Η ίδρυση του EMEC έρχεται να προσδώσει μόνιμο πλαίσιο στην ενεργειακή συνεργασία του 3+1, με έμφαση στην περιφερειακή σταθερότητα, την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομική συνεργασία, τις διασυνδέσεις και την τεχνολογική καινοτομία.

Από την πλευρά της Αθήνας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε την πρωτοβουλία με το μήνυμα ότι η ενέργεια δεν πρέπει να εργαλειοποιείται και ότι μονομερείς ενέργειες ή απειλές που υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα «δεν έχουν θέση στο κοινό μας μέλλον».

Στην υπουργική συνάντηση συμμετείχαν ο κ. Παπασταύρου, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός, ο πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες Δρ. Γιεχίελ Λάιτερ και ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ Μοσέ Νταγιάν.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, επαναβεβαιώθηκε η σημασία της πρωτοβουλίας 3+1 για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν την εξέλιξη του σχήματος σε καταλύτη για τη νέα γενιά στρατηγικών ενεργειακών υποδομών στην περιοχή, με την κυβερνοασφάλεια και τα έργα διασύνδεσης να αναδεικνύονται σε νέες προτεραιότητες των εργασιών του.

Ακολούθως, στο Πανεπιστήμιο Rice, υπεγράφη η διακήρυξη για την ίδρυση του EMEC, το οποίο, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θα αποτελέσει σταθερό σημείο έρευνας και ανάπτυξης της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τις συνέργειες μεταξύ των κρατών και την επιχειρηματικότητα.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τη στιγμή «ιστορική», λέγοντας ότι «η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να εμβαθύνουμε τη στρατηγική μας συνεργασία και να ενισχύσουμε τη διασυνδεσιμότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της ίδρυσης του East Med Energy Center».

Όπως σημείωσε, το EMEC θα προσφέρει ένα μόνιμο πλαίσιο για την προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας, φέρνοντας κοντά την επιστημονική γνώση, την ακαδημαϊκή αριστεία, τον ιδιωτικό τομέα, την τεχνολογική καινοτομία και την ενεργειακή τεχνογνωσία.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, μέσω του σχήματος συνεργασίας 3+1 έχει αποδειχθεί ότι αξιόπιστοι εταίροι με κοινό στρατηγικό όραμα μπορούν να επιτύχουν απτά αποτελέσματα, να προωθήσουν κοινά συμφέροντα και να συμβάλουν σε ένα πιο ασφαλές, ευημερούν και οικονομικά προσιτό ενεργειακό μέλλον.

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στον συμβολισμό του EMEC, σημειώνοντας ότι αντικατοπτρίζει τους διαχρονικούς δεσμούς του Ελληνισμού, τον άρρηκτο δεσμό Ελλάδας και Κύπρου, τη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στρατηγική σημασία της ελληνοϊσραηλινής συνεργασίας.

Νωρίτερα, ο κ. Παπασταύρου είχε διμερή συνάντηση εργασίας με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στον Κάθετο Διάδρομο, το ενδιαφέρον της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας να συμμετάσχουν σε διευρυμένο σχήμα του έργου, η πρόοδος για την ερευνητική γεώτρηση που προγραμματίζεται στο Βορειοδυτικό Ιόνιο τον Φεβρουάριο του 2027 από την Exxon, καθώς και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Chevron για την Ελλάδα στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Όπως ανέφερε, με την έγκριση του OceanEye «η Ευρώπη κάνει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την προστασία των θαλασσών και την αξιοποίηση των θαλάσσιων δεδομένων», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα στηρίζει ενεργά την ευρωπαϊκή αυτή πρωτοβουλία, η οποία ενισχύει την κοινή δυνατότητα των κρατών-μελών να παρακολουθούν, να κατανοούν και να προστατεύουν αποτελεσματικότερα το θαλάσσιο περιβάλλον.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το OceanEye φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα ολοκληρωμένο δίκτυο συλλογής και ανάλυσης θαλάσσιων δεδομένων σε παγκόσμια κλίμακα, ενσωματώνοντας υφιστάμενες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, όπως η Copernicus Marine Service, το EMODnet, το WISE Marine και το WISE Freshwater.

