Τον αντιπαρέβαλε με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος απέκλεισε τη χρήση ισπανικών στρατιωτικών βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Ενώ μεγάλο μέρος της Ευρώπης απομακρύνεται από το κίνημα MAGA, η Ελλάδα ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σχέση της με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει παραχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσβαση αόριστης διάρκειας σε κρίσιμες στρατιωτικές βάσεις σε όλη τη χώρα — συμπεριλαμβανομένης της κύριας ναυτικής βάσης στην Κρήτη — αντί να προβλέπεται τακτική ανανέωση της συμφωνίας με επαναδιαπραγμάτευση των όρων.

Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ότι ο Κ.Μητσοτάκης έχει ξεπεράσει τα όρια.

«Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν στρατηγικό χαρακτήρα και πρέπει να διέπονται από την αρχή του αμοιβαίου οφέλους», είπε. «Η κυβέρνηση ακολουθεί μια πολιτική “λευκής επιταγής” και αυτό δεν εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα.»

Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι η προτεραιότητα στη χρήση των στρατιωτικών βάσεων θα πρέπει να είναι η ασφάλεια της ίδιας της Ελλάδας και όχι η απλή ικανοποίηση των αμερικανικών απαιτήσεων.

«Το ζήτημα αυτό αναδείχθηκε με ιδιαίτερη ένταση κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου στο Ιράν. Είδαμε ποια ήταν η αντίδραση του Έλληνα πρωθυπουργού και ποια εκείνη του Ισπανού πρωθυπουργού.»

Η προεκλογική του θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να διατηρεί μεγαλύτερη απόσταση από την Ουάσινγκτον φαίνεται να αποσκοπεί στο να εκφράσει τη διαδεδομένη δυσπιστία της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center στα τέλη Ιουνίου, μόλις το 22% των Ελλήνων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι εμπιστεύονται τον πρόεδρο των ΗΠΑ ως προς τη διαχείριση των διεθνών υποθέσεων.

Ο Τσίπρας, ο οποίος έχασε την εξουσία το 2019, έγινε διεθνώς γνωστός ως ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ, του ριζοσπαστικού κόμματος που συγκρούστηκε με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο σε διαδοχικούς γύρους σκληρών διαπραγματεύσεων, στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.

Τον Μάιο ίδρυσε νέο πολιτικό κόμμα με την ονομασία ΕΛ.Α.Σ., με στόχο να ενώσει την κατακερματισμένη αντιπολίτευση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη. Έχει ήδη αναδειχθεί σε δεύτερη πολιτική δύναμη στην Ελλάδα, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά πίσω από τον πρωθυπουργό. Σύμφωνα με τη συγκεντρωτική δημοσκοπική ανάλυση του POLITICO (Poll of Polls), η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 30% και η ΕΛ.Α.Σ. 17%.

Οι εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν πριν από την ανάληψη από την Ελλάδα της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιούλιο του 2027.

Εάν είναι πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια αυτής της προεδρίας, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι θα δώσει έμφαση στις δαπάνες για την πολιτική συνοχής, με στόχο τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής υψηλότερης φορολόγησης στις μεγάλες επιχειρήσεις.

«Η κοινωνική συνοχή πρέπει να ενισχυθεί και οι ίδιοι πόροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να αυξηθούν. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει η πολιτική βούληση για τη φορολόγηση των πολυεθνικών εταιρειών, καθώς και των εκπομπών άνθρακα», δήλωσε.

Δεδομένων των απειλών για την ασφάλεια της Ευρώπης, ο Αλέξης Τσίπρας συμφώνησε ότι οι επενδύσεις στον τομέα της Άμυνας πρέπει να αυξηθούν, αλλά όχι σε βάρος των κοινωνικών δαπανών.

«Αν συμβεί αυτό, σε λίγα χρόνια θα βρεθούμε με μια Ευρωπαϊκή Ένωση που θα είναι ισχυρότερη αμυντικά, αλλά θα κυβερνάται από ακροδεξιές κυβερνήσεις.»

Ο “φόρος της διαφθοράς” στην Ελλάδα

Ο κ. Τσίπρας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη μεγάλη πρόκληση ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει σταθερά στην πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις.

Παρά το γεγονός ότι μια σειρά από μεγάλα σκάνδαλα έχουν συγκλονίσει τη χώρα — μεταξύ των οποίων η προβληματική διαχείριση από την κυβέρνηση του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στην Ελλάδα και η εκτεταμένη απάτη που αφορούσε ευρωπαϊκά αγροτικά κονδύλια — η κυβέρνηση έχει διατηρήσει το προβάδισμά της, εν μέρει χάρη στον έντονο κατακερματισμό της αντιπολίτευσης.

Ο Αλέξης Τσίπρας  υποστηρίζει ότι αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο δημιούργησε το νέο του πολιτικό κίνημα.

«Η εικόνα δεν είναι θετική για την κυβέρνηση», λέει, «αλλά είναι μάλλον αρνητική για την αντιπολίτευση, και γι’ αυτό δημιουργήθηκε η ΕΛ.Α.Σ..»

Τόνισε, μάλιστα, ότι η αγανάκτηση των πολιτών για τη διαφθορά θα πρέπει εν τέλει να οδηγήσει σε πολιτική αλλαγή.

Επικαλέστηκε δημοσκοπήσεις σύμφωνα με τις οποίες περίπου το 70% των Ελλήνων επιθυμεί πολιτική αλλαγή, περίπου το 90% θεωρεί ότι η διαφθορά είναι εκτεταμένη, ενώ περίπου το 55% δηλώνει ότι ζούσε καλύτερα το 2019 απ’ ό,τι σήμερα.

Παρατήρησε ότι τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν βρεθεί αντιμέτωπα τα τελευταία επτά χρόνια με ένα «διπλό πλήγμα»: το υψηλό κόστος ζωής και τη ευρεία διαφθορά.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο του 2026, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, που ήταν 3,2%. Σύμφωνα με την έκθεση 2026 UBS Global Wealth Report, η ανισότητα στον πλούτο έχει αυξηθεί, καθώς ολοένα και λιγότεροι άνθρωποι επωφελούνται από την αύξηση του συνολικού πλούτου. Παρότι ο συνολικός καθαρός πλούτος αυξάνεται σταθερά από το 2020, το χάσμα μεταξύ των πλουσίων και του γενικού πληθυσμού εξακολουθεί να διευρύνεται.

«Έχουμε τον αόρατο φόρο της διαφθοράς — και τον αποκαλώ φόρο, επειδή πιστεύω ότι το κόστος των εκτεταμένων και πρωτοφανών επιπέδων διαφθοράς στην Ελλάδα είναι τόσο μεγάλο, ώστε στερεί πόρους από την κοινωνική πολιτική», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Κάθε ευρώ που χάνεται μέσω απευθείας αναθέσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς και μέσω της υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι ένα ευρώ που λείπει από τα δημόσια σχολεία, τους μισθούς των εκπαιδευτικών, τα δημόσια νοσοκομεία και τις αμοιβές των νοσηλευτών», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για τις πολιτικές συνέπειες της φήμης του ως ενός ριζοσπάστη και απρόβλεπτου πολιτικού από την περίοδο της κρίσης της ευρωζώνης, ο Τσίπρας απάντησε ότι πολλοί θυμούνται τη διακυβέρνησή του μόνο για τους πρώτους έξι ταραχώδεις μήνες, όταν η Αθήνα βρισκόταν στο χείλος της εξόδου από την ευρωζώνη.

