Η έρευνα της RealPolls για το Protagon, που διεξήχθη το τριήμερο 18-20 Απριλίου, σε δείγμα 1.631 ατόμων δείχνει πως το «εφέ πολέμου» που είχε ενισχύσει τη ΝΔ τον Μάρτιο σχεδόν εξανεμίστηκε, καθώς το κυβερνών κόμμα βρέθηκε τις τελευταίες δύο εβδομάδες αντιμέτωπο με την αναζωπύρωση της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και ένα υποπροϊόν της, την υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη.

Είναι χαρακτηριστικό πως στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία επιστρέφει στις περιοχές κάτω του ψυχολογικού ορίου του 25%, καθώς μετρήθηκε στο 24,6%, καταγράφοντας απώλειες 1,5 μονάδας από τη μέτρηση του Μαρτίου και πλησιάζοντας στα ποσοστά της έρευνας του Φεβρουαρίου (24,5%).

Αυτό σημαίνει ότι, καθώς οι πολίτες συνήθισαν τη νέα κανονικότητα του πολέμου, ο μηχανισμός rally-around-the-flag έπαψε να λειτουργεί και επανήλθε στο προσκήνιο η εσωτερική ατζέντα, όπου η κυβερνητική παράταξη αντιμετωπίζει ποικίλα προβλήματα.

Παρά τη σαφή μείωση των ποσοστών στην πρόθεση ψήφου, η εικόνα είναι ελαφρά διαφορετική στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος: η έρευνα της RealPolls δίνει στη ΝΔ 30,6% (από 30,8% τον Μάρτιο), πτώση οριακή. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι παρά τη σκανδαλολογία και τη γενικότερη δυσαρέσκεια λόγω ακρίβειας και συμπεριφορών, η κυβερνητική δεξαμενή δεν φαίνεται να καταρρέει. Οι διαρροές της ΝΔ κατευθύνονται πρωτίστως στην αδιαφορία (13% δηλώνει αναποφάσιστο) και λιγότερο σε άλλα κόμματα — ένα μοτίβο που ενδεχομένως να ευνοήσει το κυβερνών κόμμα, αν τελικά η αποχή παραμείνει υψηλή.

Για τρίτο συνεχόμενο μήνα, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ καταγράφει ανοδική πορεία: 10,4% στην πρόθεση ψήφου (από 9,8% τον Μάρτιο και 8,7% τον Φεβρουάριο) και 15,3% στην πρόβλεψη αποτελέσματος (από 14,9% στην προηγούμενη μέτρηση και 12,7% τον Φεβρουάριο). Μια εκλογική δυναμική μοιάζει να διαμορφώνεται τρεις εβδομάδες μετά το 4ο συνέδριο του κόμματος. Μάλιστα για πρώτη φορά λαμβάνει δημοσκοπική στήριξη η πολυσυζητημένη συνεδριακή διακήρυξη για μη συνεργασία με τη ΝΔ: στην ερώτηση «συμφωνείτε με την απόφαση του ΠΑΣΟΚ να αποκλείσει κάθε συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία μετά τις επόμενες εκλογές», το 58,8% όλων των ερωτηθέντων απαντούν θετικά (49,7% «συμφωνώ», 9,1% «μάλλον συμφωνώ»), έναντι 29,6% που διαφωνεί.

Ωστόσο, η βασική δυσκολία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ εξακολουθεί να είναι η εκλογική αριθμητική: η απόσταση από τη ΝΔ στην πρόβλεψη αποτελέσματος παραμένει σταθερά γύρω στις 15 μονάδες (15,3 μονάδες τον Απρίλιο, από 15,9 τον Μάρτιο). Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ συμβαίνει σε ένα κομματικό οικοσύστημα όπου η αντιπολίτευση κερδίζει συνολικά — αλλά όχι αρκετά ώστε να διαμορφωθεί εναλλακτική κυβερνητική επιλογή. Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα ευρήματα για τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Η Πλεύση Ελευθερίας σημειώνει μια καθοδική πορεία που μπορεί να χαρακτηριστεί έκπληξη, ωστόσο αιτιολογείται. Το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου υποχώρησε στην πρόθεση ψήφου στο 6,1% (από 8,1% τον Μάρτιο) και άλλες δύο μονάδες στην πρόβλεψη αποτελέσματος (10,7% από 12,7%) –πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία μεταβολή σε αυτή τη σειρά μετρήσεων, μια πτώση που αν συνεχιστεί, απειλεί και την τρίτη θέση. Η Πλεύση Ελευθερίας φθείρεται από τον αυξημένο «συνωστισμό» στον λεγόμενο «αντισυστημικό» χώρο, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξαν οι ανακοινώσεις των προθέσεων της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα. Επίσης η απόλυτα προσωποκεντρική φύση του κόμματος το καθιστά ευάλωτο στην κόπωση των ψηφοφόρων.

