«Οι Περσείδες αποτελούν μια από τις πιο εντυπωσιακές βροχές διαττόντων αστέρων του έτους, καθώς η συχνότητά τους μπορεί να φτάσει έως και τα 100 μετέωρα ανά ώρα, όταν παρατηρούμε βέβαια από ένα σκοτεινό μέρος», επισημαίνει η αστροφυσικός στο Κέντρο Επισκεπτών Θησείου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Φιόρη- Αναστασία Μεταλληνού, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η κ. Μεταλληνού διευκρινίζει ότι για την παρατήρηση του φαινομένου δεν απαιτείται ειδικός εξοπλισμός: «Επιλέξτε μια σκοτεινή τοποθεσία, μακριά από τα φώτα των πόλεων και στρέψτε το βλέμμα στο νυχτερινό ουρανό τη νύχτα της 12ης Αυγούστου».

Οι διάττοντες αστέρες ή μετέωρα είναι το αποτέλεσμα της εισόδου μικρών σωματιδίων στη γήινη ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα, συνήθως περίπου 60 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο. Τα κομμάτια των συντριμμιών θερμαίνονται λόγω της τριβής με τον αέρα και συνήθως καταστρέφονται σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο, σε υψόμετρο άνω των 80 χιλιομέτρων. Ο υπέρθερμος αέρας γύρω από το μετέωρο λάμπει για λίγο και είναι ορατός από το έδαφος ως μια φωτεινή λωρίδα γνωστή και ως «πεφταστέρι».

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους είναι ορατά έως και έξι σποραδικά μετέωρα κάθε ώρα. Κατά τη διάρκεια μιας βροχής, όμως, η Γη περνά μέσα από ένα νέφος με συντρίμμια που αφήνουν πίσω τους οι κομήτες και έτσι παρατηρούνται πολλά περισσότερα μετέωρα που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα. Κατά τη διάρκεια του έτους παρατηρούμε αρκετές βροχές διαττόντων αστέρων, οι ονομασίες των οποίων προκύπτουν από τον αστερισμό, από τον οποίο φαίνεται να προέρχονται. Οι Περσείδες αποτελούν μία από τις πλέον εντυπωσιακές βροχές διαττόντων του έτους.

Οι Περσείδες προέρχονται από υπολείμματα του κομήτη Σουίφτ-Τατλ. Η συγκεκριμένη βροχή μετεώρων πήρε το όνομά της από το σημείο του ουρανού, από το οποίο φαίνεται να προέρχονται τα μετέωρα, που βρίσκεται στον αστερισμό του Περσέα. Το φαινόμενο συμβαίνει κάθε χρόνο την ίδια περίοδο, αλλά ο ρυθμός της βροχής μπορεί να διαφέρει πολύ από χρόνο σε χρόνο.

Το φετινό μέγιστο του φαινομένου θα παρατηρήσουμε σήμερα το βράδυ και ως αύριο το πρωί, οπότε τα πεφταστέρια θα εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα, αν και συνολικά οι Περσείδες διαρκούν από τις 17 Ιουλίου ως τις 24 Αυγούστου.

Το φαινόμενο είναι καλύτερα ορατό από το βόρειο ημισφαίριο και χωρίς σύννεφα και καθώς η φετινή κορύφωση γίνεται μόλις τέσσερις ημέρες πριν από τη Νέα Σελήνη, οπότε το φως το φεγγαριού θα είναι μόλις στο 8%, η θέαση του φαινομένου αναμένεται εντυπωσιακή.

Ο σπουδαίος Διονύσης Σιμόπουλος, επίτιμος διευθυντής του Πλανητάριου του Ευγενίδειου Ιδρύματος, έγραφε πέρυσι, λίγες μόλις ημέρες πριν από τον θάνατό του, σε άρθρο του για τη βροχή των Περσείδων, στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος:

«Από την εξοχή των καλοκαιρινών σας διακοπών, κάθε Αύγουστο, μην ξεχνάτε να κοιτάζετε που και που τον έναστρο ουρανό, όταν μετά την νυχτερινή σας έξοδο, ξαπλωμένοι στην παραλία ή στην αναπαυτική ξαπλώστρα του κήπου σας, ο ουρανός θα σας ανταμείψει με το υπέροχο θέαμα των λαμπερών του άστρων και τις αναλαμπές των δεκάδων διαττόντων που θα τον διασχίζουν από την μια του άκρη στην άλλη. Και παρ’ όλο που η σύγχρονη γνώση δεν μας το επιτρέπει, εν τούτοις όταν δείτε την λαμπερή γραμμή που αφήνει πίσω του κάποιο “πεφταστέρι”, μη ξεχάσετε να ακολουθήσετε την άποψη που εκφράζει ο λαός μας, και κάντε μιαν ευχή! Δεν έχετε άλλωστε να χάσετε και τίποτα!».

