Νίκος Γιαννόπουλος

Αντιθέτως, από την πρώτη στιγμή που η υπόθεση ήρθε ορμητικά στην επικαιρότητα στα τέλη του Ιούλη μετά τη δημοσίευση της φωτογραφίας του (Ελληνα) τουρίστα που σήκωνε ανενόχλητος ένα από τα μάρμαρα του μνημείου, οι ενέργειες του Δήμου “σημάδευαν” πάντα την Εφορεία Αρχαιοτήτων που έχει, ως κρατική αρχή, την ευθύνη για τη διαχείριση του αρχαιολογικού χώρου.

Η αιτία της στάσης του Δήμου θα πρέπει να εξηγηθεί από το Δήμαρχο Νάξου, Δημήτρη Λιανό.

To Libre πάντως, παρακολουθώντας από κοντά το ζήτημα, έχει καταγράψει τα εξής:

Επιχειρώντας να απαντήσει στα (δίκαια) παράπονα μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών για το γεγονός ότι το προσωρινό συρματόπλεγμα που τοποθετήθηκε στο μνημείο απείχε παρασάγγας από την αισθητική του αρχαιολογικού χώρου, ο Δήμος επιχείρησε να επισπεύσει τις εξελίξεις βάζοντας όμως τελικά εμπόδια στην αποκατάσταση του μνημείου.

• Ήταν ο Δήμος που κατέθεσε αίτημα ασφαλιστικών μέτρων εναντίον της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
• Ήταν ο Δήμος που ζήτησε και πέτυχε τη σύλληψη (!) της αρχαιολόγου και μέρους του προσωπικού του συνεργείου που ανέλαβε την τοποθέτηση του προσωρινού πλέγματος επικαλούμενος φθορά δημοτικής περιουσίας. Η σκηνή με την αρχαιολόγο και τους εργάτες να δίνουν δαχτυλικά αποτυπώματα (!) στο τοπικό αστυνομικό τμήμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα κωμική αν δεν ήταν εξόχως δυσάρεστη.
• Ήταν τελικά ο Δήμος που έσπευσε να… πανηγυρίσει όταν εκδόθηκε η δικαστική απόφαση για τα ασφαλιστικά μέτρα η οποία δεν ήταν τίποτα άλλο από την τυπική επικύρωση του προγραμματισμού της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων για την αποκατάσταση του μνημείου.

Θυμίζουμε ότι η δικαστική απόφαση (του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου) δεν χαρακτηρίζει παράνομη την προσωρινή περίφραξη (όπως αξίωνε ο Δήμος) μέσο που άλλωστε αποσκοπούσε στην προστασία του σημαντικότερου τοπόσημου της Νάξου και ότι η σχετική μελέτη εκπονήθηκε πριν κάνει ο Δήμος καταθέσει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.

Αυτό που έχει περισσότερη σημασία είναι ότι οι διαδικασίες τοποθέτησης της μόνιμης, πια, περίφραξης (που θα έχει την αισθητική που αξίζει στο χώρο) θα αρχίσει νωρίτερα από τις 27 Σεπτεμβρίου που το δικαστήριο όρισε ως καταληκτική ημερομηνία για την έναρξη των εργασιών.

Στις 27 Αυγούστου θα συνεδριάσει σχετικά το ΚΑΣ και εν συνεχεία θα φτάσει στο νησί για να συντονίσει τις απαραίτητες ενέργειες ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Μία από απο αυτές περιλαμβάνει την παραγγελία του σχετικού υλικού και την αποστολή του στο νησί της Νάξου το συντομότερο δυνατόν.

Το μνημείο, εν τω μεταξύ, φυλάσσεται, (όπως θα έπρεπε να γίνεται τα προηγούμενα χρόνια) ενώ μόλις τα έργα αποκατάστασης ολοκληρωθούν είναι πολύ πιθανό να οριστεί εισιτήριο για την είσοδο των επισκεπτών.

Ολα τα παραπάνω δεν εξηγούν επ’ ακριβώς τους λόγους για τους οποίους ο Δήμος Νάξου προσέφυγε νομικά εναντίον της Εφορείας Κυκλάδων και κατά συνέπεια του Υπουργείο Πολιτισμού. 

