Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), η οποία παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), το 23,1% των αντλιών που ελέγχθηκαν σε Αττική και Θεσσαλονίκη διαπιστώθηκε ότι εμφάνιζε παραβατική συμπεριφορά.

Στην Αττική, οι αποκλίσεις από την ποσότητα που πληρώθηκε σε σχέση με αυτήν που μπήκε στο ρεζερβουάρ, έφτασαν έως και το 14,99%, έναντι 18,2% το 2025 και 24% το 2023, γεγονός που αποτυπώνει μια σταδιακή υποχώρηση του φαινομένου. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η καταπολέμηση της παραβατικότητας στην Αττική έχει αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, χωρίς όμως να αναιρείται η ανάγκη συνέχισης των ελέγχων.

Στη Θεσσαλονίκη τα αποτελέσματα παρουσιάζουν επίσης βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του 2025, ωστόσο, μικρότερη συγκριτικά. Τόσο το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων, όσο και το ύψος της απόκλισης παραμένουν υψηλά. Πιο συγκεκριμένα, το 81,4% των ανεφοδιασμών βρέθηκε εντός των νόμιμων ή/και ανεκτών αποκλίσεων, έναντι 80% το 2025, ενώ οι ελλειμματικές παραδόσεις διαμορφώθηκαν στο 18,6% το 2026, από 20% πέρυσι. Αντιθέτως, αύξηση παρουσιάστηκε στις αποκλίσεις από την αναμενόμενη ποσότητα, οι οποίες έφτασαν έως και 14% το 2026, σε σύγκριση με το 2025 που το ποσοστό ήταν 12,7%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις της Πολιτείας αποδίδουν και αξίζει να αναγνωριστεί το δύσκολο έργο που έχει γίνει από το Υπουργείο Ανάπτυξης, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, την ΑΑΔΕ, καθώς και την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για τον περιορισμό της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων. Η πρόοδος που καταγράφεται, δείχνει ότι η συστηματική εποπτεία, οι έλεγχοι και η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων μπορούν να φέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα. 

Επίσης η έρευνα του Πολυτεχνείου κατέγραψε επίσης έξι περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκαν επιπλέον παρατυπίες, όπως η έκδοση «αμφισβητήσιμων» αποδείξεων, η παράδοση ακριβότερου καυσίμου από αυτό που ζητήθηκε ή η επιλογή διαφορετικής αντλίας για την τροφοδοσία.

Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά είναι σε διψήφια νούμερα, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η παραβατικότητα υποχωρεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. 

Το μεγάλο πρόβλημα της παραβατικότητας εντοπίζεται πια στις «πειραγμένες» αντλίες που παραδίδουν στον καταναλωτή μικρότερες ποσότητες από αυτές που πληρώνει.

Το φαινόμενο με τα «πειραγμένα» συστήματα ανθεί, αφού ακόμα και όταν οι παραβάτες εντοπίζονται οι νόμοι δεν εφαρμόζονται, επιπροσθέτως, οι έλεγχοι δεν είναι επαρκείς, επιτρέπει στους επιτήδειους να δρουν ανενόχλητοι.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Καθημερινή, τα παραβατικά πρατήρια αυξάνουν την κερδοφορία τους, καθώς οι καταναλωτές επιλέγουν με βασικό κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή και αποσπούν μερίδια από την αγορά, οδηγώντας στην έξοδο τους νόμιμους πρατηριούχους.

Και μάλιστα κατά την ίδια πηγή, οι καταναλωτές δεν είναι ανυποψίαστοι αυτής της κλοπής, που πολλές φορές συντελείται μπροστά στα μάτια τους με απίστευτη θρασύτητα, είναι όμως παντελώς απροστάτευτοι.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το ποσοστό των παραβατικών πρατηρίων από 4% το 2011 έφτασε το 15% το 2016, το 19% το 2019, το 20% το 2021 και εκτινάχθηκε στο 27% το 2023, καταγράφοντας αύξηση 35% στο διάστημα των δύο τελευταίων ετών. Αντιστοίχως, το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων από 2%-7% το 2011 έφτασε έως και 10% το 2016, έως 17% το 2019, έως 20% το 2021 και έως 24% το 2023, καταγράφοντας αύξηση 30% μέσα στα τρία τελευταία χρόνια. Η έρευνα προχωράει και σε μια εκτίμηση για τα ποσά που χάνουν οι καταναλωτές με τη μέθοδο της «πειραγμένης» αντλίας.

Οι καταναλωτές δεν είναι ανυποψίαστοι αυτής της κλοπής, που πολλές φορές συντελείται μπροστά στα μάτια τους με απίστευτη θρασύτητα, είναι όμως παντελώς απροστάτευτοι.

Πιο συγκεκριμένα η έρευνα του ΕΜΠ διαπιστώνει «άμεση σύνδεσης της τιμής πώλησης του καυσίμου με τις ελλειμματικές παραδόσεις, συγκρίνοντας τις ενδεικτικές τιμές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης ενός παραβατικού πρατηρίου με απόκλιση ελλειμματικής παράδοσης 10% και ενός νόμιμου πρατηρίου στην ίδια περιοχή. Διαπιστώνεται ότι ενώ η αναγραφόμενη τιμή του παραβατικού πρατηρίου προς τον καταναλωτή είναι κατά 8 λεπτά/λίτρο χαμηλότερη του νομίμου, η πραγματική τιμή είναι υψηλότερη κατά 10-12 λεπτά/λίτρο. Η αύξηση του κόστους λειτουργίας (εργασιακό, ενέργειας κ.λπ.), σημειώνεται στην έρευνα, ωθεί σε αύξηση της διαφοράς τιμής πώλησης των νόμιμων πρατηρίων σε σχέση με τα γειτονικά παραβατικά πρατήρια, με αποτέλεσμα τη μείωση του όγκου πωλήσεών τους».

Οι ελλειμματικές παραδόσεις καυσίμων αυξήθηκαν κατά 30% μέσα στα τρία τελευταία χρόνια, ενώ τα λουκέτα μένουν στα χαρτιά.

Από τον Ιούνιο η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει 18 πρατήρια για νοθεία (διαλύτες, χημικά), κάποια εξ αυτών σε ποσοστό 85% και 95%. Και τα 18 σήμερα λειτουργούν κανονικά. Αρχικά έκλεισαν για δύο ημέρες, αλλά έπειτα από χορήγηση προσωρινής διαταγής από το Διοικητικό Πρωτοδικείο πέτυχαν να πάρουν αναστολή του μέτρου σφράγισης.

Όπως εξηγεί η Καθημερινή, η εκδίκαση των αιτήσεων αναστολής είναι κρίσιμης σημασίας, διότι τυχόν αποδοχή τους ουσιαστικά οδηγεί στην ατιμωρησία, αφού η εκδίκαση των προσφυγών ύστερα από 1 ή 2 χρόνια θα είναι πλέον άνευ αντικειμένου. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι, όπως σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς, η πιθανότητα να δούμε τις επόμενες ημέρες να κλείνουν πρατήρια επειδή δεν πρόλαβαν να επικαιροποιήσουν πιστοποιητικά λειτουργίας και την ίδια ημέρα να είναι ανοικτά πρατήρια που νοθεύουν επανειλημμένως.