδος, που θα ανοίξει το δρόμο για την επαναλειτουργία του ιστορικού αυτού ιδρύματος της Ορθοδοξίας.

Αισιοδοξία Πατριάρχη

Ο Οικ. Πατριάρχης το τελευταίο διάστημα, τόσο στις δηλώσεις του στην Ελλάδα, όσο και στην Κωνσταντινούπολη πριν από λίγες ημέρες, εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος. Η αισιοδοξία του πηγάζει κατά κύριο λόγο από την επίσκεψη το καλοκαίρι του Τούρκου υπουργού Παιδείας, Γιουσούφ Τεκίν, στη Χάλκη -κατόπιν εντολής Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν- και τις συζητήσεις που ακολούθησαν στην Άγκυρα μεταξύ εκπροσώπων του Πατριαρχείου και του Γενικού Γραμματέα του τουρκικού υπουργείου Παιδείας, Φετουλάχ Γκιουνέρ.

Στη λαμπρή εκδήλωση για τα 570 χρόνια της λειτουργίας της Μεγάλης Σχολής του Γένους στο Φανάρι στην Κωνσταντινούπολη, την προηγούμενη Πέμπτη, ο Οικ. Πατριάρχης, βρήκε την ευκαιρία να φέρει ξανά το θέμα στο προσκήνιο, εξηγώντας την κινητικότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή.

«Υπάρχει ευοίωνος προοπτική να επαναλειτουργήσει σύντομα και πάλι η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, αυτό το σπουδαίο φυτώριο των Θεολογικών γραμμάτων και μάλιστα με πρωτοβουλία του εξοχότατου κυρίου της Τουρκικής Δημοκρατίας, κ. Ερντογάν, ο οποίος έδωσε εντολή στον εξοχότατο υπουργό Παιδείας και επισκέφθηκε τη Χάλκη, συνομίλησε με τους αρμοδίους και της μονής της Αγίας Τριάδος και εν συνεχεία μετέβησαν αντιπροσωπείες της Εκκλησίας στην Άγκυρα και είχαν επικοινωνίες με τον εξοχότατόν Γενικό Διευθυντή Ιδιωτικής Εκπαιδεύσεως. Όπως μου μετέφεραν οι εκπρόσωποί μας τούς δέχτηκε με προσήνεια και κατανόηση και ανασυζήτησε το θέμα της επαναλειτουργίας της Σχολής μας, το μεγάλο όνειρο του Πατριαρχείου μας των τελευταίων 53 ετών και όχι μόνο του Πατριαρχείου μας, αλλά και της Ομογένειας και όλων των αγαπώντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου να γίνει σύντομα πραγματικότης», είπε στην ομιλία του.

Τουρκικό υπουργείο Παιδείας: “Έτοιμοι να συνεισφέρουμε”

Παίρνοντας το λόγο αμέσως μετά ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου, Φετουλάχ Γκιουνέρ, εκπροσωπώντας τον Τούρκο υπουργό Παιδείας, ο οποίος είχε προσκληθεί στην εκδήλωση για την επέτειο της ιστορικής Μεγάλης του Γένους Σχολής, ανέλαβε να μεταφέρει τις δεσμεύσεις της τουρκικής κυβέρνησης για την υποστήριξη της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, εστιάζοντας, ωστόσο, στα τεχνικά ζητήματα και στις προσπάθειες διατήρησης και αποκατάστασης του ιστορικού αυτού ιδρύματος, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επαναλειτουργία του.

«Επισκεφθήκαμε πρόσφατα αυτό όμορφο σχολείο με την απαράμιλλη αρχιτεκτονική του. Πριν είχαν γίνει συναντήσεις μεταξύ όλων των μειονοτικών ιδρυμάτων και των αρμόδιων υπαλλήλων του υπουργείου Παιδείας. Στις διαβουλεύσεις, που πραγματοποιήσαμε, ακούσαμε τα αιτήματά τους. Τους ακούσαμε ώστε να δούμε τί μπορούμε να κάνουμε και πώς μπορούμε να συνεισφέρουμε. Προσπαθήσαμε να λύσουμε γρήγορα τα όποια προβλήματα μπορούσαμε να λύσουμε. Δηλώσαμε επίσης ότι ευχαρίστως θα ικανοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τυχόν νέα αιτήματα. Βέβαια, κατά την επίσκεψη αυτή, οι υπεύθυνοι του ιδρύματος αναφέρθηκαν και στην αποκατάσταση και τη συντήρηση του σχολείου, και με εντολή του υπουργού μας, ξεκίνησαν οι απαραίτητες καταγραφές και μελέτες και νομίζω ότι έχουν φθάσει στο τελικό στάδιο», είπε, επισημαίνοντας στη συνέχεια τη «διαρκή», όπως είπε, επικοινωνία με τις αρχές της Σχολής για θέματα που αφορούν τη λειτουργικότητα του κτηρίου σε περίπτωση ανοίγματος.

