Μια διεθνής ομάδα με περισσότερους από 70 επιστήμονες από 56 ιδρύματα σε 17 χώρες συνέβαλαν στη φετινή μελέτη.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, το 2025 ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί, επιβεβαιώνοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη που έχει προκαλέσει η ανθρωπογενής δραστηριότητα. Η δεκαετία 2016-2025 ήταν κατά 0,32°C Κελσίου θερμότερη από την προηγούμενη δεκαετία (2006-2015), ενισχυμένη από τα εξαιρετικά θερμά έτη του 2023 και του 2024.

Ο ρυθμός της ανθρωπογενούς θέρμανσης παραμένει στο ιστορικό υψηλό των περίπου 0,27°C ανά δεκαετία, κυρίως λόγω των επιπέδων ρεκόρ αερίων του θερμοκηπίου, αλλά και της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του θείου. Η μείωση των αερολυμάτων θείου καθιστά πιο εμφανή την υπερθέρμανση που προκαλούν τα αέρια του θερμοκηπίου.

Η έκθεση διαπιστώνει επίσης ότι οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου βρίσκονται σε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τους 56,8 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμων διοξειδίου του άνθρακα το 2024, κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων.

Επιπλέον, ο ρυθμός ανόδου της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας επιταχύνεται λόγω των υψηλότερων θερμοκρασιών των ωκεανών και του γεγονότος ότι λιώνουν οι χερσαίοι πάγοι. Το 2025, η παγκόσμια άνοδος της στάθμης της θάλασσας έφτασε σε νέο ρεκόρ 23 εκατοστά σε σχέση με το 1901, με ρυθμό περίπου 1,8 χιλιοστών ετησίως, που επιταχύνεται γρήγορα.

Υποστηρικτικά στοιχεία για εκτεταμένες αλλαγές στο κλιματικό σύστημα παρέχουν και οι αλλαγές στην εμφάνιση και την ένταση των ακραίων κλιματικών και καιρικών φαινομένων. Ένας νέος δείκτης που συμπεριλήφθηκε στην έκθεση, ο αριθμός των ημερών που παρατηρήθηκαν θαλάσσιοι καύσωνες, καταδεικνύει ότι μόνο το 2025 σημειώθηκαν 65 ημέρες θαλάσσιων καυσώνων. Ο αριθμός των ημερών που παρατηρούνται θαλάσσιοι καύσωνες έχει υπερτριπλασιαστεί παγκοσμίως μεταξύ 1991 και 2025.

Τέλος, ενώ οι παγκόσμιες βροχοπτώσεις στην ξηρά έχουν δείξει σημαντική μεταβλητότητα τα τελευταία χρόνια και δεκαετίες, όλα τα σύνολα δεδομένων δείχνουν αύξησή τους σε σχέση με το 2024. Το 2025 σημειώθηκαν αυξημένες βροχοπτώσεις στην Ασία, τη Σιβηρία και τη νότια Αφρική, ενώ το έντονο έλλειμμα βροχοπτώσεων στην κεντρική Νότια Αμερική κατά την περίοδο 2023-2024 μειώθηκε σημαντικά το 2025.

 Τα αλλεπάλληλα ρεκόρ ζέστης που ξεκίνησαν πέρυσι το καλοκαίρι συνεχίζονται, μέχρι σήμερα, σε ολόκληρο τον πλανήτη, ωθώντας τον πλανήτη πιο κοντά σε ένα επικίνδυνο όριο που τα έθνη έχουν δεσμευτεί να μην ξεπεράσουν.Τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από Ευρωπαίους κλιματικούς επιστήμονες έδειξαν ότι ο Μάιος ήταν ο 12ος συνεχόμενος μήνας κατά τον οποίο η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε όλες τις παρατηρήσεις από το 1850, και πιθανώς οποιαδήποτε αντίστοιχη περίοδο τα τελευταία 100.000 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ήταν κατά μέσο όρο 1,6 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας-ορόσημο του 2015 στο Παρίσι, ηγέτες του κόσμου είχαν δεσμευτεί να περιορίσουν την άνοδο της θερμοκρασίας της Γης σε 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, για να αποτρέψουν ορισμένες από τις χειρότερες επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Το γεγονός ότι ο πλανήτης ξεπέρασε αυτό το όριο για δώδεκα μήνες δεν ισοδυναμεί με μόνιμη μετατόπιση, αλλά οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι είναι πιθανό να συμβεί ξανά – μέσα σε λίγα χρόνια.Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός ανακοίνωσε πως είναι πολύ πιθανό ότι, για τουλάχιστον ένα ημερολογιακό έτος στα επόμενα πέντε, οι θερμοκρασίες να υπερβούν και πάλι τον 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.Αυτή η πρωτοφανής άνοδος της θερμοκρασίας, η οποία εξέπληξε τους επιστήμονες, οδήγησε τα Ηνωμένα Εθνη σε επείγουσα έκκληση να απαγορεύσουν στις εταιρείες ορυκτών καυσίμων να διαφημίζονται και να ενθαρρύνουν το κοινό να σταματήσει να χρησιμοποιεί τα προϊόντα τους.

«Τον τελευταίο χρόνο, συνεχώς ανέβαινε η θερμοκρασία», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σε ειδική ομιλία στη Νέα Υόρκη. «Ο πλανήτης προσπαθεί να μας πει κάτι. Αλλά εμείς δεν φαίνεται να τον ακούμε».Οι ερευνητές έχουν συνδέσει την άνοδο των θερμοκρασιών με το κλιματικό μοτίβο και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.Πριν από μια δεκαετία, οι επιστήμονες είχαν εκτιμήσει ότι οι πιθανότητες ο πλανήτης να θερμανθεί κατά 1,5 βαθμό Κελσίου μέχρι το 2020 ήταν σχεδόν μηδενικές. Τώρα, η πιθανότητα να συμβεί αυτό μέχρι το 2028 εκτιμάται ότι είναι 80%.

