Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν έχει ανατρέψει τους κύριους πολεμικούς στόχους του Αμερικανού προέδρου. Και επίσης αποκάλυψε τη ρηχότητα του οράματος Τραμπ για έναν νέο τρόπο άσκησης της αμερικανικής εξουσίας.

Εύθραυστες διαπραγματεύσεις

Οι διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν κατέρρευσαν, άρα και η εκεχειρία είναι απελπιστικά εύθραυστη. ΗΠΑ και Ιράν δεν μπορούν να συμφωνήσουν πουθενά. Ούτε αν η εκεχειρία καλύπτει τον Λίβανο, ούτε πώς θα πρέπει να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Οι διαρκείς απειλές, όπως ότι θα «καταστρέψει έναν ολόκληρο πολιτισμό», περισσότερο μοιάζουν με συγκάλυψη της προσπάθειας απεμπλοκής, παρά με ουσιαστική απειλή. Σύμφωνα με τον Economist, o Τραμπ γνωρίζει ότι ένας νέος πόλεμος θα πανικοβάλει τις αγορές και, έχοντας χαιρετίσει μια «Χρυσή Εποχή» στη Μέση Ανατολή, διακινδυνεύει να φανεί ανόητος.

Ούτε για το Ιράν τα πράγματα είναι εύκολα. Ηγέτες του δολοφονούνται, πολίτες σκοτώνονται. Και η ολοκληρωτική καταστροφή των δικτύων ενέργειας και μεταφορών θα καθιστούσε πολύ δύσκολο να διακυβερνηθεί η χώρα. Επίσης, η Τεχεράνη θέλει να αρθούν οι κυρώσεις. Συνεπώς, οι διαπραγματεύσεις είναι κάτι που επιθυμεί. Και θα προσπαθήσει να επιτύχει το μέγιστο δυνατό.

Άλλωστε έχει δεχθεί βαρύ πλήγμα. Το Ιράν δεν έχει ναυτικό ή αεροπορία. Οι δυνατότητές του σε πυραύλους και drones μειώνονται διαρκώς. Εξαιτίας του πολέμου, η οικονομία του έχει οπισθοδρομήσει χρόνια.

Η «νίκη» Τραμπ

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτό είναι «μεγάλη νίκη». Ασφαλώς και δεν είναι. Έχει πετύχει ελάχιστη πρόοδο στην εκπλήρωση των τριών πιο πειστικών στόχων του πολέμου. Δηλαδή, να κάνει τη Μέση Ανατολή ασφαλέστερη και πιο ευημερούσα, τιθασεύοντας το Ιράν, να ανατρέψει το καθεστώς και να εμποδίσει το Ιράν να γίνει πυρηνική δύναμη μια για πάντα.

Ταυτόχρονα, ο πόλεμος έχει βλάψει την περιφερειακή ασφάλεια. Πριν ξεκινήσει, το Ισραήλ είχε εν μέρει διαλύσει το δίκτυο των πολιτοφυλακών-αντιπροσώπων του Ιράν.

Τώρα το Ιράν έχει πλέον δημιουργήσει μια νέα πηγή επιρροής. Επιτίθεται στις χώρες του Κόλπου και εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Και ο αμερικανικός αποκλεισμός, πάνω στον ιρανικό αποκλεισμό, μάλλον δεν θα βοηθήσει προς την επίτευξη του επιθυμητού στόχου*. Μια νέα σύγκρουση είναι ανοιχτή στη Μέση Ανατολή.

Ακόμα και αφού οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες κατασκευάσουν νέους αγωγούς για να αποφύγουν τον Περσικό Κόλπο -έργο αρκετών ετών- το Ιράν θα είναι σε θέση να χτυπήσει κρίσιμες υποδομές. Οι χώρες του Κόλπου, οι οποίες αυτοπροβάλλονται ως οάσεις ηρεμίας, πρέπει να αναρωτηθούν αν μπορούν να βασίζονται στην Αμερική. Μήπως πρέπει να επανεξετάσουν την ασφάλειά τους κάνοντας περισσότερα οι ίδιες ή ακόμα και προχωρώντας σε διευθέτηση με το Ιράν;

Επιπλέον, έχει καταρρεύσει ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι άλλαξε το καθεστώς στο Ιράν. Η πιθανότητα να εξεγερθούν οι Ιρανοί είναι μικρότερη σήμερα από ό,τι πριν από τον πόλεμο. Ο πόλεμος έφερε στην εξουσία τον γιο του μισητού για πολλούς Ιρανούς αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Που είναι αόρατος. Και τον έλεγχο της εξουσίας έχουν οι Φρουροί της Επανάστασης.

Τι γίνεται με τα πυρηνικά

Σύμφωνα με τον Economist, ο πόλεμος μπορεί να έχει επιδεινώσει την πυρηνική απειλή. Παρά τις ζημιές που προκάλεσαν ΗΠΑ και Ισραήλ στις υποδομές, περίπου 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού εξακολουθεί να είναι θαμμένο σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν πρέπει να παραδώσει αυτή την «πυρηνική σκόνη». Το Ιράν ζητά άρση των κυρώσεων. Ο Economist πιστεύει ότι το κίνητρο για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων χρησιμοποιώντας την για την κατασκευή βόμβας έχει αυξηθεί, οδηγώντας ενδεχομένως σε περιφερειακό πυρηνικό πολλαπλασιασμό.

