Το πόρισμα συντάχθηκε μετά την επανεξέταση των ιατροδικαστικών εξετάσεων και την νέα ιστοπαθολογική εξέταση από τον παθολογοανατόμο Θεσσαλονίκης, κ. Ανεστάκη.

Ο κ. Ανεστάκης σύμφωνα με την ίδια πηγή κλονίζει σε δύο καίρια σημεία τα λάθη στο πόρισμα του Ανδρέα Γκότση και των υπόλοιπων παθολογοανατόμων: Πρώτον, ότι δεν υπάρχει εγκολεασμός εντέρου αλλά σήψη εντέρου και δεύτερον και σημαντικότερο, ότι ο θάνατος του μικρού Παναγιώτη δεν οφειλόταν σε υποξεία προ ωρών λόγω παθολογικών αιτιών, καθώς όλα φαίνεται να έγιναν κοντά στον χρόνο θανάτου του παιδιού.

Υπενθυμίζεται ότι η Ειρήνη Μουρτζούκου είχε ομολογήσει την δολοφονία των τεσσάρων από τα πέντα νεκρά παιδιά για τα οποία κατηγορήθηκε, ενώ μέχρι τέλους ισχυριζόταν ότι ο θάνατος του Παναγιωτάκη οφειλόταν σε παθολογικά αίτια.

Το Ανθρωποκτονιών επισκέφθηκε τον Κορυδαλλό

Παράλληλα, σήμερα γύρω στις 11 το πρωί κλιμάκιο του Ανθρωποκτονιών βρέθηκε στον Κορυδαλλό για να μιλήσουν με την Ειρήνη Μουρτζούκου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η 25χρονη μίλησε με τους αστυνομικούς αλλά δεν αναφέρθηκε καθόλου στον Παναγιωτάκη παρά το γεγονός πως οι άνδρες του Ανθρωποκτονιών την επισκέφτηκαν για αυτόν ακριβώς τον λόγο.

Το πόρισμα έχει κληθεί να εξηγήσει τι είναι αυτό που προκάλεσε την πυρόσφαιρα και να διευκρινίσει εάν δικαιολογείται η παρουσία ξυλόλιου στο σημείο του δυστυχήματος.

Η έρευνα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί προ μηνών, με την καθυστέρηση ωστόσο να οφείλεται στο γεγονός ότι ενώ αρχικά είχαν διαβιβαστεί στον καθηγητή 30 δείγματα προς ανάλυση, ο τελικός αριθμός τους έχει υπερβεί τα 180.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με πληροφορίες του ΣΚΑΪ, η αρμόδια Διεύθυνση της Πυροσβεστικής που ερευνά το δυστύχημα με σημερινό έγγραφό της προς τον ανακριτή ζητά να ληφθούν υπόψη στην προσπάθεια ερμηνείας της πυρόσφαιρας μια σειρά από χημικές ουσίες που υπήρχαν στα βαγόνια των δύο τρένων πλην των ελαίων σιλικόνης, όπως:

α) Ψυκτικό κλιματιστικών β) Δεκάδες μπαταρίες (πάνω από 70) γ) Μονωτικό υγρό για την ψύξη του μετατροπέα έλξης (720 λίτρα) δ) Δεξαμενές πεπιεσμένου αέρα (άνω των 800 λίτρων) για το σύστημα φρένων και πυροσβεστήρες.

Για την πληρότητα της έρευνας, λέει η Πυροσβεστική, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη και οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες.

Μιλώντας στον Αθήνα 9. 84 και στον Σεραφείμ Κοτρώτσο τόνισε: «Αυτό που θέλουμε είναι να ολοκληρωθούν γρήγορα οι μελέτες και να καταλήξουμε στο τι έχει γίνει και που οφείλεται και η πυρόσφαιρα. Δυστυχώς ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν βοήθησε προς αυτή τη κατεύθυνση. Αυτή τη στιγμή έχει απαξιωθεί λόγω των παλινωδιών του αναπληρωτή προέδρου, ένα πόρισμα το οποίο έχει σοβαρά στοιχεία μέσα…»

Οι ευθύνες του Οργανισμού, είναι μεγάλες, όχι για την επιστημονική εκτίμηση στην οποία καταλήγει, αλλά στο γεγονός ότι υπάρχει μια μη συνεννόηση με τα δύο μεγάλα πανεπιστήμια.

«Η ιδιαιτερότητα που υπάρχει εδώ και προφανώς πρέπει να δοθούν σαφείς εξηγήσεις, δεν είναι αν μέσα στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ υπήρχε μια κρίση που ισχύει ή δεν ισχύει, είναι το γεγονός ότι ουσιαστικά δύο πανεπιστήμια έρχονται και λένε ότι επικαλεστήκατε εμάς, ενώ αυτά για τα οποία μας επικαλεστήκατε δεν ισχύουν και ότι στην πραγματικότητα ένας τεχνικός σύμβουλος οικογένειας είναι ο συνδετικός κρίκος…»

Ο καθηγητής προχώρησε και σε μια δεύτερη σημαντική αποκάλυψη, καθώς ανέφερε ότι, τελικά, η Έκθεσή του δεν περιλήφθηκε στο επίσημο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, εγείροντας νέα ερωτήματα για τη διαδικασία συλλογής και ένταξης των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων στο πλαίσιο της διερεύνησης της τραγωδίας στα Τέμπη.

Το παρασκήνιο των επικοινωνιών – Η ανταλλαγή email Παπαδημητρίου – Άκου

Ο πρόεδρος του σιδηροδρομικού τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ Χρήστος Παπαδημητρίου μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ζητά στις 17 Φεβρουαρίου από το μέλος της επιτροπής και επικεφαλής ασφάλειας του ευρωπαικού οργανισμού Σιδηροδρόμων Bart Accou, να επικοινωνήσει με ευρωπαϊκό πανεπιστημιακό ίδρυμα προκειμένου να ισχυροποιηθούν τα ευρήματα σχετικά με τα αίτια της πυρόσφαιρας.

Συγκεκριμένα ανέφερε: «Θα ήμουν ευγνώμων αν έκανες την αρχική επικοινωνία με το πανεπιστήμιο της Λωζάνης, ρωτώντας για χρονοδιάγραμμα και κόστος. Έχω πράσινο φως από τον υπουργό (σ.σ. Μεταφορών) να αναζητήσω περαιτέρω (επιστημονική) πραγματογνωμοσύνη ανεξαρτήτως κόστους. Υποθέτοντας ότι δεν έχουμε οριστική απάντηση για την πυρόσφαιρα, νομίζω ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος να προχωρήσουμε και να απαντήσουμε σε κατηγορίες ότι καλύπτουμε τα αίτια της φωτιάς».

Αναλυτικά το mail του κ. Παπαδημητρίου προς τον κ. Ακού:

«Αγαπητέ Μπαρτ,

Θα σου ήμουν πολύ ευγνώμων αν μπορούσες να κάνεις την αρχική επαφή με το Πανεπιστήμιο της Λοζάνης, ζητώντας ένα χρονικό πλαίσιο και ένα εύρος χρημάτων για περαιτέρω εμπειρογνωμοσύνη, βάζοντάς με σε κοινοποίηση, και εγώ θα το αναλάβω από εκεί.

