Σημείωσε ότι δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα εθνικής ασφάλειας, αλλά κράτους δικαίου, ενώ υπογράμμισε ότι αντιμετώπισαν το ζήτημα λαμβάνοντας υπόψη την πλευρά των θυμάτων.

Όσον αφορά στην Ελλάδα, ο κ. Λέναρς ανέφερε ότι είχαν πολύ μακρά ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Γεραπετρίτη και η συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση ήταν πολύ καλή ωστόσο δεν έλαβαν όλες τις απαντήσεις που ζητήθηκαν ή που θα επιθυμούσαν.Προσέθεσε παράλληλα ότι σε όλα τα κράτη-μέλη, εκτός από την Ουγγαρία και την Πολωνία υπήρχε συνεργασία, αλλά όχι στο εύρος που θα επιθυμούσε η επιτροπή PEGA. Εκτός από πολίτες στο στόχαστρο των παρακολουθήσεων φέρεται να μπήκαν και Ευρωπαίοι ηγέτες σημείωσε ο Γερούν Λέναρς, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για δημοκρατικό ζήτημα που προκαλεί ανησυχία.

H εισηγήτρια Σοφί Ιντ’βελτ σημείωσε ότι παρότι η δουλειά της PEGA ολοκληρώνεται, θα συνεχιστεί η παρακολούθηση του ζητήματος. Επίσης, τόνισε ότι θα ασκηθεί πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ότι χρειάζεται να αναλάβει δράση. Μίλησε ταυτόχρονα για κρίση δημοκρατίας και αξιών. Σε σχέση με την Ελλάδα, ανέφερε ότι ήταν πολύ φιλικοί και ότι ο κ. Γεραπετρίτης είναι πολύ φιλικός άνθρωπος, αλλά προσέθεσε ότι δεν ελήφθη καμία ουσιαστική πληροφορία. H Σοφί Ιντ’Βελτ ανέφερε τέλος ότι από καμία κυβέρνηση των κρατών-μελών δεν ελήφθη ουσιαστική πληροφορία.

Μετά από μήνες σιωπής, η Ελληνίδα ευρωβουλευτής που ανυπομονεί να γυρίσει στα καθήκοντά της, διατράνωσε την αθωώτητά της, πως δεν έλαβε ποτέ χρήματα από το Κατάρ για να επηρεάσει τον μηχανισμό των Βρυξελλών υπέρ της χώρας.

Είχε όμως ακόμα μια ιστορία να πει. Όπως υποστήριξε, βρέθηκε στο στόχαστρο των Αρχών επειδή γνώριζε πάρα πολλά για την κυβερνητική κατασκοπεία. Μια ιστορία που περιλαμβάνει υπαινιγμούς πως ίσως η φυλάκισή της είχε πολιτικά κίνητρα.

Η εργασία της για τη διερεύνηση της παράνομης χρήσης του λογισμικού κατασκοπείας Pegasus στην Ευρώπη, υποστήριξε, την έβαλε στο στόχαστρο των κυβερνήσεων της ίδιας της Ευρώπης.

«Από τον φάκελο του δικαστηρίου, οι δικηγόροι μου ανακάλυψαν ότι οι βελγικές μυστικές υπηρεσίες φέρεται να παρακολουθούσαν τις δραστηριότητες των μελών της ειδικής επιτροπής Pegasus», είπε στην ιταλική εφημερίδα Corriere Della Sera.

«Το γεγονός ότι τα εκλεγμένα μέλη του Κοινοβουλίου κατασκοπεύονται από τις μυστικές υπηρεσίες θα πρέπει να εγείρει περισσότερες ανησυχίες για το πόσο υγιής είναι η ευρωπαϊκή μας δημοκρατία» πρόσθεσε. «Νομίζω ότι αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο».

Εκπρόσωπος του γραφείου του εισαγγελέα δεν απάντησε στους ισχυρισμούς της Καϊλή.

«Αυτό θα παραβίαζε το απόρρητο της έρευνας και το τεκμήριο της αθωότητας», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. «Τα αποδεικτικά στοιχεία θα παρουσιαστούν στο δικαστήριο εν ευθέτω χρόνω.

Ο στόχος της ωστόσο, σύμφωνα με το Politico, είναι άλλος. Η μάχη για την έξωθεν καλή μαρτυρία.

Εκτός από τη συνέντευξή της στον ιταλικό Τύπο, η Εύα Καϊλή εμφανίστηκε επίσης στον ισπανικό και γαλλικό τύπο, όπου επέκτεινε τη θεωρία της για την κατασκοπεία.

Σε μια συνέντευξη στην ισπανική εφημερίδα El Mundo, η Ελληνίδα ευρωβουλευτής είπε ότι η νομική της ομάδα έχει αποδείξεις ότι ολόκληρη η επιτροπή PEGA παρακολουθούνταν παράνομα, υποστηρίζοντας επίσης ότι δεν γνωρίζει πώς η αστυνομία περιέκοψε ορισμένες συνομιλίες μεταξύ της ίδιας και άλλων πολιτικών.

«Δεν με κατασκόπευαν με το Pegasus, αλλά για τo Pegasus», υποστηριξε. «Πιστεύουμε ότι το Μαρόκο, η Ισπανία, η Γαλλία και το Βέλγιο κατασκόπευαν την επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», είπε στην El Mundo.

Οι ισχυρισμοί της κ. Καϊλή δεν έχουν ακόμα τεκμηριωθεί, αναφέρει το Politico.

«Το γεγονός ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας παρακολουθούσαν εκλεγμένα μέλη του κοινοβουλίου θα πρέπει να εγείρει τεράστιες ανησυχίες για την κατάσταση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας», είπε. «Αυτό υπερβαίνει το προσωπικό θέμα μου: Πρέπει να υπερασπιστούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το έργο των μελών του».

Υπενθυμίζεται πως η Εύα Καϊλή φυλακίστηκε τον Δεκέμβριο στο πλαίσιο μιας βαθιάς έρευνας για διαφθορά που διεξήγαγαν οι βελγικές αρχές για το εάν ξένες χώρες επηρέαζαν παράνομα το έργο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η σύλληψή της έγινε αφότου η βελγική αστυνομία βρήκε 150.000 ευρώ σε μετρητά από το διαμέρισμά της – όπου έμενε με τον σύντροφό της, Φραντσέσκο Τζιορτζί, ο οποίος επίσης συνελήφθη – μαζί με μια τσάντα γεμάτη χρήματα που είχε ο πατέρας της.

Η Ελληνίδα πολιτικός απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες σε όλες τις συνεντεύξεις της.

«Καμία χώρα δεν μου έχει προσφέρει ποτέ χρήματα και δεν έχω δωροδοκηθεί ποτέ. Ούτε καν η Ρωσία, όπως έχει υποστηριχθεί», είπε στην El Mundo. «Οι δικηγόροι μου και εγώ πιστεύουμε ότι αυτή ήταν μια αστυνομική επιχείρηση βασισμένη σε ψευδή στοιχεία».

Σύμφωνα με το ένταλμα σύλληψής της , η Καϊλή ήταν ύποπτη ως «ο κύριος οργανωτής ή συνδιοργανωτής» της υπόθεσης διαφθοράς και για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

«Η Εύα Καϊλή είπε στον δημοσιογράφο του «El Mundo» να μην δημοσιεύσει τη συνέντευξή της, μέχρι να τους δώσει το οριστικό ΟΚ. Δυστυχώς, η συμφωνία δεν τηρήθηκε», δήλωσε τη Δευτέρα ο δικηγόρος της Μιχάλης Δημητρακόπουλος.
Οι ισχυρισμοί της πάντως προκάλεσαν άφθονη δυσπιστία, ανάμεσα σε αυτούς που έχουν συνεργαστεί μαζί της στην επιτροπή Pegasus ή PEGA, γράφει το Politico.

