Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, άφησε αιχμές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προέτρεψαν την Ουκρανία να δεχθεί παραχωρήσεις με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας. «Πρώτα εγγυήσεις ασφαλείας. Δεύτερον, δεν θα παραχωρήσουμε τα εδάφη μας στο όνομα κάποιου συμβιβασμού. Δεν πρόκειται για συμβιβασμό που θα επιτρέψει στη Ρωσία να ανακάμψει και να επιστρέψει για να μας καταλάβει», υπογράμμισε.

Σε συνέντευξή του στο Politico, ο Ουκρανός ηγέτης τόνισε ότι η χώρα του δεν θα παραδώσει εδάφη στη Ρωσία «για το τίποτα», απορρίπτοντας κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο μονομερών παραχωρήσεων στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας.

Όπως σημείωσε, οι αποφάσεις που ελήφθησαν από την ουκρανική ηγεσία στις αρχές του 2014 αποτέλεσαν, κατά την εκτίμησή του, ένα σοβαρό λάθος στην έναρξη της σύγκρουσης, εμπειρία που επηρεάζει πλέον άμεσα τη σημερινή στρατηγική στάση της χώρας.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Μόσχα μπορεί να ανακοπεί μόνο μέσω ισχυρής πίεσης και σαφούς επίδειξης δύναμης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι προσπάθειες για συμβιβασμό ή ήπια προσέγγιση δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Παρά το θετικό κλίμα που επιχειρείται να καλλιεργηθεί δημόσια, το εδαφικό ζήτημα παραμένει ανοιχτό και εξαιρετικά ακανθώδες, αποτελώντας το βασικό εμπόδιο σε μια συνολική συμφωνία.

Αμερικανός αξιωματούχος, τον οποίο επικαλείται το Reuters, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ θετικές», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται τελική συμφωνία στο εδαφικό, για το οποίο –όπως είπε– την τελική απόφαση θα λάβει η Ουκρανία. Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης οι εγγυήσεις ασφαλείας, ένα ακόμη κομβικό θέμα για το Κίεβο. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ρωσία εμφανίζεται ανοιχτή στην προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με την αμερικανική εκτίμηση, αυτό σημαίνει ότι «το 90% των ζητημάτων» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας έχει ήδη επιλυθεί, ενώ μεταφέρθηκε και η ικανοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, πληροφορίες του Reuters αναφέρουν ότι μετά το τέλος των διήμερων συνομιλιών στο Βερολίνο, οι Ουκρανοί διαπραγματευτές ξεκαθάρισαν προς την αμερικανική πλευρά πως απαιτούνται περαιτέρω συζητήσεις. Παρότι ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας και επικεφαλής διαπραγματευτής Ρουστέμ Ουμέροφ μίλησε για «πραγματική πρόοδο», Αμερικανός αξιωματούχος επισήμανε ότι βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα.

«Τις τελευταίες δύο μέρες, οι ουκρανο-αμερικανικές διαπραγματεύσεις ήσαν εποικοδομητικές και παραγωγικές, και επιτεύχθηκε πραγματική πρόοδος. Η αμερικανική ομάδα με επικεφαλής τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ εργάζεται εξαιρετικά εποικοδομητικά για να βοηθήσει την Ουκρανία να βρει έναν τρόπο για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία», έγραψε σε ανάρτησή του στο X ο Ουμέροφ.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος δήλωσε ότι οι συνομιλίες «δεν ήταν εύκολες, αλλά ήταν παραγωγικές», κατηγορώντας παράλληλα τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί τις στρατιωτικές επιθέσεις ως μοχλό πίεσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Μιλώντας σε επιχειρηματικό φόρουμ στο Βερολίνο, ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι ούτε ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα του δεν έχει γλιτώσει από τις ρωσικές επιθέσεις στο ενεργειακό σύστημα.

Μερτς και Ζελένσκι βλέπουν πρόοδο

Στη συνέντευξη Τύπου με τον Ζελένσκι, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξήρε τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι χωρίς τη δική του πρωτοβουλία «δεν θα υπήρχε η θετική δυναμική» που καταγράφεται στις συνομιλίες.

Ο Μερτς δήλωσε ότι «υπάρχει ελπίδα για μια πραγματική ειρήνη στην Ουκρανία», υπογραμμίζοντας πως «γνωρίζουμε το τίμημα του πολέμου και το τίμημα της ειρήνης», ενώ επαίνεσε τον ρόλο των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι θα υπάρξει περαιτέρω πρόοδος στο δείπνο εργασίας με τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκαν πολλοί γύροι συνομιλιών και ότι θα ακολουθήσουν και άλλοι. «Εργαζόμαστε συνεχώς», τόνισε, χαρακτηρίζοντας τις διαπραγματεύσεις σκληρές αλλά ουσιαστικές. Υπογράμμισε ακόμη ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας αποτελούν ουσιώδες στοιχείο οποιασδήποτε συμφωνίας, ενώ για το εδαφικό επανέλαβε πως η Ουκρανία είναι έτοιμη να εργαστεί για μια «ισχυρή ειρηνευτική συνομιλία».

Η μεγάλη εκκρεμότητα του εδαφικού

Το εδαφικό παραμένει το βασικό σημείο τριβής. Πηγή του Reuters αναφέρει ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές επέμειναν πως η Ουκρανία θα πρέπει να συμφωνήσει σε απόσυρση στρατευμάτων από την περιοχή του Ντονέτσκ, θεωρώντας το ζήτημα αυτό κομβικό για τη ρωσική πλευρά. Το Ντονμπάς παραμένει ένα από τα πλέον ενεργά μέτωπα, με τη Μόσχα να ελέγχει μεγάλο μέρος της περιοχής.

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα ο αρχηγός των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν σε όλο το μήκος του μετώπου, ενώ έχουν αναπτυχθεί επιπλέον εφεδρείες στην περιφέρεια του Ντονέτσκ.

Παράλληλα με τις επαφές Ουκρανίας–ΗΠΑ, στο Βερολίνο διεξάγεται και σύνοδος Ευρωπαίων ηγετών, με οικοδεσπότη τον Φρίντριχ Μερτς, σε μια σαφή επίδειξη στήριξης προς το Κίεβο. Στις συνομιλίες συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Κιρ Στάρμερ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Μαρκ Ρούτε.

Στο τραπέζι παραμένουν, πέρα από το εδαφικό, το μέλλον και η δομή των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και το πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι σύμμαχοι του Κιέβου. Οι επαφές συνεχίζονται, με το Βερολίνο να αναδεικνύεται –έστω προσωρινά– στο κεντρικό διπλωματικό πεδίο της επόμενης φάσης του πολέμου.