Σε πένθος έχει βυθιστεί όλη η Ισπανία μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα που στοίχησε τη ζωή σε τουλάχιστον 39 ανθρώπους. Μέχρι αυτή τη στιγμή τα αίτια της τραγωδίας παραμένουν αδιευκρίνιστα με δεκάδες οικογένεις να ψάχνουν απαντήσεις στα συντρίμμια των αμαξοστοιχιών.

Το ατύχημα συνέβη σε ένα ευθύγραμμο τμήμα των γραμμών και ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε το χαρακτήρισε «εξαιρετικά παράξενο». Την ίδια ώρα, η σιδηροδρομική εταιρεία Iryo – που διαχειρίζεται την αμαξοστοιχία που αρχικά εκτροχιάστηκε – κάνει λόγο για το «σχετικά νέο» τρένο που κατασκευάστηκε το 2022 κι επιθεωρήθηκε πριν από τέσσερις ημέρες.

Ωστόσο το απόγευμα της Δευτέρας, οι ερευνητές εντόπισαν στον τόπο του δυστυχήματος έναν σπασμένο αρμό (αμφιδέτη) στις σιδηροτροχιές, σύμφωνα με μια πηγή που ενημερώθηκε για τα αρχικά ευρήματα.

Απαντήσεις στις ράγες

Όπως αποτυπώνεται στο σχεδιάγραμμα του Reuters, η πορεία που διέγραψε η – προερχόμενη από το νότο – αμαξοστοιχία της Iryo, δείχνει πως εκτροχιάστηκαν τα τρία πίσω βαγόνια της, τα οποία έπεσαν πάνω στα πρώτα βαγόνια της εκ του βορρά διερχόμενης αμαξοστοιχίας της Alvia, σπρώχνοντάς τα προς το χαντάκι με βάθος 5 μέτρα.

Οι περισσότεροι νεκροί ταξίδευαν με την αμαξοστοιχία από Μαδρίτη και όχι με αυτή που αρχικά εκτροχιάστηκε.

Το τρένο της Alvia – πρόκειται για τα τρένα υψηλής ταχύτητας της δημόσιας εταιρείας σιδηροδρόμων Renfe – είχε ξεκινήσει από τη Μαδρίτη με κατεύθυνση προς την Ανδαλουσία ενώ αυτό της Iryo είχε ξεκινήσει από τη Μάλαγα με κατεύθυνση προς την πρωτεύουσα.

Δεν ευθύνεται ανθρώπινο λάθος

Οι αρχές σημειώνουν πως μεταξύ του πρώτου εκτροχιασμού και της πρόσκρουσης μεσολάβησε ένα διάστημα 20 δευτερολέπτων, το οποίο χαρακτηρίζεται πολύ μικρό για να προλάβει να ενεργοποιηθεί το αυτόματο σύστημα πέδησης.

Ο επικεφαλής της Renfe, Άλβαρο Φερνάντες Ερέδια, είπε ότι το ανθρώπινο λάθος είχε πρακτικά αποκλειστεί. «Πρέπει να ήταν κάποιο είδος βλάβης στο τροχαίο υλικό ή στην υποδομή, και αυτό θα χρειαστεί χρόνο» για να διερευνηθεί, σημείωσε.

Ο άνθρωπος που φαίνεται να είδε με τα μάτια του τι ακριβώς συνέβη, ο 27χρονος οδηγός της αμαξοστοιχίας της Alvia, είναι δυστυχώς μεταξύ των θυμάτων, όπως ενημέρωσε ο επικεφαλής της Renfe.

Η αμαξοστοιχία της Iryo, που αρχικά εκτροχιάστηκε, μετέφερε περίπου 300 άτομα και μόλις είχε αναχωρήσει από την πόλη της Κόρδοβα. Η ταχύτητά του τη στιγμή του ατυχήματος ήταν 110 χλμ/ώρα, πολύ κάτω από το μέγιστο όριο των 250 χλμ/ώρα σε αυτό το τμήμα.

Η αμαξοστοιχία της Alvia στην αντίθετη κατεύθυνση, μετέφερε 187 άτομα και ταξίδευε με 205 χλμ/ώρα. Στα εκτροχιασμένα της βαγόνια επέβαιναν 37 άτομα στο πρώτο και 16 στο δεύτερο. Οι περισσότεροι νεκροί και τραυματίες προέρχονταν από τα δύο πρώτα βαγόνια της Alvia.

Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε δήλωσε ότι το Iryo ήταν ηλικίας μικρότερης των τεσσάρων ετών και ότι οι σιδηροδρομικές γραμμές είχαν ανακαινιστεί πλήρως τον περασμένο Μάιο με επένδυση 700 εκατομμυρίων ευρώ (813,5 εκατομμύρια δολάρια). Η Iryo δήλωσε ότι το τρένο επιθεωρήθηκε τελευταία φορά στις 15 Ιανουαρίου.

Ο φθαρμένος αμφιδέτης

Το απόγευμα της Δευτέρας, οι ερευνητές στο πεδίο εντόπισαν κάτι που ίσως αποδειχθεί σημαντικό για τη διελεύκανση της τραγωδίας. Πρόκειται για έναν σπασμένο αρμό στις σιδηροτροχιές, σύμφωνα με μια πηγή που ενημερώθηκε για τα αρχικά ευρήματα.