Ωστόσο, υπάρχει ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό: η Πλεύση Ελευθερίας συνεχίζει να έχει σχετικά υψηλή διείσδυση σε κοινά αναποφάσιστων ψηφοφόρων εξ ου και το τριψήφιο ποσοστό στην πρόβλεψη αποτελέσματος. Αντίστοιχο φαινόμενο παρατηρείται και για το ΜέΡΑ25, που στη νέα έρευνα μετρήθηκε στο 3,4% στην πρόθεση ψήφου και φτάνει στο 5,4% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, μεγαλύτερο από τον ΣΥΡΙΖΑ που έχει αντίστοιχα ποσοστά 3,8% και 5,1%.

Το ΚΚΕ υποχωρεί στο 5,4% στην πρόθεση (από 6,3% τον Μάρτιο) και 6,3% πρόβλεψη (από 7,4%), συνεχίζοντας την καθοδική τάση. Η Ελληνική Λύση επίσης υποχωρεί στο 5,8% – 7% (από 6,9% – 8,1%). Αξίζει η παρατήρηση ότι και τα δύο κόμματα στην πρόβλεψη αποτελέσματος βρίσκονται τώρα στο εύρος 6-7%, ενδεικτικό του ότι η δεξαμενή της «σκληρής αντιπολίτευσης» φθίνει συνολικά ως μέρος του κομματικού μείγματος.

Σημαντική, πάντως, είναι η άνοδος των «αναποφάσιστων» στο 18% (από 13,8%) και του «άλλο κόμμα» στο 12,4% (από 9,8%). Ο συνδυασμός των δύο αυτών κατηγοριών — που αγγίζει πλέον το 30% του εκλογικού σώματος — καταγράφει τη μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας σε αυτή τη σειρά μετρήσεων. Εδώ βρίσκεται και η «αγορά» που διεκδικούν τα νέα κόμματα.

Η «παράσταση» νίκης

Στην ερώτηση για το ποιο κόμμα πιστεύουν οι πολίτες ότι θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές, η ΝΔ παραμένει σαφώς και αδιαμφισβήτητα πρώτη, όμως με κάποια αισθητή υποχώρηση: στο 48,7% (από 54,3% τον Μάρτιο). Το ΠΑΣΟΚ φτάνει στο 7,8% (από 4,7% του Μαρτίου), η Ελληνική Λύση στο 2,6%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 1,3%. Ενα 13,7% επιλέγει «άλλο κόμμα» (από 11,2% τον Μάρτιο) και ένα αξιοσημείωτο 23,2% (από 20,9% στην προηγούμενη μέτρηση) απαντά «δεν γνωρίζω».

Το κόμμα Τσίπρα και το κόμμα Καρυστιανού

Σε αντίθεση με τη φθίνουσα τάση των προηγούμενων μηνών, το κόμμα Τσίπρα καταγράφει τον Απρίλιο ανοδική κίνηση: 12,3% «πολύ πιθανό» (από 9,6% τον Μάρτιο), 7,4% «αρκετά πιθανό» (από 5,8%), με συνολικό θετικό ποσοστό 19,7% (από 15,4%). Το «καθόλου πιθανό» υποχωρεί στο 67% (από 69,6%). Και πάλι βέβαια, δύο στους τρεις Ελληνες δηλώνουν ότι σε καμία περίπτωση δεν θα ψήφιζαν ένα κόμμα υπό τον πρώην Πρωθυπουργό. Η ανάκαμψη πιθανότατα αντανακλά την πιο συγκεκριμένη εικόνα του εγχειρήματος: ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη πριν το Πάσχα ότι το κόμμα του θα ιδρυθεί τον Σεπτέμβριο, δίνοντας χρονοδιάγραμμα μετά από μήνες αναμονής. Ο συνδυασμός χρονικού ορίζοντα και εσωτερικής πολιτικής ατζέντας (ΟΠΕΚΕΠΕ, κράτος δικαίου) φαίνεται να επαναφέρει κάποιους ψηφοφόρους στο «παιχνίδι Τσίπρα».

