Σύμφωνα με την έρευνα, που βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 200.000 ανθρώπων στο Ηνωμένο Βασίλειο, η προστατευτική επίδραση ήταν εντονότερη στις γυναίκες που κατανάλωναν τέσσερις ή περισσότερες μερίδες φρούτων ημερησίως. Οι άνδρες, που γενικά ανέφεραν ότι τρώνε λιγότερα φρούτα από τις γυναίκες, δεν εμφάνισαν το ίδιο επίπεδο προστασίας.

Ζήτημα η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα

«Γνωρίζουμε ότι μια διατροφή πλούσια σε φρούτα στηρίζει τη λειτουργία των πνευμόνων. Η συγκεκριμένη μελέτη είναι ένα βήμα παραπέρα, δείχνοντας ότι μπορεί να αντισταθμίσει και τις επιδράσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης», σχολίασε στον Independent η Sarah Sleet, διευθύνουσα σύμβουλος της φιλανθρωπικής οργάνωσης Asthma + Lung UK.

«Τα φρούτα και τα λαχανικά – ιδιαίτερα όσα είναι πλούσια σε βιταμίνες C και K – βοηθούν τους πνεύμονες να λειτουργούν καλύτερα. Βέβαια, η κατανάλωση φρούτων δεν αντικαθιστά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, αλλά η ένταξή τους σε μια ισορροπημένη διατροφή φαίνεται να ενισχύει την αντοχή μας σε εξωτερικές πιέσεις όπως η ρύπανση», συμπλήρωσε.

Η Sleet υπογράμμισε επίσης την κοινωνική διάσταση του ζητήματος, σημειώνοντας ότι η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα δεν είναι ίση για όλους, κυρίως λόγω κόστους, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση πλήττει δυσανάλογα περισσότερο τους φτωχότερους και τις εθνοτικές μειονότητες. «Η κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει την άνιση έκθεση στη ρύπανση, η οποία επιτείνει τις ανισότητες στην υγεία», είπε.

Η φιλανθρωπική οργάνωση καλεί την κυβέρνηση να θεσπίσει αυστηρότερους, νομικά δεσμευτικούς στόχους για την ποιότητα του αέρα, οι οποίοι να συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Η έκθεση στα μικροσωματίδια PM2.5

Για να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ υγιεινής διατροφής και καλύτερης λειτουργίας των πνευμόνων, ακαδημαϊκοί από το Πανεπιστήμιο του Λέστερ αξιοποίησαν τα δεδομένα της UK Biobank από 207.421 συμμετέχοντες. Συγκρίθηκαν οι διατροφικές συνήθειες –κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής άλεσης– με δείκτες πνευμονικής λειτουργίας (FEV1, δηλαδή ο όγκος αέρα που εκπνέεται μέσα σε ένα δευτερόλεπτο). Παράλληλα, μετρήθηκαν τα επίπεδα ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, που προέρχονται κυρίως από καυσαέρια και βιομηχανικές δραστηριότητες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι για κάθε έκθεση σε 5 μικρογραμμάρια PM2.5 ανά κυβικό μέτρο αέρα, η πνευμονική λειτουργία μειωνόταν κατά 78,1 ml στους ανθρώπους με χαμηλή κατανάλωση φρούτων. Στις γυναίκες που κατανάλωναν πολλές μερίδες φρούτων, η μείωση ήταν αισθητά μικρότερη – 57,5 ml.

Η Pimpika Kaewsri, υποψήφια διδάκτορας το Κέντρο Περιβαλλοντικής Υγείας και Βιωσιμότητας του Πανεπιστημίου του Λέστερ, παρουσίασε τα ευρήματα στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Αναπνευστικής Εταιρείας στο Άμστερνταμ. «Η μελέτη μας επιβεβαίωσε ότι μια υγιεινή διατροφή συνδέεται με καλύτερη πνευμονική λειτουργία και στα δύο φύλα, ανεξάρτητα από την έκθεση σε ρύπανση. Ωστόσο, οι γυναίκες που κατανάλωναν τέσσερις ή περισσότερες μερίδες φρούτων ημερησίως εμφάνιζαν μικρότερες μειώσεις, κάτι που πιθανόν εξηγείται από τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ουσίες που υπάρχουν φυσικά στα φρούτα», ανέφερε.

Η μελέτη ενισχύει την αντίληψη ότι η διατροφή μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος παράγοντας προστασίας απέναντι στην ατμοσφαιρική ρύπανση, χωρίς όμως να υποκαθιστά την ανάγκη για ισχυρότερα μέτρα περιβαλλοντικής πολιτικής.

«Η εικόνα είναι εν μέρει συμβατή με κοκκιωματώδη λεμφοκυτταρική διάμεση πνευμονική νόσο. Ανευρίσκονται σπάνιοι πυρηνικοί σχηματισμοί που εγείρουν την υπόνοια ιογενούς προέλευσης [CMV(-)]».