Και αυτό θα ήταν ένα τρομερό αποτέλεσμα. Για να το σταματήσουν οι ΗΠΑ, θα πρέπει ο Τραμπ και οι μελλοντικοί πρόεδροι να πρέπει να κάνουν πόλεμο στο Ιράν κάθε λίγα χρόνια. Πόσο εύκολο είναι αυτό να γίνει;

Οι «αρχιτέκτονες της σύγκρουσης» σε δύσκολη θέση

Ο πόλεμος δεν φάνηκε να ευνοεί ούτε τις ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ.

Όσον αφορά το δεύτερο, ποτέ πριν δεν άσκησε τέτοια στρατιωτική δύναμη. Ο πόλεμος έδειξε τα όρια του τι μπορεί να επιτύχει. Και πως η ακατάσχετη όρεξή του για προληπτικές επιθέσεις έχει προκαλέσει φόβο και απέχθεια στην περιοχή. Ακόμη και στις ΗΠΑ, το 60% των Αμερικανών βλέπουν τώρα αρνητικά το Ισραήλ.

Η ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ έχουν ακόμη περισσότερα να σκεφτούν. Μέχρι τώρα η Αμερική αντλούσε τη δύναμή της συνδυάζοντας τη στρατιωτική ισχύ με την ηθική εξουσία. Αλλά όταν ο Τραμπ απειλεί να εξαλείψει τον ιρανικό πολιτισμό (ουσιαστικά απειλεί με γενοκτονία), πού βρίσκεται η ηθική;

Το «δίκαιο του ισχυρού»

Ο Economist επισημαίνει ότι κάποιοι στην κυβέρνηση Τραμπ συμπεριφέρονται σαν η Αμερική να έπαψε να είναι δεσμευμένη από πράγματα όπως το διεθνές δίκαιο και οι συμβάσεις της Γενεύης. Αλλά ο πόλεμος έδειξε ότι «το δίκαιο του ισχυρού» δεν είναι απλώς βεβήλωση δεκαετιών εξωτερικής πολιτικής. Είναι και πλάνη. Αν και η στρατιωτική υπεροχή της Αμερικής ήταν πλήρως εμφανής στο Ιράν, αποκάλυψε επίσης βαθιά προβλήματα.

Ο πόλεμος έδειξε ότι η αξία της ισχύος της Αμερικής είναι εύκολο να υπερεκτιμηθεί. Τα εργοστάσιά της δεν μπορούν να ανεφοδιάσουν τις ένοπλες δυνάμεις της αρκετά γρήγορα. Και το Ιράν πολέμησε έναν ασύμμετρο πόλεμο με περιορισμένα μέσα.

Η υπερβολική τεστοστερόνη οδηγεί σε άθλιες κρίσεις που συγχέουν τη θνησιμότητα με τη νίκη, επισημαίνει ο Economist. Και η συντριπτική ισχύς πυρός χωρίς στρατηγική υπονομεύει την αμερικανική ισχύ. Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετώπισε το Ιράν ως ένα ματαιόδοξο σχέδιο, στο οποίο η δύναμη της Αμερικής τον απάλλασσε από την ευθύνη να σκεφτεί τις συνέπειες της επιλογής να επιτεθεί. Η ισχύς από μόνη της δεν αρκεί. Διότι μερικές φορές αποτυγχάνει ακόμη και να φέρει τη νίκη.

Απευθυνόμενος σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, στο Βατικανό, σήμερα Κυριακή των Βαΐων των Καθολικών, ο ποντίφικας είπε ότι το όνομα του Ιησού δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να δικαιολογεί πολέμους.

«Αυτός είναι ο θεός μας: ο Ιησούς, ο βασιλιάς της Ειρήνης, που απορρίπτει τον πόλεμο, που κανένας δεν μπορεί να χρησιμοποιεί για να δικαιολογήσει τον πόλεμο”, είπε προς τους πιστούς ο πρώτος Αμερικανός πάπας.

«Ο Ιησούς δεν ακούει τις προσευχές εκείνων που κάνουν πόλεμο, αλλά τις απορρίπτει, λέγοντας: ‘Παρότι προσεύχεσαι πολύ, δεν θα σε εισακούσω: τα χέρια σου είναι βαμμένα με αίμα», είπε επικαλούμενος εδάφιο της Βίβλου.

Ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας δεν κατονόμασε συγκεκριμένα κάποιους παγκόσμιους ηγέτες, αλλά έχει αυξήσει την κριτική του για τον πόλεμο στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες.

Ο πάπας, ο οποίος φημίζεται για την προσεκτική επιλογή των λόγων του, έχει επανειλημμένως κάνει έκκληση για άμεση κατάπαυση του πυρός και είπε την περασμένη εβδομάδα ότι οι αεροπορικές και οι τυφλές επιθέσεις θα πρέπει να απαγορευτούν.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επικαλεστεί χριστιανικό λόγο για να δικαιολογήσουν τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, από τις οποίες ξεκίνησε ο πόλεμος.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, στο Πεντάγωνο αλλά και στη διάρκεια λειτουργίας την Τετάρτη προσευχήθηκε για «συντριπτική δύναμη δράσης εναντίον όσων δεν αξίζουν έλεος».

Ο πάπας Λέων σήμερα επικαλέστηκε ένα εδάφιο της Βίβλου στο οποίο ο Ιησούς, λίγο πριν συλληφθεί για να οδηγηθεί στον σταυρό, επέπληξε έναν από τους πιστούς του επειδή χτύπησε εκείνον που τον συνέλαβε.