Όπως σημείωσε, τα δεδομένα θα συλλέγονται και θα αναλύονται σε πραγματικό χρόνο μέσω ισχυρών υπολογιστικών συστημάτων, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και στη βελτίωση της πρόβλεψης ακραίων φαινομένων.

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα βρίσκεται «στην πρώτη γραμμή της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος», αναφέροντας τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για την επίτευξη του στόχου του ΟΗΕ για την προστασία του 30% των θαλάσσιων περιοχών έως το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε ειδική αναφορά στη δημιουργία των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες, καθώς και σε δράσεις όπως το Αμοργόραμα.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι τον περασμένο μήνα Ελλάδα και Γαλλία ανέλαβαν κοινή πρωτοβουλία για τη δημιουργία ομάδας φίλων για την προστασία των θαλασσών στο πλαίσιο του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η θαλάσσια πολιτική αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρώπη.

Αναφερόμενος στην οσμή που καταγράφηκε χθες στα νότια προάστια, ο κ. Παπαασταύρου μιλώντας στον AΝΤ1 τόνισε ότι υπήρξε άμεση κινητοποίηση όλων των φορέων και έγιναν εκτεταμένοι επιτόπιοι έλεγχοι, «ώστε να μπορούμε να διαπιστώσουμε και να πούμε πια με ασφάλεια ότι δεν υπήρξε διαρροή φυσικού αερίου. Δεν υπήρξε κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια».

Ερωτηθείς για το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ, το οποίο τίθεται από σήμερα σε δημόσια διαβούλευση, ο κ. Παπασταύρου είπε ότι δημιουργεί ένα πλαίσιο ανάπτυξης των ΑΠΕ με μεγαλύτερη σαφήνεια και πιο αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Εξήγησε ότι, εφεξής, θα υπάρχουν οριζόντιες απαγορεύσεις, υπογραμμίζοντας ότι σε «δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura δεν θα μπορούν να μπαίνουν τα φωτοβολταϊκά. Θέλουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά τις θέλουμε με έναν τρόπο πιο οργανωμένο, πιο σαφή, πιο νοικοκυρεμένο. Πρέπει να υπάρχουν κάποια σαφή όρια, με σεβασμό στα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής», διευκρίνισε.

Ο κ. Παπασταύρου, κληθείς να σχολιάσει τις πρόσφατες προκλήσεις από την Άγκυρα, είπε: «Να δούμε πρώτα τι θα νομοθετήσει η Τουρκία. Οτιδήποτε, όμως, κάποιος νομοθετεί μονομερώς, το οποίο παραβιάζει ή δεν είναι σύμφωνο με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα».

«Η πολιτική δεν γίνεται με βιασύνη. Γίνεται με σχέδιο. Τους τελευταίους 12 μήνες η χώρα μας έχει προχωρήσει με ταχύτατους ρυθμούς την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων, έχει θεσμοθετήσει τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα και προχώρησε με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος είναι πλέον αναρτημένος στην ευρωπαϊκή ιστοσελίδα. Πρόκειται για τρεις συγκεκριμένες, θεσμικές ενέργειες, όχι πυροτεχνήματα, οι οποίες αν μη τι άλλο δείχνουν αποφασιστικότητα», υπογράμμισε και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα προχωράει, η Ελλάδα έχει αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη αποτρεπτική δύναμη που είχε ποτέ στην ιστορία της. Έχουμε δύναμη στον αέρα και δύναμη στη θάλασσα. Όμως, αυτή η δύναμη ασκείται πάντα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Προχωρούμε με σχέδιο και αυτοπεποίθηση».

Τέλος, ερωτηθείς για την αναδημοσίευση από τον Πρόεδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, της συνέντευξης που παραχώρησε σε αμερικάνικο Μέσο Ενημέρωσης, ο κ. Παπασταύρου είπε ότι αυτό είναι «σημαντικό για την Κυβέρνηση. Δείχνει ότι η Αμερική αναγνωρίζει την Ελλάδα και την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ως έναν στρατηγικό σύμμαχο στα θέματα της ενέργειας».