Ο ιατροδικαστής είναι εκείνος που συνδυαστικά και με τα υπόλοιπα ευρήματα θα αποφανθεί αν μια λοίμωξη αναπνευστικού στέρησε τη ζωή ή όχι στον μικρό Παναγιώτη με τους παθολογοανατόμους πάντως να αναφέρουν στο τέλος της έκθεσης τους ότι:

«Σχόλια: Η κοκκιωματώδης λεμφοκυτταρική διάμεση πνευμονική νόσος, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, έχει συσχετισθεί με ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις και με ανοσοανεπάρκειες. Η κλινική της σημασία στη βρεφική ηλικία φαίνεται να είναι ασαφής.
[Granulomatous lymphocytic interstitial lund disease in infancy-Can Respir J: 21 (2014)]».

Οι τεχνικοί σύμβουλοι από την πλευρά τους αναφέρουν πως και να έπασχε από κάποια λοίμωξη ή πνευμονία, η έκταση της δεν θα ήταν σε τέτοιο βαθμό ώστε να αποτελέσει και την αιτία θανάτου.

• Στην υπόθεση πάντως πως ο μικρός Παναγιώτης ήταν άρρωστος και έπασχε από κάποια νόσο στους πνεύμονες, εύλογα αναρωτιέται κάνεις ποια θα ήταν η κλινική αυτού του παιδιού.

«Δύσκολα υπάρχει περίπτωση να μην εμφανίσει κανένα απολύτως σύμπτωμα αν υπάρχει κάποιο μικρόβιο/ιός στο αναπνευστικό θα μας δείξει σημάδια όπως πυρετός, κακοδιαθεσία, δυσκολία στην αναπνοή, πιο γρήγορες αναπνοές από ότι συνήθως. Άρα θα έχουμε ένα παιδί που δεν είναι καλά», σημείωσε ο Νίκος Καρανταγλής, παιδίατρος.

Στην περίπτωση του Παναγιωτάκη όμως, οι δύο γυναίκες που ήταν μαζί με το παιδί εκείνο το πρωινό, δίνουν άλλη εικόνα. Περιγράφουν ένα παιδί που χαμογελούσε, έπαιζε και είχε όρεξη.

Και ξαφνικά μέσα σε ελάχιστα λεπτά εμφάνισε δυσκολία στην αναπνοή, έχασε τις αισθήσεις του και τα χείλια του έγιναν μπλε.

Υπάρχει περίπτωση ένα παιδί που δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα να πεθάνει ξαφνικά από κάποια νόσο στους πνεύμονες; Ο παιδίατρος Νίκος Καρανταγλής είναι σαφής.

«Δεν περνάει από το μυαλό τρόπος να χαθεί ένα τέτοιο παιδί. Ένα παιδί θα είχε δείξει κάτι ότι έχει. Δεν μπορεί να φάει, θέλει να κοιμηθεί, θα έχει χαλάσει το χρώμα του. Δεν θα είναι όπως ήταν πριν».

Επομένως είτε η εικόνα που δίνουν οι δύο γυναίκες είναι εσφαλμένη είτε η λοίμωξη που εντοπίστηκε στον αδικοχαμένο Παναγιώτη ήταν σε αρχικό στάδιο κι επομένως δεν κινδύνευε η ζωή του από αυτήν σύμφωνα με τον Γρηγόρη Λέων.

«Αναφέρεται ένα εύρημα στο πνεύμονα που παραπέμπει σε πνευμονίτιδα όχι εκτεταμένης και σε καμία περίπτωση σε λοίμωξη αναπνευστικού».

Οι αλλοιώσεις εντέρου και το CRP

Μεγάλη συζήτηση γίνεται και για τις αλλοιώσεις που εντοπίστηκαν στο έντερο του παιδιού. Οι τεχνικοί σύμβουλοι από τη μία αναφέρουν πως είναι μεταθανάτιες και ιατροδικαστικοί κύκλοι από την άλλη μιλούν για πολυοργανική ανεπάρκεια ιογενούς προέλευσης.

Ένα ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι γιατί τότε η CRP του Παναγιωτάκη ήταν ιδιαίτερα χαμηλή κι επομένως δεν μαρτυρούσε την ύπαρξη σοβαρής λοίμωξης.

«Αυτό μας δείχνει ότι αποκλείουμε σοβαρές λοιμώξεις. Η CRP βοηθά εμάς τους γιατρούς αν η λοίμωξη είναι σοβαρότερη ενώ μια χαμηλή crp μας απομακρύνει από το σενάριο μιας βαριάς λοίμωξης. Μπορεί να υπάρχει αλλά είναι ήπια», εξήγησε ο κος Καρανατγλής.

Πόσο πιθανό είναι ένα παιδί να πεθάνει από νόσο αναπνευστικού χωρίς κανένα σύμπτωμα;

Ο ιατροδικαστής και τεχνικός σύμβουλος του πατέρα του Παναγιωτάκη, Γρηγόρης Λέων, μίλησε στο LIVE NEWS για το πόσο πιθανό είναι ένα παιδί να πεθάνει από νόσο αναπνευστικού χωρίς κανένα σύμπτωμα.