«Ο υπουργός μας δήλωσε ξανά ότι θα συμβάλει σε ό,τι μπορούμε να κάνουμε και θα συνεχίσουμε να συμβάλουμε. Και μετά την επίσκεψή μας, συναντηθήκαμε και συνομιλήσαμε με τις αρχές της Σχολής και το προσωπικό του Πατριαρχείου πολλές φορές και εξετάσαμε τί διαδικασίες απαιτούνται, ώστε να υπάρξει εξέλιξη», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Τούρκου υπουργού Παιδείας, αφήνοντας ασαφείς τις προοπτικές περί επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής. Εύλογα, βέβαια… αφού δεν είναι ο αρμόδιος για τέτοιου είδους πολιτικές αποφάσεις.

Διάλογος μεν, αλλά…

Κι ενώ οι δημόσιες δηλώσεις σχετικά με τη Χάλκη αποκαλύπτουν κάποιες εξελίξεις, οι διαδικασίες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του OPEN/Ethnos.gr, κινούνται εξαιρετικά αργά, γεγονός που εγείρει ακόμη και υποψίες για τις πραγματικές προθέσεις της τουρκικής κυβέρνησης. Ναι μεν ο διάλογος έχει ξεκινήσει, αλλά ακόμη είναι πολύ νωρίς να πει κανείς με βεβαιότητα, αν θα καταλήξει κάπου…

Οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα αυτή τη στιγμή σχετικά με το θέμα είναι οι εξής:

Η πρόταση του Πατριαρχείου

Οι αρμόδιοι της Σχολής σε συνεργασία πάντα με το Φανάρι, μετά την επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Παιδείας στη Χάλκη, που έβαλε το θεμέλιο της επανέναρξης της συζήτησης, κατέθεσε, σύμφωνα με πηγές του Πατριαρχείου, μία πρόταση προς την τουρκική κυβέρνηση, που αφορά την επαναλειτουργία της Χάλκης ως Βακουφικό/Ιδιωτικό Πανεπιστήμιο, συμπεριλαμβάνοντας επιπλέον 2 ή 3 σχολές/τμήματα. Μία να είναι η Θεολογική Σχολή και η άλλη κάποια άλλη, όπως Φιλοσοφική, Καλών Τεχνών κτλ.

Η πρώτη, η Θεολογική Σχολή, θα μπορεί να δέχεται μόνο άντρες, καθώς η Χάλκη αποτελεί μοναστήρι, ενώ η δεύτερη σχολή θα μπορεί να έχει τη δυνατότητα να είναι μεικτή, περιλαμβάνοντας και γυναίκες.

Το επόμενο βήμα στην εν λόγω διαδικασία είναι η υποβολή επίσημης αίτησης στο YOK (Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης Τουρκίας) για τη λειτουργία του πανεπιστημίου.

Οι εκπρόσωποι της Σχολής και του Πατριαρχείου έχουν ζητήσει συνάντηση με τον υπουργό Παιδείας της Τουρκίας, Γιουσούφ Τεκίν, προκειμένου να τους κατευθύνει όσον αφορά τη διαδικασία στο YOK, καθώς και να ενημερωθούν για την άποψη της κυβέρνησης απέναντι στις προτάσεις του Πατριαρχείου, όπως και για τα επόμενα βήματα για την προώθηση του διαλόγου.

Αρχικά, η συνάντηση είχε προγραμματιστεί για τις 23 Οκτωβρίου, ωστόσο αυτή αναβλήθηκε τελευταία στιγμή από τον Τούρκο υπουργό Παιδείας. Τώρα, το Πατριαρχείο αναμένει να οριστεί νέα ημερομηνία, πιθανότατα για μετά τις 3-4 Νοεμβρίου.

Σε αυτό το σημείο βρίσκεται η διαδικασία για τη Χάλκη επί του παρόντος.