Ενα ετήσιο κύμα-ρεκόρ

Τα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας έχουν καταρριφθεί από τον περασμένο Ιούνιο, καθώς ένα εκρηκτικό Ελ Νίνιο άρχισε να απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες θερμότητας από τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Ανά περιόδους, τα σχετικά θερμότερα νερά συγκεντρώνονται κατά μήκος του Ισημερινού στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό, μεταφέροντας θερμότητα και υγρασία στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας ακραία κύματα καύσωνα, πλημμύρες και ξηρασίες σε όλο τον κόσμο.Για πρώτη φορά τον Ιούλιο, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν το όριο αύξησης του 1,5 βαθμού Κελσίου για έναν ολόκληρο μήνα.Αυτή η τάση συνεχίστηκε σε μεγάλο βαθμό.

Οι θερμοκρασίες του αέρα στην επιφάνεια της Γης τον περασμένο μήνα ήταν, κατά μέσο όρο 1,5 βαθμό Κελσίου υψηλότερες από τον παγκόσμιο μέσο όρο της περιόδου 1850-1900, σύμφωνα με το Copernicus.Μια ξεχωριστή μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από ομάδα 57 επιστημόνων διαπίστωσε ότι ανθρώπινες δραστηριότητες ευθύνονται για το 92% της αύξησης της θερμοκρασίας που παρατηρήθηκε το 2023, το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί στον πλανήτη.

Ο ρυθμός της αύξησης της θερμοκρασίας την τελευταία δεκαετία είναι πρωτοφανής. Αν και τα δεδομένα δεν επιτρέπουν στους επιστήμονες να προσδιορίσουν πόσο θερμή ήταν μια μέρα ή μια περίοδος μηνών πριν από πολλές χιλιάδες χρόνια, ωστόσο δίνουν την εικόνα ότι ο πλανήτης δεν έχει ξαναβιώσει τόσο γρήγορη και απότομη αύξηση θερμοκρασίας από το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων πριν από περίπου 125.000 χρόνια.

Πηγή: Washington Post 

   Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία θα διεξαχθεί στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), το διήμερο (16-17/4).

   Προηγήθηκε, σήμερα (15/4, επίσης στο ΚΠΙΣΝ) το 7ο “Our Ocean Youth Leadership Summit”, τις εργασίες του οποίου εγκαινίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, ο οποίος στον χαιρετισμό που απηύθυνε υπογράμμισε την αναγκαιότητα για ενεργό δράση, από πλευράς νέων, με σκοπό την προστασία των θαλασσών.

   «Το 90% περίπου του πληθυσμού των νέων προέρχεται από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Και όλοι -αλλά ειδικά οι νέοι- θα αντιμετωπίσουμε μέσα στις επόμενες δεκαετίες τεράστιες προκλήσεις, εξαιτίας της ραγδαίας κλιματικής κρίσης. Τουλάχιστον για τα επόμενα 30-40 χρόνια, το οποίο σημαίνει ότι για τους νέους, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής τους ζωής, θα ζούνε σε αυτό τον κόσμο που αλλάζει. Και είναι μεγάλη η ευθύνη όλων των μεγαλύτερων, αλλά και δική σας, των νέων για το μέλλον των παιδιών και των εγγονιών μας, η ανάληψη πρωτοβουλιών», δήλωσε χαρακτηριστικά.

   «Σε όλη μου τη ζωή πάντα άκουγα τη φράση “σώστε τον πλανήτη”. Ωστόσο, νομίζω ότι η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να σώσουμε την ανθρωπότητα σε αυτόν τον πλανήτη. Η ανθρωπότητα είναι ένα μοναδικό πείραμα στο σύμπαν, από όσο γνωρίζουμε. Και αυτό το μοναδικό πείραμα βρίσκεται σε κίνδυνο. Και θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη νοημοσύνη μας για να κάνουμε αυτόν τον πλανήτη ένα καλύτερο μέρος να ζούμε εμείς, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας», υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

   OOC-9 και στόχοι

   Στόχος της χώρας μας είναι, από τους συμμετέχοντες στο OOC-9, να προκύψουν δεσμεύσεις (commitments) για την προστασία της θαλάσσιας ζωής, αλλά και για την υπεύθυνη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων. Η Διάσκεψη, που γίνεται στην Ελλάδα, έχει πετύχει -προς το παρόν- 439 δεσμεύσεις, με το συνολικό ποσό αυτών να προσεγγίζει τα 11 δισ. δολάρια ΗΠΑ (10.728.283.922 δολ.).

   Αξίζει να επισημανθεί πως από το 2014 που ξεκίνησε ως πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Τζον Κέρι, το OOC μέχρι το 2023 είχε διασφαλίσει περισσότερες από 2.161 δεσμεύσεις, αξίας περί των 130 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, για την προστασία των ωκεανών.

   Η παγκόσμια κοινότητα αναγνωρίζει τις σοβαρές και πολλαπλές απειλές και πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι θάλασσές μας, καθώς και την ανάγκη για άμεσες και αποτελεσματικές ενέργειες. Η Ελλάδα, με την 9η Διάσκεψη “Our Ocean Conference” πρωτοστατεί στη δημιουργία της δυναμικής για την αποτελεσματικότητα αυτών των δράσεων.