Ράνια Τραγόμαλλου

Η συνεδρίαση αποτύπωσε μια πιο συγκροτημένη και επιθετική στρατηγική, με την ηγεσία να δίνει προτεραιότητα στη διαμόρφωση ενός καθαρού διπόλου με τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

«Μονομέτωπος» με την ΝΔ

Στο πλαίσιο αυτό, η γραμμή του «μονομέτωπου» επιβεβαιώθηκε πλήρως. Το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει να περιορίσει το χώρο σε άλλες δυνάμεις, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως ο βασικός και αξιόπιστος αντίπαλος της κυβέρνησης, διεκδικώντας ρόλο πρωταγωνιστή και όχι συμπληρωματικού παίκτη.

Κεντρικός άξονας της στρατηγικής είναι η ανάδειξη της κοινωνικής ατζέντας, με αιχμή ζητήματα όπως η ακρίβεια, η στέγαση, οι τράπεζες, τα κόκκινα δάνεια και το ιδιωτικό χρέος.  Η στρατηγική του κόμματος εστιάζει στη σύνδεση της καθημερινότητας των πολιτών με τη συνολική κριτική προς την κυβερνητική πολιτική και διαμόρφωση ενός ενιαίου αφηγήματος φθοράς της κυβέρνησης. Παράλληλα η ηγεσία προανήγγειλε συνέχιση της πίεσης μέσω κοινοβουλευτικών εργαλείων, αλλά και ενίσχυση του αιτήματος για πρόωρες εκλογές.

Στην κατεύθυνση αυτή, ο Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε το στίγμα, τονίζοντας ότι «η κυβέρνηση έχει αποτύχει» και ότι το ΠΑΣΟΚ οικοδομεί όχι μόνο αξιόπιστη αντιπολίτευση αλλά και πρόταση διακυβέρνησης. Έθεσε ως στόχο την πολιτική κυριαρχία απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, απορρίπτοντας τα σενάρια «μάχης για τη δεύτερη θέση» και επιμένοντας ότι το κόμμα διεκδικεί την εκλογική πρωτιά.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην πρόταση για την τετραήμερη εργασία, την οποία ο Νίκος Ανδρουλάκης υπερασπίστηκε ως μέρος ενός διαφορετικού παραγωγικού μοντέλου, βασισμένου σε ευρωπαϊκά παραδείγματα. «Η Νέα Δημοκρατία θέλει να ακολουθούμε την ατζέντα της. Μόλις βάλουμε εμείς ατζέντα και την ακολουθεί αυτή, δεν μπαίνει στη διαδικασία της αντιπρότασης, μπαίνει στη διαδικασία της δαιμονοποίησης, της απαξίωσης», τόνισε.

Η διεύρυνση και οι αιχμές

Αμέσως μετά την τοποθέτηση του προέδρου, τον λόγο πήρε ο Γιώργος Παπανδρέου, δίνοντας έμφαση στη σημασία της ενότητας και της συλλογικής λειτουργίας, σε μια συγκυρία όπου -όπως επισημάνθηκε- το κόμμα επιχειρεί να συνδυάσει πολιτική αντεπίθεση με οργανωτική ανασυγκρότηση.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη διεύρυνση, η οποία προχωρά αλλά δεν παύει να προκαλεί συζητήσεις. Η Έφη Χαλάτση, που ανήκει στην πλευρά του Παύλου Γερουλάνου, ο οποίος βρίσκεται εκτός Αθηνών,  άφησε σαφείς αιχμές, τονίζοντας ότι οι κανόνες πρέπει να ισχύουν «για όλους, και για αυτούς που φεύγουν και για αυτούς που έρχονται».

Με τη συγκεκριμένη αναφορά φέρεται να φωτογράφισε τόσο την περίπτωση του Χάρη Καστανίδη, που αποχώρησε, όσο και ενδεχόμενες νέες προσθήκες όπως η Θεοδώρα Τζάκρη, στέλνοντας μήνυμα ότι η διεύρυνση θα πρέπει να κινείται εντός σαφών καταστατικών ορίων.

Από την άλλη πλευρά, στελέχη όπως ο Κώστας Τσουκαλάς και ο Μιχάλης Κατρίνης τάχθηκαν υπέρ μιας πιο ανοιχτής προσέγγισης, χωρίς αυστηρά φίλτρα, προκειμένου να επιταχυνθεί η διεύρυνση και να ενισχυθεί η εκλογική δυναμική.

Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης έθεσε ζήτημα πολιτικής συνέπειας, επισημαίνοντας ότι όσοι επιστρέφουν θα πρέπει να προχωρούν σε μια μορφή αυτοκριτικής και να αναγνωρίζουν τη διαδρομή του κόμματος, χωρίς  να διαταράσσεται το ενωτικό κλίμα.  