(Έχω το πράσινο φως από τον υπουργό να ζητήσω οποιαδήποτε αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη ανεξαρτήτως κόστους, και θα μας δώσουν τη χρηματοδότηση).

Νομίζω (υποθέτοντας ότι δεν θα έχουμε ένα οριστικό συμπέρασμα για την πύρινη σφαίρα) ότι αυτός θα είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός για να βρούμε την αλήθεια και να απαντήσουμε σε οποιεσδήποτε κατηγορίες για συγκάλυψη της πραγματικής αιτίας της φωτιάς.

Αν συμφωνείς με αυτό, θα μπορούσαμε να ανακοινώσουμε αυτήν την περαιτέρω εμπειρογνωμοσύνη στις 27 Φεβρουαρίου».

Ο κ. Accou με απάντησή του εμφανίζεται κατηγορηματικός ως προς τα αίτια της πυρόσφαιρας. Συνεχίζοντας, αποκλείει τις μηχανές των τρένων και κατ`επέκταση τα έλαια σιλικόνης ενώ εκτιμά ότι προθέσεις για περαιτέρω διερεύνηση υποσκάπτουν την αξιοπιστία του πορίσματος.

«Προσωπικά, ύστερα από εξέταση όλων των στοιχείων και επαναδιατύπωση αυτού του μέρους του πορίσματος μέσα στο Σαββατοκύριακο, είμαι πεπεισμένος ότι έχουμε ένα οριστικό συμπέρασμα για την πυρόσφαιρα: οι μετασχηματιστές ή κάποιο άλλο μηχανικό μέρος των τρένων δεν έπαιξαν ρόλο στη δημιουργία ή ανάπτυξη της φωτιάς» ανέφερε ο Bart Accou.

Αναλυτικά το e-mail του Μπαρτ Ακού προς τον Χρήστο Παπαδημητρίου:

«Αγαπητέ Χρήστο,

Προσωπικά, αφού πέρασα όλα τα στοιχεία και ξαναέγραψα αυτό το μέρος της αναφοράς κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, είμαι πεπεισμένος ότι έχουμε ένα οριστικό συμπέρασμα σχετικά με τη πύρινη σφαίρα: οι μετασχηματιστές ή άλλα μέρη των μηχανών δεν έπαιξαν ρόλο στην ανάφλεξη ή την εξέλιξη της πύρινης σφαίρας.

Το γεγονός ότι αυτό το συμπέρασμα δεν επιβεβαιώνεται ρητά από τα πρόσφατα δημοσιευμένα βίντεο, σε καμία περίπτωση δεν αντικρούει τα ευρήματα που έχουν συνεχώς υποστηριχθεί από σαφείς αποδείξεις.

Πιστεύω ότι αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να περάσουμε από εδώ και στο εξής. Οποιοδήποτε περαιτέρω αίτημα για εμπειρογνωμοσύνη θα ήταν μόνο για να επαληθεύσει και να το επιβεβαιώσει. Το ίδιο ισχύει και για την ανάλυση CFD και οποιαδήποτε πιθανή περαιτέρω ανασκόπηση από το Πανεπιστήμιο της Γάνδης.

Απλώς μια υποσημείωση: σου ζήτησε ήδη ο Ζώης να υπογράψεις το συμβόλαιο με τη Γάνδη για την προηγούμενη ανάλυση; Περιμένουν απεγνωσμένα αυτό για να μπορέσουν να στείλουν το τιμολόγιο.

Με εκτίμηση,

Μπαρτ»

Οι διαφωνίες στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ

Σύμφωνα με την ΕΡΤ η ανάθεση της διερεύνησης για τα αίτια της φωτιάς στον πραγματογνώμονα Κώστα Λακαφώση της ΕΔΑΠΟ έφερε εσωτερικές διαφωνίες στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ακόμη και σήμερα δεν έχει στα χέρια του το υποστηρικτικό υλικό των προσομειώσεων για τον προσδιορισμό των αιτιών που προκάλεσαν την πυρόσφαιρα από το πόρισμα της ΕΔΑΠΟ.

«Η ΕΔΑΠΟ (Επιτροπή Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων) παρά τη ρητή αίτηση του εφέτη ανακριτή στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ να παραδώσει τα στοιχεία αυτά και δύο σχετικές αιτήσεις του κου Παπαδημητρίου (από 27-3-25 και 28-3-2025 προς την ΕΔΑΠΟ αρνείται μέχρι σήμερα 4/4/2025 να παραδώσει τα πολύτιμα αυτά στοιχεία. Για την άρνηση αυτή ενημερώθηκε επίσημα ο κος εφέτης ανακριτής» τονίζει ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Το συμβούλιο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ έχει δρομολογήσει την περαιτέρω διερεύνηση της πυρόσφαιρας σε συνεργασία με τον Δημόκριτο και δυο ακόμα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδος και του εξωτερικού.

Αναφερόμενος στις ενέργειες που έλαβαν χώρα μετά το μοιραίο δυστύχημα, ο κ. Παπαδημητρίου σημείωσε ότι «στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν υπήρχε, τη διαχείριση του χώρου του ατυχήματος στην αρχή την ανέλαβε η Τροχαία. Η Τροχαία διαχειρίζεται τροχαία ατυχήματα, δεν διαχειρίζεται σιδηροδρομικά» και συμπλήρωσε ότι «δεν εφαρμόστηκαν τα πρωτόκολλα, επικρατούσε ένα αλαλούμ, μεταξύ Αστυνομίας, Πυροσβεστικής, του άγχους του να βρεθούν επιζώντες».

«Έγιναν λάθη. Ακόμα και οι δικαστικές αρχές μπορούσαν να έχουν επέμβει. Δεν επενέβησαν. Υπάρχει εισαγγελέας που θα μπορούσε να απελευθερώσει ή να μην απελευθερώσει. Ούτε αυτό συνέβη. Άρα έγιναν όλα λάθος, έγιναν πολλά λάθος», ανέφερε επίσης ο Πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «είναι πολύ εύκολο να καταγγέλεις και να έχεις έναν καταγγελτικό λόγο μετά, είναι δύσκολο να είσαι εκεί, και το λέω για όλους τους λόγους. Είναι πολύ εύκολο όλοι να λέμε τι πήγε λάθος».

Σε ερώτηση αν υπήρχε εντολέας για τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν επιχειρησιακοί παράγοντες στον χώρο του δυστυχήματος, ο Πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ επισήμανε ότι «εμείς κάναμε συνεντεύξεις, περισσότερες από 80, με ανθρώπους που ήταν το πεδίο, αστυνόμους, Πυροσβεστική, σωστικά συνεργεία. Βγάλαμε το συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε κάποια κεντρική εντολή για μπάζωμα. Αν υπήρχε κεντρική εντολή για μπάζωμα, θα ήμουν ο πρώτος που θα το κατήγγειλε και θα σας το έλεγα. Εμείς τις παθογένειες και τα λάθη τα αναδείξαμε».