«Δεν έχω κανέναν απολύτως λόγο να πιστεύω ότι οι βελγικές υπηρεσίες πληροφοριών κατασκόπευαν την PEGA», είπε η Ολλανδή ευρωβουλευτής Sophie in ‘t Veld, η οποία βοήθησε στην προετοιμασία της τελικής έκθεσης της επιτροπής . «Ό,τι κάνουμε είναι δημόσιο ούτως ή άλλως. Και ελέγχουμε τακτικά τα τηλέφωνά μας, δεν έχει κανένα απολύτως νόημα».

Η απόφαση της Καϊλή να επικαλεστεί το έργο της στην επιτροπή PEGA είναι ενδιαφέρουσα, καθώς βρίσκεται σε μια αμφιλεγόμενη περίοδο της καριέρας της.

Όσο η επιτροπή βρισκόταν βαθιά στο έργο της το 2022 για τα παράνομα λογισμικά, η Ελλάδα αντιμετώπιζε το δικό της σκάνδαλο κατασκοπείας, όταν η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη παραδέχθηκε ότι παρακολουθουσε τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ,επισημαίνει το Politico.

Ωστόσο, η Καϊλή μπέρδεψε πολλούς όταν άρχισε να υποστηρίζει δημόσια ως απάντηση ότι η παρακολούθηση ήταν συνηθισμένη και συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη, απηχώντας τα σημεία συζήτησης της κυβερνώσας συντηρητικής κυβέρνησης αντί του δικού της σοσιαλιστικού κόμματος. Προσπάθησε μάλιστα να πείσει την επιτροπή PEGA να μην επισκεφθεί την Ελλάδα στο πλαίσιο της έρευνάς της, υπενθυμίζει το Politico.

Το ένταλμα σύλληψης για τον ευρωβουλευτή Andrea Cozolino αναφέρει επίσης ότι ο φερόμενος ως αρχηγός επιρροής, πρώην μέλος του κοινοβουλίου Pier Antonio Panzeri, συζήτησε να πάρει την Καϊλή στην επιτροπή PEGA για να βοηθήσει στην προώθηση των συμφερόντων του Μαρόκου (σ.σ. το Μαρόκο έχει κατηγορηθεί για παράνομη χρήση του spyware).

Η «περιοδεία» πάντως αυτή της κ. Καϊλή στα μέσα ενημέρωσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πώς θα εκτυλιχθεί η έρευνα του Qatargate τους επόμενους μήνες.

Τελικά, η Καϊλή και οι άλλοι ύποπτοι πιθανότατα θα δικαστούν, όπου οι αρχές θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα στοιχεία τους. Αλλά μέχρι τότε, οι ύποπτοι θα έχουν την ευκαιρία να διαμορφώσουν και να προωθήσουν την προτίμησή τους – ανάλογα με τους περιορισμούς που θέτει το δικαστήριο στις δημόσιες δηλώσεις τους.

«Η Intellexa που διαθέτει στην αγορά κακόβουλα λογισμικά κλήθηκε επανειλημμένα να δώσει απαντήσεις στην επιτροπή PEGA του Ευρωκοινοβουλίου και δεν ανταποκρίθηκε ποτέ. Τώρα οι δικηγόροι της Intellexa συντάσσουν επιστολές υποδεικνύοντας προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Αυτές οι προσπάθειες να τρομοκρατηθεί ένας δημοκρατικός θεσμός είναι απαράδεκτες (και δεν θα έχουν αποτέλεσμα», γράφει σε ανάρτησή της η Ιν’τ Φελντ.

Αντίδραση για το ίδιο θέμα ήρθε και από τον Έλληνα ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της εξεταστικής επιτροπής Στέλιο Κούλογλου, που τονίζει ότι η Intellexa μοιάζει «να ενεργεί για λογαριασμό της απερχόμενης κυβέρνησης της ΝΔ».

Ο κ. Κούλογλου αναφέρει συγκεκριμένα ότι με επιστολή της προς την Εξεταστικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις παράνομες υποκλοπές, PEGA, η εταιρεία Intellexa, που εμπορευόταν το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, κατηγορεί μεταξύ άλλων το πόρισμα της επιτροπής ως «αβάσιμο» και ότι «θίγει το τεκμήριο αθωότητας της» και καλεί την Επιτροπή να «δρα εντός των κοινοβουλευτικών ορίων της».

Όπως δήλωσε ο ίδιος, «Η περιβόητη Intellexa, μας ζητάει τελικά και τα ρέστα: Αφού πρωταγωνίστησε στο σκάνδαλο των παράνομων υποκλοπών μέσω του Predator και στην παράνομη εξαγωγή του κακόβουλου λογισμικού, τώρα μας απευθύνεται “θιγμένη” για τα δικαιιώματά της και κάνει υποδείξεις για τη δικαιοδοσία της Εξεταστικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 

Για μια ακόμη φορά φέρεται σαν να ενεργεί για λογαριασμό της -απερχόμενης- κυβέρνησης  της ΝΔ προκειμένου να ανακόψει τον τεράστιο  διεθνή αντίκτυπο που έχει η υπόθεση των υποκλοπών, λίγες μέρες πριν τις εκλογές. Πρόκειται για την ίδια εταιρία που απαξίωσε ακόμη και να απαντήσει στο αίτημα της Επιτροπής να συναντήσει του εκπροσώπους της στην Αθήνα και, λίγες εβδομάδες μετά, επιχείρησε ανεπιτυχώς να μας εκφοβίσει με εξώδικο.

Η συντριπτική πλειοψηφία με την οποία ψηφίστηκε το σχετικό πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής, είναι η καλύτερη απάντηση, καθώς εκεί περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια τόσο η κεντρική καθοδήγηση του Μεγάρου Μαξίμου στις υποκλοπές πολιτικών, δημοσιογράφων και αξιωματικών όσο και η εμπλοκή της εταιρίας που εμπορεύεται το παράνομο λογισμικό και οι σχέσεις με την πολιτική ελίτ. Συνεχίζει να μην δίνει απαντήσεις στα αμείλικτα ερωτήματα. Θα αναγκαστεί να το κάνει όμως, ενώπιον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία παρενέβη και ερευνά την υπόθεση, μετά από σχετική καταγγελία μου».

Όπως σημειώνει, “η Εξεταστική Επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποκαλύπτει τις αντιδημοκρατικές πρακτικές του “επιτελικού παρακράτους”, την εργαλειοποίηση παρακολουθήσεων και παράνομων λογισμικών, για πολιτικά οφέλη, από την ανώτατη πολιτική ηγεσία της χώρας. Ακόμη και για την εξαγωγή των λογισμικών αυτών σε ανελεύθερες χώρες, παραβιάζοντας τη σχετική Ευρωπαϊκή νομοθεσία”.

Συνεχίζοντας ο κ. Μάντζος αναφέρει ότι “στις συστάσεις της, μάλιστα, η Επιτροπή PEGA αξιώνει από την Ελλάδα να καταργήσει όλες τις παρεμβάσεις της Νέας Δημοκρατίας στο νομοθετικό πλαίσιο από το 2019 έως σήμερα, να αποκαταστήσει τις θεσμικές δικλίδες ασφαλείας των ατομικών ελευθεριών και να διασφαλίσει την ανεξαρτησία της ΑΔΑΕ”.

