«Μία εβδομάδα πριν, μία εβδομάδα μετά τι σημασία έχει, αφού εσείς είστε έτοιμοι, όπως λέτε». Λίγες μέρες μετά στην πρώτη προεκλογική σύσκεψη, που έλαβε χώρα υπό τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή του στενού κυβερνητικού και κομματικού πυρήνα, το μήνυμα που εξέπεμπαν κυβερνητικά στελέχη ήταν ότι ο κ. Μητσοτάκης «θα προσδιορίσει ο ίδιος ποια είναι η κατάλληλη ημερομηνία από τον Απρίλιο και μετά».

Ο υπουργός Εσωτερικών Μάκης Βορίδης δήλωσε ότι στην περίπτωση που οι εκλογές διεξαχθούν τον Απρίλιο, η διάλυση της Βουλής θα πρέπει να γίνει στις αρχές με μέσα Μαρτίου.

Ο πρωθυπουργός φέρεται ότι δεν αποκλείει πλέον και τη θέση του δίδυμου Γεραπετρίτη-Λιβάνιου να διεξαχθούν οι πρώτες εκλογές στις 21 ή στις 28 Μαΐου και οι δεύτερες στις 2 Ιουλίου. Τα δύο κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης υποστηρίζουν, άλλωστε, ότι το πλαίσιό τους αφήνει αδιατάρακτη την περίοδο των Πανελλαδικών Εξετάσεων, που ξεκινά την 1η Ιουνίου.

Όσον αφορά στις εκλογές στη γείτονα, οι συζητήσεις που γίνονται στην Τουρκία για το στήσιμο των καλπών στις 30 Απριλίου και στις 14 Μαΐου (σε περίπτωση β΄ γύρου, που θεωρείται πιθανός) αντί για τις 18 Ιουνίου, όπως έχει προγραμματιστεί, βρίσκονται στο ραντάρ του Μαξίμου.

Η κυβέρνηση επιθυμεί να αποφύγει την ταύτιση της εγχώριας προεκλογικής περιόδου με τις ανάλογες καμπάνιες στη γειτονική χώρα, «καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τους τυχοδιωκτισμούς του πιεσμένου στο εσωτερικό Ερντογάν». Από την κυβέρνηση θεωρούν ότι αν οι εκλογές στην Τουρκία γίνουν στις 30 Απριλίου, οι προεκλογικοί κύκλοι των δύο χωρών θα συμπέσουν για λιγότερο χρονικό διάστημα σε περίπτωση που ο Κ. Μητσοτάκης στήσει κάλπες στις 2 Απριλίου. Σε παράλληλο επίπεδο, όμως, δεν λείπει η ανησυχία για τον κίνδυνο να διαχειριστεί ένα θερμό επεισόδιο μία υπηρεσιακή κυβέρνηση, εφόσον δεν προκύψει κυβέρνηση συνεργασίας μετά τις κάλπες της απλής αναλογικής.

Τα 3+1 επικρατέστερα σενάρια έχουν ως εξής:

2 Απριλίου

• Είναι ένα σενάριο που συγκεντρώνει πιθανότητες, αλλά όχι τις περισσότερες. Προϋποθέτει να διαλυθεί η Βουλή αρχές Μαρτίου. Αυτό σημαίνει ότι οι δεύτερες εκλογές θα διεξαχθούν το νωρίτερο 23 Απριλίου, μία εβδομάδα μετά το Πάσχα ή το αργότερο στις 30 του ίδιου μήνα.

9 Απριλίου

• Το επικρατέστερο μέχρι στιγμής σενάριο, καθώς αρκετοί λένε ότι έχει κλειδώσει. «Αν γίνουν Απρίλιο εκλογές, τότε θα γίνουν στις 9 Απριλίου» λένε άνθρωποι με γνώση όσων τεκταίνονται. Η Βουλή θα διαλυθεί μέσα Μαρτίου. Θεωρείται ευνοϊκό σενάριο καθώς θα δώσει την δυνατότητα στους ετεροδημότες που θα έχουν μεταβεί στις ιδιαίτερες περιφέρειές τους για το Πάσχα να συνδυάσουν «εκδρομή και ψήφο». Με αυτό το σενάριο οι δεύτερες κάλπες με το εκλογικό μπόνους θα στηθούν στις 30 Απριλίου το νωρίτερο ή 7 Μαΐου το αργότερο.

30 Απριλίου

• Είναι ένα σενάριο όχι απίθανο, αλλά θα κριθεί από τις εξελίξεις και στα ελληνοτουρκικά. Για ορισμένους από το κυβερνών κόμμα μοιάζει δελεαστικό καθώς ο πιθανολογούμενος ζεστός καιρός θα διευκολύνει περισσότερους ηλικιωμένους να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα εν αντιθέσει με νεαρούς ψηφοφόρους που ίσως προτιμήσουν την… παραλία. Σε αυτή την περίπτωση οι δεύτερες κάλπες θα στηθούν 21 ή 28 Μαΐου. Και πάλι δηλαδή πριν τις πανελλήνιες εξετάσεις.

Εκλογές τον Μάΐο

• Δεν λείπουν και όσοι έχουν στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους και εκλογές τον Μάϊο, αν ο πρωθυπουργός θελήσει να εξαντλήσει τα περιθώρια ή εάν οι συνθήκες το επιβάλλουν.

Το Σύνταγμα προβλέπει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη διεξαγωγή των εκλογών, τις διερευνητικές εντολές και τη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης, εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Προβλέπει τον ανώτατο χρόνο εκλογών (μέσα σε 30 ημέρες), αλλά δεν αναφέρει τον ελάχιστο δυνατό χρόνο. Αυτός προκύπτει από τον εκλογικό νόμο και τις διαδικασίες που αυτός προβλέπει για μια σειρά ζητημάτων, όπως η ανακήρυξη των υποψηφίων από τα πρωτοδικεία, η επίδοση στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου των δηλώσεων για την κατάρτιση των συνδυασμών, η ανακήρυξη των συνδυασμών από τον Άρειο Πάγο, ο διορισμός από τα αρμόδια δικαστήρια των μελών των εφορευτικών επιτροπών.

Το κοινό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το νωρίτερο χρονικό διάστημα που προβλέπεται είναι οριακά οι 21-22 ημέρες (3 εβδομάδες συν μία ημέρα).

• Στην επόμενη ημέρα των εκλογών, που θα διεξαχθούν με απλή αναλογική, όπου το πιθανότερο είναι να μην προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση (μονοκομματική ή συνεργασίας). Από την επαύριο κιόλας, Δευτέρα, ξεκινούν οι διαδικασίες σχηματισμού κυβέρνησης.

Οι διαδικασίες επίσης είναι συγκεκριμένες:

Η ΠτΔ αναθέτει στα τρία πρώτα κόμματα εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ειδικότερα στο άρθρο 37 παρ. 2 του Συντάγματος προβλέπεται ρητά: Πρωθυπουργός διορίζεται ο αρχηγός του κόμματος το οποίο διαθέτει στη Bουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Aν κανένα κόμμα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει στον αρχηγό του κόμματος που διαθέτει τη σχετική πλειοψηφία διερευνητική εντολή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Bουλής.