Αναφορικά με τις ευθύνες τις κυβέρνησης για το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε: «Μετά και το πόρισμα είναι ξεκάθαρο ότι μέχρι και εκείνη την ημέρα έγιναν πολλά πράγματα όπως δεν θα έπρεπε να γίνουν. Όλα τα τραγικά λάθη, οι παθογένειες και οι παραλήψεις του κρατικού μηχανισμού ήρθαν και συναντήθηκαν με μοιραία και πολύ σημαντικά ανθρώπινα λάθη. Για τις ποινικές ευθύνες οποιουδήποτε θα το αποφασίσει η δικαιοσύνη. Η κυβέρνηση δεν θα σταθεί εμπόδιο σε ό,τι πει η δικαιοσύνη για διερεύνηση ευθυνών».

«Το πόρισμα αυτό είναι από έναν οργανισμό που τον στελέχωσε η κυβέρνηση που κατηγορείται για συγκάλυψη. Το βασικό μέρος περιγράφει τεράστια προβλήματα, υποστελέχωσης, υποχρηματοδότησης και λάθος λειτουργίας του σιδηροδρόμου, για τα οποία ευθύνονται όλοι όσοι έχουν κυβερνήσει μέχρι σήμερα, ημών συμπεριλαμβανομένων. Για όλα όσα έπρεπε να γίνουν και δεν έχουν γίνει, φταίμε όλοι», είπε ο Παύλος Μαρινάκης.

Αναφορικά με την κατηγορία συγκάλυψης και το μπάζωμα στον τόπο του δυστυχήματος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απάντησε: «Ποια ήταν η βασική κατηγορία κατά της κυβέρνησης; Ότι συγκαλύπτει. Δεν μπορεί να αποδεχόμαστε ένα πόρισμα για τις 119 από τις 120 σελίδες του. Γιατί στην 116η σελίδα λέει ρητώς και ούτε ότι το λέει ο Μητσοτάκης, ο Μαρινάκης και κάποιο κυβερνητικό στέλεχος. Θα αξιολογηθούν όμως από τη δικαιοσύνη αυτές οι ενέργειες και όποιος δεν έχει κάνει καλά τη δουλειά του και το αποφασίσει αυτό η δικαιοσύνη θα είναι υπόλογος και θα τιμωρηθεί. Αλίμονο. Και είναι μια άλλη κατηγορία εντελώς διαφορετική να κατηγορεί η αντιπολίτευση την κυβέρνηση ότι έδωσε εντολή για μπάζωμα με δόλο, για συγκάλυψη».

”Όποιος δεν ολοκλήρωσε την σύμβαση 717 έχει ευθύνες”

Αναφορικά με την σύμβαση 717 ο κ. Μαρινάκης απάντησε: «Το ζήτημα πολιτική και ποινική διάσταση. Το πόρισμα δεν αναφέρεται, δεν αξιολογεί την 717, ήταν η θέση του προέδρου που εγώ εν πολύ συμμερίζομαι. Όποιος δεν έσπευσε να ολοκληρώσει την 717, πολιτικά και έπρεπε να κάνει κάτι και δεν το έκανε ή έπρεπε να το κάνει πιο γρήγορα, έχει ευθύνη πολιτικά. Δεν το έχουμε αρνηθεί, παραιτήθηκε το ίδιο βράδυ ο κ. Καραμανλής. Στο ποινικό, σε σχέση με την 717 και την σύνδεσή της με τις ανθρωποκτονίες, θα αξιολογηθούν από την δικαιοσύνη εάν είναι από αμέλεια, θεωρώ πως δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια.  Εάν υπήρχε ποινική ευθύνη για την 717, τότε θα έπρεπε όλοι οι υπουργοί να είναι κατηγορούμενοι για την Πατρών – Πύργου. Ο εισαγγελέας για το Μάτι είπε πως αν είχε ολοκληρωθεί το 112, πολλοί συνάνθρωποι μας θα είχαν σωθεί. Θα έπρεπε να πάνε κατηγορούμενοι;».

«Η ύπαρξη βουλευτικής ιδιότητας του κ. Καραμανλή δεν εμποδίζει την δικαιοσύνη σε τίποτα αν κρίνει να αναφέρει το όνομά του και να έρθει στη Βουλή. Δεν έχει καμία προστασία ο βουλευτής από την τέλεση ενδεχόμενων αδικημάτων ως υπουργός», σημείωσε.

Η παραδοχή πως έγιναν όλα λάθος τις ώρες που ακολούθησαν την τραγωδία, με αποτέλεσμα να χαθούν κρίσιμα στοιχεία, οδηγούν τον ειδικό εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη στο άνοιγμα ενός νέου κύκλου μαρτυρικών καταθέσεων που εστιάζουν στο «μπάζωμα» του τόπου του δυστυχήματος. Την ίδια στιγμή, με τη βοήθεια ειδικού πραγματογνώμονα θα επιχειρήσει να ανακαλύψει τα «μυστικά» του δεύτερου βαγονιού προχωρώντας σε νέα αυτοψία στα συντρίμμια που βρίσκονται στο Κουλούρι, αφού πιθανολογήθηκε από τον πρόεδρο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Χρήστο Παπαδημητρίου, η εναπόθεση σε συγκεκριμένο σημείο της εμπορικής αμαξοστοιχίας άγνωστης ουσίας που προκάλεσε την πυρόσφαιρα.

Η σημασία διαφύλαξης του τόπου του δυστυχήματος, όπως αυτή διατρανώθηκε και κατά την παρουσίαση του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, σε συνδυασμό με την εσωτερική έκθεση της Hellenic Train όπου στέλεχός της τοποθετεί σε ρόλο «κλειδί» τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Γιάννη Ξιφαρά, οδήγησαν ήδη από τις προηγούμενες ημέρες τον ανακριτή σε κλήση νέων μαρτύρων.

Έτσι, την ερχόμενη Παρασκευή αναμένεται να βρεθούν στο ανακριτικό γραφείο πέντε πρόσωπα σε μια προσπάθεια να απαντηθεί το ποιος επιτέλους έδωσε την εντολή του «μπαζώματος». Από αυτές τις καταθέσεις των πέντε προσώπων, που είτε βρέθηκαν στο σημείο είτε είχαν γνώση των ενεργειών που έγιναν τα πρώτα εικοσιτετράωρα, δεν αποκλείεται ο ανακριτής να οδηγηθεί στην άσκηση νέας δίωξης εις βάρος προσώπου ή προσώπων που ενδεχομένως είχαν την ηθική αυτουργία στις κινήσεις που οδήγησαν σε αλλοίωση του τόπου του δυστυχήματος. Ήδη για την υπόθεση διώκονται επτά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων και ο τέως περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Κώστας Αγοραστός.