Ο ίδιος, ωστόσο, παρουσίασε τον εαυτό του ως τον ηγέτη της κυβέρνησης που τελικά κατάφερε να σταθεροποιήσει την κατάσταση.

«Γίνεται μια προσπάθεια να επικεντρώνεται η συζήτηση μόνο στους πρώτους έξι μήνες της διακυβέρνησης, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2015. Όμως υπάρχει και η περίοδος πριν και μετά. Η χώρα δεν μπήκε στην κρίση εξαιτίας των δικών μας πολιτικών… Καταλήξαμε σε μια δύσκολη συμφωνία, μέσα από συγκρούσεις και εντάσεις, αλλά βάλαμε τέλος στα μνημόνια, αποκαταστήσαμε την αξιοπιστία της οικονομίας και πετύχαμε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.»

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους οι θερμοκρασίες τις επόμενες ημέρες θα σπάσουν ρεκόρ για τον Ιούνιο σε αρκετές χώρες. Το θερμόμετρο στη Γαλλία θα αγγίξει τους 43 βαθμούς Κελσίου, στην Ισπανία τους 45 βαθμούς Κελσίου, στο Βέλγιο του 37 βαθμούς Κελσίου,  ενώ σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Ιταλίας οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν τους βαθμούς Κελσίου.

Ο επικεφαλής μετεωρολόγος του Βελγίου προειδοποίησε ότι μπορεί να βιώσουν τη «θερμότερη εβδομάδα που έχει καταγραφεί ποτέ» στη χώρα. 

Αλλά και οι νύχτες θα είναι εξαιρετικά θερμές, καθώς σε αρκετές περιοχές της Δυτικής Ευρώπης η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 25 βαθμούς Κελσίου. Η απουσία διαλείμματος εντείνει το θερμικό στρες, καθώς η ζέστη συσσωρεύεται στο σώμα με συνέπεια την εκδήλωση ασθενειών, τον θάνατο, ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων καθώς και ηλικιωμένων. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν πεθάνει 200.000 άνθρωποι σε όλη την Ευρώπη από αίτια που συνδέονται με τη ζέστη.

Αυτοί είναι οι τρεις λόγοι, που σύμφωνα με το Politico, που ιδρώνεται στο σπίτι και τη δουλειά σας:

1. Ορυκτά καύσιμα

Πράγματι, πάντα  υπήρχαν καύσωνες τα καλοκαίρια στο βόρειο ημισφαίριο. Όμως οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί κατά 1,4° Κελσίου από τότε που οι άνθρωποι άρχισαν να καίνε ορυκτά καύσιμα για να τροφοδοτούν εργοστάσια, αυτοκίνητα και κτίρια, απελευθερώνοντας αέρια του θερμοκηπίου.

Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι κάθε καύσωνας σήμερα είναι πιο έντονος λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να μην προκάλεσε το «θερμικό θόλο» που έχει καλύψει τη Δυτική Ευρώπη, «ανεβάζει τη βασική θερμοκρασία πάνω στην οποία λειτουργούν τα καιρικά συστήματα», τόνισε η Mireia Ginesta από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αλλά. «Σε ένα ψυχρότερο κλίμα, αυτός ο καύσωνας θα ήταν λιγότερο έντονος», πρόσθεσε.

Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται πιο γρήγορα από όλες, λόγω της εγγύτητας στην Αρκτική και των αλλαγών στα περιφερειακά καιρικά μοτίβα. Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του πλανήτη, τόσο χειροτερεύουν οι καύσωνες: οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αν η θερμοκρασία ανέβει  3 βαθμούς σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, οι θάνατοι από ζέστη στην Ευρώπη θα διπλασιαστούν ή θα τριπλασιαστούν σε σχέση με τον 1,5 βαθμό.

2. Κακές υποδομές 

Η θερμοκρασία στους εξωτερικούς χώρους είναι ένα μόνο από τα κομμάτια του προβλήματος. Οι Ευρωπαίοι περνούν περίπου το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους — σπίτια, καταστήματα, τρένα, σχολεία και χώρους εργασίας.

Σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ειδικά στις βόρειες περιοχές, τα κτίρια έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τη ζέστη στο εσωτερικό τους και όχι να την αποβάλλουν. Ακόμη και σήμερα, πολλά νέα σπίτια κατασκευάζονται για να αντέχουν τον χειμώνα και όχι τα ολοένα πιο ζεστά καλοκαίρια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 92% των σπιτιών είναι πιθανό να υπερθερμαίνεται μέχρι το 2050, σύμφωνα με την επιτροπή για την κλιματική αλλαγή.

Η χρήση AC έχει γίνει πιο διαδεδομένη, αλλά μόλις ένα στα πέντε σπίτια έχει AC. Ακόμα, και αν είναι εξοπλισμένα με AC, μπορεί να μην είναι σε θέση να τα χρησιμοποιήσουν, λόγω του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος.  Σχολεία, γραφεία και μέσα μεταφοράς συχνά δεν διαθέτουν επαρκή ψύξη. Στη Γαλλία, η ζέστη οδήγησε στο κλείσιμο περισσότερων από 800 σχολείων αυτή την εβδομάδα. Στο Βέλγιο, το 20% των τρένων δεν έχει καθόλου κλιματισμό, με συνέπεια να ακυρώνονται δρομολόγια σε ώρες αιχμής.

3. Αφηρημένοι πολιτικοί

Οι κυβερνήσεις μπορούν να λάβουν πολλά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα, για την προστασία των πολιτών, των υποδομών και των οικονομιών από ακραία καιρικά φαινόμενα. Όμως, καθώς οι καύσωνες επιδεινώνονται, η κλιματική αλλαγή υποχωρεί στις πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ. 

Αν και η ένωση έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για τη μείωση των εκπομπών, οι κυβερνήσεις δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική ανασυγκρότηση και έχουν περιορίσει πολιτικές που θεωρούνται εμπόδιο στην ανάπτυξη. Μάλιστα, οι εκπομπές στην ΕΕ αυξήθηκαν ελαφρώς πέρυσι.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η διακομματική συναίνεση για το κλίμα έχει αποδυναμωθεί, ενώ αυξάνονται οι πιέσεις για περισσότερη εξόρυξη ορυκτών καυσίμων στη Βόρεια Θάλασσα. Παράλληλα, τα σχέδια προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής υστερούν σημαντικά.

Τόσο στην ΕΕ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα σχέδια για την αντιμετώπιση των αναπόφευκτων συνεπειών της κλιματικής αλλαγής — όπως οι καύσωνες — υστερούν σημαντικά σε σχέση με τις προσπάθειες για τη δραστική μείωση των εκπομπών. 