«Ακόμα δεν έχουμε πρόσβαση στις ιστολογικές εξετάσεις. Αρχικά είχε κυκλοφορήσει στην αρχή είναι ότι τα ευρήματα των ιστολογικών εξετάσεων οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα πως έχουμε ένα παθολογικό θάνατο. Αυτό που έχουμε δει αυτές τις ημέρες, φαίνεται πως και οι ίδιοι οι συντάκτες της ιστολογικής δεν συμφωνούν με κάτι τέτοιο αλλά το σημαντικότερο είναι πως ο τεχνικός σύμβουλος της κοπέλας είπε πως δεν αποκλείεται ο ασφυκτικός θάνατος. Το βασικό ερώτημα θα είναι εάν πρόκειται για ασφυκτικό θάνατο που οφείλεται σε παθολογικά αίτια ή αν πρόκειται για έναν ασφυκτικό θάνατο από εξωγενείς λόγους. Στις ιστολογικές εκθέσεις οι παθολογοανατόμοι καταλήγουν σε κάποια συμπερασματ. που εμεί καλούμαστε να τα βάλουμε σε μία σειρά. Το περίεργο είναι πως μέχρι σήμερα, οι άνθρωποι που υποστηρίζουν τα παθολογικά αίτια δεν μας λένε ποιο είναι το τελικό αίτιο και ο μηχανισμός».

Στην εκπομπή μίλησε και ο Παντελής Αλεξάνδρου, ιατροδικαστής και τεχνικός σύμβουλος της Ειρήνης, είπε:

«Θα πρέπει να τονιστεί πως δεν είναι αμελητέα όλα τα κύτταρα που υποδηλώνουν μία ιογενή λοίμωξη στον Παναγιωτάκη. Θα έπρεπε να έχουν αναφερθεί αυτά τα ευρήματα. Μέχρι εχθές υπήρξε μία προσπάθεια να αμφισβητηθεί η επιστημονική μου τεκμηρίωση επειδή δεν μου έχει δοθεί ολόκληρη η ιστολογική έκθεση. Σε κανέναν δεν έχει δοθεί. Έχω κάνει μία διαδικασία ώστε να γίνει ένα μοριακό τεστ στους ιστούς που μπορούν να εξεταστούν ξανά. Πρέπει να δούμε αυτά τα ευρήματα πώς επηρέασαν τον Παναγιωτάκη».

Το ιατροδικαστικό πόρισμα αναμένεται από μέρα σε μέρα το οποίο και θα δείξει τελικά από τι έφυγε αυτό το παιδί 5 μήνες πριν και συγκεκριμένα το μεσημέρι της 5ης Αυγούστου.

Γιατί το εύρημα μπορεί να συνάδει με ασφυκτικό θάνατο

Σύμφωνα με τα όσα είπε στην εκπομπή LiveNews του Mega, ο τεχνικός σύμβουλος του πατέρα του άτυχου παιδιού, Γρηγόρης Λέων «αν ισχύει αυτό το εύρημα είναι σημαντικό, γιατί μπορεί να συνάδει με ασφυκτικό θάνατο».

Και ο κύριος Λέων εξήγησε: «Η πνευμονορραγία είναι όταν για παράδειγμα κάποιος αποφράξει τους πνεύμονες, δημιουργείται ένα σαν εμφύσημα και ουσιαστικά αρχίζουν και σπάνε κάποια τριχοειδή και γεμίζει ο πνεύμονας με αιμορραγικά στοιχεία».

Το εύρημα συνάδει με όσα περιγράφει η γιαγιά του Παναγιωτάκη και «συμφωνεί» τις τιμές στο αίμα

Αυτά που έχει πει η γιαγιά (του Παναγιωτάκη για το θάνατό του) συνάδουν με την πνευμονορραγία. Το αφρώδες υγρό (που περιέγραψε η γιαγιά) το βλέπουμε σε καταστάσεις έντονου πνευμονικού οιδήματος που συνοδεύονται από πνευμονορραγία. Ταιριάζει με τις περιγραφές και είναι συμβατό με ασφυκτικό θάνατο».

Αυτό το τελευταίο εύρημα, σε συνδυασμό με τις τιμές υπερβολικά υψηλές τιμές καλίου και σακχάρου που βρέθηκαν στο αίμα του παιδιού, «δένουν» σύμφωνα με τον κύριο Λέων και μπορεί να οδηγήσουν στο συμπέρασμα του ασφυκτικού θανάτου του μωρού.

Στο μεταξύ, συμπληρωματική κατάθεση έδωσε για τον Παναγιωτάκη η μητέρα του αλλά και άλλος ένας μάρτυρας, που σύμφωνα με πληροφορίες επιβεβαίωσε την κακοποιητική συμπεριφορά της Ειρήνης Μουρτζούκου προς την μητέρα του Παναγιωτάκη.