Επιτόπιος έλεγχος

Η εκτίμηση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ότι ίσως υπήρξε άγνωστη εύφλεκτη ουσία, η οποία κατά τον πρόεδρο του οργανισμού, Χρήστο Παπαδημητρίου, θα μπορούσε να είναι τοποθετημένη «μεταξύ της δεύτερης μηχανής και της πρώτης ανοιχτής φορτάμαξας που κουβαλούσε μεταλλικά ελάσματα», οδηγεί εκ νέου τον ανακριτή στο Κουλούρι προκειμένου να διεξαγάγει και πάλι αυτοψία και έλεγχο στο επίμαχο βαγόνι. Η πιθανότητα τοποθέτησης παράνομης ουσίας στο συγκεκριμένο σημείο έμοιαζε πάντως ισχνή το προηγούμενο διάστημα, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες στην αυτοψία που είχε διεξαχθεί, παρουσία και μεταλλουργού του ΕΜΠ, δεν υπήρχαν σημεία καύσης παρά μόνο παραμόρφωση των λαμαρινών.

Δικαστικές πηγές αναφέρουν ότι πρόκειται για σημείο όπου βρίσκεται ο ηλεκτροκινητήρας και υπάρχουν σημαντικά συστήματα του τρένου μέσα σε αυτόν τον χώρο, γεγονός που απομακρύνει το ενδεχόμενο να τοποθετήθηκε εκεί παράνομο φορτίο με διαλύτες. Σε κάθε περίπτωση ο ανακριτής φέρεται να έχει λάβει την απόφαση να ερευνήσει ξανά το επίμαχο βαγόνι για να αντλήσει –αν υπάρχουν– νέα στοιχεία από την ηλεκτρομηχανή.

Τα «μυστικά» του δεύτερου βαγονιού θα επιχειρήσει να ανακαλύψει ο ειδικός εφέτης ανακριτής προχωρώντας σε νέα αυτοψία στα συντρίμμια που βρίσκονται στο Κουλούρι.

Κομβικής σημασίας για την εξέλιξη της ανάκρισης θεωρείται το πόρισμα του καθηγητή του ΕΜΠ Δημήτρη Καρώνη λόγω των ειδικών γνώσεών του σε έλαια και καύσιμα, που ίσως ρίξει φως στις αναπάντητες πτυχές της τραγωδίας. Τα αποτελέσματα της πραγματογνωμοσύνης αποτελούν το «κλειδί» στην εξέλιξη της υπόθεσης, αφού ο πραγματογνώμονας καλείται να απαντήσει σε έξι βασικά ερωτήματα. Τα τέσσερα αφορούν τα ευρήματα των αναλύσεων του Γενικού Χημείου του Κράτους και το εάν αυτά δικαιολογούνται από την ίδια τη σύσταση των υλικών των δειγμάτων που αναλύθηκαν, από τα φορολογικά και λοιπά στοιχεία – έγγραφα φόρτωσης της εμπορικής αμαξοστοιχίας, από τα υλικά κατασκευής των επιβαταμαξών, φορταμαξών και ηλεκτραμαξών που συγκρούστηκαν, αλλά και από τη σύσταση και τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του ελαίου ψύξης των μετασχηματιστών των ηλεκτραμαξών των δύο τρένων. Όμως η κρισιμότερη απάντηση που αναμένει ο ανακριτής είναι για το φαινόμενο της πυρόσφαιρας που εκδηλώθηκε κατά τη σύγκρουση, τον μηχανισμό που οδήγησε στην εκδήλωσή του, αλλά και το εάν είναι δυνατή η καύση του ελαίου ψύξης των μετασχηματιστών και υπό ποιες συνθήκες.

Τι θα γίνει, όμως, στην περίπτωση που η απάντηση Καρώνη δεν καταλήγει σε συγκεκριμένο συμπέρασμα για το τι προκάλεσε το «fireball»; Ο ανακριτής έχει στη διάθεσή του συνολικά επτά πραγματογνωμοσύνες – τεχνικές εκθέσεις, τις οποίες θα συνεκτιμήσει για να οδηγηθεί σε κρίση σχετικά με το εάν πρέπει να διευρυνθεί το κατηγορητήριο σε πρόσωπα και πράξεις. Υπάρχουν τρεις πραγματογνωμοσύνες που δείχνουν ως αιτία της έκρηξης τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών των τρένων. Η πρώτη διεξήχθη από τους δύο δικαστικούς πραγματογνώμονες, η δεύτερη από Αγγλο επιστήμονα για λογαριασμό συγγενούς θυμάτων και η τρίτη από Ελληνα πραγματογνώμονα κατόπιν παραγγελίας της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας που παρίσταται προς υποστήριξη της κατηγορίας στην υπόθεση. Η τέταρτη τεχνική έκθεση φέρει την υπογραφή Βέλγου ειδικού για λογαριασμό της Hellenic Train και αποδίδει το μανιτάρι φωτός σε αυξημένο ηλεκτρικό φορτίο που δημιουργήθηκε μετά την έκρηξη. Η επτάδα συμπληρώνεται από τις τρεις εκθέσεις τεχνικών συμβούλων συγγενών θυμάτων που κάνουν λόγο για παράνομο φορτίο –κατά πάσα πιθανότητα– ξυλολίου, που προκάλεσε το φαινόμενο.

Διεύρυνση κατηγορητηρίου

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο διεύρυνσης του κατηγορητηρίου μετά τις απολογίες του διευθυντή Σιδηροδρομικών Μεταφορών και του γενικού διευθυντή Μεταφορών του ΥΜΕ, που αναμένεται να δοθούν στις 21 και 28 Μαρτίου. Και οι δύο θεωρούνται καθοριστικές για την εξέλιξη της υπόθεσης, καθώς θα μπορούσαν να βάλουν στο κάδρο πολιτικά πρόσωπα. Τα στοιχεία της δικογραφίας έως σήμερα και τις καταθέσεις που έχουν ληφθεί «φωτογραφίζονται» τα δύο συγκεκριμένα στελέχη του ΥΜΕ. Στο ερώτημα εάν η πολιτική ηγεσία γνώριζε την κατάσταση στον σιδηρόδρομο και αδιαφορούσε, η απάντηση πρέπει να δοθεί από τους δύο συγκεκριμένους κατηγορουμένους, αφού φαίνεται πως στο οργανόγραμμα του υπουργείου προβλέπονταν κάποια στεγανά για να αποδίδεται ο κυρίαρχος ρόλος συντονισμού και εποπτείας στους υπηρεσιακούς παράγοντες.