Συγκεκριμένα προσερχόμενος στην αίθουσα του Συμβουλίου, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε: «Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέδειξε με εμφατικό τρόπο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στη γεωπολιτική και στην ενεργειακή ασφάλεια η Ευρώπη. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε πρώτη στην επίθεση που δέχτηκε η Κύπρος και με τον τρόπο αυτό κάναμε ένα βήμα ιστορικής σημασίας γιατί υπενθυμίσαμε στην Ευρώπη το άρθρο 42 παράγραφος 7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών για την Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη με τη στήριξη που προσφέραμε στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη κινήθηκε υπεύθυνα, έγκαιρα και αποτελεσματικά και στο εσωτερικό. Εφαρμόσαμε μια δέσμη στοχευμένων μέτρων για να βοηθήσουμε τους πολίτες και τα νοικοκυριά από τις συνέπειες της κρίσης.

Τώρα, πρέπει να προχωρήσουμε στη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Με νέες διασυνδέσεις, με στρατηγικές υποδομές, με διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, για να μπορούμε να έχουμε προσιτή και άφθονη ενέργεια για τους πολλούς, για τους πολίτες και τα νοικοκυριά. Η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει αποφασιστικά για να προστατεύσει αποτελεσματικά τους πολίτες της και την ενεργειακή της ασφάλεια».

Ερωτηθείς για την αξιοποίηση των εθνικών πόρων φυσικού αερίου ο κ. Παπασταύρου απάντησε: «Η Κύπρος κινείται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση και εμείς ακολουθούμε. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό η Ευρώπη να διαθέτει ένα ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα, χωρίς να αποκλείει καμία επιλογή, ώστε να μπορεί να διασφαλίσει την ενεργειακή της ασφάλεια, κάτι που αυτή τη στιγμή αποτελεί κρίσιμο ζήτημα».

Ο υπουργός ξεκίνησε την ομιλία του με αναφορά στον ιδιαίτερο συμβολισμό της Θεσσαλονίκης για τη Νέα Δημοκρατία. Όπως είπε, η Μακεδονία «ήταν, είναι και θα είναι η καρδιά της παράταξής μας», θυμίζοντας ότι στην περιοχή πραγματοποιήθηκαν τα πρώτα συνέδρια του κόμματος και συνδέοντας τη ΝΔ με την πολιτική παρακαταθήκη του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Έδωσε και προσωπικό τόνο στην τοποθέτησή του, λέγοντας πως είχε βρεθεί στο 3ο Συνέδριο της ΝΔ ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΟΝΝΕΔ και πως οι ίδιες αξίες εξακολουθούν να εμπνέουν την παράταξη μέχρι σήμερα.

Στο πολιτικό σκέλος της παρέμβασής του, ο υπουργός στάθηκε στη σταθερή ιδεολογική γραμμή της ΝΔ, λέγοντας αυτούσια πως: «Η Πατρίδα πάνω από το κόμμα, πάνω από το εγώ, πάνω από προσωπικές στρατηγικές. Και η πρόοδος των πολλών πάνω το συμφέρον των λίγων».

Όπως ανέφερε, η πατρίδα, η ελευθερία και η συλλογική πρόοδος παραμένουν οι βασικοί άξονες της παράταξης εδώ και δεκαετίες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενέργεια, την οποία χαρακτήρισε ζήτημα που επηρεάζει κάθε τομέα της ζωής. Αναφέρθηκε στα νοικοκυριά, τη βιομηχανία, τους αγρότες, τις μεταφορές και τη ναυτιλία, επιμένοντας πως η ενεργειακή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με την εθνική ασφάλεια.

Στο ίδιο πλαίσιο, επιχείρησε να δείξει συνέχεια στις ενεργειακές επιλογές όλων των κυβερνήσεων της ΝΔ. Αναφέρθηκε στον Κωνσταντίνο Καραμανλή και την απόφαση ανάπτυξης των υδρογονανθράκων μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973, υπενθυμίζοντας τη φράση: «Προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του».

Παράλληλα, μίλησε για το εθνικό δίκτυο φυσικού αερίου επί κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, για το χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή και για τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Σαμαρά γύρω από τα θαλάσσια οικόπεδα και τον αγωγό TAP.

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε εκτενώς και στη σημερινή κυβερνητική πολιτική, δίνοντας έμφαση στις εξελίξεις γύρω από τις έρευνες για φυσικό αέριο. Υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 50 χρόνια προχωρά υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο.

