Τέσσερις εβδομάδες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ανέστειλαν την εκστρατεία βομβαρδισμών τους εναντίον του Ιράν, καμία συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί για τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει προκαλέσει τις μεγαλύτερες διαταραχές που έχουν ποτέ σημειωθεί στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Το Ιράν εμποδίζει σχεδόν όλες τις θαλάσσιες μεταφορές από τον Κόλπο εκτός από τις δικές του για περισσότερο από δύο μήνες. Τον περασμένο μήνα οι ΗΠΑ επέβαλαν τον δικό τους αποκλεισμό πλοίων από ιρανικά λιμάνια.

Ο Τραμπ δήλωσε χθες Παρασκευή πως «δεν είναι ικανοποιημένος» από την τελευταία πρόταση του Ιράν, χωρίς να λέει με λεπτομέρειες σε ποια στοιχεία της πρότασης εναντιώνεται.

«Ζητάνε πράγματα με τα οποία δεν μπορώ να συμφωνήσω», είπε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Η Ουάσινγκτον έχει πει κατ΄επανάληψη ότι δεν πρόκειται να τελειώσει τον πόλεμο χωρίς μία συμφωνία που θα εμποδίζει διά παντός το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο — αυτός ήταν και ο κύριος στόχος που επικαλέστηκε ο Τραμπ όταν εξαπέλυσε τα πλήγματα τον Φεβρουάριο εν μέσω συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Το Ιράν υποστηρίζει πως το πυρηνικό πρόγραμμά του είναι ειρηνικό.

Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει θέματα εμπιστευτικής διπλωματίας, ο υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι η Τεχεράνη πιστεύει πως η τελευταία πρότασή της να μετατεθούν οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο συνιστά σημαντική μετατόπιση με σκοπό να διευκολυνθεί η επίτευξη συμφωνίας.

Με βάση την πρόταση, ο πόλεμος θα τελειώσει με εγγύηση ότι το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτεθούν ξανά. Το Ιράν θα ανοίξει τα στενά, και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό τους.

Μελλοντικές συνομιλίες θα διεξαχθούν στη συνέχεια για περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων, με το Ιράν να απαιτεί από την Ουάσινγκτον να αναγνωρίσει το δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς, ακόμη κι αν συμφωνήσει να το αναστείλει.

«Με βάση αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματεύσεις για το πιο περίπλοκο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος μεταφέρονται στο τελικό στάδιο προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πιο πρόσφορο κλίμα», είπε ο αξιωματούχος.

Το Reuters και άλλοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί μετέδωσαν ήδη την περασμένη εβδομάδα πως η Τεχεράνη πρότεινε να ανοίξει τα στενά πριν από την επίλυση ζητημάτων που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα — ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι αυτό το νέο χρονοδιάγραμμα έχει τώρα παρουσιαστεί σε επίσημη πρόταση που διαβιβάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω μεσολαβητών.

Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε ποιος θα το παραλάβει, απάντησε μόνο «οι δικοί μας».

«Όχι. Όχι στρατεύματα», είπε. «Θα πάμε εκεί και θα το πάρουμε μαζί τους, και μετά θα το μεταφέρουμε. Θα το πάρουμε μαζί, γιατί μέχρι τότε θα έχουμε μια συμφωνία και δεν υπάρχει λόγος για μάχες όταν υπάρχει συμφωνία. Ωραίο, έτσι; Είναι καλύτερο. Θα το είχαμε κάνει με τον άλλο τρόπο αν έπρεπε».

Είπε ότι το υλικό θα μεταφερθεί στις ΗΠΑ.

«Οι δικοί μας, μαζί με τους Ιρανούς, θα συνεργαστούν για να το πάρουν. Και μετά θα το πάρουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.

Ο πρόεδρος είπε επίσης ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να σταματήσει να υποστηρίζει τρομοκρατικές ομάδες-αντιπροσώπους, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.

Όταν ρωτήθηκε πότε θα ανακοινώσει τη συμφωνία, ο κ. Τραμπ είπε ότι οι δύο πλευρές θα συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο και ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τον αποκλεισμό «μέχρι να το πετύχουμε».