Παράγοντες πάντως της υπηρεσίας τόνιζαν ότι η εν λόγω στάση της δημοτικής αρχής δεν τους εξέπληξε αφού τα τελευταία, ιδίως, χρόνια, ο Δήμος, κατά τα λεγόμενά τους, έχει συχνές προστριβές, για διάφορες αφορμές, με την Εφορεία Αρχαιοτήτων. 

Η πρόχειρη περίφραξη είχε δημιουργήσει ένταση στο νησί και διαμάχη ανάμεσα στον δήμο Νάξου και το υπουργείο Πολιτισμού αλλά και τους αρχαιολόγους. Είχε προηγηθεί η ταλαιπωρία του αγαπημένου μνημείου του νησιού από έναν τουρίστα, που ήταν αρκετή για να διχαστεί η τοπική κοινωνία και να παρέμβουν οι αρχαιολόγοι.

Πλέον, με δικαστική απόφαση προβλέπεται η απομάκρυνση της πρόχειρης περίφραξης με συρματόπλεγμα που τοποθετήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Ναού του Απόλλωνα στα Παλάτια έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2025. Τότε, όμως τονίζει το ΥΠΠΟ δεν θα χρήζει ανάγκης πρόχειρης περίφραξης το μνημείο, γιατί θα μπει η μόνιμη.

Ας πάρουμε όμως την ιστορία από την αρχή. Στις 29/7/2025 δημοσιοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία με άνδρα που ανασήκωσε μάρμαρο εκτός της περισχοίνισης στον Ναό του Απόλλωνα, στη νησίδα Παλάτια. Είναι η γνωστή «Πορτάρα», το σήμα κατατεθέν του νησιού της Νάξου, κοντά στο λιμάνι.

Άμεσα η Αρχαιολογική Υπηρεσία υπέβαλε μήνυση κατά αγνώστου στην αρμόδια εισαγγελική αρχή και τοποθέτησε αρχαιοφύλακες στον χώρο από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, κλείνοντας δυστυχώς το Επιτόπιο Μουσείο.

Στις 4/8/2025 τοποθετήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων περίφραξη με συρματόπλεγμα σε έκταση μεγαλύτερη από αυτήν της περισχοίνισης, για την προστασία του μνημείου (Ν4858/21, άρθρο 40 παρ. 1 & 2).

Η ενέργεια αυτή προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια και αντίδραση του δήμου και των δημοτών αλλά και των επισκεπτών, με το αιτιολογικό πως το συρματόπλεγμα προσβάλλει το μνημείο και αλλοιώνει το περιβάλλον.

Σε κάθε περίπτωση, η προσωρινή διαταγή που εκδόθηκε από την Πρόεδρο Πρωτοδικών Νάξου Βηθλεέμ Πίγκα, βασίστηκε στη συζήτηση στο ακροατήριο αλλά και στην αυτοψία που πραγματοποιήθηκε στον χώρο των Παλατιών. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου έκρινε εν μέρει τα ασφαλιστικά μέτρα που κατέθεσε ο δήμος και διέταξε την απομάκρυνση του συρματοπλέγματος που τοποθετήθηκε περιμετρικά του Ναού του Απόλλωνα στα Παλάτια.

Μετά τη δικαστική απόφαση της απομάκρυνσης του συρματοπλέγματος ο δήμαρχος του νησιού, Δημήτρης Λιανός έκανε λόγο για «ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων».

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Νάξου τόνισε πως «είναι ευχάριστο ότι μετά από όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα, το Υπουργείο Πολιτισμού αναγκάστηκε να ευθυγραμμιστεί με το δίκαιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας και να εκπονήσει σχετική μελέτη για την περίφραξη του μνημείου», προσθέτοντας πως απαιτούνται περαιτέρω ουσιαστικά βήματα, όπως η θέσπιση εισιτηρίου για την αυτοχρηματοδότηση της συντήρησης και φύλαξης του χώρου στο μνημείο του Απόλλωνα. Με τον τρόπο αυτόν θα υπάρξει «αυτοχρηματοδότηση» για τη συντήρηση και φύλαξη του μνημείου. Και πρόσθεσε πως η δημοτική Αρχή απέδειξε ότι λειτουργεί με μοναδικό γνώμονα το κοινό συμφέρον και παραμένει ανοιχτή σε κάθε μορφή συνεργασίας που θα συμβάλλει στην πρόοδο και την ανάπτυξη του τόπου μας.