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος καταγγέλει ότι η  ΕΕ δεν προστατεύει τους πολίτες της από τις ακραίες θερμοκρασίες, εκτιμώντας ότι υπάρχει μεγάλη απειλή θερμικής καταπόνησης για τον γενικό πληθυσμό την τρέχουσα δεκαετία.

Για το Κίεβο, τα drones δεν αποτελούν πλέον απλώς ένα όπλο, αλλά ένα από τα σημαντικότερα μέσα άσκησης πίεσης στη Μόσχα και μεταφοράς του πολέμου μακριά από το μέτωπο.

Τα drones που αλλάζουν τους κανόνες του πολέμου

Όπως γράφει το Politico, τα ουκρανικά drones Liutyi, μήκους περίπου 4,5 μέτρων, μπορούν να μεταφέρουν εκρηκτικά φορτία έως και 68 κιλών και να διανύσουν αποστάσεις που αγγίζουν τα 2.000 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με τον διοικητή της μονάδας βαθιών πληγμάτων της GUR, με το διακριτικό κλήσης «Vector», πρόκειται για το σημαντικότερο «χαρτί» της Ουκρανίας στη σύγκρουση.

Η εκστρατεία επιθέσεων που ξεκίνησε στις αρχές του 2024 με λίγες δεκάδες drones τον μήνα έχει εξελιχθεί σε μια επιχείρηση μεγάλης κλίμακας. Σήμερα, οι ουκρανικές δυνάμεις εξαπολύουν κατά μέσο όρο 200 έως 300 drones κάθε βράδυ εναντίον στόχων εντός της Ρωσίας.

Στόχος οι στρατιωτικές υποδομές και η ενεργειακή βιομηχανία

Οι ουκρανικές επιθέσεις συνδυάζουν drones-καμικάζι μεγάλου βεληνεκούς, drones-δολώματα που αποσκοπούν στην παραπλάνηση της ρωσικής αεράμυνας και ταχύτερα «πυραυλοειδή» drones.

Κύριοι στόχοι είναι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια και ενεργειακές υποδομές, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες τόσο για τη χρηματοδότηση όσο και για τη διεξαγωγή του πολέμου από τη Ρωσία.

«Στην αρχή οι Ρώσοι πίστευαν ότι συμμετείχαν σε μια ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Τώρα καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για πόλεμο», δηλώνει ο «Vector». Όπως τονίζει, το μήνυμα προς τη ρωσική κοινωνία είναι ότι οι συνέπειες της σύγκρουσης φτάνουν πλέον και στην καθημερινότητά της.

Η στρατηγική του Ζελένσκι

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θεωρεί ότι οι επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική θέση της χώρας του. Σε πρόσφατη ανοικτή επιστολή προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, κάλεσε τη Μόσχα σε απευθείας ειρηνευτικές συνομιλίες, υπενθυμίζοντας παράλληλα την ικανότητα της Ουκρανίας να πλήττει στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.

Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τις επιθέσεις αυτές ως «κυρώσεις μεγάλου βεληνεκούς», υποστηρίζοντας ότι προκαλούν οικονομικές δυσκολίες, ελλείψεις καυσίμων και αυξανόμενη ανησυχία στους Ρώσους πολίτες.

Οι οικονομικές επιπτώσεις στη Ρωσία

Οι συνεχείς επιθέσεις σε διυλιστήρια και ενεργειακές εγκαταστάσεις αρχίζουν να αφήνουν το αποτύπωμά τους στη ρωσική οικονομία. Κατά τη διάρκεια του Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Αλεξάντερ Νόβακ, παραδέχθηκε ότι η παραγωγή πετρελαίου έχει μειωθεί από τις αρχές του έτους, αποδίδοντας την εξέλιξη σε έκτακτες εργασίες συντήρησης στις εγκαταστάσεις.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει διαταραχές στις εξαγωγικές υποδομές πετρελαϊκών προϊόντων, αναγκάζοντας τις εταιρείες να προσαρμόζουν τα προγράμματα παραγωγής και διανομής.

Γιατί η Ρωσία δυσκολεύεται να αμυνθεί

Σύμφωνα με τον πρώην διοικητή των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, Μπεν Χότζες, το τεράστιο γεωγραφικό μέγεθος της Ρωσίας έχει μετατραπεί από πλεονέκτημα σε αδυναμία.

«Δεν μπορούν να προστατεύσουν τα πάντα. Κάθε διυλιστήριο, ναυπηγείο ή εργοστάσιο είναι πλέον δυνητικά προσβάσιμο», υποστηρίζει.

Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο στρατιωτικός αναλυτής Φραντς-Στέφαν Γκάντι, ο οποίος θεωρεί ότι το κόστος άμυνας απέναντι σε μαζικές επιθέσεις drones αυξάνεται συνεχώς, επιβαρύνοντας τον αμυνόμενο.

Η τακτική του “σμήνους”

Η Ουκρανία έχει αναπτύξει μια ευέλικτη τακτική εκτόξευσης. Μικρές ομάδες αναπτύσσονται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας και εκτοξεύουν drones από πολλαπλά σημεία.

«Αν οι Ρώσοι καταστρέψουν ορισμένα σημεία εκτόξευσης ή μερικά drones, εξακολουθούμε να έχουμε δεκάδες άλλα διαθέσιμα», εξηγεί ο «Vector».

Η μέθοδος αυτή θυμίζει μορφή ανταρτοπολέμου και δυσκολεύει σημαντικά τις προσπάθειες αναχαίτισης των επιθέσεων.

Το «Peklo» και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Δίπλα στα μεγάλα drones Liutyi, οι τεχνικοί προετοιμάζουν και το ταχύτερο, αεριωθούμενο drone «Peklo» («Κόλαση»). Σύμφωνα με τους χειριστές του, διαθέτει προηγμένα συστήματα πλοήγησης και μπορεί να πλήξει μικρούς στόχους με ιδιαίτερα υψηλή ακρίβεια.

Στην καρδιά των επιχειρήσεων βρίσκεται η πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης Prisma, η οποία συγκεντρώνει δεδομένα πεδίου μάχης, πληροφορίες για καιρικές συνθήκες, θέσεις ρωσικών συστημάτων αεράμυνας και ιστορικά στοιχεία προηγούμενων αποστολών.

«Γνωρίζουμε πώς μετακινούνται τα συστήματα αεράμυνας και ηλεκτρονικού πολέμου. Κάθε βράδυ χρησιμοποιούμε διαφορετικές διαδρομές. Ποτέ δεν επαναλαμβάνουμε το ίδιο σχέδιο», καταλήγει ο «Vector».

Αιτία της έντασης στάθηκαν οι μυστικές διπλωματικές επαφές που είχε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με τη Μόσχα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο προθάλαμος του Κόστα ήρθε σε επικοινωνία με Ρώσους αξιωματούχους δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε την οργή πολλών ηγετών, οι οποίοι ενημερώθηκαν για το παρασκήνιο από τα ΜΜΕ.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις» δήλωσε κοφτά ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μιχάλ, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Οι εισηγήσεις ότι χρειάζονται εναλλακτικά κανάλια ή κρυφές διπλωματικές οδοί είναι λανθασμένες… Η ιστορία προσφέρει μια σαφή προειδοποίηση για τις προσπάθειες επιδίωξης εναλλακτικών διαπραγματευτικών πλαισίων με δικτάτορες».