Αυτό έδειξε νέα μελέτη από την οποία επίσης προέκυψε ότι το μεγαλύτερο μέρος του αερολύματος κατευθύνεται στον δεξιό πνεύμονα παρά στον αριστερό.

Οπως ανέφερε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Physics of Fluids», δρ Σαϊντούλ Ισλάμ από το Πανεπσιτήμιο Τεχνολογίας του Σίδνεϊ, παρότι προηγούμενες μελέτες είχαν αποκαλύψει πώς το αερόλυμα του SARS-CoV-2 ταξιδεύει στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα – συμπεριλαμβανομένων της μύτης, του στόματος και του λαιμού – η νέα μελέτη είναι η πρώτη που εξετάζει πώς κυκλοφορεί στο κατώτερο αναπνευστικό.

Το μοντέλο των «κλαδιών» των πνευμόνων

«Οι πνεύμονές μας μοιάζουν με τα κλαδιά ενός δέντρου που χωρίζονται ως και 23 φορές σε ολοένα και μικρότερα κλαδιά. Εξαιτίας της πολυπλοκότητας αυτής της γεωμετρίας είναι δύσκολο να αναπτυχθεί μια προσομοίωσή της σε υπολογιστή. Ωστόσο καταφέραμε να μοντελοποιήσουμε το τι συμβαίνει στα πρώτα 17 ‘κλαδιά’ των αεραγωγών» εξήγησε ο δρ Ισλάμ και προσέθεσε: «Ανάλογα με τον ρυθμό της αναπνοής, το 32%-35% των ιικών σωματιδίων εναποτίθεται στα πρώτα 17 κλαδιά των πνευμόνων. Αυτό σημαίνει ότι ποσοστό της τάξεως του 65% των ιικών σωματιδίων διαφεύγει και φθάνει στις βαθύτερες περιοχές των πνευμόνων οι οποίες περιλαμβάνουν τις κυψελίδες».

Nέες οδηγίες για όσους έχουν εμβολιαστεί και έρθουν σε επαφή με κρούσμα

Οι κυψελίδες των πνευμόνων είναι ζωτικής σημασίας σε ό,τι αφορά την ικανότητα απορρόφησης του οξυγόνου. Ετσι μεγάλες ποσότητες του ιού σε αυτή την περιοχή σε συνδυασμό με τη φλεγμονή που προκαλείται από την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού, μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές βλάβες, μειώνοντας την ποσότητα του οξυγόνου στο αίμα και αυξάνοντας τον κίνδυνο θανάτου.

«Προτίμηση» στον δεξιό πνεύμονα

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι περισσότερα ιικά σωματίδια εναποτίθενται στον δεξιό πνεύμονα και κυρίως στον άνω και κάτω δεξιό λοβό, σε σύγκριση με τον αριστερό πνεύμονα. Αυτό οφείλεται στην ανατομία των πνευμόνων η οποία εμφανίζει μεγάλη ασυμμετρία και στον τρόπο που ο αέρας ρέει μέσα στους διαφορετικούς λοβούς των πνευμόνων.

Τα ευρήματα αυτά φαίνεται να ενισχύονται και από πρόσφατη μελέτη που βασίστηκε σε αξονικές τομογραφίες θώρακος ασθενών με COVID-19 και από την οποία προέκυψε ότι εμφανίστηκε μεγαλύτερη λοίμωξη στις περιοχές των πνευμόνων που προβλέπει το μοντέλο των ειδικών του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Σίδνεϊ.

Τα νέα αποτελέσματα δεν προσφέρουν μόνο καλύτερη κατανόηση σχετικά με τη μετάδοση του SARS-CoV-2. Μπορούν παράλληλα να οδηγήσουν στην ανάπτυξη στοχευμένων συστημάτων που θα μεταφέρουν φάρμακα στις περιοχές του αναπνευστικού συστήματος οι οποίες πλήττονται περισσότερο από τον ιό. «Σήμερα όταν οι ασθενείς χρησιμοποιούν συσκευές εισπνεόμενων φαρμάκων, η μεγαλύτερη ποσότητα των φαρμάκων εναποτίθεται στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα και μόνο μια πολύ μικρή ποσότητα φθάνει στο κατώτερο αναπνευστικό. Ωστόσο σε νόσους όπως η COVID-19 χρειάζεται να στοχεύουμε τις περιοχές των πνευμόνων που πλήττονται κατά κύριο λόγο από τον νέο κορωνοϊό» είπε ο δρ Ισλάμ και συμπλήρωσε ότι σχεδιάζει με την ομάδα του νέες συσκευές που θα στοχεύουν συγκεκριμένες περιοχές των πνευμόνων.

Συστάσεις από τον ΠΟΥ

Σημειώνεται ότι πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επικαιροποίησε τις συστάσεις του σχετικά με τη σημασία της μετάδοσης του αερολύματος του νέου κορωνοϊού προειδοποιώντας πως με δεδομένο ότι το αερόλυμα μπορεί να παραμείνει αιωρούμενο για αρκετά μεγάλο διάστημα, κλειστοί χώροι όπου επικρατεί συνωστισμός και δεν αερίζονται καλά αποτελούν «βόμβες» πιθανής μετάδοσης του SARS-CoV-2.