Στο ίδιο άρθρο, παρ. 3., προβλέπεται: Aν δεν διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και εάν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος. Kάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες.

Τέλος, στην παράγραφο 4 προβλέπεται:  H πρόταση για την ανάθεση εντολής γίνεται μέσα σε τρεις ημέρες από την ημέρα που ο πρόεδρος της Bουλής ή ο αναπληρωτής του ανακοινώνει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τη δύναμη των κομμάτων στη Bουλή, και η ανακοίνωση αυτή γίνεται πριν από κάθε ανάθεση εντολής.

Κάθε διερευνητική εντολή λοιπόν έχει διάρκεια τριών ημερών. Για πολιτικούς λόγους πιθανόν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα καταθέσει αυθημερόν τη διερευνητική εντολή που θα λάβει για να επισπευσθούν οι διαδικασίες. Για τους ίδιους λόγους θεωρείται πιθανό τόσο ο Αλέξης Τσίπρας όσο και ο Νίκος Ανδρουλάκης (με βάση τα δημοσκοπικά δεδομένα ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είναι δεύτερο και τρίτο κόμμα αντίστοιχα) θα εξαντλήσουν την τριήμερη προθεσμία που προβλέπει το Σύνταγμα πριν την παραδώσουν.

Εάν διαπιστωθεί αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης και οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων. Δεν προβλέπει ρητά σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον ΠτΔ, άρα μπορεί να τους καλέσει κατά μόνας, όπως έκανε άλλωστε και ο Προκόπης Παυλόπουλος το 2015, λόγω της άρνησης των κομμάτων να συμμετάσχουν σε κοινό τραπέζι με τη Χρυσή Αυγή. Εάν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιδιώκει τον σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής. Όλη αυτή η διαδικασία θα απαιτήσει λογικά 1, το πολύ 2 ημέρες.

• Εάν όλες οι προσπάθειες αποβούν άκαρπες, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει στον πρόεδρο του Συμβουλίου της Eπικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Eλεγκτικού Συνεδρίου τον σχηματισμό κυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή.

Η επιλογή σε ποιον από τους 3 δικαστικούς θα δώσει την εντολή είναι αρμοδιότητα της ΠτΔ. Υπενθυμίζεται ότι το 2015 ο τότε ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος είχε επιλέξει την Αικατερίνη Θάνου, η οποία ήταν και η μόνη επιλογή καθώς η κυβέρνηση Τσίπρα την είχε διορίσει την παραμονή των πρόωρων εκλογών πρόεδρο του Αρείου Πάγου, ενώ είχαν λήξει οι θητείες των άλλων δυο ανώτατων δικαστικών, του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του ΣτΕ.

Τώρα, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου έχει τρεις επιλογές:

• Ιωάννης Σαρμάς (πρόεδρος Ελεγκτικού Συνεδρίου)
• Δημήτριος Σκαλτσούνης (πρόεδρος ΣτΕ)
• Μαρία Γεωργίου (πρόεδρος Αρείου Πάγου)

Κατ’ εθιμικώ δικαίω, η εντολή ανατίθεται στον αρχαιότερο, ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση είναι ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Ιωάννης Σαρμάς.

Όλη αυτή η διαδικασία (από την προκήρυξη εκλογών μέχρι την υπηρεσιακή κυβέρνηση) θα διαρκέσει τουλάχιστον 30 ημέρες. Στη συνέχεια, η υπηρεσιακή κυβέρνηση ορκίζεται και προκηρύσσει εκλογές μέσα στο εύλογο διάστημα που προβλέπει το Σύνταγμα. Κάτι που προσθέτει στο ημερολόγιο άλλες 21 ημέρες -τουλάχιστον- μέχρι τις δεύτερες εκλογές.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η κυβέρνηση που θα προκύψει θα πρέπει να διεκδικήσει ψήφο εμπιστοσύνης καταθέτοντας τις προγραμματικές δηλώσεις της στη Βουλή (άλλες 15 ημέρες).

Παράλληλα ο πρωθυπουργός σκοπεύει να μιλήσει στη Βουλή όταν έρθουν προς ψήφιση οι διατάξεις για την αυστηροποίηση του πλαισίου. Και από την κυβερνητική πλευρά εστιάζουν σε αυτή την παρέμβαση, απαντώντας έτσι στη σφοδρή κριτική του ΣΥΡΙΖΑ για το ό,τι δεν έχει απαντηθεί η επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε ο Αλέξης Τσίπρας για το θέμα των παρακολουθήσεων.

Στο εσωτερικό της ΝΔ επικρατεί έντονος προβληματισμός για τον αντίκτυπο που θα έχει το θέμα των παρακολουθήσεων στην κοινή γνώμη και κυρίως σε ένα κεντρώο ακροατήριο. Με δεδομένο πως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ήδη πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα (ακρίβεια, υπόθεση Πάτση κ.α.) σε καμία περίπτωση δεν θέλουν οι γαλάζιοι βουλευτές να πάνε για τις γιορτές των Χριστουγέννων στις εκλογικές τους περιφέρειες έχοντας να αντιμετωπίσουν αναπάντητα ερωτήματα για τις παρακολουθήσεις.

• Προς το παρόν επιλέγεται μια στρατηγική ευθείας αντιπαράθεσης με την Κουμουνδούρου, με τη Νέα Δημοκρατία να κοιτά κυρίως προς ένα κοινό με αντι – ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, αναγνωρίζεται πως όσο συνεχίζεται αυτή η συζήτηση τόσο πιο δύσκολο θα είναι για την Πειραιώς να κάνει πολιτικά ανοίγματα σε αναποφάσιστους ψηφοφόρους. Μάλιστα υπάρχει το ενδεχόμενο αν συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα αυτή η ονοματολογία στο θέμα των παρακολουθήσεων να ενισχυθεί η.. χαλαρή ή ακόμα και η αντισυστημική ψήφος στις επόμενες κάλπες.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ουσιαστικά επιβεβαίωσε την λίστα των παρακολουθήσεων, ισχυριζόμενος ότι θύμα της υπόθεσης είναι η κυβέρνηση. Κατηγορούν την αξιωματική αντιπολίτευση πως προσπαθεί να διχάσει την κοινή γνώμη και πως υιοθετεί άκριτα όσα γράφονται στον Τύπο. 

• «Είναι τουλάχιστον παρανοϊκό να κατηγορείται η κυβέρνηση την ίδια στιγμή που εμφανίζεται να είναι ο στόχος των λογισμικών παρακολούθησης, ενώ ταυτόχρονα φέρονται να παρακολουθούνται ελάχιστα στελέχη της αντιπολίτευσης» υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Παράλληλα βάπτισε «λάσπη» τις αποκαλύψεις και τα βάζει ξανά με τον Κώστα Βαξεβάνη και τον Αλέξη Τσίπρα.