Οι δύο παράγοντες που καθορίζουν τη μοίρα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης

Η προοπτική επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης εδράζεται σε δύο θεμελιώδεις παράγοντες: έναν εσωτερικό και έναν εξωτερικό, οι οποίοι αλληλοσυνδέονται και διαμορφώνουν το πολιτικό δίχτυ που έχει περιβάλει το ζήτημα.

Όπως μας επισημαίνουν άλλες πηγές, ο εσωτερικός παράγοντας αφορά στην ίδρυση ενός ιδιωτικού θρησκευτικού πανεπιστημίου για πρώτη φορά στην Τουρκία, που θα έχει ως φοιτητές Χριστιανούς. Μία τέτοια εξέλιξη ενδέχεται, ωστόσο, να προκαλέσει τις σφοδρές αντιδράσεις τόσο των εθνικιστών, όσο και των πολυάριθμων ισλαμικών ταγμάτων, τα οποία πιθανόν να απαιτήσουν το ίδιο.

Αφετέρου, ο εξωτερικός παράγοντας σχετίζεται άμεσα με την πορεία των διμερών σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας. Πηγές του Πατριαρχείου αναγνωρίζουν ότι το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Σχολής διαθέτει σημαντική πολιτική διάσταση, η οποία δεν μπορεί να παραβλεφθεί.

Άρα, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής παραμένει ένα κρίσιμο θέμα, που συνδυάζει εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και διεθνείς σχέσεις.

Όνειρο ή ουτοπία;

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εκλέχθηκε και ανήλθε στον Οικουμενικό θρόνο με την υπόσχεση να επαναλειτουργήσει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Από τις πρώτες προγραμματικές του δηλώσεις πριν από 33 χρόνια, είχε θέσει το θέμα της Σχολής ως κορυφαία προτεραιότητα της θητείας του και συνεχίζει τον αγώνα με αδιάλειπτο πάθος. «Αν ο Θεός του χαρίσει αυτή τη χαρά να δει τη Σχολή να επαναλειτουργεί, θα δείξει…», ανέφεραν οι πηγές με γνώση των διεργασιών, εκφράζοντας σχετική επιφυλακτικότητα.

Για τον Οικ. Πατριάρχη και την Ομογένεια, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής συνιστά ένα όνειρο. Για την Ελλάδα ή τον όποιο διεθνή παράγοντα ‘νοιάζεται’, μια ενδεχόμενη θετική έκβαση, θα αποτελεί, αντίστοιχα, συμβολική νίκη.

Στο χέρι του Έρντογαν η Χάλκη

Σε κάθε περίπτωση, το Φανάρι πιστεύει -ακόμη- ότι η ικανότητα να ληφθεί μια τέτοια απόφαση περιορίζεται σε έναν μόνο πολιτικό παίκτη.

«Ο μόνος που μπορεί να δώσει την εντολή να επαναλειτουργήσει η Χάλκη είναι ο Έρντογαν. Πέραν αυτού, δεν βλέπω κάποιον άλλον πολιτικό να έχει αυτή την δύναμη και την πυγμή», έλεγαν χαρακτηριστικά οι πηγές.

Το ερώτημα βέβαια που προκύπτει πάλι εδώ είναι: γιατί ο Τούρκος πρόεδρος δεν έχει επιδείξει αυτή την πυγμή εδώ και 22 χρόνια διακυβέρνησης και ποιοι παράγοντες θα τον ωθούσαν να το πράξει στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο;

Η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών στο γραφείο του Ερντογάν στο Ντολμαμπαχτσέ, διήρκεσε περίπου μία ώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ethnos.gr, στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο διοικητής της ΜΙΤ, Ιμπραχίμ Καλίν, ο Διευθυντής Επικοινωνίας του Τούρκου προέδρου, Φαχρετίν Αλτούν, και ο επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας του Τούρκου προέδρου, Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.

Στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης τύπου τέθηκαν τα Eurofighter και η Μέση Ανατολή, με τον Γερμανό καγκελάριο να λέει ότι «υπάρχει διάσταση απόψεων» ως προς το Ισραήλ.

Ερντογάν: Περιμένουμε από όλους να πουν «στοπ» στο Ισραήλ

Ο Τούρκος πρόεδρος αναφορικά με το «καυτό» θέμα των Eurofighter είπε: «Στο πλαίσιο της προμήθειας προϊόντων της αμυντικής βιομηχανίας, επιθυμούμε να αναπτύξουμε τη συνεργασία μας αφήνοντας πίσω μας ορισμένα από τα προβλήματα του παρελθόντος».