Δεν θα πω τίποτα μα τίποτα για ότι έγινε σήμερα.
Σε όλη την ΕΛΛΑΔΑ σε όλο τον κόσμο .
Θέλω μόνο να δω αυτό το κορίτσι .
Να το αγκαλιάσω και να του πω ότι πλέον είναι η κόρη μου . pic.twitter.com/2yPkgfXwBE

— Plakiasnikos (@PlakiasNikos) February 28, 2025

«Υπάρχει μια απόσταση ανάμεσα στον υπάλληλο – στέλεχος και τον πολιτικό προϊστάμενο», σχολιάζει αρμόδια πηγή με γνώση των ζητημάτων του ΥΜΕ. Ωστόσο, εάν οι δύο κατηγορούμενοι εισφέρουν στοιχεία ή έγγραφα που θα «δείχνουν» σε υψηλότερο σημείο της πυραμίδας, δεν αποκλείεται να μπουν στο κάδρο και νέα πρόσωπα.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο η κατηγορία αυτή καταρρίπτεται από το πόρισμα το οποίο αποδέχονται όλοι και αναφέρει ρητά στην σελίδα 116, πως οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι που βρέθηκαν στο σημείο της τραγωδίας δεν έδιναν οι εντολές. Παράλληλα ο κ. Μαρινάκης κατηγόρησε τον κ. Ανδρουλάκη ότι επιχειρεί να εργαλειοποιήσει την την τραγωδία.

Ειδικότερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε μεταξύ άλλων:

«Επειδή αύριο ξημερώνει η επέτειος μιας εθνικής τραγωδίας και η θέση μας είναι να απαντάμε σε ερωτήματα, εμείς δεν έχουμε απέναντί μας κανέναν πολίτη, πολλώ δε μάλλον τους συγγενείς. Θεωρούμε ότι το αίτημα για δικαιοσύνη και αλήθεια και απόδοση ευθυνών είναι πάνδημο. Συντασσόμαστε με αυτό. Αλλά επίσης το ποτέ ξανά πρέπει να μεταφραστεί σε πράξεις. Δικαίωμα κάθε πολίτη να εκφράσει το αίτημα για δικαιοσύνη όπως το νιώθει καλύτερα».

«Αυτό που είδαμε σήμερα, το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι μια εθνική κατάκτηση για την αλήθεια. Το γεγονός ότι είναι αποδεκτό από ανθρώπους είναι μέσα στην υπόθεση είναι πολύ σημαντικό. Επιτέλους έχουμε έναν εθνικό οργανισμό που διερευνά τέτοιες υποθέσεις και μαζεύει δεδομένα. Στο τέλος της ημέρας, θα το αξιολογήσει η δικαιοσύνη».

« Στα Τέμπη συναντήθηκαν ανθρώπινα λάθη με τρανταχτές παραλείψεις του κρατικού μηχανισμού για τις οποίες υπάρχουν ευθύνες και ημών, εννοώ της κυβέρνησης της πρώτης τετραετίας».

«Εμείς θέλουμε να αποκρούσουμε την κατηγορία της συγκάλυψης, έγιναν λάθη σε πολιτικό επίπεδο. Ο πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ επιβεβαιώνει ότι δεν δόθηκε καμία κυβερνητική εντολή για το μπάζωμα. Καμία αντίρρηση ότι πρέπει να διερευνηθούν πολλά στο πεδίο, πρέπει να διερευνηθούν οι ενέργειες στο πεδίο. Το αν είναι πειστικές οι απαντήσεις, θα το κρίνει η δικαιοσύνη. Άλλο πράγμα το μπάζωμα με δόλο με σκοπό τη συγκάλυψη. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, δεν υπήρχε εντολή και δεν υπήρχε κάποιος από τους κυβερνητικούς παράγοντες που να δίνει εντολή».

«Για τη διαχείριση στο πεδίο, κρίσιμο να διαχωρίσουμε τον δόλο από τις ενέργειες».

« Όταν μια κυβέρνηση στελεχώνει τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ και με ξένους πραγματογνώμονες που κάνει δουλειά για 1,5 χρόνο, αυτή η κυβέρνηση θέλει να συγκαλύψει;».

«Το πόρισμα αυτό καθ’ αυτό δεν παίρνει θέση για την 717. Προφορικά δίνει μια απάντηση ο Πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ που έχει μια αξία. Υπάρχει πολιτική ευθύνη για την 717; Τεράστια! Αυτό είναι μια συζήτηση και άλλη η ποινική διάσταση που είναι η αιτιώδης σύνδεση μεταξύ αυτής της διαπίστωσης και του δυστυχήματος. Θεωρούμε ότι δεν υπάρχει, γιατί αν υπήρχε όλοι οι υπουργοί Υποδομών Μεταφορών και Υποδομών να πάνε κατηγορούμενοι για τον ΒΟΑΚ που έχει καθυστερήσει. 112 και Μάτι, ο εισαγγελέας είπε ότι, αν υπήρχε θα είχαν σωθεί άνθρωποι. Υπήρχε πολιτική ευθύνη; Ναι, αλλά όχι αιτιώδης σύνδεσμος. Είναι δύο διαφορετικές κουβέντες».

«Τη δικογραφία για την απώλεια, τον θάνατο και το τραγικό δυστύχημα την εξετάζει ο ανακριτής στη Λάρισα. Η αντιπολίτευση κάνει λαθροχειρία και μπλέκει την Ευρωπαία Εισαγγελέα. Ό,τι πει ο ανακριτής είναι η απάντηση».

«Παράδοξο: Σήμερα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μεσούσης της παρουσίασης πάει σε ένα κανάλι, κάνει μια συνέντευξη και σχολιάζει ένα πόρισμα χωρίς να το έχει διαβάσει. Τι λέει; Ότι με βάση το πόρισμα που αποδέχθηκε και ο ίδιος, την Τετάρτη θα κάνει πρόταση μομφής. Την Τρίτη, θα έρθει το ΠΑΣΟΚ να υποστηρίξει μια πρόταση για προανακριτική για μπάζωμα με δόλο με δράστη τον κ. Τριαντόπουλο. Ο Ανδρουλάκης αποδέχεται τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ και κάνει πρόταση δυσπιστίας και την Τρίτη έρχεται να προτείνει Προανακριτική ενώ το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ λέει ότι οι πολιτικοί ενεργούσαν ως παρατηρητές».

«Την Τρίτη έρχονται και κατηγορούν έναν άνθρωπο ότι έδωσε εντολή για μπάζωμα για να συγκαλύψει κάτι, ενώ το πόρισμα λέει το αντίθετο. Την Τετάρτη το ΠΑΣΟΚ αποδέχεται τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, την Τρίτη εργαλειοποιεί το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ».

Tο πόρισμα θα αποσταλεί στη συνέχεια στον εφέτη ανακριτή που χειρίζεται τις έρευνες, προκειμένου να συμπεριληφθεί στη δικογραφία.

Σημειώνεται πως αναμένονται επίσης τα πορίσματα του ΕΜΠ, καθώς και της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. για τα βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας.

Πρώτος ομιλητής για την εισαγωγή και παρουσίαση του έργου του ΕΟΔΑΣΑΑΜ και της Επιτροπής Διερεύνησης είναι ο πρόεδρος του σιδηροδρομικού τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ Χρήστος Παπαδημητρίου. Ακολούθως, θα μιλήσουν τα μέλη της Επιτροπής Διερεύνησης Bart Accou, Fabrizio Carpinelli (στελέχη ERA) και Κώστας Καπετανίδης (προϊστάμενος μονάδας διερευνήσεων ΕΟΔΑΣΑΑΜ).