“Όσα, δηλαδή, ζητούμε και διεκδικούμε κι εμείς με το πρόγραμμά μας και όσα καταψήφισε το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στη χθεσινή ψηφοφορία. Όσα απαιτούν όλοι οι δημοκράτες πολίτες που δεν ανέχονται πλέον μια έκθετη Κυβέρνηση να εκθέτει και τη χώρα μας διεθνώς. Για να αποκτήσει νόημα η σημερινή επέτειος”, καταλήγει ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ.

Οι τρεις βασικές διαπιστώσεις:
(α) Το «spyware χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολιτικής εξουσίας και ελέγχου στα χέρια της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας της χώρας».
(β) Το ίδιο «χρησιμοποιήθηκε ad hoc ως εργαλείο για πολιτικά και οικονομικά οφέλη».
(γ) Παρότι η Ελλάδα διαθέτει «ένα αρκετά ισχυρό νομικό πλαίσιο κατ’ αρχήν», νομοθετικές τροποποιήσεις έχουν αποδυναμώσει τις εγγυήσεις. Ως αποτέλεσμα, το λογισμικό κατασκοπείας έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον δημοσιογράφων, πολιτικών και επιχειρηματιών και έχει εξαχθεί σε χώρες υπόλογες για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Καταληκτικά, η ΡEGA καλεί την κυβέρνηση να «αποκαταστήσει και να ενισχύσει επειγόντως τις θεσμικές και νομικές εγγυήσεις», να καταργήσει τις άδειες εξαγωγής που δεν συνάδουν με τη νομοθεσία της ΕΕ και να σεβαστεί την ανεξαρτησία της ΑΔΑΕ.

H έκθεση που εγκρίθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο

• Το spyware χρησιμοποιήθηκε για την παρακολούθηση, τον εκφοβισμό και τη δυσφήμιση αντιπάλων, δημοσιογράφων και της κοινωνίας των πολιτών
• Το spyware θα πρέπει να επιτρέπεται μόνο όταν πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις
• Απαιτείται ενιαίος ορισμός της εθνικής ασφάλειας
• Ένα Τεχνολογικό Εργαστήριο της ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει στην έρευνα, τις έρευνες και την εγκληματολογική ανάλυση

Η επιτροπή έρευνας spyware του ΕΚ ενέκρινε την τελική της έκθεση και τις συστάσεις της, καταδικάζοντας τις καταχρήσεις spyware σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ και ορίζοντας μια πορεία προς τα εμπρός.

Το απόγευμα της Δευτέρας, η Εξεταστική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διερεύνηση της χρήσης του Pegasus και ισοδύναμου λογισμικού κατασκοπείας παρακολούθησης (PEGA) ενέκρινε την τελική έκθεση και τις συστάσεις της μετά από μια έρευνα διάρκειας ενός έτους για την κατάχρηση του spyware στην ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τις καταχρήσεις spyware που στοχεύουν να εκφοβίσουν την πολιτική αντιπολίτευση, να φιμώσουν τα επικριτικά μέσα ενημέρωσης και να χειραγωγήσουν τις εκλογές. Σημειώνουν ότι οι δομές διακυβέρνησης της ΕΕ δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τέτοιες επιθέσεις και λένε ότι χρειάζονται μεταρρυθμίσεις.

Συστημικά ζητήματα στην Πολωνία και την Ουγγαρία

Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τις μεγάλες παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ στην Πολωνία και την Ουγγαρία, όπου οι αντίστοιχες κυβερνήσεις έχουν διαλύσει ανεξάρτητους μηχανισμούς εποπτείας. Για την Ουγγαρία, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι η χρήση spyware ήταν «μέρος μιας υπολογισμένης και στρατηγικής εκστρατείας για την καταστροφή της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της ελευθερίας της έκφρασης από την κυβέρνηση». Στην Πολωνία, η χρήση του Pegasus ήταν μέρος «ένα σύστημα παρακολούθησης της αντιπολίτευσης και των επικριτών της κυβέρνησης — σχεδιασμένο για να διατηρήσει την κυβερνητική πλειοψηφία και την κυβέρνηση στην εξουσία».

Για να διορθωθεί η κατάσταση, οι ευρωβουλευτές καλούν την Ουγγαρία και την Πολωνία να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και να αποκαταστήσουν τη δικαστική ανεξαρτησία και τα όργανα εποπτείας. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ανεξάρτητη και ειδική δικαστική εξουσιοδότηση πριν από την ανάπτυξη λογισμικού κατασκοπείας και δικαστική επανεξέταση στη συνέχεια, να ξεκινούν αξιόπιστες έρευνες για υποθέσεις κατάχρησης και να διασφαλίζουν ότι οι πολίτες έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη νομική προσφυγή.

Ανησυχίες για χρήση spyware στην Ελλάδα και την Ισπανία

Όσον αφορά την Ελλάδα, οι ευρωβουλευτές λένε ότι η χρήση spyware «δεν φαίνεται να αποτελεί μέρος μιας ολοκληρωμένης αυταρχικής στρατηγικής, αλλά μάλλον ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται σε ad hoc βάση για πολιτικά και οικονομικά οφέλη». Παρόλο που η Ελλάδα έχει «ένα αρκετά ισχυρό νομικό πλαίσιο κατ’ αρχήν», οι νομοθετικές τροποποιήσεις έχουν αποδυναμώσει τις διασφαλίσεις. Ως αποτέλεσμα, το spyware έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον δημοσιογράφων, πολιτικών και επιχειρηματιών και έχει εξαχθεί σε χώρες με φτωχά αρχεία ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι ευρωβουλευτές καλούν την κυβέρνηση να «αποκαταστήσει επειγόντως και να ενισχύσει τις θεσμικές και νομικές διασφαλίσεις», να καταργήσει τις άδειες εξαγωγής που δεν συνάδουν με τη νομοθεσία της ΕΕ για τον έλεγχο των εξαγωγών και να σεβαστεί την ανεξαρτησία της Ελληνικής Αρχής για την Ασφάλεια και την Προστασία των Επικοινωνιών (ADAE). Σημειώνουν επίσης ότι η Κύπρος έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως εξαγωγικός κόμβος για λογισμικό υποκλοπής spyware και θα πρέπει να καταργήσει όλες τις άδειες εξαγωγής που έχει εκδώσει και οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία της ΕΕ.

Όσον αφορά την Ισπανία, οι ευρωβουλευτές διαπίστωσαν ότι η χώρα «έχει ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα με επαρκείς διασφαλίσεις», αλλά ορισμένα ερωτήματα σχετικά με τη χρήση spyware παραμένουν. Σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση εργάζεται ήδη για την αντιμετώπιση των ελλείψεων, οι ευρωβουλευτές καλούν τις αρχές να διασφαλίσουν «πλήρες, δίκαιες και αποτελεσματικές» έρευνες, ειδικά για τις 47 περιπτώσεις όπου δεν είναι σαφές ποιος εξουσιοδότησε την ανάπτυξη spyware και να βεβαιωθούν ότι οι στόχοι είναι πραγματικά νομικοί διορθωτικά μέτρα.

Απαιτείται ισχυρότερη ρύθμιση για την αποφυγή κατάχρησης

Για να σταματήσουν αμέσως οι παράνομες πρακτικές spyware, οι ευρωβουλευτές θεωρούν ότι το spyware θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε κράτη μέλη όπου οι ισχυρισμοί για κατάχρηση λογισμικού spyware έχουν διερευνηθεί ενδελεχώς, η εθνική νομοθεσία είναι σύμφωνη με τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας και του Δικαστηρίου της ΕΕ και της υπόθεσης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων νόμος, η Ευρωπόλ συμμετέχει σε έρευνες και οι άδειες εξαγωγής που δεν συνάδουν με τους κανόνες ελέγχου των εξαγωγών έχουν καταργηθεί. Έως τον Δεκέμβριο του 2023, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει εάν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις σε μια δημόσια έκθεση.