Εντύπωση προκάλεσε και το γεγονός ότι απέφυγε να αναφερθεί στο «Βήμα της Κυριακής», την εφημερίδα δηλαδή του Βαγγέλη Μαρινάκη που όχι μόνο επιβεβαίωσε την παρακολούθηση του Νίκου Δένδια, αλλά προχώρησε και σε νέες αποκαλύψεις, δείχνοντας ξεκάθαρα προς το Μαξίμου.

Δεδομένο είναι πως στην κυβέρνηση δεν επιθυμούν να μπουν σε ένα γαϊτανάκι δηλώσεων, ωστόσο ταυτόχρονα δεν θέλουν να αφήσουν την αντιπολίτευση να παίξει μόνη της «μπάλα» σε αυτό το κρίσιμο θέμα. Στο πλαίσιο αυτό δίνεται σε δημόσια διαβούλευση μια σειρά διατάξεων που θα περάσουν από την Βουλή με στόχο την θωράκιση του πλαισίου (μεταξύ των οποίων είναι η απαγόρευση των κακόβουλων λογισμικών).

Πάντως, μετά την δυναμική επαναφορά στο προσκήνιο του θέματος των  παρακολουθήσεων  «ζεστάθηκαν» και τα σενάρια για τον χρόνο της επόμενης αναμέτρησης. Δεν αποτελεί μυστικό πως υπάρχουν φωνές στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας που θα έβλεπαν θετικά μια επίσπευση των εκλογών (τους πρώτους μήνες του 2023) με ένα αφήγημα πως η χώρα δεν μπορεί να πορεύεται σε ένα κλίμα τοξικότητας. Βέβαια ανάλογα σενάρια έχουν υψηλό βαθμό ρίσκου, με δεδομένο πως οι επόμενοι μήνες κάθε άλλο παρά εύκολοι θα είναι από οικονομική σκοπιά.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, παραμένει προσηλωμένος στον σχεδιασμό για εκλογές την άνοιξη. Οι πιο παρατηρητικοί, εντούτοις, σημειώνουν ότι στις τελευταίες δημόσιες ομιλίες του αναφέρει γενικόλογα πως «οι εκλογές θα γίνουν το 2023».

Σκληρή αντίδραση ΣΥΡΙΖΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, τόνισε ότι «αν αυτοί που μας κυβερνούν δεν ήταν τόσο επικίνδυνοι για τη δημοκρατία και την εθνική ασφάλεια της χώρας, θα ήταν απλά νούμερα επιθεώρησης».

Η αξιωματική αντιπολίτευση εξέφρασε την αμέριστη συμπαράσταση και αλληλεγγύη της «στον κο Οικονόμου και στον κο Μητσοτάκη, που η κυβέρνησή τους έπεσε θύμα παρακολούθησης από το κακόβουλο λογισμικό Predator.

Αν αυτοί που μας κυβερνούν δεν ήταν τόσο επικίνδυνοι για τη δημοκρατία και την εθνική ασφάλεια της χώρας, θα ήταν απλά νούμερα επιθεώρησης.

Όμως τα πράγματα είναι εξαιρετικά σοβαρά και δεν αξίζει στη χώρα μια τόσο ανεύθυνη κυβέρνηση, ούτε στους πολίτες ένας τόσο θρασύς και αδίστακτος πρωθυπουργός».

«Τώρα που πλέον κάτω από το βάρος των αποκαλύψεων παραδέχεται εμμέσως την ορθότητα της λίστας των παρακολουθήσεων, περιμένουμε από τον κ. Μητσοτάκη σοβαρές απαντήσεις για τις νέες αποκαλύψεις του Documento και του Βήματος και όχι γελοίους ισχυρισμούς» κατέληξε ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.

Του Σωτήρη Μπολάκη

Το βασικό σενάριο των τελευταίων ημερών προβλέπει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες αμέσως μετά την πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία. Μόλις δηλαδή σιγήσουν τα κανόνια και το βούτυρο αρχίσει να τελειώνει τότε και η κυβέρνηση και προσωπικά ο κ. Μητσοτάκης εκτιμάται ότι θα κάνει το επόμενο βήμα για προσφυγή στις κάλπες.

Η βασική αιτία προσφυγής στις κάλπες θα είναι φυσικά η φθορά της κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη δυο βασικούς πονοκεφάλους να διαχειριστεί. Και οι δυο είναι μετρήσιμοι και δεν φαίνεται να περνούν εύκολα καθώς καμία κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν κατάφερε να αναμετρηθεί μαζί τους με θεαματικά αποτελέσματα.

• Η ακρίβεια είναι ο ένας και η δικαιολογία περί διεθνούς κρίσης δεν φαίνεται να πείθει ούτε τους ψηφοφόρους τη ΝΔ.
• Ο άλλος είναι η ευθεία εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο Ουκρανίας – Ρωσίας με την αποστολή στρατιωτικού υλικού.

Και τα δυο ζητήματα στις μετρήσεις και στα ποιοτικά στοιχεία έχουν θορυβήσει το επικοινωνιακό επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου καθώς η δυσαρέσκεια απλώνεται οριζόντια στο εκλογικό σώμα.

Κάλπες το Μάιο

Το σενάριο θέλει οι κάλπες να στήνονται αμέσως μετά τη λήξη του συναγερμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αμέσως δηλαδή μετά την κρίση στην Ουκρανία. Η προοπτική μιας τέτοιας εξέλιξης θέλει τις κάλπες να στήνονται εντός του Μαΐου με βάση τις υπάρχουσες εκτιμήσεις που έρχονται στο φως της δημοσιότητας.

Η εκλογολογία έχει φουντώσει για τα καλά με μερίδα του Τύπου να επαναφέρει και το ζήτημα της αλλαγής του εκλογικού νόμου και επαναφοράς ακόμη και του μπόνους των 50 εδρών. Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή του Αλέξη Τσίπρα στη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1 τα μεσάνυχτα της Πέμπτης ότι ο κ. Μητσοτάκης «δεν θα αντέξει».  

Η εκτίμησή του γίνεται στη βάση της διαρκούς και εντεινόμενης φθοράς της κυβέρνησης και προσωπικά του κ. Μητσοτάκη κάτι που αναθερμαίνει και από τις πλευρές του πολιτικού φάσματος την πολιτική αντιπαράθεση και την πόλωση.

• Δυο στοιχεία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που γίνονται αυτή την ώρα στα κομματικά επιτελεία είναι αυτά που θα καθορίσουν το εκλογικό τοπίο με βασικό παρονομαστή την απλή αναλογική.

Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ και πολύ περισσότερο η παραμονή του ΚΙΝΑΛ στα σημερινά δημοσκοπικά του ποσοστά πέριξ του 14% καθώς από τις αναλύσεις των ποιοτικών στοιχείων των δημοσκοπήσεων αποτυπώνεται μια μαζική και ίσως και ανεπίστρεπτη επιστροφή παραδοσιακών ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ στο ΚΙΝΑΛ μετά και τη χρεωκοπία πλέον του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου που άκμασε την περίοδο  2012 – 2019, όταν βασικό ζητούμενο ήταν να φύγει η κυβέρνηση Τσίπρα.