Η δίωρη παράταση της κεκλεισμένων των θυρών συζήτησης, όπου απαγορεύτηκαν ακόμα και τα κινητά τηλέφωνα, ανέδειξε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, Γαλλία και Γερμανία ξεκαθάρισαν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Η θέση τους είναι σαφής: όταν έρθει η ώρα, τα ηνία πρέπει να αναλάβει η ισχυρή τριάδα των «E3» (Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία). Από την άλλη, μια μεγάλη ομάδα χωρών στήριξε τον Κόστα, θεωρώντας ότι η ΕΕ πρέπει να έχει θεσμικό ρόλο.

«Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Πούτιν θέλει να διαπραγματευτεί. Μέχρι τότε… κανένας άλλος εκτός από τον Κόστα δεν μπορεί να εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση» τόνισε ο Βέλγος πρωθυπουργός, Μπαρτ Ντε Βέβερ, συμπληρώνοντας: «Αν δείξει προθυμία για διαπραγμάτευση, τότε πιστεύω ότι θα πρέπει να αποφασίσουμε ξανά πώς θα προχωρήσουμε».

Το διπλωματικό θρίλερ περιπλέκεται καθώς η Ιταλία και η Πολωνία νιώθουν παραγκωνισμένες από τις διεργασίες της τριάδας. Παράλληλα, διπλωμάτης μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας χαρακτήρισε τη στάση του Κόστα «άκρως αντιεπαγγελματική» επειδή απέκρυψε τις επαφές του με τη Ρωσία.

Από την πλευρά του, το περιβάλλον του Κόστα αμύνθηκε, τονίζοντας ότι οι κλήσεις «είχαν τον απλό στόχο της δημιουργίας ενός διαύλου επικοινωνίας ώστε, όταν έρθει η στιγμή, να υπάρχει ένα διπλωματικό κανάλι με τη Ρωσία για την υπεράσπιση των συμφερόντων της ΕΕ» και διευκρίνισε ότι έγιναν μετά από σχετικό αίτημα του Ζελένσκι, σύμφωνα με το Politico.

Η αγωνία στην Ευρώπη κορυφώνεται, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει ξανά την προσοχή του στην Ουκρανία, με το μεγάλο ερώτημα να παραμένει: ποιος θα μιλήσει τελικά εξ ονόματος της Ευρώπης;

Η έναρξη της πρώτης ομάδας διαπραγματεύσεων, που είναι ένα επίσημο βήμα στην πορεία προς την ένταξη, έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια διακυβερνητικής διάσκεψης στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου, ανέφεραν τρεις από τους διπλωμάτες.

Οι πρέσβεις της ΕΕ θα οριστικοποιήσουν τη θέση τους σχετικά με το αν θα ανοίξουν την πρώτη ομάδα θεμάτων για την Ουκρανία και τη Μολδαβία μέχρι το τέλος αυτής της εβδομάδας, αφού η Ουκρανία παρουσιάσει τα σχέδιά της για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και αντιμετωπίσει το ζήτημα των μειονοτήτων. Στη συνέχεια, οι χώρες της ΕΕ θα εγκρίνουν το άνοιγμα του στη διακυβερνητική διάσκεψη της 15ης Ιουνίου.

Η απόφαση χρειάζεται ομόφωνη έγκριση από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Οποιαδήποτε χώρα μπορεί να εμποδίσει τη διαδικασία σε οποιοδήποτε στάδιο.

Υπενθυμίζεται ότι οι δύο χώρες υπέβαλαν αίτηση για ένταξη στην ΕΕ ταυτόχρονα. Αυτό σημαίνει ότι η αίτηση της Μολδαβίας μπορεί να προχωρήσει μόνο αν προχωρήσει και αυτή της Ουκρανίας.

Η Βουδαπέστη, υπό την πρωθυπουργία του Βίκτορ Όρμπαν, είχε αντιταχθεί στην ένταξη της Ουκρανίας, αλλά η νέα ηγεσία της χώρας με τον Πίτερ Μάγιαρ έδειξε πρόθυμη να άρει το βέτο, μετά από συνάντηση τη Δευτέρα μεταξύ Ουκρανών και Ούγγρων εμπειρογνωμόνων σχετικά με το θέμα των δικαιωμάτων των μειονοτήτων για τους Ούγγρους που ζουν στην Ουκρανία.

Πάντως, Ούγγρος αξιωματούχος δήλωσε ανώνυμα ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη «καμία απόφαση» σχετικά με την έναρξη των συνομιλιών για την Ουκρανία.

Η ουκρανική πλευρά διαβεβαίωσε ότι θα λυθούν τα περισσότερα από τα 11 σημεία που αρχικά είχε καταρτίσει η κυβέρνηση Όρμπαν. Η Βουδαπέστη μάλιστα επισημαίνει ότι η άρση του βέτο δεν εξαρτάται από την ψήφιση νόμων από την Ουκρανία.

Ο  Αλέξης Τσίπρας, ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας και ηγετική μορφή της αριστεράς, ανακοίνωσε την ίδρυση ενός νέου κόμματος, με στόχο να ενώσει τη διασπασμένη αντιπολίτευση σε μια περίοδο έντονης λαϊκής δυσαρέσκειας προς το πολιτικό σύστημα και τα φαινόμενα διαφθοράς.

Ο Τσίπρας, που έχασε την εξουσία το 2019, είχε αποκτήσει διεθνή φήμη ως επικεφαλής του ριζοσπαστικού κόμματος ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο αντιπαρατέθηκε σκληρά με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο κατά την κορύφωση της κρίσης χρέους στη ζώνη του ευρώ.

Έκτοτε, η πολιτική σκηνή κυριαρχείται από το συντηρητικό κόμμα Νέα Δημοκρατία και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Με τη Νέα Δημοκρατία να προηγείται άνετα στις δημοσκοπήσεις, οι επόμενες εκλογές αναμένονται πριν το καλοκαίρι του 2027, ενώ ο Τσίπρας επιχειρεί δυναμική επιστροφή ως πιθανός αντίπαλος.

Ο 51χρονος Τσίπρας παρουσίασε το νέο του κόμμα με το όνομα «ΕΛΑΣ», σε μια κίνηση που επιδιώκει να ξεπεράσει τα στενά όρια της παραδοσιακής αριστεράς. Η επιλογή του ονόματος — που παραπέμπει στον στρατό της κομμουνιστικής αντίστασης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο — προκάλεσε αντιδράσεις.

Σε ομιλία διάρκειας 40 λεπτών στο κέντρο της Αθήνας, με φόντο τη φωταγωγημένη Ακρόπολη, ο Τσίπρας απευθύνθηκε σε χιλιάδες υποστηρικτές ως «σύντροφοι» και «φίλοι».