Η δυνητική ψήφος για την πολιτική κίνηση της Μαρίας Καρυστιανού σημειώνει υποχώρηση στο «πολύ πιθανό» (10% από 12,6%) αλλά μικρή άνοδο στο «αρκετά πιθανό» (11,1% από 9,6%) — συνολικό θετικό ποσοστό 21,1% (από 22,2%), ουσιαστικά σταθερό.

Ωστόσο, η εσωτερική σύνθεση της στήριξης αλλάζει: λιγότεροι «σκληροί» υποστηρικτές, περισσότεροι «ήπιοι» — ένα μοτίβο που συνήθως υποδηλώνει μετάβαση από το ενθουσιώδες στάδιο (προσδοκία) στο ώριμο στάδιο (σύγκριση με εναλλακτικές). Στο σενάριο ψηφοδελτίου, η Καρυστιανού συγκεντρώνει 9,4% — ελαφρώς χαμηλότερα από τον Τσίπρα.

Υποθετικό σενάριο με άλλους αρχηγούς

Η κλασική πλέον ερώτηση της έρευνας της RealPolls για το σενάριο στο οποίο όλα τα κόμματα είχαν διαφορετικούς αρχηγούς επιβεβαιώνει ευρήματα προηγούμενων μηνών.

Η ΝΔ χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποχωρεί ελαφρά στο 23,7% (από 24,6% στην πρόθεση), μια πτώση 0,9 μονάδων που υποδηλώνει ισχυρό κομματικό πυρήνα.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ αντιθέτως εκτινάσσεται στο 17,5% (από 10,4%), επιβεβαιώνοντας ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης συνεχίζει να υποαποδίδει ως αρχηγός του κόμματός του. Ο ΣΥΡΙΖΑ πηγαίνει στο 6,7% (από 3,8%). Το ΚΚΕ σχεδόν ίδιο στο 5,3% (από 5,4%). Η Ελληνική Λύση υποχωρεί στο 3,6% (από 5,8%).

Η Πλεύση Ελευθερίας, χωρίς την κυρία Κωνσταντοπούλου, εξαϋλώνεται στο 0,7% (από 6,1%) — το πιο ακραίο εύρημα, επιβεβαιώνοντας τον έντονο προσωποκεντρικό χαρακτήρα της.

Πρόωρες εκλογές

Στην ερώτηση αν η προσφυγή σε πρόωρες εκλογές θα βοηθούσε τη χώρα, η κοινωνία είναι διχασμένη: 51,1% απαντά θετικά (33,3% «σίγουρα ναι», 17,8% «μάλλον ναι») και 43,1% αρνητικά (21,8% «μάλλον όχι», 21,3% «σίγουρα όχι»). Η πλειοψηφία υπέρ των εκλογών είναι υπαρκτή αλλά μικρή — σαφώς εντός δειγματοληπτικού σφάλματος αν δούμε τα «μάλλον» και των δύο πλευρών. Το εύρημα στηρίζει το αίτημα του Ανδρουλάκη (που διατύπωσε ξανά στη συζήτηση της 16ης Απριλίου για το κράτος δικαίου) χωρίς ωστόσο να του δίνει αδιαμφισβήτητη νομιμοποίηση. Η εικόνα θυμίζει το παράδοξο: η κόπωση για την κυβέρνηση είναι πραγματική, αλλά η εμπιστοσύνη στην εναλλακτική περιορισμένη. Οι πολίτες θέλουν αλλαγή –αλλά δεν γνωρίζουν αν οι πρόωρες εκλογές θα την παραγάγουν.