Σε αυτό το κλίμα εκτιμάται ότι ανεξαρτήτως από το πότε θα επιλέξει να προσφύγει στη λαϊκή ετυμηγορία ο πρωθυπουργός, η στρατηγική της «καμένης κάλπης» των πρώτων εκλογών που θα διεξαχθούν με το σύστημα της απλής αναλογικής φαίνεται να εγκαταλείπεται από το επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου.

• Αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπεται και ο στόχος του κ. Μητσοτάκη για αυτοδυναμία, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί για τη ΝΔ μόνο στις επαναληπτικές εκλογές με τον εκλογικό νόμο της πριμοδότησης του πρώτου κόμματος.

Έτσι δεν αποκλείεται το κλίμα αποστασιοποίησης που θα υιοθετούσε η ΝΔ και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης από την πρώτη κάλπη, να ανατραπεί και η πόλωση να είναι το βασικό στοιχείο της αντιπαράθεσης.

Ο στόχος φαίνεται ότι στο εξής θα είναι η ΝΔ από την πρώτη κιόλας εκλογική αναμέτρηση να αναδειχθεί όσο το δυνατό υψηλότερα γίνεται έτσι ώστε η βάση εκκίνησης για τις επαναληπτικές να δίνουν αέρα όχι μόνο νίκης αλλά και αυτοδυναμίας. Εξάλλου ο κ. Μητσοτάκης ήταν ξεκάθαρος ότι δεν επιθυμεί τις συνεργασίες με άλλα κόμματα και ότι το δίλλημα που θα θέσει ο ίδιος θα είναι αυτοδυναμία ή περιπέτειες.

Κυβέρνηση τεχνοκρατών

Το κλίμα στην οικονομία πάντως βαραίνει επικίνδυνα με τη χώρα να επιστρέφει στο καθεστώς μαύρης τρύπας των μνημονιακών χρόνων. Η αποστροφή του κεντρικού τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα για «επενδυτικό σοκ» αναλύοντας τα δεδομένα από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το 2021 ξύπνησε τέτοιες μνήμες.

• Μάλιστα η έρευνα αυτή που προηγήθηκε της σημερινής κρίσης του πολέμου καταλήγει σε μια αύξηση της ανησυχίας για το ενεργειακό κόστος στο 81% από το 69% το 2020 σε σχέση με το επενδυτικό κλίμα. Αν και πρόκειται για μια ακόμη απόδειξη ότι η ενεργειακή κρίση στη χώρα ήταν παρούσα πολύ πριν τον πόλεμο που επικαλείται σήμερα ο υπουργός οικονομικών ωστόσο είναι και η αποτύπωση του κενού στο οποίο πέφτει η πραγματική οικονομία συμπαρασείροντας μικρομεσαίες επιχειρήσεις και εισοδήματα.

Αν αυτό δε συνδυαστεί και με την μεγάλη υστέρηση στο ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ σε σχέση με τις υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις της κυβέρνησης για την ανάπτυξη, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δυσοίωνα καθώς χρέος και ελλείμματα δεν αποκλείεται και πάλι να γίνουν η μαύρη τρύπα της ελληνικής οικονομίας.

Με κάποιους εδώ και αρκετό καιρό να μιλούν για νέα μνημόνια και δύσκολες αποφάσεις που θα απαιτήσουν και πάλι ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις, ξαναφουντώνουν και τα σενάρια του μεγάλου συνασπισμού με κυβέρνηση ειδικού σκοπού και τεχνοκράτη πρωθυπουργό.

Δεν μπορεί να διαφύγει της προσοχής ότι τα σενάρια αυτά ο Αλέξης Τσίπρας όχι μόνο δεν τα προσπερνά αλλά σχεδόν κατονόμασε τα πρόσωπα που τα διακινούν αντικρούοντάς τα επικαλούμενος τη θεσμική οδό αναδεικνύοντας την απλή αναλογική ως αντίβαρο απέναντι σε λύσεις μακριά από τη λαϊκή ετυμηγορία.

• Στη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1 ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ μίλησε για συγκεκριμένους κύκλους οι οποίοι «βλέπουν το αδιέξοδο» που οδηγεί η νεοφιλελεύθερη διαχείριση της ΝΔ, αλλά όπως συμπλήρωσε και το κοινωνικό αδιέξοδο για το οποίο μάλιστα προειδοποίησε και από το βήμα της Βουλής, όταν έκανε λόγο για κοινωνική αναταραχή εξαιτίας της εκρηκτικής ακρίβειας και της ενεργειακής φτώχειας.

«Και λένε, τελείωσε η δυνατότητα του κ. Μητσοτάκη και πρέπει να βρούμε κάποιον άλλον μήπως και αποφύγουμε τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα» συμπλήρωσε ο πρώην πρωθυπουργός.

Ο κ. Τσίπρας μάλιστα φρόντισε να αποδομήσει τη συζήτηση για τεχνοκρατική κυβέρνηση λέγοντας ότι «η απλή αναλογική δίνει τη δυνατότητα να έχουμε κυβερνήσεις συνεργασίας, ίσα ίσα, δεν τις καθιστά δύσκολες».

Το ρίσκο της πόλωσης

Σε κάθε περίπτωση οι κάλπες όποτε και αν στηθούν θα είναι κάλπες μεγάλης πόλωσης. Και για την αξιωματική αντιπολίτευση οι πρώτες κάλπες δεν έπαψαν ποτέ να είναι η μητέρα των μαχών με τη ΝΔ.

Μητσοτάκης και Τσίπρας θα κληθούν να πάρουν ένα σημαντικό ρίσκο σε αυτή την αντιπαράθεση καθώς κοινός στόχος είναι το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό για ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ και ο κίνδυνος μια τοξικής προεκλογικής περιόδου δεν αποκλείεται να εξελιχθεί σε βούτυρο στο ψωμί του Νίκου Ανδρουλάκη με τους ψηφοφόρους να αποδοκιμάζουν τα δυο μεγαλύτερα κόμματα επιλέγοντας το μετριοπαθή λόγο του ΚΙΝΑΛ. 

Της Στεφανίας Μουρελάτου

Στην προχθεσινή δημοσκόπηση της Pulse για τον ΣΚΑΪ η ψαλίδα μεταξύ των δύο κομμάτων προσέγγισε τις 14 μονάδες και κατά την ανάλυση κυβερνητικών αξιωματούχων δεν περνάει απαρατήρητο αυτό το προβάδισμα εν μέσω διαχείρισης δύσκολων καταστάσεων όπως είναι η πανδημία και οι κλυδωνισμοί που επέφερε στην οικονομία, τα θερμά μέτωπα με τις αλλαγές στα εργασιακά και τα πανεπιστήμια καθώς και τα ελληνοτουρκικά.

Ούτως ή άλλως οι επόμενες εκλογές θα είναι διπλές για να ξεπεραστεί ο σκόπελος της απλής αναλογικής.

• “Αυτό που έχω να σχολιάσω ως προς την εικόνα που αποτυπώνεται, είναι ότι η Κυβέρνηση φαίνεται ότι διατηρεί την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των Ελλήνων πολιτών και ότι η Αξιωματική Αντιπολίτευση είναι συχνά εκτός τόπου και χρόνου” σχολίασε η κυβερνητική εκπρόσωπος, Αριστοτελια Πελωνη, αποφεύγοντας να καλλιεργήσει πολιτικό κλίμα.