Η Γερμανία και η Πολωνία, που για καιρό αρκούνταν να βρίσκονται κάτω από την πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ, μετά τις σκέψεις του Τραμπ για την κατάκτηση της Γροιλανδίας, δέχτηκαν με ενθουσιασμό τις προτάσεις της Γαλλίας για επέκταση της στρατηγικής αποτρεπτικής δύναμης της χώρας σε ολόκληρη την ήπειρο.   

Η Κίνα και η Ρωσία, αμφότερες μακροχρόνια μέλη του αποκλειστικού κλαμπ των πυρηνικά εξοπλισμένων χωρών, έχουν εκφράσει ανησυχία για τον κίνδυνο διάδοσης των όπλων στην Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, ακόμη και ενώ αναβαθμίζουν τα δικά τους οπλοστάσια.

Οι ΗΠΑ, η μόνη χώρα που έχει χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο εναντίον αμάχου πληθυσμού, εξετάζουν το ενδεχόμενο επιστροφής στις δοκιμές ατομικών βομβών, προκειμένου να συμμορφωθούν με εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, μετά από μια παύση άνω των τριών δεκαετιών.

Την ίδια εβδομάδα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έθεσε τελεσίγραφο στην ηγεσία του Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, η κυβέρνησή του διέδιδε μια έκθεση που παρείχε στον περιφερειακό της αντίπαλο, τη Σαουδική Αραβία, πιθανή πρόσβαση σε τεχνολογία εμπλουτισμού και επανεπεξεργασίας ουρανίου.

Ένας διπλωμάτης από ευρωπαϊκό κράτος ανέφερε ότι η ανάγκη της ηπείρου να αναπτύξει τις δικές της πυρηνικές δυνατότητες αποτελούσε αντικείμενο ενεργών συζητήσεων στις πρωτεύουσες της.

Η αντίφαση στην αμερικανική πολιτική είναι εμφανής: αυστηρή στάση απέναντι στο Ιράν, αλλά ταυτόχρονα άνοιγμα προς τη Σαουδική Αραβία για πυρηνική συνεργασία. Ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες κινήσεις υπονομεύουν το σύστημα μη διάδοσης και ενισχύουν τα επιχειρήματα υπέρ της εξοπλιστικής κούρσας.

Συνολικά, ο κόσμος φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο όπου τα πυρηνικά όπλα επανέρχονται ως κεντρικό εργαλείο ισχύος. Όσο περισσότερες χώρες αποκτούν τέτοιες δυνατότητες, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος λάθους, παρεξήγησης ή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

«Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών μας με τους Ιρανούς, ακούσαμε από αυτούς τα εξής: “Οι Ιρανοί έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα να εμπλουτίζουν”. Στη συνέχεια, μάθαμε ότι διέθεταν αρκετό εμπλουτισμένο υλικό 60%, 460 κιλά, για την κατασκευή 11 ατομικών βομβών», δήλωσε ο Γουίτκοφ, αναφερόμενος σε προηγούμενες διπλωματικές προσπάθειες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

«Αυτά είναι αδιαμφισβήτητα σημάδια, μεταξύ πολλών άλλων», πρόσθεσε, «ότι το καθεστώς τους δεν είχε δώσει στην ομάδα διαπραγμάτευσης την εξουσία να συνάψει τη συμφωνία που απαιτούσατε».

«Το Ιράν μας παρακαλεί να κάνουμε μια συμφωνία. Όχι το αντίστροφο. Είναι πολύ καλοί διαπραγματευτές. Δεν είμαι σίγουρος ότι είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε μια συμφωνία. Δεν μπορούμε να δώσουμε πυρηνικά όπλα σε τρελούς» σημείωσε.

Αναφερόμενος στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, είπε πως έχουν καταστρέψει το 90% των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων.