Οι ευρωβουλευτές θέλουν κανόνες της ΕΕ για τη χρήση spyware από τις αρχές επιβολής του νόμου, οι οποίοι θα πρέπει να εγκρίνονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις για έναν προκαθορισμένο σκοπό και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα που εμπίπτουν στο προνόμιο δικηγόρου-πελάτη ή ανήκουν σε πολιτικούς, γιατρούς ή μέσα ενημέρωσης θα πρέπει να προστατεύονται από την παρακολούθηση, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία εγκληματικής δραστηριότητας. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν επίσης υποχρεωτικές ειδοποιήσεις για στοχευμένα άτομα και για μη στοχευμένα άτομα των οποίων η πρόσβαση στα δεδομένα έγινε στο πλαίσιο της παρακολούθησης κάποιου άλλου, ανεξάρτητη εποπτεία μετά την πραγματοποίησή της, ουσιαστικά νομικά ένδικα μέσα για τους στόχους και πρότυπα για το παραδεκτό των αποδεικτικών στοιχείων που συλλέγονται με χρήση spyware.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης έναν κοινό νομικό ορισμό της χρήσης της εθνικής ασφάλειας ως βάσης επιτήρησης, προκειμένου να αποτραπούν προσπάθειες να δικαιολογηθούν προφανείς καταχρήσεις.

EU Tech Lab και ώθηση στην έρευνα ευπάθειας

Για να βοηθήσουν στην αποκάλυψη της παράνομης παρακολούθησης, οι ευρωβουλευτές προτείνουν τη δημιουργία ενός Εργαστηρίου Τεχνολογίας της ΕΕ, ενός ανεξάρτητου ερευνητικού ινστιτούτου με εξουσίες για τη διερεύνηση της παρακολούθησης, την παροχή νομικής και τεχνολογικής υποστήριξης συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου συσκευών και τη διεξαγωγή εγκληματολογικής έρευνας. Θέλουν επίσης νέους νόμους που θα ρυθμίζουν την ανακάλυψη, την κοινή χρήση, την επίλυση και την εκμετάλλευση των τρωτών σημείων.

Διάσταση εξωτερικής πολιτικής

Όσον αφορά τις τρίτες χώρες και τα μέσα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, οι ευρωβουλευτές θα ήθελαν να δουν μια διεξοδική έρευνα για τις άδειες εξαγωγής λογισμικού κατασκοπείας, την αυστηρότερη επιβολή των κανόνων ελέγχου των εξαγωγών της ΕΕ, μια κοινή στρατηγική κατασκοπευτικού λογισμικού ΕΕ-ΗΠΑ, συνομιλίες με το Ισραήλ και άλλες τρίτες χώρες. να θεσπίσει κανόνες για την εμπορία και την εξαγωγή λογισμικού κατασκοπείας και να διασφαλίσει ότι η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ δεν υποστηρίζει την απόκτηση και χρήση λογισμικού κατασκοπείας.

Εισαγωγικά

Μετά την ψηφοφορία, ο πρόεδρος της επιτροπής Jeroen Lenaers (EPP, NL)είπε: «Η έρευνά μας κατέστησε σαφές ότι το spyware έχει χρησιμοποιηθεί για παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και θέτοντας σε κίνδυνο τη δημοκρατία σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, με την Πολωνία και την Ουγγαρία να είναι οι πιο κατάφωρες περιπτώσεις. Η χρήση spyware πρέπει πάντα να είναι αναλογική και να έχει εξουσιοδοτηθεί από ανεξάρτητο δικαστικό σώμα, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης. Απαιτείται αυστηρότερος έλεγχος σε επίπεδο ΕΕ για να διασφαλιστεί ότι η χρήση spyware είναι η εξαίρεση, για τη διερεύνηση σοβαρών εγκλημάτων και όχι ο κανόνας. Επειδή αναγνωρίζουμε ότι μπορεί –όταν χρησιμοποιείται με ελεγχόμενο τρόπο– να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την καταπολέμηση εγκλημάτων όπως η τρομοκρατία. Η επιτροπή μας έχει διατυπώσει ένα ευρύ φάσμα προτάσεων για τη ρύθμιση της χρήσης spyware, με σεβασμό των αρμοδιοτήτων εθνικής ασφάλειας.

Η εισηγήτρια Sophie In ‘t Veld (Renew, NL) πρόσθεσε: «Σήμερα, η εξεταστική επιτροπή ολοκληρώνει τις εργασίες της. Αυτό δεν σημαίνει ότι το έργο αυτού του Κοινοβουλίου έχει τελειώσει. Κανένα θύμα κατάχρησης λογισμικού υποκλοπής spyware δεν έχει απονεμηθεί δικαιοσύνη. Ούτε μία κυβέρνηση δεν έχει λογοδοτήσει πραγματικά. Τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πρέπει να κοιμούνται ήσυχα, γιατί σκοπεύω να συνεχίσω αυτή την υπόθεση μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη. Η ανεμπόδιστη χρήση εμπορικού spyware χωρίς την κατάλληλη δικαστική εποπτεία αποτελεί απειλή για την ευρωπαϊκή δημοκρατία, εφόσον δεν υπάρχει ευθύνη. Τα ψηφιακά εργαλεία μας έχουν ενδυναμώσει όλους με διάφορους τρόπους, αλλά έχουν κάνει τις κυβερνήσεις πολύ πιο ισχυρές. Πρέπει να κλείσουμε αυτό το χάσμα».

Την Τρίτη 9 Μαΐου από τις 14.30 CEST , ο κ. Lenaers και η κα In ‘t Veld θα παραχωρήσουν συνέντευξη Τύπου στην αίθουσα τύπου Daphne Caruana Galizia στο Στρασβούργο. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί εδώ και οι δημοσιογράφοι μπορούν να συνδεθούν για να κάνουν ερωτήσεις μέσω του Interactio .

Διαδικασία και επόμενα βήματα

Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν μια έκθεση, με λεπτομέρειες των πορισμάτων της έρευνας, με 30 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 4 αποχές, και ένα κείμενο που περιγράφει συστάσεις για το μέλλον με 30 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 2 αποχές. Το τελευταίο κείμενο αναμένεται να ψηφιστεί από την ολομέλεια της Βουλής κατά τη διάρκεια της ολομέλειας που θα ξεκινήσει στις 12 Ιουνίου.

Η έκθεση της PEGA για τη χρήση παράνομων λογισμικών στην Ε.Ε. εγκρίθηκε το βράδυ της Δευτέρας στην έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρά τις προσπάθειες των ευρωβουλευτών της Νέας Δημοκρατίας να υποβαθμίσουν τη σημασία των συμπερασμάτων, μην ψηφίζοντας το κεφάλαιο που αναφέρεται στην Ελλάδα.

Μαζί με την έκθεση για την κατάσταση όπως διαπιστώθηκε, οι ευρωβουλευτές της PEGA υπερψήφισαν και τις συστάσεις για την Ελλάδα με μεγάλη υποστήριξη. Η θριαμβεύουσα της βραδιάς δεν είναι άλλη από την Ολλανδή ευρωβουλευτή της πολιτικής οικογένειας των Φιλελευθέρων, Σοφί ιντ’ Βελτ, την οποία ο ομοεθνής της, αλλά πολιτικός της αντίπαλος (ανήκει στο ΕΛΚ), επικεφαλής της επιτροπής, Γερούν Λέναερς, συνεχάρη για τη σκληρή και εμπεριστατωμένη δουλειά της.