«Ο Ιησούς δεν οπλίστηκε, ούτε υπερασπίστηκε τον εαυτό του, ούτε έδωσε κάποια μάχη. Αποκάλυψε το ήρεμο πρόσωπο του Θεού, ο οποίος πάντα απορρίπτει τη βία. Αντί να σώσει τον εαυτό του, επέτρεψε στον εαυτό του να τον καρφώσουν στον σταυρό», κατέληξε ο ποντίφικας.

Ο Τραμπ ανέφερε ότι, όταν ανέλαβε, οι αμυντικές δαπάνες των συμμάχων βρίσκονταν στο 2% του ΑΕΠ και «οι περισσότεροι δεν πλήρωναν», με τις Ηνωμένες Πολιτείες  – όπως είπε – να καλύπτουν το μεγαλύτερο βάρος. Ισχυρίστηκε ότι κατάφερε να αυξήσει τη συνεισφορά των συμμάχων στο 5% του ΑΕΠ και ότι πλέον οι χώρες «πληρώνουν άμεσα», παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί θεωρούσαν κάτι τέτοιο αδύνατο.

Στην ίδια ανάρτηση, ο Τραμπ υποστήριξε ότι χωρίς τη δική του εμπλοκή η Ρωσία θα είχε καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία, ενώ επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι «μόνος του έβαλε τέλος σε οκτώ πολέμους», τονίζοντας ότι έσωσε εκατομμύρια ζωές.

Παράλληλα, εξέφρασε δυσαρέσκεια επειδή η Νορβηγία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ, ανόητα επέλεξε να μην του απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης, σημειώνοντας ωστόσο ότι αυτό «δεν έχει σημασία».

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα «δε φοβούνται το ΝΑΤΟ χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες», εκφράζοντας αμφιβολίες για το αν η Συμμαχία θα στεκόταν στο πλευρό της Ουάσιγκτον σε περίπτωση ανάγκης. Παρά ταύτα, διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν το ΝΑΤΟ.

Κλείνοντας, ο Τραμπ τόνισε ότι κατά την πρώτη του θητεία «ανασυγκρότησε» τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και ότι συνεχίζει προς την ίδια κατεύθυνση.

Υποδεχόμενος τον πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, ο Τραμπ τόνισε ότι δεν έδρασε για το Νόμπελ Ειρήνης, αλλά για να σώσει ζωές, επισημαίνοντας ότι κανείς στην ιστορία δεν έχει σταματήσει τόσους πολέμους σε τόσο σύντομο διάστημα.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι προηγούμενοι επτά πόλεμοι περιλαμβάνουν:

• Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν
• Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – Ρουάντα
• Ισραήλ – Ιράν
• Ινδία – Πακιστάν
• Καμπότζη – Ταϊλάνδη
• Αίγυπτος – Αιθιοπία
• Σερβία – Κόσοβο (μερική συμφωνία)

Οι ΗΠΑ καλούν εδώ και καιρό τις χώρες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο να σταματήσουν, καθώς επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει δασμούς στην Ινδία για την αγορά ρωσικού πετρελαίου, αλλά απέφυγε να τιμωρήσει την Κίνα, η οποία θεωρεί τη Ρωσία «στρατηγικό εταίρο παντός καιρού».

«Ο πόλεμος δεν μπορεί να λύσει προβλήματα και οι κυρώσεις απλώς τα περιπλέκουν», δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την Σλοβένα ομόλογό του στην πρωτεύουσα της Σλοβενίας, Λιουμπλιάνα, σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου.

Το ΥΠΟΙΚ των ΗΠΑ καλεί την G7 και την ΕΕ να επιβάλουν δασμούς σε Κίνα και Ινδία λόγω των αγορών ρωσικού πετρελαίου

Υπενθυμίζεται ο υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ κάλεσε την Παρασκευή τους συμμάχους της Ομάδας των Επτά (G7) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιβάλουν «ουσιαστικούς δασμούς» στα αγαθά από την Κίνα και την Ινδία, με στόχο να σταματήσουν τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, και συγκάλεσε συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της G7 για να συζητήσουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της πίεσης προς τη Μόσχα ώστε να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

«Οι αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Κίνα και την Ινδία χρηματοδοτούν τη πολεμική μηχανή του Πούτιν και παρατείνουν τη χωρίς νόημα σφαγή του ουκρανικού λαού», δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ σε γραπτή δήλωση προς το Reuters.

«Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, καταστήσαμε σαφές στους Ευρωπαίους συμμάχους μας ότι αν είναι πραγματικά σοβαροί ως προς τον τερματισμό του πολέμου στην ίδια τους τη γειτονιά, πρέπει να μας ακολουθήσουν και να επιβάλουν ουσιαστικούς δασμούς, οι οποίοι θα αρθούν την ημέρα που θα τελειώσει ο πόλεμος.

Η Διοίκηση Ειρήνης και Ευημερίας του προέδρου Τραμπ είναι έτοιμη, και οι εταίροι μας στην G7 πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων μαζί μας», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Είναι μια αφήγηση που σχετίζεται με την δεδηλωμένη επιθυμία του να περάσει στην ιστορία ως «Ο Πρόεδρος της Ειρήνης», ενώ έχουν διαρρεύσει πληροφορίες που τον θέλουν να ασκεί παρασκηνιακά πιέσεις για να προταθεί για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Βεβαίως οι δύο αιματηροί πόλεμοι σε Ουκρανία και Γάζα συνεχίζονται, αλλά ο ισχυρισμός του είναι έτσι κι αλλιώς τραβηγμένος από τα μαλλιά. Ας δούμε ποιους πολέμους εννοεί και πόσο στέκει η δήλωσή του.