«Είχαν έτοιμους πυραύλους για να πλήξουν περιοχές της Μέσης Ανατολής. Τα πλοία τους είναι βυθισμένα, βρίσκονται στη χειρότερη κατάσταση από τον Β’ Παγκόσμιο. Δεν μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, γιατί όλη η ηγεσία έχει εξαφανιστεί. Δεν θα επιστρέψουμε σε συζητήσεις με ανθρώπους που είναι άρρωστοι και θέλουν πυρηνικά όπλα. Υποτίθεται οι πύραυλοί τους δεν θα ξεπερνούσαν τα 2.500 χιλιόμετρα. Αλλά έριξαν στο πλέον διάσημο νησί που το Ηνωμένο Βασίλειο φοβόταν πολύ να μας δώσει επειδή δεν ήθελε να εμπλακεί, αλλά ούτε κι εμείς θέλουμε να εμπλακούμε στους πολέμους τους» είπε ακόμα ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Είμαστε δυσαρεστημένοι με το ΝΑΤΟ. Πάντα λέγαμε πως είναι χάρτινη τίγρη. Τους είχα πει πως αν ήθελαν να συμμετάσχουν, να το έκαναν από την αρχή. Μου είπαν να στείλουν αεροπλανοφόρο όταν τελειώσει ο πόλεμος. Εκτιμούμε πως θα μας πάρει 4 με 6 εβδομάδες για το σχέδιό μας και είμαστε ήδη πολύ μπροστά από το πρόγραμμα. Έχουν κατανοήσει πως έχουν καταστραφεί και γι’ αυτό μας μιλούν, δεν μπορούν να επιστρέψουν στην προηγούμενη κατάσταση. Επιζητούν να κάνουν συμφωνία. Φυσικά και διαπραγματεύονται και θέλουν να κάνουν συμφωνία, να δούμε αν θα φτάσουμε στη σωστή συμφωνία. Τοποθετούν νάρκες στο Στενό του Ορμούζ γιατί είναι κακοί άνθρωποι. Θα τους αντιμετωπίσουμε όπως αντιμετωπίζουμε τους ναρκοβαρόνους» πρόσθεσε ο Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να απαντήσει αν θα στείλει, τελικά, στρατιώτες για χερσαία επιχείρηση στο Ιράν.

«Μα είναι δυνατόν να σας απαντήσω; Να σας πω ‘ναι, θα τους στείλουμε αύριο στις 3 η ώρα;’ Γελοία ερώτηση» είπε χαρακτηριστικά.

«Έχω διευθετήσει 8 πολέμους» είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας πως «ο πιο δύσκολος είναι αυτός ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία, υπάρχει μίσος μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι. Έχουμε ευκαιρία, όμως, να τα καταφέρουμε. Η Ουκρανία δεν είναι πόλεμός μας, όπως το Ιράν, αλλά θα ήθελα να δω όλους τους νέους ανθρώπους να σταματήσουν να σκοτώνονται. Πριν δύο μήνες 31.000 στρατιώτες Ρώσοι και Ουκρανοί σκοτώθηκαν»

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμβολή του στη διακοπή της διαμάχης Ινδίας – Πακιστάν, λέγοντας πως «σώσαμε 10 εκατομμύρια ανθρώπους από τον θάνατο, μιλάμε για δύο πυρηνικά κράτη».

«Αγαπητοί μας γείτονες που μας περιβάλλουν, είστε αδέρφια μας… Ήρθαμε να επιλύσουμε όλες αυτές τις διαφορές μαζί σας», είπε.

Είπε ότι το Ιράν πρότεινε «για την εδραίωση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, να σχηματιστεί μια περιφερειακή δομή ασφάλειας από ισλαμικές χώρες». «Δεν χρειαζόμαστε την παρουσία ξένων στην περιοχή».

Τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, λέγοντας ότι ο Ανώτατος Ηγέτης είχε δηλώσει ότι αυτά απαγορεύονται από θρησκευτική άποψη και ότι κανένας αξιωματούχος δεν επιτρέπεται να επιδιώξει σχέδια για την απόκτησή τους.

“Αυτοί (το Ιράν) ήταν πολύ σαφείς ως προς το τι θα έκαναν με πυρηνικά όπλα. Αυτό είναι απολύτως απαράδεκτο», σημείωσε ο Ράιτ σε δημοσιογράφους στο περιθώριο υπουργικών συνόδων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας στην έδρα του Οργανισμού Κοινωνικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) στο Παρίσι.

«Επομένως με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα βάλουμε τέλος, θα αποτρέψουμε την πορεία του Ιράν προς το πυρηνικό όπλο», προειδοποίησε ο Αμερικανός υπουργός.

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν χθες, Τρίτη, στη Γενεύη δεύτερο κύκλο συνομιλιών με στόχο να αποφευχθεί η πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης που αποσκοπεί στο να σταματήσει στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Το Ιράν βεβαίωσε ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συμφώνησαν χθες στην Ελβετία σε «ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών» για μια πιθανή συμφωνία, αλλά ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επισήμανε ότι εμμένουν οι διαφορές επί των «κόκκινων γραμμών» των ΗΠΑ.