«Η σημερινή διακήρυξη σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία μιας ευρείας προοδευτικής συμμαχίας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το νέο κόμμα θα αγκαλιάσει «τη ριζοσπαστική αριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία».

Δυσαρέσκεια στην κοινωνία και αποδυναμωμένη αντιπολίτευση

Η επιστροφή του Τσίπρα στην πρώτη γραμμή συμπίπτει με διαδοχικές δημοσκοπήσεις που αποτυπώνουν τη βαθιά δυσαρέσκεια των Ελλήνων για την κατάσταση της χώρας.

Η απογοήτευση έχει ενταθεί από σειρά μεγάλων σκανδάλων: την αποτυχημένη αντίδραση της κυβέρνησης στο φονικότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα της χώρας, τη χρήση λογισμικού παρακολούθησης σε δεκάδες πολιτικούς και δημοσιογράφους, καθώς και μια τεράστια απάτη με ευρωπαϊκά αγροτικά κονδύλια.

Παρόλα αυτά, η αγανάκτηση δεν έχει ενισχύσει την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με το Poll of Polls του POLITICO, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει ποσοστό 30%, διπλάσιο από το πλησιέστερο αντίπαλο κόμμα, ενώ το πολιτικό σκηνικό χαρακτηρίζεται από πλήθος μικρών κομμάτων.

«Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη εδώ και πολύ καιρό, αλλά τα ποσοστά της βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά. Ταυτόχρονα, δεν υπάρχουν εμφανείς δυνάμεις που μπορούν να αμφισβητήσουν την κυριαρχία της», επισημαίνει ο Άγγελος Σεριάτος, επικεφαλής ερευνών στην Prorata.

Ο Σεριάτος προσθέτει ότι μειώνονται οι πιθανότητες η Νέα Δημοκρατία να καταφέρει αυτοδυναμία είτε στον πρώτο είτε στον δεύτερο γύρο εκλογών.

Νέες κινήσεις σε όλο το πολιτικό φάσμα

Ο Πέτρος Ιωαννίδης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών About People, σχολιάζει: «Πρώτος στόχος του Τσίπρα είναι να συσπειρώσει τη βάση της αριστεράς, που διασπάστηκε μετά την αποχώρησή του, και στη συνέχεια να απευθυνθεί σε ευρύτερο ακροατήριο».

Ήδη αρκετοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ — αλλά και του κόμματος Νέα Αριστερά, που προέκυψε από διάσπαση — έχουν παραιτηθεί ή αναμένεται να το κάνουν άμεσα για να στηρίξουν τον Τσίπρα.

Η ίδρυση του νέου κόμματος αποτελεί τη δεύτερη παρόμοια εξέλιξη μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Η Μαρία Καρυστιάνου, μητέρα θύματος του δυστυχήματος στα Τέμπη το 2023, ανακοίνωσε την περασμένη Πέμπτη το δικό της κόμμα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με έντονη αντισυστημική ρητορική.

Η 53χρονη παιδίατρος αναδείχθηκε ως συμβολική μορφή των διαδηλώσεων κατά του πολιτικού κατεστημένου μετά την τραγωδία στα Τέμπη και τις υπόνοιες συγκάλυψης από τις αρχές. Ωστόσο, απομάκρυνε αρκετούς υποστηρικτές με δηλώσεις που προσέγγιζαν τον δεξιό λαϊκισμό σε θέματα όπως τα δικαιώματα στην άμβλωση και οι σχέσεις με την Τουρκία.

«Οι θέσεις της θυμίζουν έντονα το Κίνημα 5 Αστέρων της Ιταλίας, αλλά με πιο ισχυρή πατριωτική και εθνικιστική χροιά καθώς και έμφαση στη διαφθορά», σχολιάζει ο Σεριάτος.

«Ξεκίνησε με ηθικό πλεονέκτημα και φαινόταν πως πολλοί θα ανταποκριθούν πολιτικά στα μηνύματά της, ωστόσο βρίσκεται πλέον σε πτωτική πορεία», προσθέτει. Κριτικοί τη μέμφονται επίσης ότι περιβάλλεται από πρόσωπα με φιλορωσικές θέσεις ή δεσμούς με τη Μόσχα.

Ανακατατάξεις στη Δεξιά – Το ενδεχόμενο Σαμαρά

Ένα ακόμη νέο κόμμα από τα δεξιά ενδέχεται να προκύψει από τον πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας Αντώνη Σαμαρά.

Ο Σαμαράς διαγράφηκε από το κόμμα το 2024, ύστερα από έντονη κριτική στις κυβερνητικές επιλογές για τις σχέσεις με την Τουρκία αλλά και για ζητήματα όπως η αναγνώριση του γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών, που χαρακτήρισε ως “woke”.

Παρότι οι εκλογικές δυνατότητες του 75χρονου πρώην πρωθυπουργού θεωρούνται περιορισμένες, η ίδρυση κόμματος θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στον Μητσοτάκη, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ίσως δυσκολευτεί να εξασφαλίσει αυτοδυναμία.

«Τα νέα κόμματα καλύπτουν όλο το φάσμα — από τα αριστερά έως τα δεξιά αλλά και πέρα από τα παραδοσιακά όρια — γεγονός που αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά τον πολιτικό χάρτη», δηλώνει ο Γιώργος Αραπογλου, διευθυντής της Pulse RC.

Associated Press:

Ο Αλέξης Τσίπρας, ο μαχητικός ηγέτης της Ελλάδας κατά της λιτότητας που κατήγγειλε τις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της χώρας, επέστρεψε στην πολιτική  ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους.

Ο πρώην πρωθυπουργός ίδρυσε ένα νέο αριστερό πολιτικό κόμμα, την Ελληνική Αριστερή Συμμαχία, την οποία επευφημούσαν οι υποστηρικτές του σε μια υπαίθρια εκδήλωση κάτω από την Ακρόπολη.

«Δεν μπορούμε να μείνουμε άπραγοι και να παρακολουθούμε την κοινωνία να ασφυκτιά», είπε ο Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι η φιλοεπιχειρηματική ατζέντα της κεντροδεξιάς κυβέρνησης έχει επιδεινώσει την ανισότητα εισοδήματος. «Δεν θέλουμε να συνηθίσουμε σε έναν κόσμο πολέμου και αδικίας».

Στα 51 του χρόνια, ο Τσίπρας επιστρέφει μετά από τρία χρόνια απουσίας από την ενεργό πολιτική. Παραμένει μια προσωπικότητα που διχάζει.

Ανήλθε στην εξουσία το 2015 με υποσχέσεις να τερματίσει τα σκληρά μέτρα λιτότητας που απαιτούσαν οι Ευρωπαίοι πιστωτές της Ελλάδας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η αντιπαράθεση συγκλόνισε τις παγκόσμιες αγορές καθώς η Ελλάδα έφτασε κοντά στην έξοδο από την ευρωζώνη. Η Αθήνα τελικά αποδέχτηκε νέα δάνεια και περισσότερη λιτότητα.