Ωστόσο, το υπουργείο Πολιτισμού έδωσε άλλη διάσταση στην υπόθεση.

Το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) ενημερώνει ότι «σήμερα, 20.8.2025 εκδόθηκε η απόφαση της Προέδρου Πρωτοδικών Νάξου, σύμφωνα με την οποία η επίμαχη περίφραξη θα παραμείνει στον χώρο, ακριβώς ως έχει, και θα απομακρυνθεί την 27.9.2025, δηλ. ακριβώς την ημερομηνία που το Υπουργείο Πολιτισμού είχε προαποφασίσει την απομάκρυνση και την αντικατάσταση της προσωρινής επίμαχης περίφραξης, με τη μόνιμη προστατευτική περίφραξη του αρχαιολογικού χώρου της Πορτάρας».

Το ΥΠΠΟ επισημαίνει: «Δεδομένου ότι το αίτημα του Δήμου ήταν η ΑΜΕΣΗ απομάκρυνση της περίφραξης, είναι φανερό ότι οι δηλώσεις του επικεφαλής της Δημοτικής Αρχής και συναφή δημοσιεύματα περί έκβασης της υπόθεσης υπέρ του Δήμου, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».

Η δικαστική απόφαση προβλέπει την απομάκρυνση της πρόχειρης περίφραξης με συρματόπλεγμα που τοποθετήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Ναού του Απόλλωνα στα Παλάτια, έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2025.

Για «ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων» έκανε λόγο ο δήμαρχος Δημήτρης Λιανός, υπενθυμίζοντας σε ανάρτησή του το ιστορικό της υπόθεσης.

Όπως τονίζει η προσφυγή στη δικαιοσύνη αποφασίστηκε ομόφωνα από τα συλλογικά όργανα της δημοτικής πλειοψηφίας, οδηγώντας τελικά στη δικαστική.

«Είναι ευχάριστο ότι, μετά από όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα, το Υπουργείο Πολιτισμού αναγκάστηκε να ευθυγραμμιστεί με το δίκαιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας και να εκπονήσει σχετική μελέτη για την περίφραξη του μνημείου», σημείωσε ο δήμαρχος Νάξου, προσθέτοντας πως απαιτούνται περαιτέρω ουσιαστικά βήματα, όπως η θέσπιση εισιτηρίου για την αυτοχρηματοδότηση της συντήρησης και φύλαξης του χώρου.

Η προσωρινή διαταγή που εκδόθηκε από την Πρόεδρο Πρωτοδικών Νάξου Βηθλεέμ Πίγκα, βασίστηκε στη συζήτηση στο ακροατήριο αλλά και στην αυτοψία που πραγματοποιήθηκε στον χώρο των Παλατιών.

Η ανάρτηση του Δημάρχου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων:

Ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξο και Μικρών Κυκλάδων!

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου έκανε δεκτά εν μέρει τα ασφαλιστικά μέτρα που κατέθεσε ο Δήμος μας και διέταξε την απομάκρυνση του συρματοπλέγματος που τοποθετήθηκε περιμετρικά του Ναού του Απόλλωνα στα Παλάτια.

Το ιστορικό

Στις 29/7/2025 δημοσιοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία με άνδρα που ανασήκωσε μάρμαρο εκτός της περισχοίνισης στον Ναό του Απόλλωνα, στη νησίδα Παλάτια.

Άμεσα η Αρχαιολογική Υπηρεσία υπέβαλε μήνυση κατά αγνώστου στην αρμόδια εισαγγελική αρχή και τοποθέτησε αρχαιοφύλακες στον χώρο από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, ενώ, δυστυχώς, παράλληλα έκλεισε το Επιτόπιο Μουσείο.

