Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο , με τις νέες αυτές αιτήσεις, ενισχύεται περαιτέρω το ενδιαφέρον της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας για παρουσία στη χώρα μας, στο πλαίσιο του νέου θεσμικού περιβάλλοντος που διαμορφώθηκε για τη λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων.

Τα 4 ξένα πανεπιστήμια που υπέβαλαν φακέλους

Τα τέσσερα μητρικά ιδρύματα που υπέβαλαν πλήρεις φακέλους, σύμφωνα με τον νόμο 5094/2024, είναι τα εξής:

1. Georgetown University
2. Iowa State University οf Science and Technology
3. European University Cyprus
4. Roger Williams University

Αναφορικά με το Georgetown University –το οποίο σχεδιάζει να προσφέρει δύο μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ελλάδα- επισημαίνεται ότι, τρεις από τις σχολές του, βρίσκονται στις πρώτες 20 θέσεις διεθνών κατατάξεων σχολών.

Επίσης, υπεβλήθη και μία αίτηση από το University of Sunderland για έναρξη λειτουργίας παραρτήματος το ακαδημαϊκό έτος για 2027-2028.

Ποια πανεπιστήμια ζήτησαν επαναξιολόγηση της αίτησής τους

Συγχρόνως, εντός της σχετικής προθεσμίας, επαναξιολόγηση της αρχικής αίτησης για έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ αιτήθηκαν τα εξής πέντε μητρικά ιδρύματα:

1. University of Essex
2. Université Sorbonne Paris Nord
3. London Metropolitan University
4. University of Derby
5. The University οf West London

Τα επόμενα βήματα και τα κριτήρια αξιολόγησης

Σύμφωνα με το υπουργείο, οι αιτήσεις θα διαβιβαστούν άμεσα στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.), η οποία είναι αρμόδια για την αξιολόγηση των προϋποθέσεων εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων, καθώς και για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών τους. Παράλληλα, οι φάκελοι θα διαβιβαστούν στον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.), ο οποίος θα εξετάσει τις κτιριολογικές προϋποθέσεις των υπό ίδρυση παραρτημάτων.

Τα κριτήρια που θα εφαρμόσουν η ΕΘ.Α.Α.Ε. και ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. είναι αυστηρά καθορισμένα με βάση το θεσμικό πλαίσιο. Διευκρινίζεται ότι η αίτηση δεν αποτελεί και αδειοδότηση. Ο χρόνος έναρξης λειτουργίας των παραρτημάτων θα εξαρτηθεί από τον χρόνο ολοκλήρωσης της επεξεργασίας των φακέλων από την ΕΘ.Α.Α.Ε. και τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π., καθώς και από τον βαθμό αρτιότητας των αιτήσεων.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας, θα συνεκτιμηθούν ο συνολικός αριθμός και τα χαρακτηριστικά των αιτήσεων, σε συνάρτηση με τη στρατηγική για την ενίσχυση της εξωστρέφειας της ανώτατης εκπαίδευσης, τη διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων και τη συμπληρωματική λειτουργία των Ν.Π.Π.Ε. προς το δημόσιο πανεπιστημιακό σύστημα.

Σοφία Ζαχαράκη: Η Ελλάδα εξελίσσεται σε σημαντικό κόμβο γνώσης, έρευνας και καινοτομίας

«Η Ελλάδα ενισχύει σταθερά την εξωστρέφεια της ανώτατης εκπαίδευσης και τη θέση της στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη. Οι τέσσερις νέες αιτήσεις για ίδρυση παραρτημάτων από πανεπιστήμια διεθνούς κύρους αποτυπώνουν αφενός το αυξημένο ενδιαφέρον της ακαδημαϊκής κοινότητας για παρουσία στη χώρα μας αλλά και την εμπιστοσύνη τους στο νέο νομικό πλαίσιο και το θεσμικό περιβάλλον διευρύνοντας έτσι τις αξιόπιστες επιλογές φοίτησης για τους νέους ανθρώπους» δήλωσε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη. «Η παρουσία κορυφαίων ιδρυμάτων, όπως το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Georgetown, επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο έναν προορισμό σπουδών, αλλά εξελίσσεται σε κόμβο γνώσης, έρευνας και καινοτομίας στην ευρύτερη περιοχή. Κάθε αίτηση εξετάζεται με αυστηρά και απολύτως διαφανή κριτήρια ποιότητας, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που εγγυάται την ακαδημαϊκή επάρκεια και τη θεσμική αξιοπιστία. Το δημόσιο πανεπιστήμιο παραμένει ο πυλώνας αριστείας και η καρδιά της ακαδημαϊκής μας κοινότητας. Ενισχύουμε την τακτική χρηματοδότηση, διαθέτουμε ιστορικά υψηλά κονδύλια για φοιτητική μέριμνα και υλοποιούμε σημαντικές επενδύσεις σε σίτιση, στέγαση, υποδομές, εξοπλισμό και έρευνα, παράλληλα με ένα θεσμικό πλαίσιο που προστατεύει τα ιδρύματα και τα μέλη τους. Στόχος μας είναι ένα δυναμικό και ανοιχτό ακαδημαϊκό οικοσύστημα, όπου ελληνικά και διεθνή ιδρύματα λειτουργούν συμπληρωματικά. Περισσότερες επιλογές για τους νέους και τις νέες μας. Ισχυρότερη διεθνής παρουσία για τη χώρα» πρόσθεσε.