Κατά την εισήγησή του, ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε, μεταξύ άλλων: 

• «Βάσει του κανονισμού λειτουργίας, το πόρισμα είναι κάτι που γράφει η επιτροπή με πλήρη ανεξαρτησία και χθες υιοθέτησε το συμβούλιο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ «χωρίς να αλλάξει κόμμα». 
• «Αυτό που δεν τιμά το ελληνικό κράτος είναι η ανυπαρξία του αρμόδιου φορέα κατά τηπου δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στη διερεύνηση»
• «Μεγάλη συγγνώμη στους συγγενείς των θυμάτων που, πέραν του πόνου τους, έπρεπε με το έργο τους να υποκαταστήσουν τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ που δεν υπήρχε στη συλλογή στοιχείων».
• «Το έργο της τιμωρίας των ενόχων ανήκει στην ελληνική Δικαιοσύνη». 

Τα κύρια σημεία της παρουσίασης: 

Κωνσταντίνος Καπετανιδης: Πολιτικός Μηχανικός Προσταμενος Μονάδας Διερευνήσεως Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ: 

• Οι ταχύτητες των τρένων ήταν σημαντικές. Από το αποτέλεσμα δημιουργήθηκε μία τεράστια πυρόσφαιρα. 
• Ο Σταθμάρχης Λάρισας δεν χρησιμοποίησε -κατά λάθος, θεωρούμε-  την αυτόματη χάραξη, άφησε κατά λάθος την αλλαγή 118 στη διαγώνιο. Ηταν ένα μεγάλο λάθος χειρισμού. 
• Ο οδηγός έπρεπε να επαναλάβει την εντολή, αλλά δεν την επανέλαβε, είπε ευχαριστώ και συνέχισε. 
• Οι υποκείμενοι παράγοντες είναι η διαχρονική έλλειψη προσωπικού (ατά μέσον όρο ανά χλμ σιδηροδρομικής γραμμής η Ευρώπη έχει δύο εργαζομένους, στην Ελλάδα υπήρχε 0,5 εργαζόμενοι αντιστοίχως, έλλειψη επαρκούς σηματοδότησης, η διαχείριση των σταθμαρχών του ΟΣΕ (δεν ήταν κατηρτισμένοι στον βαθμό που έπρεπε να εκτελούν τα καθήκοντά τους με ασφάλεια), έλλειψη μηχανισμού παρακολούθησης και επιθεώρησης των σταθμαρχών.
• Η έρευνά μας καταλήγει πως τα θύματα που αίτια θανάτου τη φωτιά είναι περίπου 5-7. Τα περισσότερα από τα θύματα πέθαναν από μηχανικά αίτια
• Πιθανή παρουσία ενός αγνώστου προς το παρόν καυσίμου που προκάλεσε την πυρόσφαιρα. 

Αστεριος Αλεξάνδρου – Πολιτικος Μηχανικος προϊστάμενος τμήματος Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ

• Δεν εγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου του δυστυχήματος. Είχαμε απώλεια πληροφοριών ζωτικής σημασίας. 

Συστάσεις ασφαλείας 

• Ο ΟΣΕ πρέπει να κάνει σημαντική αξιολόγηση κινδύνων, να διαχειρίζεται τους κινδύνους ασσφαλείας των στοιχείων υποδομής, να αξιολογεί τακτικά την ικανότητα του προσωπικού του, να εξάγει διδάγματα από περιστατικά και ατυχήματα. 
• Η Hellenic Train να διασφαλίσει ότι οι μηχανοδηγοί αξιολογούνται τακτικά και να αναπτύξει ένα σύσστημα παρακολούθησης απόδοσης των μηχανοδηγών. 
• Η ΡΑΣ να αναπτύξει ένα εναιίο σύστημα αναφοράς περιστατικών για όλους τους φορείς και να ενισχύσει την ικανότητα εποπτείας των σιδηροδρομικών φορέων. 
• Η Ευρωπαϊκή επιτροπή να εφαρμόσει ένα πλαίσιο για να επιβάλει στα κράτη μέλη την ικανοποίηηση των απαιτήσεων της ΕΕ για να παρακολουθεί το σύστημα εθνικών κανόνων των κρατών μελών της. 
• Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης να αναπτύξει οδηγίες για ένα σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης και να συμπεριλάβει τον ΕΟΔΑΣΑΑΑΜ στα σχέδια αυτά. 

Bart Accou – (Επικεφαλής ασφαλείας και επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης Σιδηροδρόμων μέλος της επιτροπής διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ). 

• Οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι θα είναι βιώσιμοι αν εφαρμοστούν όσα είπαμε. Δεν μπορώ να πω αν είναι ασφαλείς τώρα, δεν ήταν το αντικείμενο της έρευνας.
• Ζητήσαμε τις επικοινωνίες ανάμεσα στην εταιρία και στους μηχανοδηγούς.  Οσον αφορά την επιλογή του προσωπικού του ΟΣΕ, στο τέλος της έκθεσής μας έχουμε μία αυστηρή σύσταση ασφαλείας για το θέμα.
• Η αυτοψία στον τόπο του δυστυχήματος δεν έγινε με τον τροπο που έπρεπε ώστε να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε στη συνέχεια τον τύπο του καυσίμου που μεταφερόταν και προξένησε την πυρόσφαιρα. Εγιναν προσομοιώσεις ώστε να προσδιοριστεί. Στο μόνο που μπορούμε να καταλήξουμε είναι πως αυτό που επίσημα μεταφερόταν στο τρένο, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την πυρόσφαιρα.
• Δεν μπορούμε να το απαντήσουμε σε αυτό (αν μπορεί να επαναληφθεί κάποιο δυστύχημα και αν είναι ασφαλείς οι σιδηρόδρομοι). Αυτό που μπορώ να σας πω είναι πως οι άνθρωποι που εργάζονται σε υπηρεσιακό επίπεδο στους σιδηροδρόμους είναι πάρα πολύ αφοσιωμένοι. Για να φτάσουμε σε ένα επαρκώς ασφαλή σιδηρόδρομο, πρέπει να εφαρμοστούν οι συστάσεις που δημοσιεύουμε σήμερα. 

Το πόρισμα που έχει παραδοθεί στις Αρχές και αποκαλύπτει αυτές τις λεπτομέρειες υπογράφει ο Yves Carton, Βέλγος εμπειρογνώμονας εξειδικευμένος σε σιδηροδρομικά ατυχήματα, στον οποίο η Hellenic Train είχε αναθέσει τη διερεύνηση της υπόθεσης. Η έκθεση έχει δημοσιοποιηθεί από το ethnos.gr

«Με εύλογα υψηλή πιθανότητα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η έκρηξη ήταν αποτέλεσμα των ηλεκτρικών τόξων και του βραχυκυκλώματος της αλυσοειδούς γραμμής επαφής που συνέβησαν πολύ κοντά ή πάνω στον μετασχηματιστή, με τελικά πρόσθετα βραχυκυκλώματα των πυκνωτών, δημιουργώντας ανάφλεξη και έκρηξη του ψυκτικού υγρού το οποίο στη συνέχεια κάηκε (2,4 τόνοι) μέχρις εξάντλησης», επισημαίνεται.