Το κριτήριο της ψήφου

Στην ερώτηση για το κριτήριο ψήφου στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν αυτές, η κατάταξη είναι επίσης ενδιαφέρουσα: πρώτη με 35,5% είναι η οικονομία και η καθημερινότητα (πληθωρισμός, μισθοί, φόροι), δεύτερη με 33,9% η διαφάνεια και η διαφθορά. Η πολιτική σταθερότητα ακολουθεί στο 18,2%, ενώ η ιδεολογική ταύτιση καταλαμβάνει μόλις το 8,7%. Πρόκειται για μια αξιοπρόσεκτη εξέλιξη. Η ακρίβεια και η διαφθορά συγκεντρώνουν αθροιστικά σχεδόν το 70% του εκλογικού σώματος. Η πολιτική σταθερότητα, που ιστορικά συνιστά ατού της ΝΔ, έχει υποχωρήσει ως κριτήριο. Μια ερμηνεία είναι ότι ίσως για πρώτη φορά η «σταθερότητα» της ΝΔ έχει αποκτήσει και αρνητική χροιά, λόγω της πολυετούς διακυβέρνησης και της κόπωσης του εκλογικού σώματος. Εφόσον ο προεκλογικός αγώνας διεξαχθεί με τέτοια ζυγίσματα –ακρίβεια ή και διαφθορά– και και όχι στο πεδίο «σταθερότητα ή χάος», θα κριθεί σε πεδία που δυσκολεύουν την κυβέρνηση.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Ένα άλλο επιμέρους πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι η απόρριψη από τους πολίτες του αφηγήματος που εξυφάνθηκε πρόσφατα από κυβερνητικούς αξιωματούχους για τον πολιτικά παράξενο ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ –θέση στην οποία επιμένει, για παράδειγμα, ο υπουργός Υγείας και αντιπρόεδρος της ΝΔ, Αδωνις Γεωργιάδης. Στην ερώτηση αν συμφωνούν ότι «η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παίζει πολιτικά παιχνίδια» στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, μόλις το 23,7% συμφωνεί (11,6% «συμφωνώ» και 12,1% «μάλλον συμφωνώ»), ενώ το 66,6% διαφωνεί: εντυπωσιακά, το 57,9% επιλέγει το κατηγορηματικό «διαφωνώ».

Το εύρημα έχει ενδεχομένως στρατηγική σημασία. Η κυβερνητική παράταξη επέλεξε να μεταφέρει ένα μέρος της υπερασπιστικής γραμμής στη νομιμοποίηση του ερευνητικού οργάνου — μια τακτική που θεωρητικά λειτουργεί σε ψηφοφόρους που εμπιστεύονται τη ΝΔ και δυσπιστούν προς τους υπερεθνικούς θεσμούς. Στην πράξη, όμως, η δεξαμενή στην οποία η στρατηγική «πιάνει» είναι μικρότερη του 24% — δηλαδή κάτω από τη δημοσκοπική βάση της ίδιας της ΝΔ.

Το ρουσφέτι

Από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι οι απαντήσεις στην ερώτηση για την προσωπική εμπειρία πολιτικής διαμεσολάβησης, του λεγόμενου ρουσφετιού, το οποίο επανήλθε με εμφατικό τρόπο στη δημόσια σφαίρα μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις με τους εμπλεκόμενους πολιτικούς στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ: Eνα 9,4% των ερωτηθέντων δηλώνει ευθέως ότι το έχει χρησιμοποιήσει προσωπικά, ένα 29,2% ότι το έχει χρησιμοποιήσει κάποιος δικός του· συνολικά, σχεδόν τέσσερις στους δέκα πολίτες (38,6%) έχουν άμεση εμπειρία από το ρουσφέτι και το δηλώνουν. Το 59,1% απαντά αρνητικά.