Η μελέτη μπορεί να έχει πολλές περαιτέρω εφαρμογές σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της ποιότητας του αέρα. Φορητές συσκευές, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούν να μετρούν τα αιωρούμενα μικροσωματίδια ΡΜ2,5 και ΡΜ10 καθώς και αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το διοξείδιο του θείου και η φορμαλδεΰδη – σε χώρους όπως τα βαγόνια των τρένων και τελικώς την επίδρασή τους στο ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα.

Πηγή: in.gr

Συνέντευξη στη Ρούλα Σκουρογιάννη

Από την 1η Ιανουαρίου 2021, ανέλαβε καθήκοντα διευθυντή της Β’ Καρδιοχειρουργικής Μονάδας του Ωνασείου, στοχεύοντας στην ανάπτυξη του τομέα μεταμοσχεύσεων πνευμόνων και καρδιάς στην Ελλάδα, για την ανακούφιση χιλιάδων συνανθρώπων μας, που ελπίζουμε πλέον να μην χρειάζεται να φύγουν στο εξωτερικό.

Το έργο που αναλαμβάνει είναι σημαντικότατο και πολύπλευρο, καθώς η αλλαγή κουλτούρας και η υποστήριξη της δωρεάς οργάνων από τους Έλληνες είναι η πρώτη και μεγάλη πρόκληση για τον καθηγητή Θεμιστοκλή Χαμογεωργάκη, ενώ και η πιο οργανωμένη και συνολική προσπάθεια από φορείς, επαγγελματίες που γνωρίζουν το αντικείμενο και υγειονομικούς ώστε να συντονίζεται και να εκτελείται πιο αποτελεσματικά κάθε επιχείρηση μεταμόσχευσης είναι ο δεύτερος σημαντικός στόχος του.

Ο κ. Χαμογεωργάκης μίλησε στο libre, για το Εθνικό Σχέδιο Μεταμοσχεύσεων, την ανάγκη αύξησης της δωρεάς οργάνων που περνάει και μέσα από την παιδεία μας, μία πιθανή αύξηση που μπορεί να προκαλέσει η λοίμωξη Covid-19 στους ασθενείς, τις δυνατότητες του ΩΚΚ και τις προοπτικές ανάπτυξής του, αλλά και το όραμά του να φτάσουμε στα επίπεδα μεταμοσχευτικής δραστηριότητας άλλων ευρωπαϊκών χωρών, κάτι για το οποίο ο ίδιος είναι πολύ αισιόδοξος.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

-Κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας, οι μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων στη χώρα μας μειώθηκαν δραματικά. Ωστόσο, φαίνεται πως το Σύστημα Μεταμοσχεύσεων της χώρας (ο ΕΟΜ και οι Μονάδες Μεταμοσχεύσεων και Εντατικής Θεραπείας) έδειξε άμεση προσαρμογή στα νέα δεδομένα και το αποτέλεσμα ήταν να βρισκόμαστε αριθμητικά τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα με προηγούμενες χρονιές, καθώς έως τέλη Οκτωβρίου του 2020 πραγματοποιήθηκαν 190 μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων, έναντι 188 την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Αυτό είναι ένα στοιχείο πολύ θετικό.

Είναι όντως ένα θετικό στοιχείο, που οφείλεται στην κινητοποίηση ατόμων που εργάζονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας ως προς την ενημέρωση οικογενειών ασθενών που ήταν εγκεφαλικά νεκροί για την αξία της δωρεάς οργάνων.

Συγκεκριμένα, το Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ έχει δώσει σημαντικό αριθμό μοσχευμάτων πέρσι και φέτος. Αυτό είναι όσο θετικό και αν είναι αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση συναδέλφου που συνδράμει σε ένα νοσοκομείο της χώρας. Η προσπάθεια πρέπει να είναι πιο συγκροτημένη και υπάρχει μία διακομματική επιθυμία και βούληση να προχωρήσει το θέμα της δωρεάς και να αναπτυχθεί ο τομέας μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας.

Έχει εκπονηθεί ένα Εθνικό Σχέδιο Μεταμοσχεύσεων από τους κ.κ. Μόσιαλο και Παπαλόη σε συνεργασία και με το Ίδρυμα Ωνάση, το οποίο στοχεύει στην αύξηση της δωρεάς οργάνων. Υπάρχουν διάφορες συντεταγμένες που πρέπει να υλοποιηθούν, όπως η ενίσχυση του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ).