Αναφέρεται μάλιστα πως «αρκετές ενδείξεις δείχνουν ότι ο μετασχηματιστής και πιο συγκεκριμένα το ψυκτικό υγρό είναι η κύρια πηγή της έκρηξης και της πυρκαγιάς».

Στην τεχνική έκθεση σημειώνεται πως το βαγόνι Β2 κάηκε εντελώς, επειδή ένα τμήμα του βρισκόταν ακριβώς πάνω από τη ζώνη πυρκαγιάς του μετασχηματιστή. Στη συνέχεια -σύμφωνα με το πόρισμα- η φωτιά εξαπλώθηκε οριζόντια σε ολόκληρο το βαγόνι μέσω των υλικών (εσωτερικού, καθισμάτων, …) του ίδιου του βαγονιού και τελικά τροφοδοτήθηκε από άλλα εύφλεκτα υγρά όπως μπαταρίες και ψυκτικά μέσα κλιματιστικών.

Η έκρηξη και η πυρκαγιά χαρακτηρίζονται ως «ατυχή σύμπτωση με το γεγονός ότι η αλυσοειδής γραμμή επαφής βραχυκυκλώθηκε πάνω ή κοντά στον μετασχηματιστή».

Για το βαγόνι Β3, το πόρισμα της Hellenic Train αναφέρει πως αν και επίσης δεν απέχει πολύ από την εστία προέλευσης, εμφανίζει κάποια σημάδια φωτιάς και εξάπλωσης κοντά στη θέση του μετασχηματιστή, χωρίς όμως να έχει πάρει φωτιά.

Όπως είναι αναμενόμενο, στην εν λόγω πραγματογνωμοσύνη δεν υπάρχει αναφορά στην πιθανότητα ύπαρξης κάποιου μη δηλωμένου φορτίου ή στην παρουσία εύφλεκτων υλικών πλην αυτών που δικαιολογούνται από τα εξαρτήματα της αμαξοστοιχίας.

Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στοιχεία από άλλες πραγματογνωμοσύνες, αναφέρουν τον εντοπισμό ουσιών, όπως το ξυλόλιο.

Μένει επίσης να φανεί εάν ο μηχανισμός που περιγράφεται στο πόρισμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέτοια έκρηξη και τόσο μεγάλα ύψη πυρκαγιάς, τα οποία σύμφωνα με πληροφορίες, στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, φτάνουν έως και τα 80 μέτρα, καθώς η θεωρία του ηλεκτρικού τόξου έχει απορριφθεί εδώ και καιρό από άλλους πραγματογνώμονες.

Πού καταλήγει το πόρισμα

Το πόρισμα, της Hellenic Train, το οποίο έχει ήδη κατατεθεί από την εταιρία τόσο στις ανακριτικές αρχές όσο και στον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), στηρίχθηκε στην εξέταση υλικού από δύο κάμερες και στη σύγκρισή του με τις φωτογραφίες από τον τόπο του δυστυχήματος και των συντριμμιών και είναι αποτέλεσμα διερεύνησης μεταξύ άλλων της αιτίας της έκρηξης και της πυρκαγιάς στην ηλεκτράμαξα και τα πρώτα βαγόνια της επιβατικής αμαξοστοιχίας αμέσως μετά τη σύγκρουση. Παράλληλα, αναφέρεται σε πιθανές τεχνικές βελτιώσεις στο τροχαίο υλικό ή στις διαδικασίες συντήρησης που θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο ή τον αντίκτυπο μιας τέτοιας καταστροφής, ενώ δεν αναλύει ούτε καταλήγει σε κανένα συμπέρασμα σχετικά με την κίνηση των δύο τρένων στην ίδια γραμμή για αρκετά λεπτά πριν τη σύγκρουση.

Όπως υποστηρίζει ο Βέλγος πραγματογνώμονας αναφορικά με την έκρηξη, το συμπέρασμά του στηρίζεται στα εξής στοιχεία και ενδείξεις:

• τη θέση του εναέριου ηλεκτροφόρου αγωγού στα συντρίμμια.
• Τις λάμψεις των βραχυκυκλωμάτων του εναέριου ηλεκτροφόρου αγωγού που συνέβησαν όλες σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και στο ίδιο σημείο όπου η έκρηξη και η πυρκαγιά έλαβαν χώρα αμέσως μετά.
• Τα ηλεκτρικά τόξα σε συστήματα υψηλής τάσης που μπορούν να φτάσουν σε θερμοκρασία έως και 5000 °C.
• Την οπή έκρηξης στο δοχείο του μετασχηματιστή και την αιθάλη σε αυτό το σημείο που υποδεικνύουν μια έντονη και διαρκέστερη εστία.
• Το δοχείο του μετασχηματιστή, το οποίο έχει το μεγαλύτερο φορτίο πυρκαγιάς στην ηλεκτράμαξα με 2,4 τόνους ψυκτικό υγρό με σημείο ανάφλεξης και καύσης μεταξύ 300 και 400°C. Σύμφωνα με το πόρισμα, η θέση του μετασχηματιστή αντιστοιχεί στις εικόνες της έκρηξης και της πυρκαγιάς στο βίντεο, ενώ «ένα έλασμα έχει λυγίσει προς τα κάτω, υποδεικνύοντας πολύ υψηλή θερμοκρασία (> 600 °C)».

• Τις χρωματικές αποχρώσεις και τη θερμική παραμόρφωση του δοχείου του μετασχηματιστή που υποδεικνύουν ότι εκεί ήταν η προέλευση της πυρκαγιάς με πολύ υψηλές θερμοκρασίες και ότι διήρκεσε μέχρι να καεί το ψυκτικό υγρό.
• Τον περίγυρο των συντριμμιών που δείχνει ότι το δοχείο του μετασχηματιστή (που βρισκόταν ανάποδα στο έδαφος) ήταν η εντοπισμένη/μοναδική κύρια εστία της φωτιάς, ένα είδος πυρκαγιάς “καυστήρα Bunsen” που έπαιρνε οξυγόνο από κάτω με επακόλουθη επέκταση στο λεωφορείο Β2 που βρισκόταν στο πάνω μέρος των συντριμμιών.