Το σχεδόν 40% είναι εντυπωσιακό όχι τόσο ως αριθμός καθαυτός (το φαινόμενο είναι γνωστό) αλλά ως αυθόρμητη παραδοχή σε έρευνα. Οι πολίτες δηλαδή δεν θεωρούν πλέον την προσφυγή σε πολιτικό για παρέμβαση ως κάτι που πρέπει να αρνηθούν — πρόκειται για μια κανονικοποιημένη πρακτική, με μηδαμινό ηθικό κόστος. Τα ζητήματα για τα οποία γίνεται η διαμεσολάβηση είναι επίσης αποκαλυπτικά: πρώτη η στρατιωτική θητεία με 13,7%, δεύτερη η πρόσληψη/μετάθεση στο Δημόσιο με 12,7%, τρίτο το ραντεβού σε νοσοκομείο με 6,5%.

Ακολουθούν η εγγραφή σε σχολείο / πανεπιστήμιο (2,9%), η επιδότηση (2%), το φορολογικό (1,3%), η οικοδομική άδεια (1,1%) και η δικαστική υπόθεση (0,5%).

Η κατάταξη αποκαλύπτει δύο πολύ διαφορετικά είδη «ρουσφετιού»: ένα κρατικιστικό-ατομικό (στρατός, Δημόσιο, νοσοκομείο) που αφορά προνόμια από το Δημόσιο, και ένα οικονομικό-συμφεροντολογικό (επιδοτήσεις, οικοδομή, φορολογικά) που είναι πολύ πιο περιορισμένο — είτε επειδή γίνεται λιγότερο, είτε επειδή ομολογείται λιγότερο εύκολα.

Το 92,9% υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη και την ασυλία των υπουργών

Επίσης αξιοσημείωτο κεφάλαιο της έρευνας είναι αυτό που αφορά τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις —εκεί όπου η διχαστική ελληνική πολιτική παραδόξως συναντά ισχυρές πλειοψηφίες συναίνεσης. Η αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη και την ασυλία των υπουργών συγκεντρώνει το εκπληκτικό 92,9% θετικών απαντήσεων (84,7% «σίγουρα ναι» και 8,2% «μάλλον ναι»), με μόλις 4,6% να αντιτίθεται. Στο πλαίσιο της επικείμενης ψηφοφορίας της 22ης Απριλίου για την άρση ασυλίας 13 βουλευτών της ΝΔ στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, το εύρημα λειτουργεί ως μια σχεδόν ομόφωνη εντολή: οι πολίτες δεν θέλουν πλέον το καθεστώς ειδικής προστασίας.

Στον αντίποδα πάντως, η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 16 που απαγορεύει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια εξακολουθεί να διχάζει: συγκεντρώνει μεν θετική πλειοψηφίαστο 51,8% υπέρ (34,6% και 17,2%) αλλά ένα 41,9% τάσσεται κατά.

Η καθιέρωση ανώτατου αριθμού θητειών για αιρετούς αξιωματούχους συγκεντρώνει 83,8% (64,2% «σίγουρα ναι» και 19,6% «μάλλον ναι»), ενώ η μείωση των βουλευτικών εδρών από 300 σε 240 εγκρίνεται από ένα 71,6% (50,7% και 20,9%). Η αναθεώρηση του άρθρου 103 περί μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων φτάνει στο 66,6% (48,4% + 18,2%).

Οι πολίτες δηλαδή ζητούν μεταρρυθμίσεις που θίγουν κεντρικά κεκτημένα του πολιτικού και δημοσίου τομέα — λιγότεροι βουλευτές, όρια θητειών, τέλος στη μονιμότητα, άρση της προστασίας υπουργών. Πρόκειται για ατζέντα που, αν αξιοποιηθεί πολιτικά, μπορεί να απογειώσει είτε μια κυβέρνηση που δεσμεύεται να την υλοποιήσει είτε ένα «νέο κόμμα» που τη θέτει ως σημαία. Η πρόκληση είναι ακριβώς αυτή: η ατζέντα υπάρχει, το ποιος θα την εκπροσωπήσει παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Η κατεύθυνση της χώρας

Η ερώτηση σχετικά με την κατεύθυνση της χώρας παράγει ένα καθαρό αποτέλεσμα: 67,2% πιστεύει ότι η Ελλάδα κινείται «μάλλον προς τη λάθος κατεύθυνση», έναντι μόλις 30,1% που πιστεύει το αντίθετο. Δύο στους τρεις πολίτες είναι δυσαρεστημένοι με τη συνολική πορεία.