• «Με την παρούσα έκθεση, η δράση της PEGA τελειώνει, αλλά δεν θα σταματήσουμε να ασχολούμαστε με το θέμα μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη», είπε στην εισαγωγή της ψηφοφορίας η ίδια η Ιντ’ Βελτ.

Στην έκθεση σημειώνεται ότι παρά το γεγονός ότι η χρήση παράνομων λογισμικών είναι παράνομη στην Ελλάδα, η έρευνα για την προέλευση των επιθέσεων spyware απέκτησε δυναμική μόλις το καλοκαίρι του 2022.

• «Σύμφωνα με πληροφορίες, η πολιτική πλειοψηφία χρησιμοποιείται για την προώθηση συγκεκριμένων συμφερόντων και όχι για το γενικό συμφέρον, ιδίως ο διορισμός συνεργατών και πιστών σε καίριες θέσεις όπως η ΕΥΠ, η ΕΑΔ (Εθνική Αρχή Διαφάνειας) και η Κρίκελ (Εταιρεία εξειδικευμένη στα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας). Ενώ το spyware, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις συνέβη παράλληλα ή μεταγενέστερα με νόμιμες υποκλοπές, χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολιτικής εξουσίας και ελέγχου στα χέρια της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας της χώρας», σημειώνει το πόρισμα-κόλαφος.

Η έκθεση καταγράφει λεπτομερώς την υπόθεση παρακολούθησης του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, του ευρωβουλευτή και πρόεδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη και του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστου Σπίρτζη, ενώ ονομαστικές αναφορές υπάρχουν και για τις παρακολουθήσεις του ευρωβουλευτή Γιώργου Κύρτσου, των δημοσιογράφων Σταύρου Μαλιχούδη, Τάσου Τέλλογλου, Ελίζας Τριανταφύλλου και Θοδωρή Χονδρόγιαννου, ενώ εκτεταμένη είναι η αναφορά στην περίπτωση της πρώην υπεύθυνης ασφαλείας της ΜΕΤΑ, Α. Σίφορντ.

• Εντυπωσιακή είναι η αναφορά σε κατάλογο των θυμάτων παρακολουθήσεων, φερόμενων ή επιβεβαιωμένων ώς τώρα, η οποία «μοιάζει με εντυπωσιακό ευρετήριο σημαντικών προσώπων από τους τομείς της πολιτικής, των επιχειρήσεων και των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα».

Εκτεταμένες είναι οι αναφορές για τον ρόλο και τη δράση των Δημητριάδη, Κοντολέοντος, Μπίτζιου και Λαβράνου. Πάντως οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν ότι η Ελλάδα έχει καταρχήν ένα αρκετά ισχυρό νομικό πλαίσιο.

«Ωστόσο, οι νομικές τροποποιήσεις έχουν αποδυναμώσει κρίσιμες διασφαλίσεις και οι πολιτικοί διορισμοί σε βασικές θέσεις αποτελούν εμπόδιο στον έλεγχο και στη λογοδοσία. Οι μηχανισμοί εκ των προτέρων και εκ των υστέρων ελέγχου έχουν αποδυναμωθεί σκόπιμα και παρακάμπτεται η διαφάνεια και η λογοδοσία.

»Οι επικριτικοί δημοσιογράφοι ή αξιωματούχοι που καταπολεμούν τη διαφθορά και την απάτη αντιμετωπίζουν εκφοβισμό και παρεμπόδιση. Συνολικά, το σύστημα διασφαλίσεων και εποπτείας όσον αφορά την επιτήρηση είναι ανεπαρκές, για την προστασία των πολιτών από την κατάχρηση τόσο από κρατικούς φορείς όσο και από ιδιωτικούς φορείς… Επιπλέον, επικαλείται το πρόσχημα της “εθνικής ασφάλειας” ως δικαιολογία για τις υποκλοπές ατόμων», υπογραμμίζεται.

• «Οι ισχυρισμοί για κατάχρηση της παρακολούθησης και χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού πρέπει να διερευνηθούν διεξοδικά και να επιβληθούν κυρώσεις όπου χρειάζεται. Θα πρέπει να εγκατασταθούν όλες οι απαραίτητες εγγυήσεις, οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να βελτιώσουν τη διαφάνεια και να εξασφαλίσουν την κατάλληλη δικαστική εποπτεία της χρήσης της παρακολούθησης.

»Η επίσκεψη επιβεβαίωσε επίσης ότι απαιτούνται σαφείς κανόνες για τον περιορισμό της χρήσης της εθνικής ασφάλειας ως λόγου επιτήρησης, τη διασφάλιση της κατάλληλης δικαστικής εποπτείας και τη διασφάλιση ενός υγιούς, πλουραλιστικού περιβάλλοντος για τα μέσα ενημέρωσης», τονίζεται.

Η PEGA καλεί την Ελλάδα να λάβει σειρά μέτρων, μεταξύ άλλων να αποκαταστήσει επειγόντως και να ενισχύσει τις θεσμικές και νομικές διασφαλίσεις, συμπεριλαμβανομένων αποτελεσματικών εκ των προτέρων και εκ των υστέρων ελέγχων, καθώς και ανεξάρτητων μηχανισμών εποπτείας, να ανακαλέσει επειγόντως όλες τις άδειες εξαγωγής που δεν συνάδουν πλήρως με τον κανονισμό για τα είδη διπλής χρήσης και να διερευνήσει τις καταγγελίες για παράνομες εξαγωγές, μεταξύ άλλων στο Σουδάν, και να διασφαλίσει ότι οι Αρχές μπορούν να διερευνούν ελεύθερα και ανεμπόδιστα όλες τις καταγγελίες για τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού.

• Επίσης, την καλεί να αποσύρει επειγόντως την τροπολογία 826/145 του νόμου 2472/1997, με την οποία καταργήθηκε η δυνατότητα της ΑΔΑΕ να ενημερώνει τους πολίτες για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Να τροποποιήσει τον Ν. 5002/2022 προκειμένου να αποκατασταθεί το δικαίωμα των παρακολουθούμενων σε άμεση ενημέρωση, κατόπιν αιτήματός τους, μόλις ολοκληρωθεί η παρακολούθηση, καθώς και άλλες διατάξεις που αποδυναμώνουν τις διασφαλίσεις, τον έλεγχο και τη λογοδοσία.

• Επίσης, να εξασφαλίσει ότι η ΑΔΑΕ μπορεί να δημιουργήσει ηλεκτρονικό αρχείο ώστε να μπορεί να εκτελεί το έργο της και φυσικά να αντιστρέψει τη νομοθετική τροποποίηση του 2019 που έθεσε την ΕΥΠ υπό τον άμεσο έλεγχο του πρωθυπουργού, να εξασφαλίσει συνταγματικές εγγυήσεις και να επιτρέψει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στη λειτουργία της, χωρίς την επίκληση του απορρήτου των πληροφοριών.

Από τις συστάσεις δεν θα μπορούσε να λείπει η διασφάλιση της ανεξαρτησίας της ηγεσίας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), αλλά και η αποχή από πολιτικές παρεμβάσεις στο έργο του Ανώτατου Εισαγγελέα.

Η έκθεση καταλήγει σε 12 συστάσεις προς την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων να αντιστρέψει την νομοθεσία υπαγωγής της ΕΥΠ στον πρωθυπουργό, να αποσύρει τους νόμους της συγκάλυψης που ψήφισε αυτά τα χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη, να σεβαστεί τις ανεξάρτητες αρχές όπως την ΑΔΑΕ, να καλέσει την Europol για έρευνα στην Ελλάδα, να απόσχει από πολιτικές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη.

