Η τωρινή μέση τιμή στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (Αγορά Επόμενης Ημέρας – DAM) για τον Φεβρουάριο διαμορφώνεται λίγο πάνω από τα 80 ευρώ/MWh, ενώ ο Ιανουάριος είχε κλείσει στα 108 ευρώ/MWh. Με τα σημερινά δεδομένα, η μέση τιμή αυτού του μήνα, είναι από τις χαμηλότερες πανευρωπαϊκά και ανατρέπει το μοτίβο που επικρατούσε μέχρι πρότινος και που ήθελε τις χονδρικές τιμές στην Ελλάδα να είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ.

Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα που προκύπτει από τον ευνοϊκό συνδυασμό παραγόντων που συνδέεται με την υψηλή παρουσία καθαρών πηγών ενέργειας στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής που περιόρισε τη συμμετοχή της ακριβότερης συμβατικής παραγωγής των μονάδων φυσικού αερίου. Οι ισχυροί άνεμοι, που συνεπάγονται αύξηση της παραγωγής των αιολικών πάρκων, έχουν καλύτερο προφίλ από τα φωτοβολταϊκά, ιδίως τον χειμώνα που οι ώρες ηλιοφάνειας είναι περιορισμένες.

Tον Ιανουάριο η ηλεκτροπαραγωγή από αιολικά στην υψηλή τάση ανήλθε στις 1.575 GWh, επίδοση που συνιστά το υψηλότερο μηνιαίο επίπεδο της τελευταίας διετίας και επαναφέρει στο προσκήνιο τη δυναμική του κλάδου σε μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας των διεθνών αγορών ενέργειας. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η θετική αυτή τάση διατηρήθηκε και τον τρέχοντα μήνα, σύμφωνα με στοιχεία του Green Tank.

Αυτές οι σημαντικές αυξήσεις τιμών παρατηρούνται σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης —στις οποίες ανήκει και η Ελλάδα— να παρουσιάζουν τις υψηλότερες αυξήσεις. Η ενισχυμένη ζήτηση ενέργειας λόγω της μείωσης της θερμοκρασίας θεωρείται βασικός παράγοντας πίεσης στις τιμές.

Προκειμένου να καλυφθούν οι ενεργειακές ανάγκες, η χρήση μονάδων φυσικού αερίου είναι πλέον απαραίτητη, καθώς η πράσινη ενέργεια, που είναι πιο οικονομική, αποδεικνύεται ανεπαρκής αυτή την περίοδο.

Με τις πρώτες χειμερινές θερμοκρασίες οι τιμές ρεύματος στο γεωγραφικό τόξο από την Ουγγαρία μέχρι και την Ελλάδα εκτοξεύθηκαν. Αν και οι διαφορές των τιμών σε σχέση με την Κεντρική και τη Δυτική Ευρώπη δεν εμφανίζουν τις τεράστιες αποκλίσεις του καλοκαιριού, είναι ωστόσο υπαρκτές και επαναφέρουν στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια των διασυνδέσεων και την αποτελεσματική λειτουργία του μοντέλου λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς.

Ο παράγοντας Ουκρανία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω το σύστημα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και τις τιμές ρεύματος μέσα στον χειμώνα λόγω των αυξημένων αναγκών για θέρμανση, αφού το ηλεκτρικό σύστημα παραγωγής και διανομής της χώρας έχει πληγεί από τις ρωσικές επιθέσεις. Ο ENTSO-E (Ευρωπαίος διαχειριστής) ανακοίνωσε στα τέλη Οκτωβρίου ότι κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα οι εξαγωγές της Ευρώπης προς την Ουκρανία θα αυξηθούν από τα 1.700 ΜW στα 2.100 MW.

Η άνοδος της ζήτησης για θέρμανση συνέπεσε με μια ανοδική τάση στην τιμή του φυσικού αερίου στον ολλανδικό κόμβο και με μια μεγάλη πτώση της παραγωγής των ΑΠΕ λόγω καιρικών συνθηκών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο ελληνικό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής σήμερα οι ΑΠΕ συμμετέχουν με ποσοστό μόλις 15,2% και το φυσικό αέριο με 55,9%, ενώ συνεισφέρει ο λιγνίτης με 14,5% και τα υδροηλεκτρικά με 2%.

Η πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ένταση του χειμώνα, με την τιμή του φυσικού αερίου να αντιδρά ήδη στην είδηση για το πρώτο κύμα ψύχους στην Ευρώπη.

Πιέσεις στις τιμές φυσικού αερίου αναμένεται να προκαλέσει και η παύση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας από τις αρχές του 2025, καθώς οι ποσότητες που προμηθεύονται σήμερα η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Αυστρία θα πρέπει να υποκατασταθούν από LNG, το οποίο διατίθεται στη spot αγορά, με τις τιμές να διαμορφώνονται στη βάση της προσφοράς και της ζήτησης και τον ανταγωνισμό των φορτίων με την Ασία, παράγοντες που προεξοφλούν άνοδο των τιμών φυσικού αερίου και κατ’ επέκταση και των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η άντληση αερίου από τις αποθήκες ξεκίνησε νωρίτερα φέτος από τις δύο προηγούμενες χρονιές, με αποτέλεσμα η στάθμη να πέσει από το 95,3% στο 93,5%.

Επιπτώσεις

Η αυξητική πορεία της χονδρεμπορικής αγοράς ρεύματος επιβεβαιώνει τις προβλέψεις αρκετών εταιρειών, οι οποίες είχαν ποντάρει σε άνοδο των τιμών και είχαν αγοράσει ποσότητες ρεύματος στην προθεσμιακή αγορά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ενεργειακού χρηματιστηρίου για το Νοέμβριο μέχρι στιγμής, η μέση τιμή χονδρικής διαμορφώνεται στα 121,36 ευρώ η μεγαβατώρα, σημειώνοντας αύξηση 32,61% σε σχέση με τον Οκτώβριο, όταν η μέση τιμή ήταν 91,51 ευρώ.