Ιράν-Ισραήλ

Στις 24 Ιουνίου Ισραήλ και Ιράν συμφώνησαν να τερματίσουν τις μεταξύ τους εχθροπραξίες, που έμοιαζαν κάποια στιγμή να παίρνουν απειλητικές διαστάσεις, μετά τον βομβαρδισμό της Τεχεράνης 11 μέρες νωρίτερα. Πράγματι, Κατάρ και ΗΠΑ είχαν ένα διαμεσολαβητικό ρόλο, αλλά προφανώς αποφασιστική ήταν η αμερικανική επιδρομή εναντίον στόχων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, που δεν μπορούσε να τα βάλει με την υπερδύναμη και απάντησε με ένα συμβολικό χτύπημα για το οποίο είχε κιόλας προειδοποιήσει. Η όποια επιτυχία του Τραμπ, εκτιμούν οι ειδικοί, δεν ήταν πάντως αποτέλεσμα των διαπραγματευτικών του ικανοτήτων.

Ινδία-Πακιστάν

Οι δύο πυρηνικές δυνάμεις αντάλλαξαν πυραύλους τον περασμένο Μάιο με αφορμή και πάλι την περιοχή του Κασμίρ, για την οποία έχουν συγκρουστεί συχνά από το 1947. Συμφώνησαν κατάπαυση του πυρός τελικά στις 10 Μαϊου και ο Τραμπ δήλωσε ότι αυτό έγινε μετά από δικές του μακρές, ολονύχτιες συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν. Η ινδική πλευρά αρνείται πάντως κατηγορηματικά οποιαδήποτε διαμεσολάβηση τρίτου και μιλά για συμφωνία, που επιτεύχθηκε μεταξύ των στρατιωτικών ηγεσιών των δύο χωρών.

Ρουάντα-Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

Στις 27 Ιουνίου στον Λευκό Οίκο σε μια πανηγυρική τελετή οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές υπέγραψαν συμφωνία για να σταματήσουν μια σύγκρουση που κρατούσε δεκαετίες και υπολογίζεται ότι έχει έναν απολογισμό συνολικά 6 εκατομμυρίων θανάτων. Είχαν προηγηθεί συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός το 2024 που τελικά κατέρρευσαν. Ο Τραμπ μετέτρεψε το συμβάν σε φιέστα, αλλά πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η συμφωνία ήταν απλώς αποτέλεσμα κόπωσης των αντιμαχόμενων μερών, που ήδη είχαν ξεκινήσει διαβουλεύσεις πριν εμπλακεί ως ενδιάμεσος ο Αμερικανός πρόεδρος.

Αίγυπτος-Αιθιοπία

Οι δύο χώρες βρίσκονται σε αντιπαράθεση εξαιτίας του σχεδίου για το μεγάλο φράγμα της Αιθιοπίας στον ποταμό Νείλο που ολοκληρώθηκε πρόσφατα και η Αίγυπτος φοβάται ότι θα επηρεάσει δραματικά τη ροή στο έδαφός της. Ο Τραμπ είχε αποτυχημένα προσπαθήσει να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο χωρών κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας. Τώρα δεν έχει αποτρέψει κανέναν πόλεμο, αλλά ουσιαστικά έχει εκφραστεί υπέρ της «συμμάχου» Αιγύπτου, κατηγορώντας μάλιστα την Αιθιοπία ότι δεν υιοθέτησε την συμφωνία που ο ίδιος είχε επεξεργαστεί.

Καμπότζη-Ταϊλάνδη

Στις 24 Ιουλίου οι δύο χώρες ήρθαν σε σύγκρουση στις συνοριακές τους περιοχές με αποτέλεσμα τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων και τον εκτοπισμό πάνω από 300.000. Δύο ημέρες αργότερα ο Τραμπ δήλωσε ότι επικοινωνεί και με τις δύο πλευρές, απειλώντας με διακοπή των εμπορικών σχέσεων σε περίπτωση που δεν σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Στις 28 Ιουλίου ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός, η οποία πάντως χαρακτηρίζεται από τους εκεί παρατηρητές ως εξαιρετικά εύθραυστη.

Αρμενία-Αζερμπαϊτζάν

Οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία ειρήνης στις αρχές Αυγούστου στον Λευκό Οίκο και ο Τραμπ δήλωσε ότι θα είναι πλέον «αιώνια φίλες». Αυτή η εκτίμηση αμφισβητείται, αλλά δεν εμπόδισε τον Αζέρο πρέσβη στη Βρετανία να δηλώσει ότι το βραβείο Νομπέλ αξίζει στον Αμερικανό πρόεδρο. Η διαμάχη των δύο χωρών κρατά από την εποχή της κατάρρευσης της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά στην παρούσα φάση δεν υπήρχε κάποιο «ενεργό μέτωπο» σύγκρουσης.

Σερβία-Κόσοβο

Στις 27 Ιουνίου ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι απέτρεψε έναν πόλεμο μεταξύ της Σερβίας και της κυβέρνησης των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου που ήταν έτοιμος να ξεκινήσει, απειλώντας τη σερβική πλευρά με εμπορικές κυρώσεις. Κάτι ανάλογο ισχυρίστηκε και σε κατοπινή συνάντησή του με την πρόεδρο Οσμάνι. Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς που αντιμετωπίζει τεράστια εσωτερικά προβλήματα δήλωσε ότι «δεν έχουμε στείλει κανέναν στρατιώτη, δεν έχουμε μετακινήσει κανένα μηχανολογικό εξοπλισμό, ούτε καν μας περνάει από το μυαλό ότι δήθεν προετοιμαζόμαστε για συγκρούσεις». Σίγουρα στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε κάποιος πόλεμος που σταμάτησε. Αυτό θα ήταν το έβδομο επίτευγμα του «πλανητάρχη».