Το ερώτημα είναι ένα. Δεσμεύεται ο κ. Μητσοτάκης ενόψει των εκλογών της 21ης Μαΐου ότι θα συμμορφωθεί με αυτές τις συστάσεις; Ο Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη προαναγγείλει αυτές τις αλλαγές. Μπορεί να πει το ίδιο και ο κ. Μητσοτάκης;

Ο ελληνικός λαός πριν αποφασίσει πρέπει να ξέρει, αν θα έχει ξανά έναν πρωθυπουργό που επιμένει να καταπάτα τη δημοκρατία και να γράφει στα παλιά του τα παπούτσια την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας ή έναν πρωθυπουργό που σέβεται το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου. 

Το βέβαιο είναι ότι μία ημέρα πριν την φιέστα της ΝΔ στο Ζάππειο για την Ευρώπη, ο κ. Μητσοτάκης έχει καταφέρει να φιγουράρει δίπλα στον Όρμπαν. Συγχαρητήρια και εις ανώτερα!

Στις 21 Μαΐου ο ελληνικός λαός, οι δημοκρατικοί πολίτες, όσοι δεν ανέχονται αυτή την κατάντια θα πουν “Ως εδώ!”.

Η Ελλάδα αξίζει να γίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα. Και θα γίνει με την νίκη του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία στις 21 Μαΐου».

Τσαπανίδου: «Ο κ. Μητσοτάκης διασύρει τη χώρα μας διεθνώς»

Το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής PEGA του Ευρωκοινοβουλίου για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα, δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε ένα απέραντο κέντρο παράνομων παρακολουθήσεων και υποκλοπών.

Η PEGA, στο προσχέδιο της έκθεσής της, κάνει λόγο για δίκτυο σχέσεων, «πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων, ευνοιών και νεποτισμού, καθώς και πολιτικής επιρροής».

Επισημαίνει πως «οι νομικές τροποποιήσεις» και «οι πολιτικοί διορισμοί» που έχουν γίνει από την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι αυτοί που «αποτελούν εμπόδιο για τον έλεγχο και τη λογοδοσία».

Για πρώτη φορά στα χρονικά αμφισβητείται τόσο κατηγορηματικά από την ΕΕ η διαφάνεια, το Κράτος Δικαίου και η Δημοκρατία στη χώρα μας.

Ακόμα διαπιστώνεται πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο πως «η πολιτική πλειοψηφία χρησιμοποιείται για την προώθηση συγκεκριμένων συμφερόντων και όχι για το γενικό συμφέρον».

Αυτή τη φορά δεν θα πούμε ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί να κρύβεται άλλο, γιατί απλά τα ίδια τα ευρωπαϊκά όργανα τον αποκάλυψαν. Εξαιτίας του η Ελλάδα διασύρεται διεθνώς και έχει γίνει το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης.

Στις 21 Μαΐου λέμε «Ως εδώ». Με τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία γινόμαστε μια κανονική Ευρωπαϊκή χώρα.

Υπενθυμίζεται ότι η PEGA, στην έκθεση της, κάνει λόγο για δίκτυο σχέσεων, «πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων, ευνοιών και νεποτισμού, καθώς και πολιτικής επιρροής». Επιπλέον, επισημαίνει πως «οι νομικές τροποποιήσεις” και “οι πολιτικοί διορισμοί» που έχουν γίνει από την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι αυτοί που «αποτελούν εμπόδιο για τον έλεγχο και τη λογοδοσία».

Αναλυτικά η δήλωση της Πόπης Τσαπανίδου:

«Το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής PEGA του Ευρωκοινοβουλίου για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα, δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε ένα απέραντο κέντρο παράνομων παρακολουθήσεων και υποκλοπών.

Η PEGA, στο προσχέδιο της έκθεσής της, κάνει λόγο για δίκτυο σχέσεων, “πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων, ευνοιών και νεποτισμού, καθώς και πολιτικής επιρροής”.

Επισημαίνει πως “οι νομικές τροποποιήσεις” και “οι πολιτικοί διορισμοί” που έχουν γίνει από την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι αυτοί που “αποτελούν εμπόδιο για τον έλεγχο και τη λογοδοσία”.

Για πρώτη φορά στα χρονικά αμφισβητείται τόσο κατηγορηματικά από την ΕΕ η διαφάνεια, το Κράτος Δικαίου και η Δημοκρατία στη χώρα μας.

Ακόμα διαπιστώνεται πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο πως “η πολιτική πλειοψηφία χρησιμοποιείται για την προώθηση συγκεκριμένων συμφερόντων και όχι για το γενικό συμφέρον”.

Αυτή τη φορά δεν θα πούμε ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί να κρύβεται άλλο, γιατί απλά τα ίδια τα ευρωπαϊκά όργανα τον αποκάλυψαν. Εξαιτίας του η Ελλάδα διασύρεται διεθνώς και έχει γίνει το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης.

Στις 21 Μαΐου λέμε “Ως εδώ”. Με τον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία γινόμαστε μια κανονική Ευρωπαϊκή χώρα».

Λέει η επιτροπή στο σχέδιο:

Φέτος, η Ελλάδα κλονίστηκε από μια σειρά αποκαλύψεων σχετικά με την προφανώς πολιτικά υποκινούμενη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού. Στις 26 Ιουλίου 2022, ο βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ηγέτης του κόμματος ΠΑΣΟΚ της ελληνικής αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης υπέβαλε καταγγελία στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου για απόπειρες μόλυνσης του κινητού του τηλεφώνου με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator.

Η απόπειρα μόλυνσης από κατασκοπευτικό λογισμικό ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ελέγχου του τηλεφώνου του Ανδρουλάκη από την υπηρεσία ΤΠ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι απόπειρες χάκινγκ έγιναν ενώ ο Ανδρουλάκης ήταν υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος της αντιπολίτευσης. Η αποκάλυψη αυτή έφερε στο προσκήνιο τις καταγγελίες που είχαν υποβληθεί νωρίτερα, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2022, από τον δημοσιογράφο οικονομικών θεμάτων Θανάση Κουκάκη σχετικά με τη μόλυνση του τηλεφώνου του με το Predator.

Τον Σεπτέμβριο αποκαλύφθηκε ότι ο πρώην υπουργός Υποδομών και βουλευτής του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Σπίρτζης είχε επίσης αποτελέσει στόχο κατασκοπευτικού λογισμικού. Επιπλέον, αργότερα τον ίδιο μήνα αποκαλύφθηκε ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) φέρεται να είχε στοχεύσει δύο από τους υπαλλήλους της με κατασκοπευτικό λογισμικό. Στις 5 και 6 Νοεμβρίου, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν λίστα με 33 στόχους, όλοι τους διακεκριμένες προσωπικότητες.

Ο κατάλογος —εάν επιβεβαιωθεί— μοιάζει με εντυπωσιακό ευρετήριο σημαντικών προσώπων από τους τομείς της πολιτικής, των επιχειρήσεων και των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα. Ο αντίκτυπος αυτής της μεγάλης κλίμακας πολιτικής χρήσης του κατασκοπευτικού λογισμικού εκτείνεται αναπόφευκτα πέραν των ατόμων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, καθώς όλες οι αντίστοιχες επαφές και συνδέσεις τους «εμπλέκονται» έμμεσα και στην κατασκοπευτική επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων των επαφών τους στα όργανα της ΕΕ.