Προβλέπεται η πρόσληψη Συντονιστών Μεταμοσχεύσεων, οι οποίοι πρόκειται να τοποθετηθούν σε μεγάλα νοσοκομεία και θα έχουν πρόσβαση στο μητρώο δωρητών (οργάνων). Θα μπορούν να εντοπίζουν πιθανούς δότες, θα συνομιλούν με τις οικογένειές τους και θα υπάρχει, γενικότερα, η δυνατότητα παρέμβασης του ΕΟΜ στα μεγάλα νοσοκομεία προς αυτή την κατεύθυνση, θα υπάρχει ενημέρωση από τον ΕΟΜ προς το υπουργείο Υγείας σχετικά με τον αριθμό των εγκεφαλικά νεκρών οι οποίοι είναι εν δυνάμει δότες.

-Η δωρεά οργάνων είναι και θέμα κουλτούρας, προφανώς. Ίσως για αυτό το λόγο, πρόσφατα, η θεματική της Δωρεάς και των Μεταμοσχεύσεων Ιστών και Οργάνων εισήχθη για πρώτη φορά στη δημόσια εκπαίδευση και αποτελεί πλέον μέρος των προγραμμάτων Αγωγής Υγείας που διδάσκονται σε Δημοτικά σχολεία και Λύκεια της χώρας μας. Είναι θέμα παιδείας ο προσανατολισμός της σκέψης, από μικρή ηλικία, πως ο θάνατος ενός άτυχου συνανθρώπου μας μπορεί να αποτελέσει δώρο ζωής για κάποιον άλλο.

Έτσι είναι. Η δωρεά είναι θέμα παιδείας και πρέπει να ξεκινά από τις μικρές ηλικίες. Μαθαίνοντας πώς να προσέχουμε την υγεία μας, το σώμα μας, αποκτώντας στοιχειώδεις γνώσεις λειτουργίας των οργάνων μας για να είμαστε υγιείς, έτσι μπορούμε να μάθουμε επίσης την παθοφυσιολογία των οργάνων του σώματός μας και ποιες είναι οι λύσεις της στιγμή που δυσλειτουργούν τα όργανά μας, συμπεριλαμβανομένης και της μεταμόσχευσης, όταν υπάρχει ανεπάρκεια τελικού σταδίου σε κάποιο όργανο.

Αυτή η γνώση θα πρέπει να μεταδοθεί μέσω του σχολείου, μέσω της παιδείας και στις μικρότερες γενιές, ώστε να γίνει αντιληπτή η αξία της δωρεάς των οργάνων, στην περίπτωση που η λήψη κάποιου οργάνου μας είναι απαραίτητη για τη ζωή μας. Μεταμόσχευση οργάνων δε σημαίνει μόνο δωρεά αλλά και λήψη ζωτικών οργάνων!

-Εννοείτε ότι η σωστή ενημέρωση, φωτίζοντας όλες τις παραμέτρους του θέματος, συμβάλλει στη σωστή αντιμετώπιση του ζητήματος της δωρεάς οργάνων;

Για παράδειγμα, μαθαίνουμε στα παιδιά τι κάνουμε για να έχουμε ένα υγιές αναπνευστικό σύστημα: Ασκούμεθα, προφυλασσόμαστε από τις λοιμώξεις, πλένουμε συχνά και σωστά τα χέρια μας, καλύπτουμε το στόμα και τη μύτη μας όταν βήχουμε.

Αναφερόμαστε σε υποθετικές (που όμως υπάρχουν στην πραγματικότητα περιπτώσεις): Κάποιο παιδί που έχει ινοκυστική νόσο εκδηλώνει συχνά λοιμώξεις, προσβάλλεται το αναπνευστικό του και οι πνεύμονές του δε λειτουργούν πολύ καλά, δυσλειτουργούν.

Αυτό το παιδί, που μπορεί να είναι κάποιος φίλος μας ή συμμαθητής μας, μπορεί να χρειαστεί μεταμόσχευση κάποια στιγμή στη ζωή του.

-Ατυχήματα ή σοβαροί τραυματισμοί μπορεί να φέρουν όλους μας στην κατάσταση να χρειαστούμε μεταμόσχευση. Αλλά και ιώσεις, ακόμα, κάποιες φορές μπορούν να προκαλέσουν καρδιακές βλάβες, σωστά;

Ναι, η μυοκαρδίτιδα μπορεί να οφείλεται σε κάποιον ιό.

Ξέρουμε ότι ακόμα και ο κοροναϊός μπορεί (σε κάποιες περιπτώσεις) να προκαλέσει κάποιου βαθμού μυοκαρδιοπάθεια, αν και περισσότερο προσβάλλει το αναπνευστικό.

Υπάρχουν περιπτώσεις που αφήνει χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια.

-Υπάρχει πιθανότητα σοβαρή λοίμωξη Covid-19 να προκαλέσει τέτοια βλάβη στους πνεύμονες ώστε να χρειαστεί έως και μεταμόσχευση;

Μπορεί. Αν οι πνεύμονες υποστούν σοβαρή ζημιά, αν έχει προχωρήσει η ίνωση, μπορεί να προκαλέσει χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια τελικού σταδίου.

Υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις και μάλιστα έχουν γίνει μεταμοσχεύσεις σε άτομα που προσβλήθηκαν από κοροναϊό.