Στο Μόναχο η ατζέντα περιλαμβάνει από τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι τα πυρηνικά όπλα και το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Η Ευρώπη βασίζεται σήμερα στην αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα», που περιλαμβάνει αμερικανικά όπλα εγκατεστημένα στην ήπειρο και τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Αν η αξιοπιστία αυτής της δέσμευσης αμφισβητηθεί, η ήπειρος μένει αντιμέτωπη με μια Ρωσία που διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο παγκοσμίως.

Στην Ευρώπη, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, αναμένεται να αναφερθεί εκ νέου στη δυνατότητα επέκτασης της γαλλικής αποτροπής προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σε επικείμενη ομιλία του, μετά από διαβουλεύσεις με τους συμβούλους του. Ήδη από πέρυσι είχε αφήσει ανοικτό αυτό το ενδεχόμενο, μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανική εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς οι πύραυλοί του κατασκευάζονται από την αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin, παρότι τα υποβρύχια είναι βρετανικής κατασκευής και το Λονδίνο διατηρεί επιχειρησιακή αυτονομία. Αντιθέτως, η Γαλλία έχει τη δυνατότητα παραγωγής δικών της πυρηνικών κεφαλών.

Θεωρητικά, και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα, με σημαντικό όμως οικονομικό και πολιτικό κόστος, καθώς θα απαιτούνταν παραβίαση διεθνών συμφωνιών μη διάδοσης. Εναλλακτικά, θα έπρεπε να αποδεχθούν ότι η υπεράσπιση συμμάχου συνεπάγεται τον κίνδυνο να καταστούν οι ίδιες στόχος αντιποίνων.

Η συζήτηση για την πυρηνική αποτροπή αναμένεται να κυριαρχήσει και στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης αντικατάσταση της αμερικανικής ομπρέλας είναι οικονομικά δυσβάστακτη. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο δαπάνησαν πάνω από 530 δισ. δολάρια για άμυνα, ποσό που ήδη πιέζει τους προϋπολογισμούς.

Η Ντάρια Ντολζικόβα, ερευνήτρια στο Royal United Services Institute, εκτιμά ότι μια πανευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή δεν είναι ρεαλιστική. «Δεν βλέπω μια ενιαία ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», σημειώνει, προσθέτοντας ότι το ζητούμενο είναι πώς η γαλλική και η βρετανική στρατηγική μπορούν να ενισχύσουν τη συνολική ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν περίπου 400 αναπτυγμένες κεφαλές, έναντι 1.670 των ΗΠΑ. Παρά το μικρότερο μέγεθος, η ισχύς τους επαρκεί για την καταστροφή εκατοντάδων πόλεων. Η Ρωσία, ωστόσο, διαθέτει ευρύτερο φάσμα τακτικών επιλογών, συμπεριλαμβανομένων μικρότερων πυρηνικών όπλων.

Οι δύο χώρες δαπανούν περίπου 12 δισ. δολάρια ετησίως για τη συντήρηση των οπλοστασίων τους. Η πολιτική αποδοχή μιας ενδεχόμενης επέκτασης της αποτροπής προς άλλες χώρες δεν θεωρείται δεδομένη, ιδίως ενόψει εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων, όπως οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, όπου η Μαρίν Λεπέν και ο Ζορντάν Μπαρντελά έχουν ταχθεί κατά της «κοινής» πυρηνικής αποτροπής.

Το ΝΑΤΟ, από την πλευρά του, επιμένει στη ρητορική ενότητας. Ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε έχει επαναλάβει ότι οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στη διατλαντική συμμαχία, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε ότι η πυρηνική αποτροπή υπέρ των συμμάχων συνεχίζεται κανονικά. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αναφερθεί δημοσίως στην πυρηνική ομπρέλα, ούτε –σύμφωνα με πηγές– έχει τεθεί το ζήτημα σε ιδιωτικές συνομιλίες.

Παρά τις διεργασίες, πολλοί εκτιμούν ότι οι οικονομικές και πολιτικές δυσκολίες θα περιορίσουν τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες. «Αν θέλεις μια πολυεπίπεδη πυρηνική ομπρέλα, βρίσκεσαι στον δρόμο για να γίνεις παγκόσμια δύναμη», δήλωσε ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ. «Δεν είμαι βέβαιος ότι η Ευρώπη πρέπει να φτάσει τόσο μακριά».