Οι φετινές Τεταρτίδες μπορεί να αποδειχθούν ακόμη και η καλύτερη βροχή διαττόντων του φετινού έτους, σύμφωνα με τη βρετανική Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία, δεδομένου ότι οι συνθήκες φέτος θα είναι ιδανικές για παρατήρηση, καθώς στις 2 Ιανουαρίου θα υπάρχει Νέα Σελήνη, άρα ο νυχτερινός ουρανός θα είναι σκοτεινός, ενώ η επόμενη πανσέληνος– η πρώτη του 2022- θα συμβεί το βράδυ της Δευτέρας 17 Ιανουαρίου.

Μάλιστα λίγο μετά την κορύφωση των Τεταρτιδών, το πρωί της Τρίτης 4 Ιανουαρίου, στις 08:52 ώρα Ελλάδας, η Γη θα βρεθεί στο περιήλιο της, δηλαδή στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς της από τον Ήλιο.

Τα πιο συχνά συμπτώματα της “Ομικρον” – Ποιο τεστ πρέπει να κάνουμε

Οι Τεταρτίδες είναι καλύτερα ορατές στα πιο βόρεια γεωγραφικά πλάτη, ιδίως σε κατεύθυνση βορειοανατολική στον ουρανό. Εμφανίζουν στο αποκορύφωμά τους έως 50 μετέωρα την ώρα, που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με ταχύτητα άνω των 40 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο, ενώ έχουν αναφερθεί έως και 120 μετέωρα κάποιες χρονιές. Είναι μια βροχή διαττόντων που θεωρείται καλύτερη του μέσου όρου, αν και είναι λιγότερη γνωστή από άλλες όπως των Λεοντιδών, των Ωριωνιδών και των Διδυμίδων, καθώς τα μετέωρά της είναι πιο αχνά, αλλά συχνά φωτίζουν τον ουρανό με ασυνήθιστα γιγάντιες «ουρές».

Η συγκεκριμένη βροχή από «πεφταστέρια» έχει πάρει το όνομά της από έναν αχνό αστερισμό (Quadrans Muralis ή Επιτοίχιος Τετράς – ήταν ένα αρχαίο αστρονομικό εργαλείο πριν την εφεύρεση του τηλεσκοπίου), τον οποίο είχε ανακαλύψει ο Γάλλος αστρονόμος Ζερόμ Λαλάντ το 1795, αλλά δεν υπάρχει πια.

Σήμερα η πηγή προέλευσης των μετεώρων φαίνεται να είναι ο αστερισμός του Βοώτη, στον οποίο η Επιτοίχιος Τετράς ενσωματώθηκε το 1922, όταν η Διεθνής Αστρονομική Ένωση προσδιόρισε τους 88 αστερισμούς που υπάρχουν σήμερα.

Οι αστρονόμοι δεν είναι ακόμη σίγουροι ποιος ήταν ο διερχόμενος κομήτης, ο οποίος άφησε πίσω του την ουρά σκόνης και σωματιδίων, που μετατρέπονται σε μετέωρα κάθε φορά που η Γη διασταυρώνεται με την τροχιά τους.

Είναι πιθανό να πρόκειται για τον αστεροειδή «2003 ΕΗ1» διαμέτρου περίπου δύο χιλιομέτρων, που αποτελεί απομεινάρι ενός πρώην κομήτη, του C/1490 Y1. Ο αστεροειδής επίσημα ανακαλύφθηκε το 2003, αλλά τον μητρικό κομήτη είχαν παρατηρήσει πρώτοι οι Κινέζοι, Ιάπωνες και Κορεάτες αστρονόμοι ήδη από το 15ο αιώνα. Οι πρώτες παρατηρήσεις των διαττόντων Τεταρτιδών στην Ευρώπη έγιναν από το Αστεροσκοπείο των Βρυξελλών το 1825.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