Η αυξημένη χονδρική τιμή προμηνύει αυξήσεις και στις λιανικές τιμές που καταβάλλουν οι καταναλωτές, κυρίως μέσω των “πράσινων” τιμολογίων τον επόμενο μήνα. Ειδικότερα, αν η τιμή της κιλοβατώρας αυξηθεί κατά 30%, από τα 14 λεπτά του Νοεμβρίου μπορεί να ξεπεράσει τα 18 λεπτά τον Δεκέμβριο. Παρόλα αυτά, ως γνωστόν οι λιανικές τιμές δεν καθορίζονται μόνο από τη χονδρική τιμή, αλλά και από άλλους παράγοντες, όπως οι προαγορές ενέργειας και οι εκπτώσεις των παρόχων. Παρότι είναι νωρίς για να προσδιοριστεί το ακριβές ποσοστό της αύξησης, η ανοδική τάση στις χονδρικές τιμές δημιουργεί προϋποθέσεις για σημαντικές αυξήσεις στα τιμολόγια του Δεκεμβρίου.

Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις στη διεθνή τιμή του φυσικού αερίου επηρεάζουν άμεσα και την ελληνική αγορά, συμβάλλοντας περαιτέρω στην άνοδο των τιμών.

Σε κάθε περίπτωση οι συνθήκες αυτή τη στιγμή καταδεικνύουν αυξητικές τάσεις στις τιμές του ρεύματος, με τις αλλαγές να ξεκινούν από την χονδρική αγορά και να αναμένεται να επηρεάσουν και τη λιανική από το Δεκέμβριο.

Ο υπουργός Ενέργειας κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης αναφερόμενος πρόσφατα στο συγκεκριμένο θέμα είπε ότι «τα πράσινα τιμολόγια τελειώνουν ως θεσμική ρύθμιση στο τέλος του έτους. Θα δούμε πως θα το αντιμετωπίσουμε αυτό – τις επόμενες εβδομάδες θα έχουμε ανακοινώσεις».

Στο νέο πλαίσιο που θα ανακοινώσει η κυβέρνηση είναι πολύ πιθανό να ενταχθούν και νέα κίνητρα για μεταφορά της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες που οι τιμές στο Χρηματιστήριο ενέργειας είναι χαμηλότερες, δηλαδή τις πρωινές – μεσημεριανές ώρες και τα Σαββατοκύριακα.

Επί της ουσίας θα αλλάξει το ωράριο για το μειωμένο («νυχτερινό») τιμολόγιο που ισχύει σήμερα, το οποίο είναι 2-8 π.μ. και 4-5 μ.μ. το χειμώνα και 11 μ.μ.-7 π.μ. το καλοκαίρι. Οι μειωμένες τιμές είναι πολύ πιθανό θα μεταφερθούν στη ζώνη μεταξύ 10 π.μ. και 3 μ.μ. τις καλοκαιρινές ημέρες και όλο το 24ωρο τα Σαββατοκύριακα οπότε παρατηρείται μειωμένη ζήτηση.

Τι αλλάζει για όσους έχουν πράσινο τιμολόγιο

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός «Open» αυτό που αλλάζει από το 2025 είναι πως οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να προσφέρουν πράσινο τιμολόγιο στους νέους πελάτες τους.

Όλοι όσοι όμως σήμερα έχουν ενταχθεί στα πράσινα τιμολόγια – και οι περισσότεροι χωρίς να δηλώσουν την σχετική πρόθεση αλλά από αδράνεια – θα παραμείνουν στο «πράσινο περιβάλλον» χωρίς ριζικές αλλαγές, ενώ εξετάζεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας η τυχόν ρύθμιση η οποία απαιτείται, ώστε οι πάροχοι να μην μπορούν, χωρίς τη συναίνεση του καταναλωτή, να του αλλάξουν τιμολογιακό περιβάλλον από το 2025.

Συγκεκριμένα, η μέση τιμή στο Χρηματιστήριο ενέργειας το Μάιο διαμορφώθηκε στα 81,08 ευρώ ανά μεγαβατώρα έναντι 60,11 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Απρίλιο.

Το φθηνότερο πράσινο τιμολόγιο για τον τρέχοντα μήνα είναι της ΔΕΗ η οποία αύξησε το ποσοστό έκπτωσης στο 38 %, απορροφώντας μεγάλο μέρος της αύξησης. Συγκεκριμένα το τιμολόγιο της ΔΕΗ είναι 11,898 λεπτά ανά κιλοβατώρα για κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες το μήνα και 12,642 λεπτά ανά κιλοβατώρα για υψηλότερη κατανάλωση. Το νυχτερινό τιμολόγιο διαμορφώνεται στα 9,976 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Τα τιμολόγια των προμηθευτών όπως αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα της Ρυθμιστικής Αρχής έχουν ως εξής:

• SOLAR ENERGY: 12,591 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: 12,854 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• VOLTERRA 12,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• VOLTON 12,916 – 15,024 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• ΕΛΙΝΟΙΛ 14,85 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• ELPEDISON 15,484 λεπτά ανά κιλοβατώρα για τις πρώτες 100 κιλοβατώρες μηνιαίως και 17,984 για τις επόμενες.
• NRG 15,952 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• Ήρων 16,333 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• Protergia 16,422 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• Eunice 16,59 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• Ζενίθ 16,927 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
• ΟΤΕ Estate 19,2 λεπτά ανά κιλοβατώρα.