«Οι επιθέσεις των Αμερικάνων κατά του Ιράν αποτελούν βήμα κλιμάκωσης του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό απαιτείται τώρα συναγερμός, ξεσηκωμός, καμιά εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση της πολεμικής προετοιμασίας και εμπλοκής. Να κλείσουν τώρα όλες οι βάσεις του θανάτου. Να σταματήσει κάθε στρατιωτική συνεργασία με το κράτος – δολοφόνο του Ισραήλ. Να γυρίσουν πίσω οι φρεγάτες και τα πολεμικά πλοία από την εμπόλεμη ζώνη.

Αλληλεγγύη με τον λαό της Παλαιστίνης και με όλους τους λαούς της περιοχής» δήλωσε ο κ. Κουτσούμπας.

Ο Νετανιάχου, για παράδειγμα, μπορεί να συλλαμβάνει τους ακτιβιστές του Freedom Flotilla, μπορεί να παρεμποδίσει μία ειρηνιστική πορεία (March to Gaza), ανενόχλητος. Οι παρεμβάσεις του ΟΗΕ, όλων των ανθρωπιστικών οργανισμών, του Πάπα, κάποιων λίγων συνετών, καταλήγουν στα αζήτητα.

Στο Ουκρανικό, η λήξη του πολέμου απομακρύνεται μέσα από τις επιθέσεις των drones του Κιέβου και τους ρωσικούς βομβαρδισμούς στην ουκρανική πρωτεύουσα.

Διασπασμένη η Δύση, μεταξύ αντικρουόμενων συμφερόντων ΗΠΑ- ΕΕ, εγκαταλείπει την όποια διευθέτηση στις “καλές υπηρεσίες” των απεσταλμένων της Ουάσιγκτον και στην “προσωπική σχέση” του Τραμπ με τον Πούτιν, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες επικαλούνται τον ρωσικό κίνδυνο και εξοπλίζονται μέσω του φαραωνικού ReArm. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιό χαρακτηριστική δήλωση της δυστοπίας που έρχεται, απ΄ αυτή του πρώην Ολλανδού πρωθυπουργού και ΓΓ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε που παροτρύνει τα κράτη-μέλη να υποτάξουν τα κοινωνικά τους κονδύλια στο στόχο του 5% του προϋπολογισμού τους για περισσότερα οπλικά συστήματα- για να μην φτάσει η “ρωσική αρκούδα” στη Βιέννη και το Παρίσι…

Κανένας διακρατικός θεσμός, απ΄ αυτούς που η ανθρωπότητα ίδρυσε και στήριξε επί δεκαετίες για να κρατήσει την ελάχιστη δυνατή συμμετρία στην παγκόσμια αρχιτεκτονική, δεν παίζει πιά ουσιαστικό ρόλο.

Οι διπλωμάτες υπάρχουν ως απεσταλμένοι και κομιστές εντολών των ηγεσιών, όλα επιχειρείται να λυθούν για λόγους, σκοπιμότητες και συμφεροντα που πόρρω απέχουν από αυτό που υποτίθεται εκπροσωπούν.

Μεγαλύτερες και μικρότερες χώρες που δικαιολογημένα ανησυχούν αναγκάζονται ή (συνήθως) επιλέγουν τα στρατόπεδα των ισχυροτέρων, ακόμα κι αν αυτοί καταρρακώνουν καθημερινά τις διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο. Ενίοτε πυροβολούν τα πόδια τους, καθώς σε αυτό το σπιράλ του τρόμου και του αναθεωρητισμού, γίνονται και οι ίδιες θύματα της “κανονικοποίησης” των παραβιάσεων και των συγκρούσεων.

«Η Ευρώπη καλεί όλα τα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση, να αποκλιμακώσουν αμέσως και να απόσχουν από αντίποινα. Μια διπλωματική λύση είναι τώρα πιο επείγουσα από ποτέ, για χάρη της σταθερότητας της περιοχής και της παγκόσμιας ασφάλειας», ανέφερε σε ανάρτησή της η Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν για την κρίση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν που μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο ανεξέλεγκτο πόλεμο. Ευχή; Ή, επιτέλους, αφύπνιση; Δυστυχώς, θα έλεγα το πρώτο.

Κι αυτός ο τρόμος, μάλλον μόλις έχει αρχίσει…

Νίκος Γιαννόπουλος

Ετσι και αλλιώς δεν είχε προηγηθεί κανενός είδους διαβούλευση, ούτε καν ενημέρωση για τις κυβερνητικές προθέσεις. Από τα ρούχα τους, δε, βγήκαν όχι μόνο αντιπολιτευόμενοι δήμαρχοι αλλά και τοπικοί άρχοντες που εκλέχθηκαν ανεμίζοντας τη σημαία της στήριξης της Νέας Δημοκρατίας στις προηγούμενες εκλογές.