Αναφορικά με τις εξελίξεις στο Ισραήλ δήλωσε: «Η γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα και τα παλαιστινιακά εδάφη και οι επιθέσεις στο Λίβανο ήταν ένα άλλο σημαντικό θέμα που συζητήσαμε. Η ανθρώπινη τραγωδία στην περιοχή συνεχίζεται. Είναι επιτακτική ανάγκη να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ασκήσουμε διεθνή πίεση, ώστε να κηρυχθεί επειγόντως μόνιμη κατάπαυση του πυρός και να ασκηθεί η απαραίτητη πίεση στο Ισραήλ. Περιμένουμε από όλους τους πολιτικούς με συνείδηση να πουν ‘στοπ’ το Ισραήλ».

«Η δολοφονία 50.000 ανθρώπων και ο τραυματισμός 100.000 ανθρώπων δεν θα μας κάνει να πούμε: “Χτυπήσατε καλά με τα F-35, καλά κάνατε”. Τότε γιατί ιδρύθηκε αυτό το Δικαστήριο; Αυτό έχει γίνει», πρόσθεσε.

Ανοίγει ξανά τα σύνορα ο Έρντογαν

Τούρκοι αξιωματούχοι έδειξαν έκπληκτοι όταν ο Έρντογαν είπε ότι οι Σύροι που διαφεύγουν από τον πόλεμο καθώς και οι Λιβανέζοι είναι ευπρόσδεκτοι στην Τουρκία κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Περίπου 4 εκατομμύρια πρόσφυγες ήρθαν σε εμάς από τη Συρία αρχικά. 3,5 εκατομμύρια πρόσφυγες βρίσκονται τώρα στη χώρα μας. Κατά τη διάρκεια της καγκελαρίας της κ. Μέρκελ, εργαστήκαμε και συναντηθήκαμε πάνω σε αυτή τη διαδικασία. Η πόρτα μας ήταν πάντα ανοιχτή γι’ αυτούς και είναι ανοιχτή και τώρα. Αν κάποιος από τη Μέση Ανατολή ή το Λίβανο έρθει στη χώρα μας, έχουμε κρατήσει την πόρτα μας ανοιχτή. Υπάρχουν επίσης Τουρκομάνοι στον Λίβανο. Η πόρτα μας είναι ανοιχτή».

Από την πλευρά του ο Όλαφ Σολτς δήλωσε ότι «έχουμε διαφορετικές απόψεις για το Ισραήλ. Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου ήταν ένα τρομερό έγκλημα. Είμαστε της άποψης ότι το Ισραήλ έχει το δικαίωμα της αυτοάμυνας».

Για να συνεχίσει: «Η αποκλιμάκωση και η κατάπαυση του πυρός είναι απαραίτητες για να αποφευχθεί η εξάπλωση αυτής της σύγκρουσης. Πρέπει να υπάρξει λύση δύο κρατών».

Ο Σολτς αναφέρθηκε και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: «Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στις σχέσεις με την Ελλάδα. Είμαι πολύ χαρούμενος που βλέπω ότι οι σχέσεις αυτές εξελίσσονται προς μια πιο θετική κατεύθυνση και ταυτόχρονα ελπίζω ότι αυτή η πορεία θα οδηγήσει στη συνέχιση των καλών φιλικών σχέσεων».

Έπειτα, ρωτήθηκε από δημοσιογράφο το εξής: «Η Γερμανία άλλαξε την πολιτική της όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων, την οποία ακολουθούσε επί χρόνια. Θα αντιμετωπιστεί τώρα η Τουρκία όπως κάθε χώρα της ΝΑΤΟ;». Και απάντησε:

«Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και φυσικά έχουμε αποφάσεις για συγκεκριμένα θέματα από αυτή την άποψη. Αυτό είναι επίσης φυσικό και πρόσφατα πήραμε μια τέτοια απόφαση. Και θα υπάρξουν και άλλες αποφάσεις. Φυσικά, τα πρότζεκτ που υπάρχουν είναι ακόμη σε αρχικό στάδιο. Για παράδειγμα, υπάρχουν διαπραγματεύσεις που διεξάγονται από τη βρετανική κυβέρνηση. Φυσικά, θα υπάρξουν εξελίξεις στο θέμα αυτό. Θα υπάρξει πρόοδος».