Μια ενδιαφέρουσα όμως επισήμανση έκανε στη δημόσια συζήτηση ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Θεωρίας και Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ηλίας Νικολακόπουλος.

• «Όσο καλά και να πάνε οι δείκτες των δημοσκοπήσεων, είναι ριψοκίνδυνο να πας σε ένα εκλογικό δίμηνο» προέβλεψε μιλώντας “Στο Κόκκινο” και ερωτηθείς για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.

Στο ίδιο κλίμα και ο υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης:

“Δεν υπάρχει περίπτωση πρόωρων εκλογών. Στόχος της κυβέρνησης είναι η ολοκλήρωση της τετραετίας και μαζί με αυτή η ολοκλήρωση του κυβερνητικού πλάνου” επισήμανε ο κ. Βορίδης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Βορίδης στο libre: Εκλογές στο τέλος της τετραετίας

Με φόντο τις αιτιάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την ποιότητα και ακρίβεια των δημοσκοπήσεων εξ αφορμής έρευνας της opinion polls, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εντείνει την πολιτική πίεση προς το ΚΙΝΑΛ την ώρα των εσωτερικών διεργασιών του, καθώς από τους επίδοξους μνηστήρες της προεδρίας του ΚΙΝΑΛ ο Ανδρέας Λοβέρδος κρίνεται από την Κουμουνδούρου ότι θα ευνοήσει τη ΝΔ.

• “Θα συγκυβερνήσουμε με όλες τις δυνάμεις εκείνες οι οποίες αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικές δυνάμεις. Κι όταν έρθει η ώρα της κρίσης, αν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πρώτο κόμμα, δεν θ’ αφήσουν χαμένη την ευκαιρία και δεν θ’ αφήσουν στο όνομα των ψηφοφόρων τους και του δημοκρατικού κόσμου την ευκαιρία να πάει χαμένη και η Δεξιά να πάρει μια ακόμα τετραετία, με όρους σκληρούς για την πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας” ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας σε χθεσινή διαδικτυακή συνέντευξη.

Του Νίκου Παπαδημητρίου

Οι αδύναμοι κρίκοι γνωστοί, οι αμετακίνητοι επίσης, κι από εκεί και πέρα υπάρχει μια ομάδα υπουργών που είτε θα μπορούσαν να μετακινηθούν για καλύτερες επιδόσεις του συλλογικού σχήματος είτε τελικά να παραμείνουν στο θώκο στον οποίο βρίσκονται.

Η λογική λέει ότι ο πρωθυπουργός δεν θα ανοίξει τώρα το μπλοκάκι, τη στιγμή που όλοι στην κυβέρνηση ασχολούνται όλη μέρα  με το τεράστιο project του εμβολιασμού.

Με το δεύτερο κύμα πανδημίας να επιμένει και εν αναμονή του τρίτου, με την επιτροπή των ειδικών και το Μέγαρο Μαξίμου να ανησυχούν σφόδρα για τις επιπτώσεις της ανταλλαγής ευχών στα σπίτια μας, θα ήταν παράλογο να ανοίξει στη συγκυρία αυτή τέτοιο θέμα. Ακόμη και αν οι εμπλεκόμενοι με τα θέματα υγείας, τον εμβολιασμό κ.ο.κ. θεωρηθούν αμετακίνητοι.

Παρά ταύτα οι πληροφορίες, και μάλιστα στο φιλοκυβερνητικό Τύπο, επιμένουν. Με αξιοσημείωτη βεβαιότητα χθες τα «Παραπολιτικά», σε ρεπορτάζ του Θανάση Φουσκίδη, επιμένουν πως «οι ανακοινώσεις είναι θέμα ημερών (ίσως και ωρών)», συσχετίζουν δε, τις αλλαγές στο Υπουργικό Συμβούλιο με την αλλαγή σελίδας γενικώς που θέλει να κάνει ο Κ. Μητσοτάκης (με μεγαλύτερη ελπίδα στη μάχη κατά του κοροναϊού, με το εμβόλιο κ.ο.κ.).  Ανασχηματισμό βλέπει και η έτερη εφημερίδα του Συγκροτήματος, το «Βήμα», σε ρεπορτάζ του Άγγελου Κωβαίου, παρότι καταγράφει και το ότι «καμία πηγή από το πολιτικό περιβάλλον του Πρωθυπουργού δεν αφήνει ωστόσο κάποια υπόνοια για ένα τέτοιο ενδεχόμενο στο άμεσο μέλλον».

Γρηγορότερα ή όχι, μία είναι η βεβαιότητα (της στιγμής): ότι ο πρωθυπουργός θα θελήσει να αξιοποιήσει περισσότερους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας προσδίδοντας ισχυρότερο πολιτικό άρωμα στην κυβέρνησή του.

Το timing πάντως του ανασχηματισμού δεν είναι άσχετο με την απάντηση στο άλλο κεφαλαιώδες θέμα που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός: το χρόνο διεξαγωγής των πρόωρων εκλογών.

Μετά και τη δημοσιοποίηση των εξαμηνιαίων τάσεων της MRB και την καταγραφή της πρώτης ουσιαστικής κάμψης για το κυβερνητικό «καράβι», είναι περισσότεροι εκείνοι που νιώθουν, που πιστεύουν, ότι με τη λήξη της πανδημίας -ακριβέστερα την ουσιαστική αντιμετώπισή της μέσω του εκτεταμένου προγράμματος εμβολιασμού- περί τα τέλη της άνοιξης (αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, επιπλοκές κ.ο.κ.) ο Κ. Μητσοτάκης θα μπορούσε να δοκιμάσει την… τύχη του πριν ο κόσμος αρχίσει να ασχολείται αποκλειστικώς με την οικονομική στενότητα και τη φτώχεια.

Τα πρώτα κονδύλια, άλλωστε, του Κοινοτικού Ταμείου Ανάκαμψης, ήδη από τον Φεβρουάριο, θα… αυγατίσουν από την κυβερνητική προπαγάνδα, σε μια προσπάθεια να δοθεί ελπίδα για τη συνέχεια.

Συμπέρασμα; Αν ο Κ. Μητσοτάκης βλέπει εαρινές κάλπες, τότε και οι αλλαγές στο υπουργικό σχήμα, σχήμα εκλογικής μάχης εν τέλει, δεν θα πρέπει να αργήσουν…

Από την περασμένη εβδομάδα το libre σας είχε κρατήσει ενήμερους για κινήσεις με προεκλογικό άρωμα [«Προεκλογικά (;) μηνύματα»], όπως για παράδειγμα την επιτάχυνση του νομοσχεδίου για τις αλλαγές στο Δημόσιο, που θα επιφέρει την αναδιάρθρωση της λειτουργίας του ΑΣΕΠ, με αντικειμενικό στόχο την επιτάχυνση νέων διορισμών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω νομοσχέδιο και η προετοιμασία του, φέρουν την υπογραφή του υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου, ενός πολιτικού, που εκτός από συνεργάτης του πρωθυπουργού, τυγχάνει να είναι απόλυτα συνυφασμένος με δημοσκοπήσεις, πολιτικό κλίμα, άρα εκ των πραγμάτων και με κινήσεις αιφνιδιασμού…

Δεν είναι όμως μόνον αυτό. Η εφημερίδα «Τα Νέα» της 6^ης Οκτωβρίου είχε ως βασικό τίτλο, «Έκτακτο επίδομα σχεδιάζει η κυβέρνηση: δώρο γιορτών σε συνταξιούχους».