Όσον αφορά τον εναέριο ηλεκτροφόρο αγωγό, στην έκθεση επισημαίνεται πως το σπασμένο καλώδιο έχει παρασυρθεί μαζί με την ηλεκτράμαξα και μπορεί να εντοπιστεί στα συντρίμμια του πλαισίου της ηλεκτράμαξας και του μετασχηματιστή που βρισκόταν ανάποδα με το ένα άκρο σφηνωμένο στο έδαφος: «Δεδομένου ότι η ηλεκτράμαξα εκτοξεύθηκε στον αέρα για περίπου 30 μέτρα μέχρι το πρανές που βρισκόταν 5 μέτρα χαμηλότερα, ο εναέριος ηλεκτροφόρος αγωγός υπέστη βραχυκύκλωμα μόνο τη στιγμή που η ηλεκτράμαξα προσέκρουσε στο έδαφος. Από το βίντεο μπορούμε να δούμε ότι χρειάστηκαν 2 έως 3 αναλαμπές (μπλε φως) στο ίδιο σημείο με την τελευταία να είναι η μεγαλύτερη πριν ο εναέριος ηλεκτροφόρος αγωγός (25kV) απενεργοποιηθεί». Σύμφωνα με το πόρισμα, οι λάμψεις του ηλεκτρικού τόξου διαρκούν περίπου 100 έως 200 msec και μπορούν να δημιουργήσουν θερμοκρασίες άνω των 5000°C.

Το πόρισμα εξετάζει και μια δεύτερη πιθανότητα ανάφλεξης εκτός από το βραχυκύκλωμα στον εναέριο ηλεκτροφόρο αγωγό. Εστιάζει σε βραχυκύκλωμα των πυκνωτών φίλτρου γραμμής και των πυκνωτών μετατροπέα έλξης, που οι μεν ήταν εγκατεστημένοι στον μετασχηματιστή και οι δε στο μηχανοστάσιο. Επισημαίνεται ότι «η ενέργεια που αποθηκεύεται σε αυτά τα στοιχεία είναι πιο προσωρινή (δευτερόλεπτα) και όχι του ίδιου μεγέθους με εκείνη του εναέριου ηλεκτροφόρου αγωγού, αλλά επαρκής για να δημιουργήσει έκρηξη και ή να τροφοδοτήσει τις υπάρχουσες πυρκαγιές». Θεωρεί ιδιαίτερα πιθανό «η έκρηξη από αυτά τα στοιχεία να τροφοδότησε την ήδη υπάρχουσα έκρηξη και πυρκαγιά ή ότι συνέβαινε λίγο-πολύ ταυτόχρονα».

Τα ψυκτικά υγρά

Ο πραγματογνώμονας εκτιμά ότι αρκετές ενδείξεις δείχνουν ότι ο μετασχηματιστής και πιο συγκεκριμένα το ψυκτικό υγρό είναι η κύρια πηγή της έκρηξης και της πυρκαγιάς. Αναφέρει ότι τα λυγισμένα χαλύβδινα ελάσματα υποδηλώνουν αρκετά μεγάλη έκρηξη στο εσωτερικό του.

Προσθέτει ότι «το δοχείο του μετασχηματιστή περιέχει περίπου 2,4 τόνους ψυκτικού υγρού, ένα προϊόν πολυδιμεθυλικής σιλικόνης, το οποίο έχει σημείο ανάφλεξης σε θερμοκρασίες > 300 °C και σημείο καύσης > 350 °C. Με το ηλεκτρικό τόξο στην αλυσοειδή γραμμή επαφής και το βραχυκύκλωμα στο δοχείο του μετασχηματιστή ή αν όχι τότε κοντά στον μετασχηματιστή με το υγρό να έχει ήδη διαρρεύσει, οι 2,4 τόνοι υγρό θα έφταναν γρήγορα στο σημείο ανάφλεξης και καύσης οδηγώντας σε έκρηξη (τα ηλεκτρικά τόξα των συστημάτων υψηλής τάσης φτάνουν εύκολα τους 5000°C)».

Το πόρισμα αναφέρει ότι και το κάλυμμα των πυκνωτών φίλτρου δικτύου στην ίδια θέση έκρηξης φαίνεται να έχει ανατιναχθεί, «καθώς δεν μπορεί να βρεθεί ούτε βίδα ούτε μέρος του καλύμματος, παρά το γεγονός ότι ήταν στερεωμένο με 26 μπουλόνια Μ10 και ούτε ο ίδιος ο πυκνωτής ούτε η στερέωση του πυκνωτή έχουν υποστεί μεγάλη μηχανική καταστροφή».

Χαρακτηρίζει την πυρκαγιά σφοδρή, αλλά πολύ εντοπισμένη και τροφοδοτούμενη από το ψυκτικό υγρό του μετασχηματιστή, καθώς όπως αναφέρει «παρά την σημαντικότατη έκρηξη και την παρατεταμένη πυρκαγιά, τα συντρίμμια γύρω από τον μετασχηματιστή και σε μια ευρύτερη περιοχή στο έδαφος δεν έχουν σημάδια φωτιάς, καθώς το χρώμα ορισμένων τμημάτων του οχήματος είναι ακόμη ορατό. Μόνο τα τμήματα ακριβώς πάνω από την εστία έχουν καεί».

«Ελάχιστες οι πιθανότητες μείωσης των συνεπειών σε τέτοιες συγκρούσεις»

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι, πάντως, τα συμπεράσματα του πραγματογνώμονα αναφορικά με πιθανές τεχνικές βελτιώσεις του τροχαίου υλικού, οι οποίες θα μείωναν τις συνέπειες σε τέτοιες καταστροφές.

«Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω γεγονότα και στοιχεία από την καταστροφή, δεν υπάρχει κανένα ή είναι ελάχιστα τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, η κατασκευή ή τεχνική βελτίωση του οχήματος, ή δραστηριότητα συναφής με τη συντήρηση ή τη λειτουργία των συρμών επί του οχήματος που θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο επανάληψης, ή τα στοιχεία που θα μπορούσαν να μειώσουν τις επιπτώσεις υπό τις ίδιες συνθήκες και περιστάσεις», αναφέρει το πόρισμα.

Εξηγεί πως οι δυνάμεις κατά τη σύγκρουση ήταν τέτοιες που καμία σχεδιαστική λύση δεν μπορεί να αντέξει ή να αποφύγει την αποσύνθεση των ηλεκτραμαξών και των βαγονιών, ενώ ακόμα και οι σύγχρονες προδιαγραφές διαλειτουργικότητας «βελτιώνουν την αντοχή των τρένων σε περίπτωση σύγκρουσης και μειώνουν τους κινδύνους πυρκαγιάς και καπνού, αλλά αυτά δεν μπορούν να εφαρμοστούν λογικά εκ των υστέρων και δεν θα μείωναν ή θα μείωναν πολύ περιορισμένα τις ανθρώπινες και υλικές επιπτώσεις στις δεδομένες συνθήκες σύγκρουσης».

Στο πόρισμα, σημειώνεται ακόμη πως η έκρηξη και η πυρκαγιά δεν ήταν και δεν είναι δυνατόν να αποφευχθούν υπό τις δεδομένες συνθήκες και περιστάσεις ούτε μπορούν να περιοριστούν με τις υπάρχουσες τεχνικές λύσεις (π.χ. συστήματα πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης).

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα απαραίτητα συστήματα ελέγχου αμαξοστοιχιών (ERTMS/ETCS), τα οποία είναι εγκατεστημένα εδώ και μερικά χρόνια, αλλά δε λειτουργούν καθώς αναμένεται ο εκ νέου έλεγχός τους.