Στις 4/8/2025, χωρίς καμία έγκριση, τοποθετήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων περίφραξη με συρματόπλεγμα σε έκταση μεγαλύτερη από αυτήν της περισχοίνισης, για την προστασία του μνημείου. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Δημοτικής Αρχής, των δημοτών και των επισκεπτών, καθώς το συρματόπλεγμα προσβάλλει το μνημείο και αλλοιώνει το περιβάλλον.

Ως Δήμος αντιδράσαμε άμεσα με έγγραφη και προφορική διαμαρτυρία, ζητώντας τις εγκριτικές αποφάσεις για την πράξη αυτή, οι οποίες όμως δεν υπήρχαν, ενώ παράλληλα επιδιώξαμε την εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων.

Στις 8/8/2025 συγκλήθηκε έκτακτο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου συζητήθηκε ο τρόπος προσφυγής στη δικαιοσύνη και στις 13/8/2025 συνεδρίασε εκτάκτως και η Δημοτική Επιτροπή, η οποία αποφάσισε την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων για την απομάκρυνση της περίφραξης που υποβαθμίζει το περιβάλλον και προσβάλει το μνημείο. Και στα δύο συλλογικά όργανα, η πρόταση για προσφυγή στη δικαιοσύνη υπερψηφίστηκε μόνο από τη δημοτική πλειοψηφία.

Σήμερα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου δικαίωσε τον Δήμο, τους πολίτες και τις συλλογικότητες που κατέθεσαν ασφαλιστικά μέτρα, καθώς και όλη την κοινωνία του νησιού μας που αντέδρασαν στην προσβολή του εμβληματικού μνημείου του νησιού μας.

Είναι ευχάριστο ότι μετά από όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα, το Υπουργείο Πολιτισμού αναγκάστηκε να ευθυγραμμιστεί τελικά με το δίκαιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας για την προστασία του Ναού του Απόλλωνα, καθώς εκπόνησε σχετική μελέτη, η οποία θα συζητηθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ώστε να λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις. Βέβαια, το Υπουργείο Πολιτισμού θα πρέπει να κάνει ακόμη ουσιαστικά βήματα, όπως η θέσπιση εισιτηρίου για την επίσκεψη στον Ναό του Απόλλωνα. Με τον τρόπο αυτόν θα υπάρξει «αυτοχρηματοδότηση» για τη συντήρηση και φύλαξη του μνημείου.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι προτεραιότητά μας παραμένει η προάσπιση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας, μακριά από ατομικές σκοπιμότητες και μικροπολιτικές λογικές.

Η Δημοτική Αρχή απέδειξε ότι λειτουργεί με μοναδικό γνώμονα το κοινό συμφέρον και παραμένει ανοιχτή σε κάθε μορφή συνεργασίας που θα συμβάλει στην πρόοδο και την ανάπτυξη του τόπου μας.

Η τοποθέτηση συρματοπλέγματος γύρω από το μνημείο προκειμένου να προστατευθεί ο αρχαιολογικός χώρος από φθορές και βανδαλισμούς, προκάλεσε την αντίδραση των κατοίκων αλλά και του δημάρχου του νησιού, Δημήτρη Λιανού, που έθεσε θέμα νομιμότητας των εργασιών.

Εξαιτίας της καταγγελίας του δημάρχου, σύμφωνα με το cyclades24.gr, οι εργάτες και στελέχη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων που βρίσκονταν στο σημείο, αλλά και άλλα άτομα που σχετίζονται με την τοποθέτηση της περίφραξης, οδηγήθηκαν στο Αστυνομικό Τμήμα Νάξου για περαιτέρω έλεγχο και προανάκριση.

Αμέσως μετά το σφύριγμα της λήξης οι οπαδοί του Ολυμπιακού ξεχύθηκαν με μηχανές και αυτοκίνητα στην Πλατεία Πρωτοδικείου, κάνοντας τη νύχτα-μέρα από τα βεγγαλικά και τα καπνογόνα. 

Η κίνηση των οχημάτων διακόπηκε και αυτό που ακολούθησε ήταν κάτι μοναδικό, για τους φίλους του Ολυμπιακού.

Μία τεράστια πομπή, έκανε το γύρω της Χώρας, ενώ πολλοί εξ αυτών ανέβηκαν μέχρι και την Πορτάρα, τραγουδώντας συνθήματα για την ομάδα τους!