Κίνηση που προφανώς έχει στόχο να εξισορροπήσει τις αρνητικές εντυπώσεις που θα αφήσουν στο τέλος του τρέχοντος μηνός τα… κουτσουρεμένα αναδρομικά για την πλειοψηφία των συνταξιούχων, πολύ περισσότερο που, όπως αποκάλυψαν εργατολόγοι, η κυβέρνηση στερεί από δυσαρεστημένους απόμαχους ακόμη και το δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη!

Αιφνιδιαστική διάταξη: Τέλος στις αγωγές συνταξιούχων για τα αναδρομικά

Οι συνταξιούχοι όμως ήταν πάντα -και επιβεβαιώθηκε και στις εκλογές 1,5 χρόνο πριν- μια καλή εκλογική δεξαμενή για τη Νέα Δημοκρατία, ως εκ τούτου προφανώς παραμένει ζητούμενο να βρεθούν τρόποι που θα ισορροπούν με την υπόθεση των αναδρομικών.

Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. «Ένεση» ρευστότητας ύψους 11 δισ. ως τον Δεκέμβριο, σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καταγράφει το ρεπορτάζ του Γιώργου Παππού στα «Παραπολιτικά», μέσω μέτρων όπως:

• επέκταση κατά δύο μήνες της επιδότησης ανεργίας,
• 6μηνη επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών για το πρόγραμμα των 100.000 νέων θέσεων εργασίας,
• γ’ και η δ’ φάση της επιστρεπτέας προκαταβολής, μόχλευση δανείων ύψους 2,5 δισ. σε ΜΜΕπιχειρήσεις, σχεδόν 1 δισ. «ζεστό» χρήμα από τα ΕΣΠΑ κ.α. Χρήματα που θα προέλθουν από το «μαξιλάρι» του ΣΥΡΙΖΑ…

Με αυτά τα δεδομένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει το «περιβάλλον» για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, με χρονικό, φυσικά, ορόσημο, την παραγωγή του εμβολίου και, συνακόλουθα, τη μαζική διάθεσή του, σημειώνουν τα «Παραπολιτικά» στο πρωτοσέλιδό τους, που έχουν ως βασικό τίτλο, «Σενάρια για κάλπες μετά τον κορονοϊό».

Είναι μάλιστα πολύ χαρακτηριστικό ότι σε άλλο ρεπορτάζ της εφημερίδας -εδώ, με την υπογραφή του Θανάση Φουσκίδη- μεταφέρεται η αίσθηση (αλλά σε εισαγωγικά) ότι «ο Μητσοτάκης έχασε την ευκαιρία να προσφύγει στις αρχές καλοκαιριού σε πρόωρες κάλπες». Αρχές καλοκαιριού, άρα μεταξύ πρώτου και δεύτερου κύματος covid-19…

Οι επεξεργασίες αυτές δεν είναι παράξενο που βρίσκουν στέγη στο πρωθυπουργικό Μέγαρο, δεδομένης της πίεσης που έχει η κυβέρνηση να πάει σε διπλές εκλογές, εν πάση περιπτώσει να κάψει την απλή αναλογική (εκλογικό σύστημα με το οποίο θα διεξαχθεί η επόμενη αναμέτρηση). Υπέρ δε, της ανοιξιάτικης προσφυγής στις κάλπες συνηγορούν στοιχεία, όπως η απόλυτη υπεροπλία του Κ. Μητσοτάκη στην επικοινωνία και τα μέσα ενημέρωσης, τα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία (ακόμη κι αν αυτά μεγεθύνονται), η δημοσκοπική υπεροχή του πρωθυπουργού.

Ενδεχομένως όμως να υπάρχει κι ένας ακόμη λόγος: με μια «ένεση» 11 δισ. απλώς συντηρείς για λίγο μια οικονομία που πηγαίνει άσχημα, αλλά δεν μπορείς για πολύ να εξωραΐζεις την πραγματική κατάσταση.

Αυτή είναι και η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου για το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο, αν, δηλαδή, από την άνοιξη η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να πάρει τα πάνω της, αν θα αρχίσουν κρατήσεις τουριστών για το καλοκαίρι κ.ο.κ.

Αν όχι, είναι ένας πολύ καλός λόγος για την κυβέρνηση να (μας) πάει στις κάλπες…

Νίκος Παπαδημητρίου  

Σε μια τέτοια περίπτωση ο πρωθυπουργός θα θελήσει να «μηδενίσει το κοντέρ», αφού αισθάνεται ασφαλής από το προβάδισμα που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις έναντι του Αλέξη Τσίπρα, με τον «αέρα» που δίνει στην κυβέρνηση η επιτυχία της στη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης.

Ο πρωθυπουργός φαίνεται, με τα έως τώρα δεδομένα, να κλίνει περισσότερο προς τον ανασχηματισμό, αφού πρώτα αποκτήσει μια σχετική απόσταση ασφαλείας από την επιστροφή στην «μερική κανονικότητα» και την μη ύπαρξη μεγάλου αριθμού νέων κρουσμάτων κοροναϊού.

Στην περίπτωση του ανασχηματισμού, τα περισσότερα κυβερνητικά στελέχη στρέφουν το βλέμμα τους με προβληματισμό προς την πλευρά του υπουργείου Εργασίας, το οποίο στα μάτια του κ. Μητσοτάκη έχει βαρύνει η υπόθεση με τα voucher.

Η εικόνα του κ. Βρούτση φαίνεται να έχει «τσαλακωθεί» και ο πρωθυπουργός σκέφτεται να προωθήσει αλλαγές στο συγκεκριμένο υπουργείο.

Από εκεί και πέρα, θα κρίνει και την αποτελεσματικότητα που επέδειξαν οι υπουργοί που έλαβαν μέρος στη μάχη κατά του κορωνοϊού.

Ο κ. Μητσοτάκης δίνει εύσημα στους υπουργούς που κινήθηκαν με ταχύτατους ρυθμούς για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών και έδειξαν από την πρώτη στιγμή θετικά αποτελέσματα.

Ο κορωνοϊός θα κρίνει το μέγεθος του ανασχηματισμού, ενώ σε ό,τι αφορά στο ενδεχόμενο εκλογών, όπως σημειώνει και η αξιωματική αντιπολίτευση, είναι κάτι που ο κ. Μητσοτάκης δεν το σκέφτεται, όπως τουλάχιστον αναφέρουν οι στενοί του συνεργάτες.

Οι λόγοι για τους οποίους θα είχε ενδιαφέρον ο κ. Μητσοτάκης να αιφνιδιάσει με πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο είναι ελάχιστοι, εκτός των μικροκομματικών τακτικισμών, όπως για παράδειγμα να «κάψει» την απλή αναλογική με διπλές εκλογές.