Ο αριθμός αυτός περιγράφει μια επιπλέον ποιοτική δυσκολία για το κυβερνητικό κόμμα των δύο θητειών. Το γεγονός ότι η ΝΔ διατηρεί 30,6% στην πρόβλεψη αποτελέσματος παρά μια τέτοια εικόνα «λάθους δρόμου» είναι μεν μια δύναμη της κυβέρνησης, αλλά και μια αδυναμία της αντιπολίτευσης.

Στην πρόθεση ψήφου η Νέα Δημοκρατία μετρήθηκε στο 24,4%, σημειώνοντας άνοδο άνω της μονάδας σε σύγκριση με την έρευνα του Δεκεμβρίου και καταγράφοντας το καλύτερο ποσοστό της από τον περασμένο Ιούνιο (27%).

«Αν είχαμε εκλογές την επόμενη Κυριακή ποιο κόμμα θα ψηφίζατε;»

Στην πρόβλεψη αποτελέσματος το κυβερνών κόμμα μετρήθηκε στο 28,7%, σημειώνοντας οριακή άνοδο από τον Δεκέμβριο. Τα συγκεκριμένο ποσοστό είναι πάνω από την επίδοση των ευρωεκλογών του Ιουνίου 2024 (28,31%), αλλά κάτω από τα ποσοστά της ΝΔ στις δίδυμες βουλευτικές εκλογές του 2023.

Είναι χαρακτηριστικό ότι και στην πρόθεση ψήφου και στην πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου εμφανίζεται ξανά δεύτερο, με 9,2% και 13,6% αντίστοιχα, ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υποχωρεί τρίτο με 7,8% και 10,3%, καταγράφοντας σημαντικές απώλειες σε σύγκριση με την έρευνα του Δεκεμβρίου (9,4% και 12,5%).

• Νέα Δημοκρατία: 28,7%
• ΣΥΡΙΖΑ: 5,3%
• ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ: 10,3%
• ΚΚΕ: 7,7%
• Ελληνική Λύση: 9%
• Πλεύση Ελευθερίας: 13,6%
• Νίκη: 0,8%
• Νέα Αριστερά: 1,6%
• Σπαρτιάτες: 0,9%
• Κίνημα Δημοκρατίας: 1,2%
• Φωνή Λογικής: 4,3%
• ΜέΡΑ25: 4,5%
• Άλλο κόμμα: 12,2%

Η προσδοκία για κάτι νέο

Όταν το ερώτημα μεταφέρεται στο ποιος μπορεί να αλλάξει την πορεία της χώρας, το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτώμενων στρέφεται προς την ιδέα ενός νέου κόμματος.

Η σημερινή κυβέρνηση συγκεντρώνει σαφώς χαμηλότερη εμπιστοσύνη ως φορέας βελτίωσης της κατάστασης, ενώ ακόμη μικρότερη απήχηση καταγράφουν τόσο η αξιωματική αντιπολίτευση όσο και τα υπόλοιπα υφιστάμενα κόμματα.

Ρήγμα εμπιστοσύνης με το πολιτικό σύστημα

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η πλειοψηφία των πολιτών αντιμετωπίζει με καχυποψία το σημερινό πολιτικό σύστημα.

Μόλις περίπου ένας στους τρεις δηλώνει ότι το εμπιστεύεται, ενώ τα δύο τρίτα εκφράζουν ανοιχτή δυσπιστία. Πρόκειται για μια τάση που δεν αφορά απλώς κυβερνητικές επιλογές, αλλά αγγίζει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας της πολιτικής ζωής.

Η απήχηση Τσίπρα – Καρυστιανού

Στο ερώτημα που τέθηκε για το πόσο πιθανό είναι να ψηφίσουν ένα κόμμα του οποίου θα είναι αρχηγός ο Αλέξης Τσίπρας, οκτώ στους δέκα απάντησαν αρνητικά (67,9% «σίγουρα όχι» και 12,3% «μάλλον όχι»), ενώ το ταβάνι για τον πρώην πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ υποχωρεί στο 16% (4,6% «σίγουρα ναι» και 11,4% «μάλλον ναι») από το 21,7% της αντίστοιχης έρευνας του περασμένου Δεκεμβρίου.