Ακόμη, ο ίδιος υποστήριξε πως η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν θα αναδιαμορφώσει την περιφερειακή ασφάλεια και θα δημιουργήσει πίεση στις γειτονικές χώρες.

«Ενδέχεται να αναγκαστούμε να συμμετάσχουμε σε αυτόν τον αγώνα»

Απαντώντας όμως σε ερώτηση για το αν η Τουρκία θεωρεί την ανάπτυξη ιρανικών πυρηνικών όπλων άμεση απειλή για την ασφάλειά της είπε: «Ενδέχεται να αναγκαστούμε να συμμετάσχουμε σε αυτόν τον αγώνα αναπόφευκτα».

Σύμφωνα με τον Φιντάν, η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων αποτελεί «στρατηγικό ζήτημα υψηλού επιπέδου» που πρέπει να εξετάζεται ως μέρος της «μεγάλης εικόνας».

Δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων

Η εφημερίδα Μααρίβ αναφέρει ότι, προς το παρόν, η Τουρκία δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Επιπλέον έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Η χώρα εστιάζει αυτή την περίοδο στην κατασκευή του πρώτου από τρεις πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που προορίζονται για πολιτική χρήση ενέργειας.

Σχετικά με την αμερικανική παρουσία

Ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε επίσης στην αμερικανική παρουσία στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η Τουρκία φιλοξενεί δεκάδες πυρηνικά όπλα των Ηνωμένων Πολιτειών στη βάση της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας στο Ιντσιρλίκ, στην επαρχία Αδάνων, περίπου 112 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Συρία.

Παρ’ όλα αυτά, η Άγκυρα δεν έχει άδεια να τα χρησιμοποιήσει ή να τα αναπτύξει αυτόνομα.

Μικρές παραχωρήσεις μετά την ένταση

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά τη σφοδρή αντιπαράθεση της Τετάρτης, που οδήγησε σε προσωρινή ακύρωση των επαφών. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, «όλοι προχώρησαν σε μικρές παραχωρήσεις», ανοίγοντας εκ νέου τον δρόμο για τη διεξαγωγή των συνομιλιών.

Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, οι The New York Times επισημαίνουν ότι το επίκεντρο θα παραμείνει το πυρηνικό πρόγραμμα και οι τεχνικές δυνατότητες του Ιράν, με τα υπόλοιπα ζητήματα να εξετάζονται συμπληρωματικά και όχι ως κύρια ατζέντα.

Διαφωνία για το εύρος της ατζέντας

Η βασική εμπλοκή αφορούσε το περιεχόμενο των συνομιλιών:

Η ιρανική πλευρά ζητούσε αποκλειστική εστίαση στο πυρηνικό ζήτημα. Οι ΗΠΑ απαιτούσαν να συμπεριληφθούν:

• οι βαλλιστικοί πύραυλοι,
• τα περιφερειακά δίκτυα πληρεξουσίων της Τεχεράνης,
• ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας.

Όπως μεταδίδει η Jerusalem Post, Άραβες μεσολαβητές επιχείρησαν να πείσουν την ιρανική ηγεσία να αποδεχθεί τη διευρυμένη ατζέντα που προωθούσε η Ουάσινγκτον, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί οριστικό ναυάγιο.

Η αλλαγή τόπου και η τελική επιβεβαίωση

Ένα ακόμη σημείο τριβής ήταν ο τόπος διεξαγωγής. Η αρχική πρόταση για συνομιλίες στην Τουρκία απορρίφθηκε από το Ιράν, το οποίο ζήτησε τη μεταφορά τους στο Ομάν — χώρα με ιστορικό ρόλο διαμεσολαβητή σε έμμεσες επαφές των δύο πλευρών.

Τελικά, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν στη Μουσκάτ την Παρασκευή στις 10:00 τοπική ώρα (12:00 ώρα Ελλάδας), επιβεβαιώνοντας τη διεξαγωγή τους παρά την προηγούμενη κρίση.

Μετά τη δήλωση Αραγτσί, σύμφωνα και πάλι με την Jerusalem Post, Άραβες μεσολαβητές στράφηκαν προς την αμερικανική πλευρά, πιέζοντας για μεγαλύτερη ευελιξία στο εύρος της συζήτησης, ώστε να διασφαλιστεί η πραγματοποίηση της συνάντησης.