Όπως είπε, η ExxonMobil εκτιμά το κοίτασμα στα 270 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, όταν οι ετήσιες ανάγκες της χώρας ανέρχονται περίπου στα 6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πρόσθεσε ακόμη ότι τα πιθανά δημόσια έσοδα υπολογίζονται στα 10 δισ. ευρώ.

Αναφορά έκανε και στις έρευνες νότια της Κρήτης από τις Chevron και Helleniq Energy, σημειώνοντας ότι οι κινήσεις αυτές επιβεβαιώνουν στην πράξη τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Σε εκείνο το σημείο έδωσε το πολιτικό στίγμα της ομιλίας του, λέγοντας αυτούσιο: «Αυτός είναι ο σύγχρονος πατριωτισμός της ευθύνης».

Μάλιστα, παραδέχθηκε ότι πριν από έναν χρόνο υπήρχαν ενστάσεις στην Ευρώπη για την επιστροφή στους υδρογονάνθρακες, σημειώνοντας όμως ότι πλέον αρκετές χώρες ακολουθούν την ίδια στρατηγική.

Απαντώντας στο δίλημμα για το αν η χώρα πρέπει να επενδύσει στους υδρογονάνθρακες ή στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είμαστε με την Ελλάδα και τους Έλληνες! Και με όλες τις πηγές ενέργειας που μπορούμε να έχουμε».

Ξεχωριστό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στις ΑΠΕ, με τον υπουργό να υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει πετύχει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η χώρα βρίσκεται πλέον στις πρώτες θέσεις διεθνώς στη διείσδυση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας.

Όπως είπε, πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται σήμερα από ΑΠΕ, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε από 6,2 GWh το 2019 σε περίπου 18 GWh σήμερα.

Επικαλέστηκε επίσης στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τα ελληνικά νοικοκυριά ήταν το δεύτερο εξάμηνο του 2025 χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 18%.

Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στις μεγάλες ενεργειακές υποδομές της χώρας, κάνοντας ειδική μνεία στη διασύνδεση Αθήνας – Κρήτης, αλλά και στα σχέδια για Δωδεκάνησα και Βόρειες Κυκλάδες.

Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία της Ρεβυθούσας, του TAP, του IGB και του FSRU Αλεξανδρούπολης, λέγοντας ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σε κομβικό ενεργειακό σημείο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να τερματίσει τον ενεργειακό αποκλεισμό της Μεγαλονήσου.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο, τον οποίο χαρακτήρισε δίκτυο ανάπτυξης και γεωοικονομικής αναβάθμισης για τη Μακεδονία και συνολικά για την περιοχή.

Ο Σταύρος Παπασταύρου υποστήριξε ακόμη ότι η ενεργειακή ανάπτυξη δεν γίνεται εις βάρος του περιβάλλοντος. Αναφέρθηκε στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, λέγοντας ότι αποτυπώνει για πρώτη φορά την ελληνική υφαλοκρηπίδα σε ευρωπαϊκό ρυθμιστικό κείμενο με πλήρη επήρεια των νησιών.

Παράλληλα, μίλησε για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την προστασία των θαλασσών.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός έστειλε σαφές πολιτικό μήνυμα, λέγοντας ότι η χώρα «δεν φοβάται να ασκήσει τα δικαιώματά της» και «δεν κρύβεται πίσω από εκκρεμότητες δεκαετιών».

Ολοκληρώνοντας, επανέλαβε τη φράση που συμπύκνωσε το περιεχόμενο της παρέμβασής του: «Αυτή είναι η Νέα Δημοκρατία: πατριωτισμός με ευθύνη, ανάπτυξη με κανόνες, ισχυρή Ελλάδα με εθνική αυτοπεποίθηση».

Όπως σημειώνει ο κ. Παπασταύρου: Το EMGF αποτελεί ένα πλαίσιο συνεργασίας των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας της ευρύτερης περιοχής.

Η Ελλάδα, ασκώντας την Προεδρία του Οργανισμού, επιβεβαιώνει τον καθοριστικό της ρόλο στη διαμόρφωση κοινής περιφερειακής στρατηγικής. Συμμετέχουν, επίσης, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Ιορδανία, η Γαλλία και η Παλαιστίνη.