Μια τέτοια επιλογή όμως εμπεριέχει εξαιρετικά μεγάλο ρίσκο, αφού η οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση και ήδη θα υπάρχει μεγάλος αριθμός ανέργων.

Με τέτοιους όρους, πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα ήταν προβληματική, αναφέρει κυβερνητικό στέλεχος, που είναι από εκείνους δεν συμμερίζονται τη συγκεκριμένη άποψη.

Προσωπικά ο πρωθυπουργός, χωρίς να λέει την δική του άποψη, ακούει τους πάντες, μετράει τα υπέρ και τα κατά, για όλα τα σενάρια και δεν πρόκειται να αποφασίσει από τη στιγμή που δεν έχει όλες τις εγγυήσεις για την εξέλιξη της πανδημίας.

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Οι οιωνοί υπάρχουν εδώ και μέρες. Ας περιγράψουμε τους σημαντικότερους:

Πρώτον, οι “αγιογραφίες” στα εγχώρια ΜΜΕ σχετικά με την διαχείριση (αναμφίβολα καλή σε γενικές γραμμές μέχρι σήμερα) της υγειονομικής κρίσης από την κυβέρνηση.

Μαζί με αυτές, η “σπορά του φόβου”, ο ηγετικός στόμφος του Κυριάκου Μητσοτάκη στο CNN και στην Βουλή, τα θετικά δημοσιεύματα μερίδας του διεθνούς Τύπου σχετικά με το “παράδειγμα Ελλάδα”, η “ηρωοποίηση” του εθνικού μας επιδημιολόγου Σωτήρη Τσιόδρα (επίσης, αναμφίβολα, θετικού προσώπου εν μέσω κρίσης), οι οιμωγές των γνωστών λιβελογράφων για το τι θα μας συνέβαινε εάν κυβερνούσαν ο Τσίπρας με τον Πολάκη, είναι, επίσης, ίχνη τέτοιων προθέσεων.

Δεύτερον, η θηριώδης επικοινωνιακή καμπάνια των 11 εκατ. ευρώ (με κεντρική “Μαξιμική” διαχείριση και ενορχήστρωση), που παρόμοια δεν έχει υπάρξει ποτέ, και στην οποία, φυσικά, δεν εντάσσονται άλλες καμπάνιες προβολής (π.χ για τον τουρισμό) που είχαν αποφασιστεί πριν την κρίση του κοροναϊού και είχαν δεσμευτεί σχετικά κονδύλια. Τι πρακτικά σημαίνει ένα τέτοιο επικοινωνιακό υπερόπλο στην διάθεση μιας κυβέρνησης εύκολα μπορεί να το κατανοήσει κανείς.

Τρίτον, οι δημοσκοπήσεις που καλλιεργούν κλίμα ενός κυβερνητικού και (προσωπικού) πρωθυπουργικού θριάμβου ως προς την αντιμετώπιση του υγειονομικού σκέλους της κρίσης.

Το φαινόμενο είναι μάλλον σύνηθες: σε εποχές φόβου και εφιαλτικών σεναρίων οι πολίτες συσπειρώνονται γύρω από τις κυβερνήσεις τους.

Σε πρόσφατη μέτρηση της Harris Interactive, στη Γαλλία, η δημοτικότητα του Εμανουέλ Μακρόν έφθασε το 51%. Περίπου 13 μονάδες αύξηση, σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, κάτι που αποδίδεται στα μέτρα που έλαβε η γαλλική κυβέρνηση για τον κοροναϊό. Το ίδιο είχε συμβεί και με την δημοσκοπικά καταρρέουσα κυβέρνηση Ολαντ, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι.

Βεβαίως, όπου διεξάγονται αυτές τις ώρες τέτοιες δημοσκοπήσεις σπάνια συναντάει κανείς το εύρημα της “Πρόθεσης Ψήφου”. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στα καθ΄ ημάς εμφανίζουν τη Ν.Δ να φθάνει ακόμα και στο 45%, με προβάδισμα έως και 25 μονάδες από τον ΣΥΡΙΖΑ, η εν γένει συναινετική και ορθολογική στάση του οποίου έχει αναμφίβολα πολιτικό κόστος. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί η επιμονή να συγκροτούνται (δημοσκοπικά) εκλογικό περιβάλλον και αντίστοιχα διλήμματα, εννιά, μόνο, μήνες μετά τις τελευταίες κάλπες και με μια κυβέρνησης άνετης πλειοψηφίας…

Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα δημοσκοπικών διθυράμβων είναι λογικό να δελεάζει κάποιους η προσφυγή σε πρόωρες εκλογές, όπως με ισχυρή δόση αφελούς κουτοπονηριάς διακινούν και ορισμένα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος στα social media.

Τέταρτον, οι προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας μετά τον πρώτο κύκλο της πανδημίας- κρατήστε το ότι οι επιδημιολόγοι ανά τον κόσμο κάνουν ήδη λόγο για πιθανό δεύτερο κύκλο από το φθινόπωρο.

Η σφοδρή πιθανότητας ενός υφεσιακού σπιράλ που θα βυθίσει την παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία οδηγεί σχεδόν με μαθηματική βεβαιότητα σε μια απώλεια περίπου του 30% του ελληνικού ΑΕΠ, μεγαλύτερη, δηλαδή, από την μείωση που υπέστη η χρεοκοπημένη οικονομία μετά την υλοποίηση του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου!

Ήδη, διεθνείς αναλυτές αλλά, μόλις χθες, και η επικεφαλής του ΔΝΤ κάνουν λόγο για οικονομική κρίση κατά πολύ χειρότερη από εκείνη του 2008-2009! Εν μέσω αυτών των συνθηκών, η ελληνική ύφεση ίσως φτάσει το 10% – από 5 έως 15% είναι οι προβλέψεις διεθνών οίκων που δόθηκαν στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα αλλά και εκείνη του ΟΟΣΑ.

Μόνο από την καταστροφή που επέρχεται στον τομέα του τουρισμού (εκ των βασικών παραμέτρων που διαμορφώνουν το ΑΕΠ) υπολογίζεται πως 300.000 εποχικές θέσεις εργασίας δεν θα πληρωθούν, η πλειονότητα των ξενοδοχειακών μονάδων και λοιπών δραστηριοτήτων στον ίδιο τομέα, δεν θα ανοίξουν καν για το καλοκαίρι, και χιλιάδες επιχειρήσεις θα βάλουν λουκέτο.

Η ανεργία θα εκτοξευθεί σε ποσοστά μνημονιακών χρόνων, πολλά δάνεια επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων θα γίνουν “κόκκινα” και θα ακολουθήσει, πιθανότατα, ένας άγνωστος, ακόμα, αριθμός δανείων που μέχρι σήμερα εξυπηρετούνται. Τι σημαίνει αυτό για τις τράπεζες με τον τεράστιο ακόμα όγκο μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί εύκολα κανείς να το φανταστεί.