Στο ίδιο ερώτημα για την Μαρία Καρυστιανού , δύο στους τρεις απάντησαν αρνητικά (52% «σίγουρα όχι» και 14,1% «μάλλον όχι»), ενώ ένας στους τέσσερις απάντησαν θετικά (9,3% «σίγουρα ναι» και 18,3% «μάλλον ναι»). Η κα Καρυστιανού προηγείται για την πρωθυπουργία, τόσο απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, όσο και απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα.

Το ΠΑΣΟΚ είναι στο 9,7% και ακολουθούν η Ελληνική Λύση με 7,1%, το ΚΚΕ με 5,9%, η Πλεύση Ελευθερίας με 5,8%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 5,6% και η Φωνή της Λογικής με 3,8%. Δεν έχω αποφασίσει απαντά το 20,4%.

Στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, η ΝΔ καταγράφεται στο 27,9% και έπονται το ΠΑΣΟΚ με 13,8%, η Ελληνική Λύση με 10,8% και η Πλεύση Ελευθερίας με 9,5%, ΣΥΡΙΖΑ με 7,9% και το ΚΚΕ με 7,6%. Το ΜέΡΑ25 συγκεντρώνει 6,3% και η Φωνή της Λογικής 5,3%. Άλλο κόμα λέει το 4,2%.

Αναφορικά με τα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ, το 38,7% των πολιτών τα κρίνει είτε «πολύ θετικά», είτε «μάλλον θετικά», ενώ ένα 54,4% τα κρίνει «πολύ αρνητικά» και «μάλλον αρνητικά».

Σε ερώτηση «Πιστεύετε ότι τα οικονομικά μέτρα που ανακοινώθηκαν θα βελτιώσουν την καθημερινότητά σας;», η πλειονότητα απαντά «όχι». Συγκεκριμένα, «μάλλον όχι» λέει το 26,6% ενώ το 47% απαντά «σίγουρα όχι». «Σίγουρα ναι» λέει το 6% και «μάλλον ναι» το 16,8%.

Σε ερώτηση «πόσο πιθανό είναι να ψηφίσετε έναν κομματικό φορέα του οποίου αρχηγός θα είναι ο Αλέξης Τσίπρας;», οι ερωτηθέντες εμφανίζονται αρνητικοί καθώς το 64,5% απαντά «καθόλου πιθανό». Το 12,7% λέει «πολύ πιθανό», το 9,1% «αρκετά πιθανό» και το 11,1% «λίγο πιθανό».

Στην αντίστοιχη ερώτηση για τον Αντώνη Σαμαρά το 72,6% απάντησε ότι δεν είναι καθόλου πιθανό να τον ψηφίσει. Μόλις το 3,2% δήλωσε ότι είναι «πολύ πιθανό» να ψηφίσει ένα κόμμα υπό τον κ. Σαμαρά και άλλο ένα 7% ότι είναι «αρκετά πιθανό». «Λίγο πιθανό» δήλωσε το 15%.

Η κάλυψη των βασικών αναγκών φαίνεται να είναι το μείζον ζήτημα που απασχολεί τους πολίτες, οι οποίοι δηλώνουν κατά 32,9% δηλώνουν ότι το εισόδημά τους «καλύπτει τις βασικές ανάγκες, αλλά με δυσκολία». Το 32% απάντησε «καλύπτει τις βασικές ανάγκες χωρίς όμως να σας περισσεύει για αποταμίευση», ενώ το 18,2% λέει ότι το εισόδημα «δεν καλύπτει ούτε τις βασικές καθημερινές ανάγκες». Το 12,1% δήλωσε «καλύπτει τις ανάγκες και περισσεύει λίγο για αποταμίευση».