“Για χρόνια η απανθρακοποίηση λειτουργούσε σαν ιερό δισκοπότηρο, όχι μόνο στις Βρυξέλλες αλλά και σε πολλές άλλες χώρες, και ερμηνευόταν ως κάτι που υπερισχύει της κοινωνικής συνοχής, της ανταγωνιστικότητας ή της αποβιομηχάνισης. Τώρα όλοι συνειδητοποιούμε ότι δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Συνειδητοποιούμε πόσο σημαντικό είναι, χωρίς να θυσιάζουμε την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάγκη μείωσης των εκπομπών, να προχωρήσουμε μπροστά, αλλά να το κάνουμε με ρεαλιστικό τρόπο και να είμαστε τεχνολογικά ουδέτεροι”, τόνισε ο κ. Παπασταύρου.

Σε ερώτηση για την ενεργειακή κρίση, υπογράμμισε ότι το 2022 χρειάστηκε πάνω από ένας χρόνος για να αποδεχθούν τα κράτη-μέλη ότι έπρεπε να αναλάβουν δράση και να αρχίσουν τις συζητήσεις. “Αυτήν τη φορά χρειάστηκαν μόνο δύο εβδομάδες. Η Ευρώπη δεν έχει τα τέλεια αντανακλαστικά, αλλά έχει αποδείξει ότι όταν έρχεται η κρίση έχει τη δύναμη και την ωριμότητα να λάβει μέτρα”, σημείωσε και πρόσθεσε: “Είναι σαφές ότι πρέπει να λάβουμε στοχευμένα μέτρα, που θα προστατεύουν την κοινωνική συνοχή και δεν θα υπονομεύουν τη δημοσιονομική ισορροπία, αλλά ταυτόχρονα δεν θα δημιουργούν ανισότητες. Και παράλληλα, πρέπει να προχωρήσουμε προς μία ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας”.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφέρθηκε στην πρόοδο της χώρας ως προς το ενεργειακό μείγμα, επισημαίνοντας ότι το 2005 η Ελλάδα κάλυπτε πάνω από το 65% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια από λιγνίτη, ενώ το 2025 ο λιγνίτης έχει πέσει κάτω από 8% και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έφθασαν στο 55%. “Η συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας τοποθετεί την Ελλάδα στην 7η θέση παγκοσμίως. Και αν συγκρίνουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά την ίδια περίοδο, είμαστε κάτω από το 50%. Αυτό δείχνει ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι κάτι που η κοινωνία μπορεί να υποστηρίξει, αρκεί να γίνεται με ρεαλιστικούς όρους και να λαμβάνει υπόψη την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή”, τόνισε.

Αναφερόμενος, δε, στην Οδηγία για τα δίκτυα σημείωσε ότι πολλές χώρες τάχθηκαν ανοιχτά εναντίον. “Δώσαμε μια μεγάλη μάχη. Ελπίζω ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσουν τον Ιούνιο στην έγκριση του πακέτου για το δίκτυο”, υπογράμμισε.

Η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από την πλευρά της, επεσήμανε ότι η ΕΕ είναι πιο ανθεκτική στην κρίση σε σχέση με το 2022. “Βρισκόμαστε σε καλύτερη θέση. Έχουμε τον τρόπο να αντιδράσουμε, γνωρίζουμε ότι πρέπει να δράσουμε από κοινού και γρήγορα. Γι’ αυτό η επίπτωση δεν είναι τόσο μεγάλη όσο στην ουκρανική κρίση”, τόνισε η κ. Ριμπέρα.

Αυτό ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξη σήμερα στην τηλεόραση του Σκάι μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για τον Περσικό Κόλπο. Πρόσθεσε ότι το άνοιγμα των στενών είναι σημαντικό για τη χώρα μας και λόγω της ναυτιλίας.

Σε ερώτηση για την επιβολή δελτίου στα καύσιμα, τόνισε: «Είμαστε πολύ μακριά από εκεί και με το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ απομακρυνόμαστε ακόμα περισσότερο. Όμως η δουλειά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να έχει και το πιο ακραίο σενάριο».