Τα ντιμπέιτ και οι τομείς των υποψήφιων βουλευτών 

Στο τραπέζι μπήκαν και τα επόμενα οργανωτικά βήματα, και η συγκρότηση μιας άτυπης «σκιώδους κυβέρνησης», που θα παρακολουθεί συστηματικά το έργο κάθε υπουργείου και θα παρουσιάζει εναλλακτικές προτάσεις. Την ανάγκη αυτή ανέδειξε με έμφαση η Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία πρότεινε παράλληλα την καθιέρωση θεματικών ντιμπέιτ με κυβερνητικά στελέχη, ως εργαλείο ανάδειξης των θέσεων του κόμματος και πολιτικής αντιπαράθεσης.  

Στην ίδια λογική κινήθηκε και ο Παύλος Χρηστίδης, υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να προκαλεί συστηματικά την κυβέρνηση σε δημόσιες αντιπαραθέσεις, τονίζοντας ότι το πρόγραμμα του κόμματος είναι ήδη διαμορφωμένο και πρέπει να παρουσιαστεί συνολικά το επόμενο διάστημα.

Μάλιστα αναμένεται οι υποψήφιοι βουλευτές να αναλάβουν συγκεκριμένους τομείς  ενώ στελέχη που δεν θα μπουν στη μάχη του σταυρού θα αναλάβουν την προώθηση των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ ανά περιφέρεια. 

Συνολικά, η συνεδρίαση κατέγραψε μια φάση επιτάχυνσης: πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση μέσω θεσμικών εργαλείων, ενίσχυση της κοινωνικής ατζέντας, οργανωτική ανασύνταξη και διεύρυνση. Με κοινό παρονομαστή την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να διαμορφώσει όρους πολιτικής κυριαρχίας, επανατοποθετώντας τον εαυτό του στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Η επίσπευση των διαδικασιών ερμηνεύεται ως προσπάθεια αξιοποίησης της δημοσκοπικής σταθεροποίησης στη δεύτερη θέση, αλλά και ως απάντηση στις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, με νέες πολιτικές πρωτοβουλίες από πρόσωπα όπως ο Αλέξης Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού. Στόχος της ηγεσίας είναι να ενισχυθεί το πολιτικό αποτύπωμα του κόμματος στην καθημερινή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση και να διατηρηθεί ζωντανή η προοπτική επαναφοράς του δίπολου ΝΔ–ΠΑΣΟΚ.

Στελέχη με εμπειρία επισημαίνουν ότι το διακύβευμα είναι σαφές: αν το ΠΑΣΟΚ δεν πείσει εγκαίρως ότι μπορεί να ηγηθεί της αντιπολιτευτικής πίεσης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, κινδυνεύει να εισέλθει στην τελική ευθεία προς τις κάλπες με μειωμένη πολιτική δυναμική.

Καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος του νέου Γραμματέα, ο οποίος θα κληθεί να συντονίσει πολλαπλά μέτωπα, από την οργανωτική λειτουργία έως τη δημόσια παρουσία. Η επιλογή του προσώπου που θα προτείνει ο Νίκος Ανδρουλάκης παραμένει ανοικτή, με το παρασκήνιο να είναι έντονο. Παρότι έχουν ακουστεί αρκετά ονόματα, η συζήτηση φαίνεται να συγκλίνει προς ένα στέλεχος με επικοινωνιακή επάρκεια και ενωτικό προφίλ, ικανό να διατηρεί ισορροπίες μεταξύ των εσωκομματικών τάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, ως πιθανή επιλογή αναφέρεται ο Κώστας Τσουκαλάς, χωρίς ωστόσο να υπάρχει οριστική απόφαση.

Για τη σύνθεση του Πολιτικού Συμβουλίου, στο οποίο θα καθορίζεται η στρατηγική του κόμματος, προορίζονται κορυφαία στελέχη. Μεταξύ των βουλευτών που φέρονται να συμμετέχουν συγκαταλέγονται οι Μανώλης Χριστοδουλάκης, Παύλος Γερουλάνος, Μιχάλης Κατρίνης, Παύλος Χρηστίδης και Μιλένα Αποστολάκη. Από τα μη κοινοβουλευτικά στελέχη, ακούγονται τα ονόματα των Χάρης Δούκας και Άννα Διαμαντοπούλου, μεταξύ άλλων.

Παράλληλα, ο Κώστας Σκανδαλίδης αναμένεται να συμμετάσχει με ρόλο-κλειδί στη διεύρυνση του κόμματος, ενώ ο Πέτρος Λάμπρου θα έχει ευθύνη για τα ψηφοδέλτια.

Η επιτάχυνση των οργανωτικών κινήσεων συνδέεται και με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, με το κόμμα να επιχειρεί να διαμορφώσει εγκαίρως πλήρη εκλογική ετοιμότητα. Ήδη, σε αρκετές περιφέρειες προχωρά η κατάρτιση των ψηφοδελτίων, με την τελική έγκριση να ανήκει στην Κεντρική Επιτροπή, ενώ για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας τον τελευταίο λόγο έχει ο πρόεδρος.