Η Ευρώπη δεν φαίνεται να μπορεί να συμφωνήσει σε ένα “σχέδιο Μάρσαλ” στο οποίο κατά τα λοιπά όλοι ομνύουν. Η Γερμανία απορρίπτει το ευρωομόλογο και η δέσμη μέτρων προς την οποία κατευθύνεται το ευρωπαϊκό ιερατείο προβλέπει πιστοληπτική γραμμή με “ελαφρά αιρεσιμότητα” (κάτι σαν μνημόνια-light) και χρηματοδότηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών ή και μικρομεσαίων επιχειρήσεων είτε μέσω της Κομισιόν (100 δισ.), είτε μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε χαρακτήρισε “ψίχουλα” αυτά τα μέτρα και πολλοί ακόμα ευρωπαίοι ηγέτες τα χαρακτηρίζουν τουλάχιστον ανεπαρκή.

Ακόμα, όμως, και στο καλύτερο σενάριο, τα μέτρα υποβοήθησης της οικονομίας θα αρχίσουν να αποδίδουν μετά από αρκετούς μήνες και αφού προηγουμένως έχουμε βιώσει πολύ έντονα τις συνέπεις της κρίσης του κοροναϊού. Οι πολίτες θα φτωχύνουν, η πραγματική οικονομία θα βυθιστεί, επιχειρήσεις θα κλείσουν, το δημοσιονομικό έλλειμμα, εξαιτίας της αδυναμίας καταβολής φόρων και οφειλών, θα εκτιναχθεί.

Πολιτικά, η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά στον οικονομικό Αρμαγεδδώνα από τις αρχές του Φθινοπώρου μέχρι τα τέλη του έτους, όταν θα κληθεί να συγκροτήσει τον χειρότερο ίσως προϋπολογισμό της σύγχρονης ιστορίας μας. Τότε, θα μπουν στο τραπέζι, πιθανότατα, ακόμα και τα πιο σκληρά σενάρια που προς το παρόν διατυπώνονται ως “προφητείες” ή ως εξορκισμοί, όπως η μείωση των μισθών στο Δημόσιο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το πολιτικό δίλημμα του πρωθυπουργού είναι σαφές: θα διαχειριστεί μια τέτοια ακραία (“πολεμική”) κατάσταση στην οικονομία και την κοινωνία, ως κυβέρνηση που είχε λάβει “καθαρή εντολή τετραετίας” (σ.σ κατά ορισμένους, τότε, και οκταετίας), με εντελώς διαφορετικό σχεδιασμό και πρόγραμμα, τον Ιούλιο του 2019, ή θα επιδιώξει μια (νέα) νωπή εντολή; Το επιχείρημα θα ακουστεί, πιθανώς, λογικό. Η χώρα θα έχει περάσει (;) τον “πόλεμο του κοροναϊού” και θα πρέπει να μπει σε μια μακρά περίοδο ανασυγκρότησης και σταδιακής ανάταξης των συνεπειών. Δεν θα φταίει για τον Covid 19 ο Κυριάκος Μητσοτάκης, άλλωστε…

Πέμπτον, η απλή αναλογική! Από την πρώτη στιγμή που κέρδισε με ευρεία πλειοψηφία τις τελευταίες εθνικές εκλογές, το κυβερνών κόμμα παρήγαγε διαρκώς σενάρια σχετικά με το πως θα σταθεί εφικτό να υπερκεράσει το εμπόδιο του ότι οι επόμενες εκλογές πρέπει να διεξαχθούν με τον εκλογικό νόμο που ψήφισε η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Για το επιτελείο Μητσοτάκη το θέμα αυτό είχε αναχθεί σε πολιτικό φετίχ και συχνά συνοδευόταν από διατύπωση προθέσεων για “οριστική πολιτική και ιδεολογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα”.

Το δίλημμα, λοιπόν, μεταφράζεται, πλέον, ως εξής: Ή πρόωρες εκλογές, τώρα (δηλαδή το Φθινόπωρο), εν μέσω (πιθανού) θριάμβου στην αντιμετώπιση της υγειονομικής καταιγίδας, πριν, όμως, φτάσει στις ακτές μας το οικονομικό τσουνάμι, ή λήψη όλων των αναγκαίων αλλά εξαιρετικά επώδυνων μέτρων για την οικονομία, την εργασία, την αγορά, τους πολίτες, με την ελπίδα πως θα αποδόσουν σε χρόνο πριν τις επόμενες εκλογές.

Το πολιτικό ρίσκο είναι προφανώς πολύ μεγάλο. Και, από την άλλη, το δέλεαρ μιας εκλογικής νίκης και ανανέωσης της κυβερνητικής θητείας, το συντομότερο δυνατό, καθόλου αμελητέο.

Φυσικά, ουδείς μπορεί να σχεδιάζει χωρίς τον “ξενοδόχο”. Αφήστε που και σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύει το “όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια, ο Θεός γελάει”.

Η απλή αναλογική είναι μια παράμετρος, η οποία σε συνδυασμό με τις ακραίες συνθήκες λόγω κοροναϊού και παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, μπορεί να δημιουργήσει πλαίσιο “εκτάκτων πολιτικών συνθηκών και αναγκών”. Ήτοι, μιας κυβέρνησης ευρείας πλειοψηφίας και πολιτικής και κοινωνικής αντιστοίχησης ώστε να δύναται να λάβει όλα εκείνα τα μέτρα που ίσως απαιτηθούν.

Κάτι τέτοιο, όμως, απαιτεί και ταχεία “εκπαίδευση” του πολιτικού προσωπικού αλλά και των πολιτών στην κρισιμότητα των περιστάσεων. Απαιτεί να εκλείψουν άμεσα οι φανφάρες περί “Δούρειων Ίππων” και ο τοξικός λόγος κυβερνητικών στελεχών, βουλευτών και κομματικού στρατού που εξακολουθούν να διέπονται από την αντίληψη πως “πρέπει να καούν τα σπαρτά”. Ο συναινετικός λόγος της αντιπολίτευσης (μείζονος, κυρίως, αλλά και ελάσσονος) είναι χρήσιμος. Πάντοτε, βεβαίως, με τις διαφορές που διατυπώνονται ως προς το σκέλος της αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης- διότι ως προς εκείνο της υγειονομικής κρίσης έχει διαμορφωθεί κοινός τόπος με μικρές μόνο αποκκλίσεις.

Το τελευταίο είναι, σε μεγάλο βαθμό, στα χέρια του πρωθυπουργού. Εκείνος πρέπει να κάνει τα αναγκαία βήματα και να πυκνώσει, για παράδειγμα, τις πρωτοβουλίες συνεννόησης. Προσώρας δεν το πράττει με επάρκεια.

Ίσως διότι κυριαρχούν ακόμα οι υστερόβουλες σκέψεις για αιφνιδιασμό και κατατρόπωση του αντιπάλου. Όμως, πραγματικός αντίπαλος είναι η πανδημία και οι συνέπειές της για τα επόμενα χρόνια. Εάν αυτό δεν καταστεί απολύτως κατανοητό όσοι σπέρνουν θύελλες μπορεί να θερίσουν καταιγίδες…