Η έντονη παρουσία κατασκοπευτικού λογισμικού ήταν ήδη εμφανής στην έκθεση Meta του 2021, η οποία αναφέρει στο παράρτημα της 310 συνδέσμους προς ψευδεπίγραφους ιστότοπους που σχετίζονταν με την εταιρεία κατασκοπευτικού λογισμικού Cytrox, εκ των οποίων οι 42 δημιουργήθηκαν για να παραπλανήσουν στόχους μόνο στην Ελλάδα.

36. Οι αποκαλύψεις σχετικά με τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού και την παρακολούθηση δημοσιογράφων από την ΕΥΠ σκιαγραφούν μια πολύ ανησυχητική ιστορία ενός περίπλοκου και αδιαφανούς δικτύου σχέσεων, πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων, ευνοιών και νεποτισμού, καθώς και πολιτικής επιρροής. Είναι εύκολο να χαθεί κανείς στον λαβύρινθο.

Δημοσιογράφοι που ασκούν κριτική αντιμετωπίζουν εκφοβισμό και εμπόδια

Ωστόσο, εμφανίζονται ορισμένα μοτίβα. Η πολιτική πλειοψηφία χρησιμοποιείται για την προώθηση συγκεκριμένων συμφερόντων και όχι για το γενικό συμφέρον, ιδίως με τον διορισμό συνεργατών και πιστών σε καίριες θέσεις όπως στην ΕΥΠ, την ΕΑΔ και την Krikel. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το κατασκοπευτικό λογισμικό, ενδεχομένως σε συνδυασμό με τη νόμιμη παρακολούθηση, χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολιτικής εξουσίας και ελέγχου στα χέρια της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας της χώρας. Οι μηχανισμοί εκ των προτέρων ελέγχου και κατασταλτικού ελέγχου έχουν αποδυναμωθεί σκόπιμα και αποφεύγεται η διαφάνεια και η λογοδοσία. Δημοσιογράφοι που ασκούν κριτική ή υπάλληλοι που καταπολεμούν τη διαφθορά και την απάτη αντιμετωπίζουν εκφοβισμό και εμπόδια και δεν υπάρχει προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

37. Η κατασκοπεία για πολιτικούς λόγους δεν είναι νέο φαινόμενο για την Ελλάδα, αλλά οι νέες τεχνολογίες κατασκοπευτικού λογισμικού καθιστούν πολύ ευκολότερη την παράνομη παρακολούθηση, ιδίως σε ένα πλαίσιο σοβαρής αποδυνάμωσης των διασφαλίσεων. Σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις, όπως η Πολωνία, η κατάχρηση του κατασκοπευτικού λογισμικού δεν φαίνεται να αποτελεί μέρος μιας ολοκληρωμένης αυταρχικής στρατηγικής, αλλά εργαλείο που χρησιμοποιείται σε ad hoc βάση για πολιτικά και οικονομικά οφέλη. Ωστόσο, διαβρώνει εξίσου τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου και αφήνει μεγάλα περιθώρια για διαφθορά, ενώ αυτή η περίοδος κρίσεων απαιτεί αξιόπιστη και υπεύθυνη ηγεσία.

38. Η κυβέρνηση αρνείται την αγορά κατασκοπευτικού λογισμικού Predator. Ωστόσο, εάν η αγορά δεν έγινε από την ελληνική κυβέρνηση, τότε θα πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ένας μη κρατικός φορέας ήταν υπεύθυνος για τις (απόπειρες) παραβίασης των τηλεφώνων των Κουκάκη και Ανδρουλάκη. Αυτό θα συνιστούσε έγκλημα κατά το ελληνικό δίκαιο και θα ανέμενε κανείς από τις ελληνικές αρχές να διερευνήσουν άμεσα και αποφασιστικά μια τόσο σοβαρή υπόθεση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αστυνομική έρευνα, αλλά μόνο εισαγγελικές έρευνες κατόπιν καταγγελιών. Δεν έχει κατασχεθεί κανένα υλικό αποδεικτικό στοιχείο. Επιπλέον, η υπόθεση ότι πίσω από τις επιθέσεις με Predator κρύβονται ιδιωτικοί φορείς είναι εξαιρετικά απίθανη, καθώς δεν εξηγεί την επιλογή των στόχων.

39. Μια άλλη πιθανότητα είναι η αγορά του Predator μέσω της Ketyak, μιας ειδικής οντότητας που συστάθηκε από τον πρώην διευθυντή της ΕΥΠ, Κοντολέων. Η εν λόγω οντότητα λειτουργεί σε απόσταση από την ΕΥΠ. Ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την ταυτότητα του αγοραστή και του χρήστη του Predator στις ελληνικές υποθέσεις, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα αν ή με ποιον τρόπο η κυβέρνηση ή άλλος φορέας απέκτησε το Predator. Ωστόσο, κατ’ αρχήν, δεν είναι αδύνατον να αποκτηθεί ή να χρησιμοποιηθεί κατασκοπευτικό λογισμικό χωρίς οι κρατικοί φορείς να αγοράσουν στην πραγματικότητα απευθείας το λογισμικό.

Το κατασκοπευτικό λογισμικό μπορεί να αγοραστεί μέσω πληρεξουσίων, εταιρειών μεσολάβησης ή μεσαζόντων, όπως έχουμε δει σε άλλες περιπτώσεις, ή μπορεί να γίνει συμφωνία με πωλητές κατασκοπευτικού λογισμικού για την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που σχετίζονται με κατασκοπευτικό λογισμικό. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρξαν στενές διασυνδέσεις και αλληλεξαρτήσεις μεταξύ ορισμένων προσώπων και συμβάντων που σχετίζονται με την κυβέρνηση, την ΕΥΠ και τους παρόχους κατασκοπευτικού λογισμικού, ιδίως την Krikel, προτιμώμενο προμηθευτή εξοπλισμού επικοινωνιών και παρακολούθησης, μεταξύ άλλων, στην αστυνομία και την ΕΥΠ. Η Krikel συνδέεται στενά με άτομα από το περιβάλλον του πρωθυπουργού Μητσοτάκη.

Τα τρία κεντρικά πρόσωπα

Συνεχίζει το σχέδιο απόφασης:

Γρηγόρης Δημητριάδης

Ο Δημητριάδης είναι ανιψιός του πρωθυπουργού Μητσοτάκη και μέχρι τον Αύγουστο του 2022 ο Γενικός Γραμματέας στο γραφείο του. Υπό την ιδιότητά του αυτή, ήταν υπεύθυνος για τις κυβερνητικές επαφές με την ΕΥΠ.

Φέλιξ Μπίτζιος

Ο επιχειρηματίας Φέλιξ Μπίτζιος είχε εμπλακεί στην τεράστια παραβίαση του σκανδάλου ελέγχου κεφαλαίων της Τράπεζας Πειραιώς. Εν αναμονή των ερευνών, τα περιουσιακά στοιχεία του Μπίτζιου δεσμεύθηκαν. Ο Μπίτζιος επωφελήθηκε από νομοθετική τροποποίηση που εισήγαγε ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2019. Η αμφιλεγόμενη τροποποίηση έθεσε χρονικό όριο για τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, επιτρέποντας έτσι την αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων μετά από δεκαοκτώ μήνες κατ’ ανώτατο όριο. Χάρη στην τροπολογία της κυβέρνησης Μητσοτάκη, τα περιουσιακά στοιχεία του Μπίτζιου θα μπορούσαν να αποδεσμευθούν.