Οι δήμαρχοι κατανόησαν καλά ότι πίσω από το τυράκι του δήθεν εκσυγχρονισμού της εκλογικής νομοθεσίας ο οποίος, μεταξύ άλλων, θα προβλέπει δεύτερη επιλογή για τον ψηφοφόρο στο ίδιο ψηφοδέλτιο (πχ στον Δήμο της Αθήνας κάποιος μπορούσε να είχε τον συνδυασμό Δούκα ως πρώτη επιλογή και το συνδυασμό Ζαχαριάδη ως δεύτερη) κρύβεται η φάκα της νόθευσης της δημοκρατικής διαδικασίας όπως την ξέραμε.

• “Καταλύει τη δημοκρατία αυτή η πρόταση. Αλλά πιστεύω ότι αυτό που πραγματικά ήθελε να κάνει η κυβέρνηση μ’ αυτήν την πρόταση ήταν να πετάξει την μπάλα στην εξέδρα και να αποπροσανατολίσει” δηλώνει στο Libre αυτοδιοικητική πηγή με μεγάλη πείρα.

Το σίγουρο είναι ότι το κυβερνητικό μπλοκ στην ΚΕΔΕ ουσιαστικά διαλύθηκε, προσώρας τουλάχιστον. Ακόμα και ακραιφνείς γαλάζιοι δήμαρχοι τόνιζαν στις μεταξύ τους συζητήσεις ότι δεν μπορούν να στηρίξουν ένα τέτοιο μέτρο ενώ άλλοι, που δεν έχουν πολιτική σχέση με το κυβερνών κόμμα, απειλούσαν θεούς και δαίμονες λέγοντας χαρακτηριστικά “εμείς τους δήμους θα τους κλείσουμε και ας έρθει να διοικήσει η κυβέρνηση, αφού έτσι και αλλιώς κρίνουν ότι δεν μας χρειαζονται”. Προφανώς, τα κυβερνητικά επιχειρήματα περί συγκράτησης του κόστους επειδή οι δύο γύροι στοιχίζουν αρκετά χρήματα στον προϋπολογισμό δεν ακούστηκαν πολύ πειστικά.

Ο πόλεμος για το νερό

Πίσω όμως από την όντως σοβαρή διάσταση απόψεων στο θέμα του εκλογικού νόμου, κυβέρνηση και δήμοι ακονίζουν τα ξίφη τους για μία μονομαχία με απείρως μεγαλύτερη σημασία. Αυτή η μονομαχία θα αφορά τις εταιρίες διαχείρισης ύδρευσης για κάθε Δήμο.

Η κυβέρνηση πιέζει (αφόρητα όπως αναφέρουν οι σχετικές πληροφορίες) στην κατεύθυνση των συνενώσεων υπό το πρόσχημα της λειψυδρίας. “Θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι θα έχουμε οργανισμούς με αρκετό μέγεθος και υπόσταση, ώστε να μπορούν να “σηκώσουν” δανεισμό στην αγορά, προκειμένου αθροιζόμενα με τα χρήματα που θα έρχονται από το κεντρικό κράτος -τα οποία μπορούμε να διασφαλίσουμε- να μπορούμε να κάνουμε τα έργα που χρειαζόμαστε στο μέλλον, στην ύδρευση και στην αποχέτευση” τόνισε στους συνέδρους της ΚΕΔΕ ο αρμόδιος Υπουργός (Περιβάλλοντος και Ενέργειας) Θόδωρος Σκυλακάκης.

Στη διαβούλευση που ακολούθησε επικράτησε πανδαιμόνιο. Οι δήμαρχοι, ιδιαίτερα των νησιών στα οποία τα προβλήματα της λειψυδρίας είναι μεγάλα και σχετίζονται με τον τουρισμό, θεωρούν casus belli τη συνένωση των εταιριών διαχείρισης της ύδρευσης, να μην έχει δηλαδή κάθε νησί τη δική του. Θεωρούν ότι ο έλεγχος των τιμολογίων θα ξεφύγει και ότι το αγαθό, πραγματικά υπερπολύτιμο για άλλους, θα ακριβύνει τόσο πολύ που η κατάσταση για τους ίδιους και τους δημότες τους θα είναι μη διαχειρίσιμη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο ψήφισμα που εξέδωσε η ΚΕΔΕ μετά το πέρας των διαδικασιών του συνεδρίου της, έγινε σαφές ότι συνενώσεις εταιριών διαχείρισης υδάτων μπορούν να γίνουν μόνο στην περίπτωση που δώσουν το πράσινο φως οι ενδιαφερόμενοι δήμοι και σε καμία άλλη δίνοντας σαφές μήνυμα…ανυπακοής στην κυβέρνηση.

“Αυτό που φοβίζει πάνω απ’ όλα είναι η κατεύθυνση προς μεγάλα έργα αφαλατώσεων στα νησιά. Είναι γνωστό ότι οι αφαλατώσεις είναι έργα ιδιαίτερα κοστοβόρα και με εμφανές αντιοικολογικό αποτύπωμα καθώς αφήνουν ένα πολύ τοξικό μείγμα που πρέπει στη συνέχεια να απορριφθεί. Και όμως φαίνεται ότι η κυβέρνηση προκρίνει αυτή τη λογική για τη λύση του προβλήματα της λειψυδρίας στα νησιά” τόνισε η αυτοδιοικητική πηγή που μίλησε στο Libre.