Ο Τσίπρας ελπίζει τώρα να αποσπάσει την υποστήριξη από τους ψηφοφόρους στα αντίπαλα κόμματα της αντιπολίτευσης, καθώς επιδιώκει να αμφισβητήσει τον συντηρητικό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την υποψηφιότητά του για τρίτη θητεία.

Κατά την ίδρυση του νέου κόμματος, ο Τσίπρας επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στην προσιτή στέγαση, στην ισχυρότερη προστασία της εργασίας και στην διεύρυνση της οικονομικής ανισότητας, θέματα που οι σύμμαχοί του πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να βρουν απήχηση στους νεότερους και χαμηλότερου εισοδήματος ψηφοφόρους που πιέζονται από το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης. Επέκρινε επίσης τους στενούς δεσμούς της κυβέρνησης με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου .

Παρά την κρίση κόστους ζωής και ένα σκάνδαλο διαφθοράς που έχει πλήξει την κυβέρνησή του, ο Μητσοτάκης συνεχίζει να προηγείται άνετα στις δημοσκοπήσεις, ενισχυμένος από τη σταθερή οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση της ανεργίας.

Παρότι αποχώρησε από το Ελιζέ το 2017 με ιδιαίτερα χαμηλή δημοτικότητα και έντονη κριτική για τη θητεία του, ο σοσιαλιστής πολιτικός θεωρεί σήμερα ότι το ασταθές πολιτικό τοπίο στη Γαλλία μπορεί να του δώσει μια δεύτερη ευκαιρία.

Ο Ολάντ επανήλθε ενεργά στην πολιτική το 2024, όταν εξελέγη ξανά βουλευτής, ενώ το τελευταίο διάστημα πυκνώνει τις δημόσιες παρεμβάσεις του και αφήνει ανοιχτά υπονοούμενα για επιστροφή στην προεδρική κούρσα.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του μάλιστα δήλωσε χαρακτηριστικά πως «προετοιμάζεται», στέλνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα.

Ωστόσο, η προσπάθειά του μόνο εύκολη δεν θεωρείται. Η γαλλική κεντροαριστερά παραμένει βαθιά διχασμένη, το Parti Socialiste αναζητά ακόμη στρατηγική για το 2027, ενώ η ακροδεξιά της Rassemblement National εμφανίζεται πιο ισχυρή από ποτέ.

Παράλληλα, αρκετά στελέχη των Σοσιαλιστών δεν βλέπουν θετικά ένα πιθανό comeback του πρώην προέδρου, θεωρώντας ότι η περίοδος της διακυβέρνησής του συνδέθηκε με τη μεγάλη φθορά της γαλλικής κεντροαριστεράς.

Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της παράταξης αναπτύσσονται διαφορετικές τάσεις: άλλοι ζητούν συνεργασία με πιο ριζοσπαστικές αριστερές δυνάμεις, ενώ άλλοι επιθυμούν επιστροφή σε πιο μετριοπαθή σοσιαλδημοκρατική γραμμή, την οποία εκφράζει ο ίδιος ο Ολάντ.

Παρά τις χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις του μέχρι στιγμής, ο πρώην πρόεδρος φαίνεται να πιστεύει ότι ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού ίσως δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια απρόσμενη πολιτική επιστροφή.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Politico, το οποίο επιβεβαιώνεται και από σχετικό ρεπορτάζ της «Καθημερινής», οι ευρωπαϊκές αρχές ξεσκονίζουν τις διαδικασίες ανέγερσης δύο κέντρων υποδοχής και φιλοξενίας που κατασκευάστηκαν εν μέσω πανδημίας.

Το συνολικό κόστος των έργων άγγιξε τα 11,3 εκατομμύρια ευρώ, με τις συμβάσεις να κατακυρώνονται μέσω απευθείας αναθέσεων σε ιδιωτικές εταιρείες, παρουσιάζοντας κοστολόγηση έως και 15 φορές υψηλότερη σε σχέση με ανάλογα διεθνή προγράμματα.

Οι δύο υπό εξέταση εγκαταστάσεις βρίσκονται στη Μαλακάσα και στη Σιντική Σερρών, αποτελώντας τα πρώτα μεγάλα έργα που πέρασαν στην ευθύνη του ελληνικού κράτους μετά την αλλαγή του καθεστώτος διαχείρισης από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τήρησε σιγή ιχθύος, με εκπρόσωπό της να δηλώνει ξεκάθαρα ότι ο οργανισμός «δεν σχολιάζει εκκρεμείς έρευνες» για λόγους διασφάλισης της διαδικασίας.

Το ζήτημα, πάντως, είχε προκαλέσει σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις ήδη από το 2020, με την κυβέρνηση της Ν.Δ. να επικαλείται τότε το κατεπείγον λόγω των μεταναστευτικών ροών, την ίδια στιγμή που τα επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ κατέγραφαν κατακόρυφη πτώση των αφίξεων στις 15.696, έναντι 74.649 του προηγούμενου έτους.

Τα στοιχεία που έρχονται στο φως από εσωτερικά έγγραφα διεθνών οργανισμών προκαλούν ίλιγγο, καθώς αποκαλύπτουν μια τεράστια απόκλιση στις δαπάνες ανά άτομο. Ενώ για παρόμοιες δομές το κόστος δεν ξεπερνούσε τα 270 ευρώ ανά ωφελούμενο, στην περίπτωση της Μαλακάσας το ποσό εκτινάχθηκε στο αστρονομικό νούμερο των 23.900 ευρώ ανά μετανάστη.

Η συγκεκριμένη σύμβαση, που υπεγράφη τον Απρίλιο του 2020 με αρχικό προϋπολογισμό 4,3 εκατ. ευρώ, παραδόθηκε τελικά μετά από πέντε παρατάσεις και μια συμπληρωματική σύμβαση επιπλέον 1,7 εκατομμυρίου ευρώ.

Αντίστοιχη τροχιά ακολούθησε και το κέντρο στη Σιντική, το οποίο ανατέθηκε σε εταιρεία της Καβάλας με αρχικό κόστος 3,6 εκατ. ευρώ και επιβαρύνθηκε με ακόμη 1,7 εκατομμύριο ευρώ μέσω τριών παρατάσεων.

Η εξέλιξη αυτή ασκεί ασφυκτική πίεση στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς το νέο μέτωπο ανοίγει τη στιγμή που η παράταξη μετρά ήδη πληγές από προηγούμενες δικαστικές περιπέτειες.

Υπενθυμίζεται ότι η φερόμενη εμπλοκή κυβερνητικών στελεχών σε έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είχε οδηγήσει σε διαδοχικές παραιτήσεις υπουργών το περασμένο καλοκαίρι αλλά και τον Απρίλιο, με αφορμή το μεγάλο σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων.

Ανώτερα στελέχη του Υπουργείου Μετανάστευσης της τότε περιόδου, πάντως, αμύνονται υποστηρίζοντας ότι τα έργα είχαν λάβει θετική έκθεση από το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ ο τότε αρμόδιος υπουργός, Νότης Μηταράκης, είχε υπεραμυνθεί των επιλογών του στην τεχνική υπηρεσία, τονίζοντας τις ιδιαιτερότητες που παρουσίαζε η διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων εκείνη την εποχή.