Με τη σειρά του, ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, αρμόδιος για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Kαθ. Νίκος Παπαϊωάννου, υπογράμμισε πως «η κατάθεση αιτήσεων από τέσσερα νέα μητρικά πανεπιστήμια υψηλού κύρους, με σχολές του ενός να βρίσκονται στις πρώτες 20 θέσεις διεθνών κατατάξεων, αποδεικνύει τη σημασία της μεταρρύθμισης που έφερε η κυβέρνηση Μητσοτάκη για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση». «Η δυναμική που αναπτύσσεται επιβεβαιώνει ότι η μεταρρύθμιση για τα ΝΠΠΕ αποκτά ουσιαστικό αποτύπωμα. Δεν αποτελεί μια θεωρητική θεσμική πρόβλεψη, αλλά μια πραγματική αλλαγή με διεθνή απήχηση. Η Ελλάδα καθιερώνεται σταδιακά ως αξιόπιστος και ελκυστικός ακαδημαϊκός προορισμός, με σαφές πλαίσιο, διαφάνεια, αυστηρή αξιολόγηση και σεβασμό στην ποιότητα των σπουδών. Στόχος μας είναι η διεύρυνση των επιλογών για τους φοιτητές, η συγκράτηση επιστημονικού δυναμικού στη χώρα και η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης» τόνισε ο κ. Παπαϊωάννου.

Όπως γράφει ο Guardian, πανεπιστήμια στη Βραζιλία, τη Νορβηγία, το Βέλγιο, την Ισπανία και την Ιρλανδία ανακοίνωσαν ότι τερματίζουν κάθε συνεργασία με ισραηλινά ιδρύματα, ενώ το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ έκοψε το πρόγραμμα ανταλλαγών με το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο Ιερουσαλήμ. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Κοινωνικών Ανθρωπολόγων ανακοίνωσε ότι δεν θα συνεργάζεται πλέον με ισραηλινά πανεπιστήμια.

Αντίθετα, σε Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία οι αντιδράσεις είναι πιο περιορισμένες. Η Ένωση Πανεπιστημίων Ηνωμένου Βασιλείου (UUK) απέρριψε το μποϊκοτάζ επικαλούμενη την «ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών», ενώ και η Royal Society τάχθηκε κατά.

Ο νομπελίστας Βένκι Ραμακρίσναν δήλωσε ότι το γενικό μποϊκοτάζ «τιμωρεί και ακαδημαϊκούς που αντιτίθενται στον Νετανιάχου», ενώ ο Ισραηλινός ιστορικός Ιλάν Πάπε υποστήριξε ότι τα περισσότερα ιδρύματα συνεργάζονται με τον στρατό και την αστυνομία, επομένως «δεν μένουν αμέτοχα».

Ο Βρετανο-Παλαιστίνιος χειρουργός και πρύτανης του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, Γκασάν Άμπου-Σίττα, σημείωσε πως πολλοί ερευνητές στη Βρετανία αποφεύγουν ανεπίσημα τις συνεργασίες με Ισραηλινούς, παρά την αντίθεση των πανεπιστημιακών διοικήσεων.

Η κατάσταση δημιουργεί ανησυχία και στο εσωτερικό του Ισραήλ, καθώς τα πανεπιστήμια βασίζονται σε ευρωπαϊκές και αμερικανικές συνεργασίες. Από το 2021, το Ισραήλ έχει λάβει 875,9 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe, όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μερική αναστολή συμμετοχής.

Το 2025 μόλις 10 από τους 478 νέους ερευνητές που έλαβαν ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις βρίσκονται σε ισραηλινά ιδρύματα, έναντι 30 το προηγούμενο έτος, γεγονός που τροφοδοτεί φόβους για μαζική φυγή επιστημόνων, κυρίως στον τομέα της ιατρικής.

Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ήδη διαθέσει 22 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση του μποϊκοτάζ, όμως οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν οι αποκοπές συνεχιστούν, τα πλήγματα στην ακαδημαϊκή κοινότητα της χώρας θα είναι βαθιά και μακροπρόθεσμα.

Η λίστα με τα πανεπιστημιακά ιδρύματα:

Federal University of Ceará (Βραζιλία): Ακύρωσε σύνοδο καινοτομίας με ισραηλινό πανεπιστήμιο.

Trinity College Dublin (Ιρλανδία): Διέκοψε δεσμούς με ισραηλινά ιδρύματα το καλοκαίρι.

University of Amsterdam (Ολλανδία): Τερμάτισε πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών με το Hebrew University of Jerusalem.

Πανεπιστήμια σε Νορβηγία, Βέλγιο και Ισπανία: Αρκετά από αυτά έκοψαν δεσμούς με ισραηλινά ιδρύματα.

European Association of Social Anthropologists: Δηλώνει ότι δεν θα συνεργάζεται με ισραηλινά πανεπιστήμια και ενθαρρύνει τα μέλη της να κάνουν το ίδιο.

ΟΛΟΛΗΡΗ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

“Εκδόθηκαν σήμερα από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, δια του αρμοδίου Υφυπουργού κ. Νίκου Παπαϊωάννου, τέσσερις αποφάσεις έγκρισης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας επί κατατεθειμένων αιτήσεων για λειτουργία κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2025-2026 μη – κρατικών Πανεπιστημίων υπό τη νομική μορφή Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.), κατόπιν της λήψης σύμφωνης γνώμης από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) και τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.). Ειδικώς, για τα μητρικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λήφθηκε αρμοδίως και η γνώμη του Υπουργείου Εξωτερικών.

Η διαδικασία αξιολόγησης βασίστηκε σε αυστηρές προδιαγραφές που τέθηκαν από την ΕΘ.Α.Α.Ε. όσον αφορά τη διασφάλιση ποιότητας, την εφαρμογή των ακαδημαϊκών διαδικασιών του μητρικού ιδρύματος, την επάρκεια στελέχωσης σε ακαδημαϊκό και διοικητικό/τεχνικό προσωπικό, την πληρότητα των υποδομών και του υλικοτεχνικού εξοπλισμού, την καταλληλόλητα της οργανωτικής τους διάρθρωσης και την επάρκεια των υποστηρικτικών υπηρεσιών τους. Αντίστοιχα, ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. επικεντρώθηκε στις τεχνικές και κτιριολογικές προδιαγραφές των εγκαταστάσεων.

Τα πρώτα παραρτήματα Ν.Π.Π.Ε. που λαμβάνουν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας έχουν ως εξής :

Κατόπιν της ολοκλήρωσης της διαδικασίας αδειοδότησης, θα εκκινήσει άμεσα η διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘ.Α.Α.Ε, σύμφωνα με τον νόμο.

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού κα. Σοφία Ζαχαράκη, προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση:

«Ολοκληρώνουμε ένα ιστορικό βήμα, προς όφελος των νεότερων γενεών της πατρίδας μας. Η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου ενέκρινε τις αιτήσεις, οι οποίες πληρούν τις αυστηρές προϋποθέσεις που τέθηκαν από τον νόμο. Όλες οι αιτήσεις προέρχονται από εγνωσμένης αξίας Πανεπιστήμια του εξωτερικού, και η προσθήκη τους στον ελληνικό ακαδημαϊκό χάρτη, μόνο θετικά έχει να προσφέρει.

Η ελληνική κοινωνία έχει πλέον την ωριμότητα, την πείρα, αλλά και την γνώση, προκειμένου να αντιληφθεί τί ακριβώς χάθηκε επί δεκαετίες και πώς μπορεί η χώρα να μετατρέψει σε στρατηγικό πλεονέκτημα την ανάδειξή της σε περιφερειακό εκπαιδευτικό κόμβο. Δίνουμε την ευκαιρία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα, να συμβαδίσει με τις διεθνείς τάσεις, ενισχύουμε την εξωστρέφεια και παρέχουμε περισσότερες επιλογές στους νέους μας.

Πάνω απ΄ όλα, όμως, η κυβέρνηση και η ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ, θέτει ως ύψιστη προτεραιότητα τη στήριξη του δημόσιου Πανεπιστημίου. Απέναντι σε όσους αναπαράγουν στερεότυπα, διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα και επενδύουν στην καθήλωση και τη στασιμότητα, απαντάμε με δεδομένα: αύξηση τακτικής χρηματοδότησης, ιστορικά υψηλά στην ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, νέα έργα σε σίτιση, στέγαση, εξοπλισμό και έρευνα, αναβαθμισμένο θεσμικό πλαίσιο που απαντά στα προβλήματα χωρίς να αδικεί τους ανθρώπους του πανεπιστημίου.