Tις παραπάνω απόψεις ασπάζονται δήμαρχοι που μέχρι πρότινος δεν ήθελα να ανοίξουν κανένα μέτωπο με την κυβέρνηση καθώς προέρχονται από τους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας. Όμως, όπως χαρακτηριστικά τόνιζε δήμαρχος νησιού των Κυκλάδων “δεν πρόκειται να τους επιτρέψουμε να μας τελειώσουν”. Τουτέστιν, ένας μεγάλος πόλεμος μόλις ξεκίνησε…

Oσον αφορά τις συνέπειες και τις…παράπλευρες απώλειες, αυτές είναι ακόμη άγνωστες. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει το πάνω χέρι καθώς πολλά από τα σχέδια των δημάρχων εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση της κεντρικής κυβέρνησης. Οι δήμαρχοι όμως από τη δική τους πλευρά αντιτείνουν ότι έχουν την πλειοψηφία των κοινωνιών με το μέρους τους ανεξάρτητα από κομματικές τοποθετήσεις. Ξέρουν επίσης και αυτό: Ο,τι για το νερό η διάθεση του κόσμου να αγωνιστεί προς την κατεύθυνση της ματαίωσης των κυβερνητικών σχεδίων καταγράφεται ήδη τεράστια.

Την ίδια στιγμή χάρη στην κλιματική αλλαγή βλέπουμε να συνυπάρχουν με έναν εκρηκτικό τρόπο οι πλημμύρες (όπως αυτές που χτύπησαν τη Δυτική Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι) με τους παρατεταμένους καύσωνες και την ανυδρία (που εκτός των άλλων πυροδότησαν και ένα πρωτοφανές κύμα καταστροφικών δασικών πυρκαγιών σε περιοχές όπως οι βορειοδυτικές ΗΠΑ).

Η κλιματική αλλαγή έρχεται να συναντήσει μια σειρά από δυναμικές που ήδη επηρεάζουν τον σύγχρονο κόσμο. Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και η διαμόρφωση ολοένα και πιο μεγάλων οικιστικών συγκροτημάτων (με αποκορύφωμα τις μεγαπόλεις με τα πολλά εκατομμύρια κατοίκους) συνεπάγονται πολύ μεγάλες απαιτήσεις για ύδρευση και αποχέτευση, που συχνά σημαίνουν ιδιαίτερα εντατική εκμετάλλευση των υδάτινων αποθεμάτων.

Εάν η άνοδος της στάθμης των θαλασσών, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγή και των πάγων που λειώνουν, απειλεί παραλιακές περιοχές να βρεθούν κυριολεκτικά βυθισμένες, η αύξηση της θερμοκρασίας και η παρατεταμένη ανομβρία σε άλλες περιοχές οδηγεί σε φαινόμενα ερημοποίησης. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό ενέχει το κίνδυνο και μεγάλων μετακινήσεων πληθυσμών, αυτό που συνηθίσαμε να ονομάζουμε «κλιματικούς πρόσφυγες».

Η σύγχρονη γεωργία, ιδίως η βιομηχανοποιημένη, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εντατική άντληση και χρήση νερού, που  επίσης μπορεί να οδηγήσει στη σταδιακή εξάντληση των όποιων αποθεμάτων. Το ίδιο και η επέκταση και της δόμησης και των καλλιεργειών προς περιοχές που δεν έχουν μεγάλη βροχόπτωση ή υδάτινα αποθέματα.

Η σταδιακή εξαφάνιση μιας λίμνης

Ένα παράδειγμα των αλλαγών που συμβαίνουν είναι αυτό που συμβαίνει με τη λίμνη Ούρμια, μια λίμνη στο Ιράν που ενώ στη δεκαετία του 1990 είχε έκταση 5400 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σήμερα έχει υποχωρήσει στα 2500 τετραγωνικά χιλιόμετρα και υπάρχει άγχος ότι θα εξαφανιστεί πλήρως.

Η αιτία βρίσκεται σε ένα συνδυασμό ανάμεσα στην παρατεταμένη ξηρασία και τις υψηλές θερμοκρασίες και την κακοδιαχείριση των υδάτινων πόρων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το πρόβλημα είχε να κάνει με την εκμετάλλευση των υδάτων και το γεγονός ότι τα φράγματα που χτίστηκαν σε ορισμένα από τα ποτάμια που τροφοδοτούν τη λίμνη Ούρμια, κυρίως για λόγους άρδευσης, περιόρισαν σημαντικά τη ροή νερού προς τη λίμνη. Σε αυτό το πρόβλημα προστέθηκαν και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, επειδή η λίμνη Ούρμια είναι λίμνη με αλμυρό νερό η υποχώρηση του όγκου της σήμαινε ότι αυξήθηκε τόσο η περιεκτικότητα του νερού σε αλάτι, που πλέον δημιουργείται πρόβλημα στην κοντινή αγροτική παραγωγή, εφόσον το νερό δεν είναι κατάλληλο να χρησιμοποιηθεί για άρδευση.

Η Μέση Ανατολή στο επίκεντρο της έλλειψης νερού

Η Μέση Ανατολή είναι στο επίκεντρο της παγκόσμιας κρίσης του νερού. Το πρόβλημα της λειψυδρίας είναι τόσο έντονο σε χώρες όπως η Ιορδανία που οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του αιώνα θα πρέπει να έχει περιοριστεί η κατά κεφαλή κατανάλωση νερού στο μισό. Αυτό θα σήμαινε μια κατανάλωση 40 λίτρων την ημέρα, για όλες τις ανάγκες πόσιμου νερού, καθαριότητας, πλυντηρίων κ.λπ. Ενδεικτικά η ο μέσος αμερικανός καταναλώνει αυτή τη στιγμή 10 φορές περισσότερο νερό.