Ο υπουργός Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι το drone ήταν ουκρανικής προέλευσης και έθεσε το ζήτημα κατά τη διάρκεια του συμβουλίου άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες, χαρακτηρίζοντάς το «εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό».

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε επίσης παραπονεθεί για το drone σε συνάντηση με ομολόγους της ΕΕ κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων τη Δευτέρα, λέγοντας ότι η Αθήνα θα απαντήσει με διπλωματικές διαμαρτυρίες. Η Αθήνα «δεν θα επιτρέψει την ανάπτυξη πολεμικών επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και ιδιαίτερα προς την Ελλάδα», είπε .

Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις επιβλέπουν την έρευνα και συντάσσουν έκθεση.

Τα δύο κύρια σενάρια που διερευνώνται είναι είτε ότι το drone έπεσε στην περιοχή από εμπορικό πλοίο είτε ότι εκτοξεύτηκε από ουκρανική βάση στη Μισράτα, στη δυτική Λιβύη, σύμφωνα με Έλληνες αξιωματούχους.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Αθήνα επηρεάζεται από την προσπάθεια των Ουκρανών να περιορίσουν τα έσοδα από το πετρέλαιο του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Τον περασμένο Μάρτιο, ένα πλοίο που ανήκε σε ελληνική εταιρεία χτυπήθηκε από ουκρανικό drone στα ανοικτά των ακτών του Νοβοροσίσκ, όπου φόρτωνε ρωσικό πετρέλαιο.

«Υποτίθεται ότι αυτή η ενέργεια[…] ίσως σχετίζεται με τις αποφάσεις που ελήφθησαν για να επιτραπεί εν μέρει η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου για ένα μήνα», δήλωσε τον Μάρτιο ο Έλληνας υπουργός Ναυτιλίας Βασιλιάς Κίκιλας, χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτο και πολύ επικίνδυνο» να στοχοποιούνται πλοία που πλέουν υπό ελληνική σημαία ή μεταφέρουν ελληνικά πληρώματα.

Το Κίεβο πιέζει για να μειώσει τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο, καθιστώντας τα δεξαμενόπλοια που βοηθούν τη Μόσχα πρωταρχικό στόχο.

Σε αυτή την περίπτωση, το Κίεβο δήλωσε ότι δεν είχε καμία πληροφορία για το drone. «Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ανήκει σε Ουκρανούς χειριστές θαλάσσιων drones. Είμαστε ανοιχτοί σε συνεργασία με την ελληνική πλευρά για να διευκρινίσουμε τις συνθήκες του περιστατικού, εάν υπάρξουν σχετικά αιτήματα από αυτούς», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη ο Heorhii Tykhyi, εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Ωστόσο, το Κίεβο έχει επανειλημμένα παραπονεθεί ότι ο γιγάντιος στόλος δεξαμενόπλοιων της Ελλάδας βοηθά στη στήριξη της Ρωσίας. Στην αρχή του πολέμου, ο τότε πρέσβης της Ουκρανίας στην Αθήνα, Σεργκέι Σουτένκο, δήλωσε ότι «τα χρήματα ορισμένων ναυτιλιακών εταιρειών είναι λερωμένα με αίμα».

Από την άλλη πλευρά, το περιστατικό θα μπορούσε τώρα να πλήξει την δημόσια εικόνα της συντηρητικής κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, καθώς η Αθήνα έχει κάνει πολλά για να προσφέρει υποστήριξη στην Ουκρανία τα τελευταία πέντε χρόνια, αντιστρέφοντας τους παραδοσιακά στενούς δεσμούς της με τη Ρωσία.

Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τώρα κριτική από κόμματα της αντιπολίτευσης σε όλο το πολιτικό φάσμα, τα οποία σημειώνουν ότι η Ελλάδα φαίνεται να είναι εντελώς απροστάτευτη, με ανεπαρκή παρακολούθηση των χωρικών της υδάτων.

Τον περασμένο Νοέμβριο, η Αθήνα και το Κίεβο συμφώνησαν να παράγουν από κοινού μη επανδρωμένα ναυτικά drones. Ωστόσο, η συμφωνία φαίνεται να έχει αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα, ιδίως επειδή η Ουκρανία θέλει να διατηρήσει τον λόγο στον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις θα χρησιμοποιούν τα συστήματα. Η Αθήνα βλέπει αυτό ως έναν τρόπο για να διατηρήσει η Ουκρανία την επιρροή της στις σχέσεις της με την Τουρκία.

Η υπενθύμιση είναι χρήσιμη με αφορμή δημοσίευμα του Politico για την εξέλιξη των σχέσεων των ευρωπαϊκών ηγεσιών με την στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ υπό τον τίτλο “Η Ελλάδα επενδύει στο MAGA, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες απομακρύνονται από τον Τραμπ”. Κατά πόσο ο Πάλμερστον είχε δίκιο και για να ερμηνευτεί η στενή σχέση της ελληνικής κυβέρνησης με την Ουάσιγκτον μπορεί κανείς να αξιολογήσει σε ποιό βαθμό είναι συμφέρουσα για εμάς.

Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν ήταν ποτέ αδιάφορες για καμία κυβέρνηση εδώ και δεκαετίες, επί της ουσίας η Ελλάδα κοίταζε πάντοτε προς τη Δύση, πέραν του Ατλαντικού, την ώρα που προσπαθούσε να εδραιωθεί ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Υπό την έννοια αυτή η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν κάνει κάτι που να συνιστά στροφή από την στρατηγική προηγούμενων κυβερνήσεων. Ακόμα και ο Αλέξης Τσίπρας όταν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο (κατά την πρώτη θητεία Τραμπ και αφού είχε προηγηθεί η πολύ σημαντική συνεισφορά του προκατόχου του Μπάρακ Ομπάμα στην αποφυγή καταστροφικής σύγκρουσης με τους ευρωπαίους δανειστές και το ΔΝΤ) είχε αναγκαστεί να διορθώσει παλαιότερες δηλώσεις του με το περίφημο “Διαπίστωσα από τη συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο ότι ο τρόπος του, η προσέγγισή του στα πράγματα, μπορεί ορισμένες φορές να μοιάζει διαβολικός, αλλά γίνεται για καλό.“

Όντως, όπως γράφει το Politico, ακόμα και ένθερμοι θιασώτες του MAGA, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ή ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, απομακρύνονται από τον Αμερικανό πρόεδρο λόγω των φαραωνικών συνεπειών που προκαλεί στην Ευρώπη η παράνομη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν που εξελίχθηκε σε έναν περιφερειακό πόλεμο απρόβλεπτης κατάληξης.