Έχουν δημοσιευτεί τέτοια περιστατικά.

–Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η πανδημία μπορεί να αφήσει πίσω της αυξημένες ανάγκες και για τον τομέα των μεταμοσχεύσεων;

Υπάρχει και αυτή η αιτία, ναι.

Υπάρχουν και πολλές άλλες αιτίες αναπνευστικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου, όπως το εμφύσημα, η ινοκυστική νόσος, η πνευμονική ίνωση, η πνευμονική υπέρταση.

–Το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αναλαμβάνοντας τώρα εσείς μία νευραλγική θέση, του διευθυντή της Β’ Καρδιοχειρουργικής Μονάδας του Ωνασείου και βλέποντας εκ των έσω τη λειτουργία του ΩΚΚ, ποιες θεωρείτε ότι είναι οι πιο σημαντικές προκλήσεις που έχετε να αντιμετωπίσετε;

Όντως, το ΩΚΚ είναι ένα από τα μεγαλύτερα Καρδιοχειρουργικά Κέντρα της Ευρώπης, αν σκεφτούμε ότι γίνονται εδώ περίπου 2.000 καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις το χρόνο. Γίνονται και κάποιες μεταμοσχεύσεις θωρακικών οργάνων (καρδιάς και πνεύμονα).

Σίγουρα, υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης. Ένα κέντρο, στο οποίο γίνονται 2χιλιάδες περιστατικά καρδιάς, έχει δυνατότητες να διενεργήσει περισσότερες μεταμοσχεύσεις καρδιάς και πνευμόνων και να φτάσουμε άλλα ευρωπαϊκά μεγάλα κέντρα.

Σχετικά με τις προκλήσεις, η πιο σημαντική είναι στο επίπεδο της συνεργασίας και συντονισμού των ενεργειών, αλλά και η υποστήριξη από την κοινωνία όσον αφορά τη δωρεά οργάνων. Πρέπει να υπάρχουν τα άτομα τα οποία γνωρίζουν τον τομέα, οι τεχνοκράτες, αυτοί που θα εκτελούν τις μεταμοσχεύσεις, αυτοί που γνωρίζουν το αντικείμενο και θα επεξεργάζονται τη λίστα των ασθενών, θα πρέπει να υπάρχει ένα δίκτυο από συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων που θα παραπέμπουν περιστατικά νωρίς ώστε να μη χάσουμε το μεταμοσχευτικό παράθυρο, δηλαδή ο ασθενής να μην είναι σε άσχημη κατάσταση όσον αφορά στα άλλα όργανα.

Δηλαδή, να εντοπίζονται όσοι έχουν μεμονωμένη καρδιακή ή μεμονωμένη αναπνευστική ανεπάρκεια αλλά όλα τα άλλα όργανα δουλεύουν καλά (τα νεφρά, το ήπαρ).

Είναι πολυπαραγοντική η προσπάθεια που πρέπει να γίνει για να υπάρχει πρόοδος, να προχωρήσει το πρόγραμμα. Η βασικότερη πρόκληση είναι η σωστή συνεργασία.

–Η τεχνογνωσία και η εμπειρία που φέρνετε μαζί σας από κορυφαία Μεταμοσχευτικά Κέντρα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής είναι πολύτιμη και απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία ενός Μεταμοσχευτικού Κέντρου όπως το Ωνάσειο. Λεπτές και προηγμένες χειρουργικές πράξεις, όπως ένα χειρουργείο τεχνητής καρδιάς, που εσείς έχετε την εμπειρία να εκτελέσετε –εάν φυσικά υπάρξουν οι ανάλογες ενδείξεις– μπορεί να υποστηριχτεί στο ΩΚΚ;

Βεβαίως, μπορεί να γίνει μία τέτοια επέμβαση στο Ωνάσειο, όταν υπάρχουν οι ενδείξεις και η τεχνογνωσία. Ακόμα και αύριο μπορεί να γίνει μία τέτοια επέμβαση όταν βρεθεί ασθενής που την έχει ανάγκη. Δεν είναι τόσο μεγάλη πρόκληση. Μπορεί να γίνει εύκολα.

Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινίσω ότι η τοποθέτηση τεχνητής καρδιάς είναι ένα πολύ μικρό κομμάτι στο όλο παζλ. Το θέμα είναι οι μεταμοσχεύσεις γενικότερα και η μηχανική υποστήριξη να προχωρήσουν με σωστή συνεργασία όλων των εμπλεκομένων μερών: φορέων, ομάδων, συναδέλφων.

Δεν έχει σημασία μόνο ο χειρουργός, ο οποίος τοποθετεί ένα όργανο. Πρέπει να τηρηθεί σωστά μία ολόκληρη διαδικασία: υπάρχει η παραπομπή των ασθενών, να τηρείται η λίστα, να υπάρχουν τα όργανα, να υπάρχει η υποστήριξη από διάφορες άλλες ειδικότητες που θα υποστηρίξουν κάποια ενδεχόμενη επιπλοκή, αν τυχόν χρειαστεί.