Τέλος σε ερώτηση «Αν αλλάξει η παρούσα κυβέρνηση, πιστεύετε ότι θα βελτιωθεί η οικονομική σας κατάσταση και οι συνθήκες διαβίωσης σας», οι πολίτες απάντησαν: Το 9,4% «σίγουρα θα βελτιωθεί», το 26,4% «μάλλον θα βελτιωθεί», το 17,6% «θα μείνει σταθερή», το 15,4% «μάλλον θα χειροτερέψει», το 14,1% «σίγουρα θα χειροτερέψει» και το 17% «δεν γνωρίζω/δεν απαντώ».

Αντιθέτως ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στο 5% στην εκτίμηση αποτελέσματος. Εκτός βουλής φαίνεται να μένουν η Φωνή Λογικής καθώς και η Νίκη, αφού δεν καταφέρνουν αν ξεπεράσουν το 3%.

Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ είναι στο 27,7%, η Πλεύση με 14,1% ενώ το ΠΑΣΟΚ τρίτο με 9,2%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,4%, η Ελληνική Λύση με 5,3% και ο ΣΥΡΙΖΑ στο 3,7%. Οι αναποφάσιστοι τοποθετούνται στο 14,8% των ερωτηθέντων.

Τι θα ψήφιζαν οι πολίτες αν τα κόμματα είχαν διαφορετικούς αρχηγούς

Σε αυτό το σενάριο, η ΝΔ παραμένει παραμένει πρώτη αλλά με 24%. Το ΠΑΣΟΚ χωρίς τον Νίκο Ανδρουλάκη θα βρισκόταν στο 17,1%. Η Πλεύση Ελευθερίας χωρίς την Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν θα έμπαινε καν στη Βουλή καθώς συγκεντρώνει μόλις 2,8%.

Ο ΣΥΡΙΖΑ χωρίς τον Σωκράτη Φάμελλο θα ανέβαινε στην τρίτη θέση με 8,4%.

Στο ερώτημα πού οφείλεται η αδυναμία της αντιπολίτευσης να απειλήσει δημοσκοπικά την κυβέρνηση, η πλειοψηφία (63,5%) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι λείπουν ηγετικές προσωπικότητες, το 44,2% το αποδίδει στην έλλειψη προτάσεων.

Μάλιστα, στην ερώτηση που αφορούσε το κατά πόσο θα ψήφιζε κανείς έναν νέο κομματικό φορέα, το 36% θεωρεί πως είναι πολύ ή αρκετά πιθανό να ψήφιζε ένα νέο κόμμα στον κεντροαριστερό-αριστερό χώρο ενώ το 33% θα ψήφιζε ένα νέο κόμμα στα δεξιά και κεντροδεξιά του πολιτικού φάσματος.

Ο νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, καταλαμβάνουν τις δύο πρώτες θέσεις στην πρόθεση ψήφου. Ο πρώτος συγκεντρώνει ποσοστό 25,6% και ο δεύτερος 23%, ενώ τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 26,4% και 24,6% μετά την κατανομή της αδιευκρίνιστης ψήφου.

Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Άννα Διαμαντοπούλου με 19,4%, ενώ ο Παύλος Γερουλάνος ακολουθεί με 18,5%. Η Νάντια Γιαννακοπούλου και ο Μιχάλης Κατρίνης φαίνεται να μένουν πίσω, με 3,8% και 3,7% αντίστοιχα.

Ποιος υποψήφιος μπορεί να ξανακάνει το ΠΑΣΟΚ κυβέρνηση;

Στο ερώτημα «Ποιος από τους υποψηφίους για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σας κάνει να αισθάνεστε περισσότερο σίγουροι ότι μπορεί να ξανακάνει το ΠΑΣΟΚ κυβέρνηση;», ο Χάρης Δούκας προηγείται με διαφορά 10 μονάδων του Νίκου Ανδρουλάκη: το 50,6% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι ο κ. Δούκας μπορεί να κερδίσει την εξουσία, ενώ για τον κ. Ανδρουλάκη το αντίστοιχο ποσοστό είναι 40,2%.

Προβάδισμα Δούκα έναντι του Ανδρουλάκη στον β’ γύρο

Όσον αφορά στις εκτιμήσεις για τον δεύτερο γύρο, ο Χάρης Δούκας έχει ένα ελαφρύ προβάδισμα έναντι του Νίκου Ανδρουλάκη.

Πηγή: iefimerida.gr