Αναμφίβολα, η Ελλάδα ασκεί ηπιότερη έως ανεκτική πολιτική έναντι της Ουάσιγκτον. Εκ πρώτης όψεως υπάρχουν αρκετά σοβαροί λόγοι συμφέροντος που δεν πρέπει να υποτιμώνται: Αφενός, οι συμφωνίες με την Chevron, τα θηριώδη συμβόλαια για το αμερικανικό LNG και ο “κάθετος διάδρομος” σε συνδυασμό με την ενίσχυση του γεωπολιτικού μας αποτυπώματος στην περιοχή, αφετέρου ο άξονας με το Ισραήλ και την Κύπρο που φαίνεται να δημιουργεί ζώνη ασφαλείας απέναντι στην Τουρκία.

Ως προς αυτά, ο “κυνισμός” ή η Realpolitik, της ομιλίας Πάλμερστον στην Βουλή των Κοινοτήτων πριν περίπου 180 χρόνια ταιριάζουν γάντι. Όμως, καλό είναι να ανατρέχουμε στο σύνολο των συνθηκών μιας ιστορικής στιγμής και περιόδου για να αντλούμε μικρές αλλά χρήσιμες διδαχές.

Τότε, ο Πάλμερστον, κατηγορούμενος από την αντιπολίτευση για την ακραία φιλορωσική του στάση, έπρεπε να εξηγήσει ποιά στάση θα τηρούσε η Βρετανία έναντι των Γάλλων επαναστατών που μόλις είχαν ρίξει τον Λουδοβίκο Φίλιππο. Και η ιστορική ρήση του διατυπώθηκε ακριβώς για να δείξει ότι η Αγγλία θα μπορούσε εύκολα να εγκαταλείψει σχέσεις με άλλες χώρες, όπως η Ρωσία, και να συνταχθεί υπέρ των επαναστατών στο Παρίσι εάν κάτι τέτοιο ήταν προς το συμφέρον της. Τότε, η ομιλία Πάλμερστον θεωρήθηκε ένας μικρός πολιτικός θρίαμβος και κέρδισε την πλειοψηφία της Βουλής των Κοινοτήτων.

Η ιστορία, όμως, έχει και συνέχεια που μας αφορά. Η κατά τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών υπεράσπιση πάση θυσία και με επίδειξη ισχύος των συμφερόντων της αυτοκρατορίας βρέθηκε να έχει εφαρμογή και στη σχέση της τότε πτωχής και μικρής Ελλάδας με την Βρετανία.

Το 1847, πάμφτωχοι πολίτες επιτέθηκαν στο σπίτι του Δον Πατσίφικο, ενός Εβραίου εμπόρου που είχε γεννηθεί στο Γιβραλτάρ και ως εκ τούτου θεωρούνταν Βρετανός υπήκοος. Εκείνοι που επιτέθηκαν στο σπίτι του τον είχαν θεωρήσει υπεύθυνο για την απαγόρευση ενός λαϊκού εθίμου του Πάσχα (“το κάψιμο του Ιούδα”), κάτι που είχε συμπέσει με την επίσκεψη αντιπροσωπείας του Οίκου Ρότσιλντ που είχαν έρθει στην Αθήνα για την σύναψη δανείου με την τότε κυβέρνηση.

Ο Πατσίφικο ζήτησε από το ελληνικό κράτος μια εξωπραγματική αποζημίωση για τις ζημιές, περίπου 900.000 δραχμές, όταν ο κρατικός προϋπολογισμός δεν ξεπερνούσε τα 18 εκατ.!

Ο Πάλμερστον χρησιμοποίησε αυτή την ασήμαντη αφορμή για να πιέσει τον Όθωνα, που τότε ακολουθούσε φιλορωσική και φιλογαλλική πολιτική. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1850, ο βρετανικός στόλος υπό τον ναύαρχο Ουίλιαμ Πάρκερ απέκλεισε τον Πειραιά και κατέσχεσε ελληνικά εμπορικά πλοία, προκαλώντας οικονομική ασφυξία στη χώρα, μία ανελέητη και εκτός κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου (της εποχής) επέμβαση σε τρίτη χώρα που ονομάσθηκε “Παρκερικά”.

Ο Μακρυγιάννης έλεγε, μάλιστα, τα εξής για να περιγράψει την αγγλική επέμβαση και την καταστροφή που είχε προκαλέσει: “…και ένας μεγάλος στόλος των σκύλων μας έχουν μπλόκον οπούναι περίπου από τρεις μήνες και μας πήραν όλα τα καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το εμπόριο και τζαλαπάτησαν την σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθρώποι των νησιών και εκείνοι οπούχουν τα καράβια τους γκιζερούν εις τους δρόμους και κλαίνε με μαύρα δάκρυα…”.

Ήταν, δε, τέτοια η αγγλική βία που ευρωπαϊκές εφημερίδες κατέκριναν τον Πάλμερστον. Η Morning Chronicle, για παράδειγμα, έγραψε ειρωνικά: “…θα κάναμε μεγάλο λάθος αν δεν καταλαβαίναμε πως κι αυτός ακόμη ο λόρδος Πάλμερστον πρέπει, τώρα, να λυπάται και να ντρέπεται, γιατί διέθεσε ολόκληρη τη δύναμη κρούσης του αγγλικού στόλου για τα έπιπλα του Πατσίφικο”. Και το περιοδικό Revue des Deux Mondes: “Βλέπουμε κράτος αδύνατο κι απροστάτευτο να προσβάλλεται βάναυσα από καταπληκτικό στόλο. Και γιατί; Μα για μια οικτρή υπόθεση, για τις παράνομες και γελοίες απαιτήσεις κάποιου Εβραίου Πατσίφικο. Που είναι το δίκιο των εθνών αν η Αγγλία θα αποφασίζει από μόνη της τι είναι ορθό και δίκαιο;”– πόσο μοιάζουν οι εποχές…

Όταν ο Πάλμερστον επικρίθηκε από την αντιπολίτευση στη Βρετανία για την ασύμμετρη ως προς την βία επίθεση στην Ελλάδα δήλωσε πώς “Civis Romanus sum” (Είμαι Ρωμαίος πολίτης). Υιοθέτησε, δηλαδή, τον γνωστό κυνισμό της αυτοκρατορικής Ρώμης που επενέβαινε σε κάθε γωνιά των κατακτημένων εδαφών για να υπερασπιστεί αυτό που εκείνη θεωρούσε δίκαιο για κάθε υπήκοό της. Η Ελλάδα, τότε, διασύρθηκε και ταπεινώθηκε, αναγκάστηκε, δε, να πληρώσει την υπέρογκη αποζημίωση στον Πατσίφικο, κάτι που κλόνισε έτι περαιτέρω την παραπαίουσα οικονομία της. Και για αρκετούς καθ ‘ ημάς αυτό έγινε μάθημα. Ό,τι, δηλαδή, οι λεγόμενες “Προτάτιδες δυνάμεις” (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) δεν ήταν πραγματικοί φίλοι αλλά ανταγωνιστές ισχύος και επιρροής που εύκολα μετέτρεπαν χώρες σε πιόνια τους και εξίσου εύκολα τις εγκατέλειπαν.

Τα συμπεράσματα δικά σας…

*Η ρήση Πάλμερστον όπως εκφωνήθηκε στα αγγλικά: “We have no eternal allies, and we have no perpetual enemies. Our interests are eternal and perpetual, and those interests it is our duty to follow.”