Όμως, τα προβλήματα με τη διαχείριση του νερού σε χώρες όπως η Ιορδανία δεν έχουν να κάνουν μόνο με την κλιματική αλλαγή ή με πληθυσμιακές μετακινήσεις που επιδεινώνουν την κατάσταση (για παράδειγμα η παρουσία μεγάλου αριθμού Σύριων προσφύγων στο έδαφος της Ιορδανίας άσκησε ακόμη μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα ύδρευσης της χώρας).

Έχει να κάνει και με αντιπαραθέσεις για το πώς μοιράζονται οι υπαρκτοί υδάτινοι πόροι. Η Ιορδανία εξαρτάται από το ευρύτερο σύστημα του ποταμού Ιορδάνη που περνάει επόσης από το Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο και τη Συρία. Τα φράγματα που φτιάχνονται σε διάφορα σημεία ή τα κανάλια άρδευσης επηρεάζουν τη συνολική ροή και δεν είναι τυχαίο ότι συχνά υπάρχουν έντονες συγκρούσεις γύρω από το πώς γίνεται η διαχείριση από κάθε χώρα, παρότι με τα χρόνια διαμορφώθηκε ένα σύστημα συντονισμού ανάμεσα στις διαφορετικές χώρες.

Και βέβαια σε αυτό το πλαίσιο οικοδομούνται και συγκεκριμένες διακρατικές σχέσεις. Για παράδειγμα η Ιορδανία είναι αναγκασμένη να αγοράζει μεγάλες ποσότητες νερού από το Ισραήλ, που διαθέτει μεγάλα εργοστάσια αφαλάτωσης θαλάσσιου ύδατος, μια δραστηριότητα που σημειωτέον καταναλώνει σημαντικές ποσότητες ενέργειας. Έχει μάλιστα υποστηριχθεί ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί το νερό και ως ένα πεδίο να μπορεί να ασκήσει γεωπολιτική πίεση.

Η σύγκρουση γύρω από τον Νείλο

Οι μεγάλοι πολιτισμοί της αρχαιότητας ήταν συχνά πολιτισμοί που στηρίχτηκαν στα μεγάλα ποτάμια και τον τρόπο που διαμόρφωναν εύφορες εκτάσεις. Αρκεί να σκεφτούμε το παράδειγμα της Μεσοποταμίας και τη σημασία διαχρονικά του Τίγρη και του Ευφράτη. Το ίδιο ισχύει για το παράδειγμα του Νείλου, πάνω στον οποίο στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό και ο Αιγυπτιακός πολιτισμός στην αρχαιότητα, αλλά και από τον οποίο εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και η σύγχρονη Αίγυπτος.

Αυτό μπορεί να εξηγήσει π.χ. την αντιπαράθεση για το Φράγμα της Μεγάλης Αιθιοπικής Αναγέννησης, ένα φράγμα που κατασκευάστηκε στον Γαλάζιο Νείλο, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Αιθιοπίας να γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ενέργειας στην Αφρική και που την ίδια στιγμή έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στην Αίγυπτο, εάν σκεφτούμε ότι η τελευταία λαμβάνει το 90% του ύδατος από τον Νείλο, ενώ ανάλογη είναι η ανησυχία στο Σουδάν. Το αποτέλεσμα είναι το συγκεκριμένο φράγμα να είναι σήμερα μία από τις σημαντικότερες αιτίες διακρατικής έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Αφρικής.

Οι μελλοντικοί πόλεμοι για το νερό

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι το νερό θα είναι το επίδικο μελλοντικών πολέμων. Ο συνδυασμός ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή, την υπερεκμετάλλευση υδάτινων πόρων και πολιτικές επιλογές όπως η κατασκευή φραγμάτων (στην προσπάθεια των χωρών να απεξαρτηθούν από ορυκτά καύσιμα) σε κρίσιμα σημεία επηρεάζουν χώρες και περιοχές και διαμορφώνουν το έδαφος για συγκρούσεις. Η Τουρκία για παράδειγμα έχει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για τη δημιουργία 22 φραγμάτων και εργοστασίων ηλεκτρικής ενέργειας στον Τίγρη και τον Ευφράτη.

Μόνο που έτσι επηρεάζεται η ροή του νερού προς τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν. Τα κατάλαβαν καλά οι κάτοικοι της πόλης Μπάσρα στο Ιράκ όταν ξεκίνησε να γεμίζει η λεκάνη του φράγματος Ιλίσου στην Τουρκία με αποτέλεσμα να μειωθεί η ροη νερού προς το Ιράκ, με αποτέλεσμα στην Μπάσρα να επιδεινωθεί η ποιότητα του νερού και εκατοντάδες άνθρωποι να πάνε στο νοσοκομεία με εξανθήματα, κοιλιακό πόνο διάρροια.

Και ήδη εκτός από τις συγκρούσεις που αναφέραμε υπάρχουν και άλλες. Για παράδειγμα, μία από τις πλευρές της διαρκούς έντασης ανάμεσα σε Κίνα και Ινδία είναι και το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων που καταλήγουν στα μεγάλα ποτάμια που είναι τόσο σημαντικά για την Ινδία. Αντίστοιχα, χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια ώστε η διαχείριση της οικολογικής καταστροφής γύρω από τη λίμνη Αράλη να μην μετατραπούν σε διακρατική κρίση στην περιοχή.

Και σε όλες αυτές τις διάφορες εστίες έντασης γύρω από τη διαχείριση υδάτων, ας προστεθεί και η εκτίμηση ότι μέχρι το 2030 περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν σε κίνδυνο να εκτοπιστούν εξαιτίας της λειψυδρίας.

Πηγή: tovima.gr