43. Ο Μπίτζιος κατείχε το 35 % των μετοχών της Intellexa, μέσω της εταιρίας του Santinomo. Ωστόσο, στις 4 Αυγούστου 2022, καταχώρισε τη μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών του στην Thalestris, μητρική εταιρία της Intellexa87. Αυτό που είναι αξιοσημείωτο δεν είναι μόνο η ημερομηνία καταχώρισης της μεταβίβασης —μόλις ημέρες μετά τις αποκαλύψεις για το χάκινγκ Ανδρουλάκη —αλλά το γεγονός ότι η μεταβίβαση φέρεται να πραγματοποιήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2020, δηλαδή πάνω από 19 μήνες νωρίτερα. Συνεπώς, ο Μπίτζιος αποστασιοποιήθηκε αναδρομικά από το ιδιοκτησιακό καθεστώς 1/3 της Intellexa. Ωστόσο, ο Μπίτζιος είχε συνδεθεί με την Intellexa από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Ιούνιο του 2021 ως αναπληρωτής διευθυντής.

Γιάννης Λαβράνος

Ο Γιάννης Λαβράνος είχε κατηγορηθεί για φοροδιαφυγή και ο δημοσιογράφος Κουκάκης έκανε ρεπορτάζ για την υπόθεση του Λαβράνου.

45. Το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator πωλείται μέσω της Intellexa, μιας κοινοπραξίας πωλητών κατασκοπευτικού λογισμικού με παρουσία, μεταξύ άλλων, στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και τη Γαλλία. Ο Tal Dilian, ο οποίος είχε προηγούμενη σταδιοδρομία στην Ισραηλινή Αμυντική Δύναμη, ίδρυσε την κοινοπραξία στην Κύπρο. Η δεύτερη πρώην σύζυγός του, Πολωνή υπήκοος, Sara Hamou, είναι κεντρική προσωπικότητα στο περίπλοκο δίκτυο εταιρειών. Ο Tal Dilian έχει αποκτήσει επίσης τη μαλτέζικη ιθαγένεια. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, το οποίο είναι αρμόδιο για τη διανομή των αδειών εξαγωγής, δήλωσε ότι δεν χορηγήθηκαν άδειες εξαγωγής στον όμιλο εταιρειών Intellexa88. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, οι εταιρείες Intellexa με έδρα την Ελλάδα εξήγαγαν τα προϊόντα τους στο Μπανγκλαντές και σε τουλάχιστον μία αραβική χώρα. Για λεπτομερή περιγραφή σχετικά με την Intellexa, βλ. το κεφάλαιο για τη βιομηχανία κατασκοπευτικού λογισμικού.

Εμπλοκή Λαβράνου και Μπίτζιου

Οι Μπίτζιος και Λαβράνος συμμετείχαν ενεργά στη σύσταση της Krikel το 2017. Από κοινού διοργάνωσαν τον διορισμό του Πολωνού δικηγόρου Stanislaw Pelczar ως διαχειριστή της Krikel τον Οκτώβριο του 201799. Η εταιρεία του Μπίτζιου Viniato Holdings Limited προσελήφθη στη συνέχεια από την Krikel ως σύμβουλος από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2018 έναντι αμοιβής περίπου 550 000 EUR (μολονότι η Krikel είχε κύκλο εργασιών μόνο 840 000 EUR κατά το ίδιο έτος).

51. Οι Μπίτζιος και Λαβράνος αποτελούν δύο βασικά πρόσωπα για την παροχή υλικού επικοινωνίας και παρακολούθησης σε κρατικούς φορείς, όπως η αστυνομία και η ΕΥΠ. Ο Μπίτζιος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εταιρεία που πωλεί το Predator. Ήταν αμφότεροι κοντά στον Δημητριάδη και επωφελήθηκαν και οι δυο τους από επικερδείς δημόσιες συμβάσεις. Επωφελήθηκαν από τη νομική τροποποίηση της νέας κυβέρνησης με την οποία αποδεσμεύθηκαν τα δεσμευμένα περιουσιακά τους στοιχεία. Είχαν κίνητρο για τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού κατά του Κουκάκη.

Υπάρχει πολύ προφανής και υψηλός κίνδυνος σύγκρουσης συμφερόντων και διαφθοράς στο πλαίσιο της εμπλοκής επιχειρηματικών συμφερόντων, προσωπικών σχέσεων και πολιτικών δεσμών. Επιπλέον, θα είναι σε θέση να παράσχουν κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με την απόκτηση και τη χρήση του Predator στην Ελλάδα.

Μεταξύ άλλων, η Pega ζητά από την Ελλάδα

• αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και των Ανεξάρτητων Αρχών
• συμμετοχή της Europol στις έρευνες για την υπόθεση του Predator
• κατάργηση των ρυθμίσεων που περιορίζουν τη δυνατότητα ενημέρωσης των θυμάτων
• απομάκρυνση της ΕΥΠ από τον άμεσο έλεγχο του πρωθυπουργού.

Ουραγός στην ελευθερία του Τύπου η Ελλάδα

Στο σχέδιο απόφασης δεν έμειναν ασχολίαστες οι κάκιστες επιδόσεις της χώρας στην ελευθερία του Τύπου.

Τονίζεται σχετικά: Η Ελλάδα κατατάσσεται στη χαμηλότερη θέση μεταξύ όλων των χωρών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2022: 108η στις 180. Το 2021 δολοφονήθηκε ο δημοσιογράφος Γιώργος Καραϊβάζ. Η δολοφονία δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν εκφοβισμό και στρατηγικές αγωγές προς

αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης υπέβαλε στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού κατά των ειδησεογραφικών πρακτορείων Reporters United και «Εφημερίδα των Συντακτών» (Eφ.Συν)116 αφού αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Ο υπουργός Οικονόμου επιδίωξε να δυσφημίσει την

δημοσιογράφο του Politico, Νεκταρία Σταμούλη, υπονοώντας ότι τα άρθρα της σχετικά με το σκάνδαλο του κατασκοπευτικού λογισμικού ήταν πολιτικά υποκινούμενα. Όντως, δύο από τα θύματα του Predator, οι Κουκάκης και Μαλιχούδης, είχαν κάνει επικριτικά ρεπορτάζ σχετικά με υποθέσεις διαφθοράς και απάτης, καθώς και την κακομεταχείριση των μεταναστών. Ο Τάσος Τέλλογλου και η Ελίζα Τριανταφύλλου αναφέρθηκαν στο σκάνδαλο του κατασκοπευτικού λογισμικού και εικάζεται ότι τέθηκαν υπό παρακολούθηση.

Η υπόθεσή της έχει αρκετές ιδιαιτερότητες καθώς η παγίδευση του τηλεφώνου της από το κατασκοπευτικό λογισμικό έγινε από αποστολέα που είχε πρόσβαση στο ψηφιακό αρχείο του ραντεβού που είχε κλείσει για τον εμβολιασμό της  στην Ελλάδα ενώ για την “επισύνδεσή” της από την ΕΥΠ υπεγράφησαν 6 διαδοχικές εντολές από την Εισαγγελέα της ΕΥΠ.

Εξάλλου, είναι η πρώτη πολίτης των ΗΠΑ που πέφτει θύματα παρακολούθησης με κακόβουλο λογισμικό, καθώς κατέχει διπλή υπηκοότητα (Ελληνική και Αμερικανική), γεγονός που έχει ήδη κινητοποιήσει το FBI, μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης. 

Η κατάθεσή της ενώπιον της Εξεταστικής PEGA θα γίνει το πρωί της Πέμπτης 20/04, στο Στρασβούργο όπου συνέρχεται η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Όσον αφορά στις εργασίες της Επιτροπής, είναι στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας η Έκθεση και η Σύσταση της Επιτροπής, υπό την Εισηγήτρια Sophie In’t Veld, και σύμφωνα με τις τελευταίες ενημερώσεις, θα ψηφιστούν από τα Μέλη της Επιτροπής στις 5 Μαϊού και πάλι στο Στρασβούργο.