Χρειάζεται γνώση ανοσολογίας, ανοσοκαταστολής, χρειάζεται λοιμωξιολόγος, καθώς μερικές φορές αυτοί οι ασθενείς παρουσιάζουν λοιμώξεις επειδή το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι μειωμένο. Όλες αυτές οι ειδικότητες και οι ομάδες πρέπει να συνεργάζονται αποτελεσματικά. Σε ένα σημαντικό βαθμό, όλα αυτά γίνονται. Απλώς ήρθε η ώρα να αναπτυχθούν περισσότερο, πιο γρήγορα και πιο συστηματικά.

–Ποιοι είναι οι στόχοι που θέλετε να επιτύχετε, πέρα από τις προκλήσεις που πρέπει να ξεπεραστούν; Ποιο είναι το όραμά σας;

Το όραμά μου είναι να αναπτυχθεί η μεταμόσχευση του πνεύμονα στην Ελλάδα και να αναπτύξουμε ένα πρόγραμμα μεγάλο με ευρωπαϊκά κριτήρια. Αναφέρομαι στις μεταμοσχεύσεις πνευμόνων γιατί δεν γίνονταν εδώ και κάποια χρόνια, σε αντίθεση με τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς που διενεργούνται με επιτυχία στο Ωνάσειο.

Τώρα, γίνεται προσπάθεια επανεκκίνησης του προγράμματος των μεταμοσχεύσεων πνευμόνων. Φυσικά, επιθυμώ να αναπτυχθεί περαιτέρω και το πρόγραμμα μεταμοσχεύσεων καρδιάς και να αυξήσουμε τους αριθμούς επεμβάσεων γιατί υπάρχει ανάγκη σε πολλούς ακόμα ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που πρέπει να λάβουν μόσχευμα ή κάποια μηχανή υποστήριξης για να αντιμετωπιστεί η καρδιακή ανεπάρκεια, μέχρι να βρεθεί μόσχευμα.

Επίσης, θα ήθελα να αναπτυχθεί γενικότερα ο τομέας των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας, με τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και να αυξηθεί η δωρεά οργάνων. Θα ήθελα να φτάσουμε τα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Κροατίας και άλλων χωρών που είναι ιδιαίτερα δραστήριες στις μεταμοσχεύσεις οργάνων.

Να φτάσουμε από 6 δωρητές οργάνων / εκατομμύριο, σε διψήφια νούμερα, στους 30 ή 40 / εκατομμύριο πληθυσμού, που αυτά είναι περίπου και τα αμερικανικά νούμερα.

Αυτό είναι το τελικό ζητούμενο και ο τελικός στόχος. Το σημαντικό είναι ότι υπάρχει πολύς ενθουσιασμός και από τους συναδέλφους και από την ομάδα. Οι Έλληνες είμαστε ενθουσιώδεις στο ξεκίνημα και πολύ ενεργητικοί, παρόλα τα προβλήματα που κάποιες φορές υπάρχουν, ξεπερνάμε τον εαυτό μας και συμβάλλουμε με όλες μας τις δυνάμεις στην επίτευξη ενός στόχου.

Έχουμε πολλά θετικά στοιχεία και σε αυτά πρέπει να ποντάρουμε. Είμαι πολύ αισιόδοξος!

Ο καθηγητής Βιοχημείας, Άντριου Έμιλι, εξήγησε πως όταν ο κοροναϊός προσπαθεί να «ξεφύγει» από το ανοσοποιητικό σύστημα, εκμεταλλεύεται στοιχεία που τα κύτταρά μας χρησιμοποιούν για την υγιή τους ανάπτυξη. Όταν φεύγει από ένα κύτταρο, το αφήνει αποδυναμωμένο και αυτό καταστρέφεται, ενώ στη συνέχεια προσβάλλει το επόμενο για να πολλαπλασιαστεί. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται διαρκώς και η καταστροφή των μολυσμένων κυττάρων πιθανότητα είναι και η αιτία της σημαντικής βλάβης που παρουσιάζουν οι πνεύμονες όσων έχουν νοσήσει.

H επιστημονική ομάδα μελέτησε τις αλλαγές στα πνευμονοκύτταρα σε διάστημα μιας, τριών, τεσσάρων και 24 ωρών από τη μόλυνσή τους από τον κορονοϊό κι έκανε συγκρίσεις με υγιή κύτταρα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο κορονοϊός μπορεί από την πρώτη κιόλας ώρα να προσβάλλει τα κύτταρα των πνευμόνων μέχρι να τα καταλάβει ολοκληρωτικά.

Τα ευρήματα είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιηθούν και για μελλοντικές θεραπείες. Οι ερευνητές συμπέραναν πως 18 φάρμακα που ήδη χρησιμοποιούνται για άλλες παθήσεις είναι πιθανό να φανούν αποτελεσματικά κατά του κοροναϊού, καθώς εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό του στα κύτταρα των πνευμόνων.