Οι τεχνικοί που έσπευσαν στο σημείο και αναλύουν τις ράγες είδαν κάποια φθορά στον αρμό (τον λεγόμενο αμφιδέτη) που ενώνει δύο σιδηροδρομικές ράγες και αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα υπήρχε εδώ και κάποιο καιρό, είπε η πηγή. Διαπίστωσαν ότι ο ελαττωματικός αμφιδέτης δημιουργούσε ένα κενό ανάμεσα στα δύο τμήματα της σιδηροτροχιάς, το οποίο διευρύνθηκε καθώς τα τρένα συνέχιζαν να την χρησιμοποιούν, αναφέρει σε αποκλειστικό ρεπορτάζ του το πρακτορείο Reuters.

Η πηγή, που ζήτησε να μην κατονομαστεί επειδή το θέμα είναι πολύ ευαίσθητο, είπε ότι οι τεχνικοί πιστεύουν πως ο ελαττωματικός αρμός είναι το κλειδί για να βρεθεί η ακριβής αιτία του δυστυχήματος. Η Επιτροπή Έρευνας Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF) της Ισπανίας, που έχει αναλάβει την έρευνα, δεν απάντησε στο αίτημα για κάποιο σχόλιο.

Ο Άλβαρο Φερνάντεθ Ερέδια, ο πρόεδρος της Renfe, της διαχειρίστριας εταιρείας του δεύτερου τρένου, είπε στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena Ser ότι ακόμη είναι πολύ νωρίς για να μιλήσει για τα αίτια. Σχολίασε μόνο ότι οι συνθήκες ήταν «παράξενες» και ότι ουσιαστικά έχει αποκλειστεί το ανθρώπινο λάθος.

Το OPEN και ο δημοσιογράφος Γιάννης Ζιάκας βρέθηκαν στον σταθμό του Ρουφ από τον οποίο περνάνε τόσο αμαξοστοιχίες του προαστιακού όσο και intercity επιβατικές -αλλά και εμπορευματικές. Μάλιστα, όπως φαίνεται κανένα από τα τρία φανάρια στον σταθμό δεν λειτουργεί.

Στον σταθμό του Ρουφ δεν υπάρχει καν μόνιμος σταθμάρχης.

Κοντά στον σταθμό Λεύκα του Προαστιακού στον Πειραιά, πρόσφατα, η μπάρα της διάβασης κόπηκε. Αντί όμως να αντικατασταθεί, κολλήθηκε… Ακόμα και αυτό, σύμφωνα με τους κατοίκους, έγινε μετά από αρκετές ημέρες. Και οι φθορές δεν σταματούν εκεί.

Στον Πειραιά υπάρχει ένα κλειδί, στην κορυφή του οποίου υπάρχει ένας κλωβός -ο οποίος υποτίθεται πως είναι φωτιζόμενος και δείχνει και την κατεύθυνση των γραμμών στα διερχόμενα τρένα. Όπως φαίνεται από το βίντεο του OPEN που βρέθηκε στο σημείο, έχει λεηλατηθεί. Το πορτάκι του έχει σπάσει, ενώ στο ντουί -στο οποίο υποτίθεται πως υπήρχε η λάμπα- αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τίποτα…

• Τα προβλήματα, όμως, επεκτείνονται και εκτός Αττικής. Στο Πήλιο, στη διαδρομή Άνω Λεχώνια – Μηλιές, τα όσα καταγγέλλει ο πρώην σταθμάρχης του Βόλου σοκάρουν:

«Δεν υπάρχει ραδιοτηλεφωνική κάλυψη της αμαξοστοιχίας με τον σταθμό. Όπου πιάνει το κινητό τηλέφωνο του καθενός. Πρέπει, λοιπόν, για να επικοινωνήσει η Αθήνα, ο ρυθμιστής κυκλοφορίας ή ο οποιοσδήποτε, να μάθει ποιος είναι ο μηχανοδηγός και να τον πάρει τηλέφωνο αν πιάνει το κινητό του, αν οτιδήποτε συμβεί», είπε μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3.

• Και στην Πάτρα, ο προαστιακός θα λειτουργήσει ξανά εν μέσω σοβαρών καταγγελιών από σιδηροδρομικούς.

«Δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική ανάταξη της γραμμής από το 1959 που μπήκαν αυτά τα σίδερα όταν αλλάξαμε από τον ατμό και πήγαμε στο πετρέλαιο», καταγγέλλει ο Σταύρος Πήλιος, γραμματέας Σιδηροδρομικών Πελοποννήσου.

Στην Πάτρα οι ισόπεδες διαβάσεις του τρένου είναι όλες αυτόματες εκτός από αυτή που βρίσκεται μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Ανδρέα όπου είναι χειροκίνητη και υπάρχει άνθρωπος 24 ώρες το 24ωρο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Νίκου Γιαπρακά για το OPEN.

Τέλος, σημειώνεται πως η επαναλειτουργία του προαστιακού σιδηρόδρομου, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις, θα γίνει με μείωση της ταχύτητας στα 80 ή 100 χιλιόμετρα στα σημεία χωρίς σηματοδότηση, με δύο μηχανοδηγούς καθώς και με έναν συνοδό σε κάθε αμαξοστοιχία.