Αναφερόμενος στην σύσκεψη για την επάρκεια ενέργειας που θα πραγματοποιηθεί αργότερα στο υπουργείο ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι αντικείμενο θα είναι μεταξύ άλλων και η κατάσταση που δημιουργείται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης την περίοδο του Πάσχα οπότε η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υπερβαίνει την ζήτηση στο δίκτυο με αποτέλεσμα να δημιουργείται ζήτημα ευστάθειας του συστήματος. «Γι’ αυτό κάνουμε όπως και πέρυσι το Πάσχα μια σύσκεψη σήμερα και θα κάνουμε και την επόμενη εβδομάδα ούτως ώστε οι διαχειριστές να είναι σε θέση να παρακολουθήσουν αυτές τις αυξομειώσεις και να εξασφαλίσουν τη σταθερότητα του συστήματος», είπε.

Για τα μέτρα στήριξης της βιομηχανίας για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους που ανακοινώθηκαν την περασμένη βδομάδα ο υπουργός τόνισε ότι είναι σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο καθώς και ότι η στήριξη στη βιομηχανία είναι στήριξη στην οικονομία, στις θέσεις εργασίας και στην πατρίδα μας. «Μας συμφέρει και μας ενδιαφέρει όλους να είναι ανταγωνιστική η βιομηχανία και η βιοτεχνία», ανέφερε.

Τέλος, τόνισε ότι η ψηφιοποίηση μιας σειράς δράσεων που κάνει το δημόσιο (όπως π.χ. για τη μίσθωση των παραλιών απομακρύνει τον ανθρώπινο παράγοντα και απομακρύνει την ανάγκη της διαμεσολάβησης.

Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε τη σημασία της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι όλοι αντιλαμβάνονται σε ποιο επίπεδο θα βρίσκονταν οι τιμές αν ήμασταν στην κατάσταση του 2006 με 60% μερίδιο του λιγνίτη. Πρόσθεσε ότι στις αρχές Μαΐου θα παρουσιαστεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και ότι η σταδιακή ανάπτυξη της αποθήκευσης (στόχος τα 700 μεγαβάτ ως το τέλος του χρόνου και 2,5 γιγαβάτ ως το τέλος του 2027) θα βοηθήσει στην ευστάθεια του συστήματος και τη μείωση των περικοπών «πράσινης» παραγωγής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Παπασταύρου στις ρευματοκλοπές οι οποίες, όπως είπε, κοστίζουν 450 εκατ. ευρώ το χρόνο στους έντιμους καταναλωτές. “Οι ρευματοκλοπές απογειώθηκαν το 2022 με την κρίση και είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι μια παρατεταμένη κρίση τώρα θα οδηγήσει σε νέα αύξηση. Πρόκειται για βαθιά κοινωνική αδικία. Έχει δημιουργηθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ μια ειδική διεύθυνση για την αντιμετώπιση του προβλήματος με τη βοήθεια και της τεχνητής νοημοσύνης για την καλύτερη στόχευση των ελέγχων καθώς υπάρχουν ορισμένες δραστηριότητες όπου το φαινόμενο έχει μεγαλύτερο βάθος. Παράλληλα, προχωρά η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, σήμερα είναι 1,5 εκατ., στόχος στο τέλος του χρόνου να είναι 2,2 εκατ. και στο τέλος του 2027 3,5 εκατ. Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι από τους ελέγχους προέκυψε ότι υπάρχουν μέχρι και οργανωμένες ομάδες που προσφέρουν την υπηρεσία της ρευματοκλοπής διαθέτοντας σχετικές “πατέντες” στους ενδιαφερόμενους”, ανέφερε.

Τέλος, επιβεβαίωσε το χρονοδιάγραμμα για τις έρευνες υδρογονανθράκων με την ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο το Φεβρουάριο του 2027 ενώ επανέλαβε ότι στόχος της ΕΕ είναι να εφαρμόσει την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου κλείνοντας και την “κερκόπορτα” μέσω του Turk Stream. Κάτι που όπως είπε προϋποθέτει την ενίσχυση των υποδομών στον κάθετο διάδρομο και πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου της Ουκρανίας που θα χρησιμοποιούνται ως εφεδρείες.

Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν δύο προσεγγίσεις, οι χώρες, οι οποίες είναι πολύ επιφυλακτικές στο να μπούμε από τώρα σε μια συζήτηση για μέτρα καθώς εκτιμούν ότι η κρίση μπορεί να εκτονωθεί σύντομα και οι χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, που θεωρούν ότι είναι απαραίτητο να προετοιμαστούν συγκεκριμένα, στοχευμένα μέτρα που θα αναλυθούν και θα μελετηθούν τώρα και θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση που οι επιπτώσεις της κρίσης παραταθούν ή ενταθούν.

Σύμφωνα με τον υπουργό, είναι σημαντικό «να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος και να βελτιώσουμε τις αδυναμίες μας», εξηγώντας ότι στην προηγούμενη κρίση του 2022 πήρε στην Ευρώπη περίπου 12 μήνες για να αντιδράσει. Υπογράμμισε, δε, ότι η Ευρώπη έχει αρκετά μέτρα στο οπλοστάσιό της, τα οποία «επιτρέπουν να δημιουργηθούν αναχώματα στην αύξηση του ενεργειακού κόστους». «Επίσης η μετάβαση προς μια πιο καθαρή Ευρώπη, μια πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη με την απανθρακοποίηση είναι μια κατεύθυνση η οποία δεν πρέπει να σταματήσει», τόνισε.

Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι είναι πολύ σημαντικό και για την Ευρώπη αλλά και για τη χώρα μας, «όποια μέτρα ληφθούν και όποιες ευελιξίες δοθούν, να μην δημιουργήσουν εικόνα δημοσιονομικής χαλάρωσης,τέτοιας που να ακυρώσει αυτή τη δύναμη και τη σταθερότητα που έχουμε αυτή τη στιγμή εμείς σαν χώρα».

Πρόσθεσε μεταξύ άλλων ότι η Ευρώπη οφείλει προς τους πολίτες της να είναι έτοιμη, ανεξάρτητα από το αν θα υλοποιηθούν και θα εφαρμοστούν τα μέτρα. Επίσης, αναφέρθηκε στη δέσμη μέτρων για τα δίκτυα, η οποία συζητήθηκε χθες στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας: «Η Ελλάδα ήταν από τις χώρες που το υποστήριξε έντονα. Υπήρχαν αρκετές χώρες που ήταν επιφυλακτικές λόγω του κόστους. Δεν έχουμε ακόμα μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και αυτό μειώνει πολύ την ανταγωνιστικότητα και επιβαρύνει πάρα πολύ τον Ευρωπαίο πολίτη. Οι συστηματικές, μεγάλες διαφορές της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Ανατολικής και Κεντρικής-Βόρειας Ευρώπης αποτελούν μία σημαντική πρόκληση και δημιουργούν ένα ενεργειακό τείχος που πρέπει να γκρεμίσουμε,οικοδομώντας μια ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Και αυτή είναι η πάγια θέση της Ελλάδας, και όταν είχαμε διπλάσιες τιμές χονδρικής, αλλά και τώρα, που είμαστε στις 10 χώρες με τη φθηνότερη χονδρική της Ευρώπης, χάρη στο διαφοροποιημένο μας μίγμα», τόνισε.

Για τον Κάθετο Διάδρομο, ο υπουργός είπε ότι οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν την σημασία και την αξία που έχει για την Ευρώπη ο Κάθετος Διάδρομος και η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Το θέμα απασχόλησε το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ χθες και η Ελλάδα ζήτησε από όλα τα κράτη μέλη να στηρίξουν την απόφαση της απεξάρτησης.

Τέλος, ερωτηθείς για αν η κυβέρνηση σχεδιάζει νέα μέτρα, ο κ. Παπασταύρου απάντησε: «Αυτό θα εξαρτηθεί από την κρίση. Ένα είναι σίγουρο, ότι η δημοσιονομική και η πολιτική μας σταθερότητα μας επιτρέπει, μέσα στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρώπης, να έχουμε εργαλεία και μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, και, ανάλογα με το πως αυτή θα εξελιχθεί, η κυβέρνηση θα είναι εκεί για να βοηθήσει κάθε Έλληνα πολίτη».