Τα έργα, και όχι τα λόγια, μετράνε και στον χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης. Η κυβέρνησή μας αναμετράται καθημερινά με την ύψιστη ευθύνη της απέναντι στο αυτονόητο, στους νέους ανθρώπους και στο μέλλον της πατρίδας μας.»

Ο Υφυπουργός Παιδείας, κ. Νίκος Παπαϊωάννου, αρμόδιος για τα θέματα Ανώτατης Εκπαίδευσης, δήλωσε σχετικά:

«Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) στη χώρα μας, η Ελλάδα γυρίζει σελίδα στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Πρόκειται για μία ιστορική μεταρρύθμιση, η οποία δίνει στους νέους μας περισσότερες ευκαιρίες, περισσότερες επιλογές και περισσότερους δρόμους αριστείας.

Η διαδικασία της αδειοδότησης υπήρξε απολύτως διαφανής, τεκμηριωμένη και αυστηρή, όπως ορίζει το θεσμικό πλαίσιο.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με συνέπεια στην προ του 2019 προεκλογική δέσμευση, άνοιξαν τον δρόμο για τη δημιουργία ενός πλουσιότερου και πιο ανταγωνιστικού ακαδημαϊκού χάρτη. Στόχος μας είναι η Ελλάδα να καταστεί κόμβος γνώσης και πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, προσελκύοντας φοιτητές και επιστήμονες από όλο τον κόσμο.

Ταυτόχρονα, συνεχίζουμε να στηρίζουμε έμπρακτα το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, με νέες προσλήψεις μελών ΔΕΠ, με ενίσχυση της χρηματοδότησης, με αναβάθμιση των υποδομών. Γιατί πιστεύουμε βαθιά πως η Παιδεία είναι το πιο ισχυρό εργαλείο ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.

Για δεκαετίες η χώρα έμενε δέσμια αγκυλώσεων, με αποτέλεσμα χιλιάδες νέοι να αναζητούν ευκαιρίες σπουδών στο εξωτερικό, δαπανώντας πόρους και ταλέντο που θα μπορούσαν να μείνουν εδώ. Εμείς σπάμε αυτά τα στεγανά και δίνουμε τη δυνατότητα σε κάθε νέο να σπουδάσει σε ένα περιβάλλον διεθνώς ανταγωνιστικό, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψει την πατρίδα του.

Η εκπαιδευτική μας πολιτική εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την επόμενη ημέρα της χώρας, καθώς δεν νοείται ισχυρή οικονομία χωρίς ισχυρό εκπαιδευτικό σύστημα. Δεν νοείται εθνική πρόοδος χωρίς ανοιχτούς δρόμους γνώσης και καινοτομίας.

Η Ελλάδα προχωρά μπροστά με σχέδιο και όραμα και η Ανώτατη Εκπαίδευση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της πορείας – με περισσότερες επιλογές για τους φοιτητές, με περισσότερες ευκαιρίες για την κοινωνία, με περισσότερη δύναμη για τη χώρα.».

Το ποσό είναι πενταπλάσιο από εκείνο που συναίνεσε να καταβληθεί το νεοϋρκέζικο ιδιωτικό πανεπιστήμιο Κολούμπια στα τέλη Ιουλίου –πάνω από 200 εκατομμύρια δολάρια– για να ρυθμιστεί διένεξη μετά τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού στην πανεπιστημιούπολη, κατά τη διάρκεια των μαζικών κινητοποιήσεων της άνοιξης του 2024 εναντίον του πολέμου τον οποίο διεξάγει το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας.

«Ως δημόσιο πανεπιστήμιο, είμαστε εξαρτημένοι από τα χρήματα των φορολογουμένων κι αν γινόταν πληρωμή τέτοιου μεγέθους θα καταστρεφόταν εντελώς το καλύτερο δημόσιο πανεπιστημιακό σύστημα στη χώρα, κάτι που θα προκαλούσε μεγάλη βλάβη στους φοιτητές μας και σε όλους τους Καλιφορνέζους», σχολίασε ο πρόεδρος του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας (UC), ο Τζέιμς Μίλικεν.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο, που επιβλέπει δέκα πανεπιστημιουπόλεις, ανάμεσά τους και τη μεγαλύτερη, στο Λος Άντζελες (UCLA), εστία των κινητοποιήσεων της περασμένης χρονιάς και στο στόχαστρο της κυβέρνησης Τραμπ, το ίδρυμα έλαβε χθες Παρασκευή την απαίτηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τη μελετά.

Ο κ. Μίλικεν αναφέρθηκε ακόμη στο «κρίσιμο έργο που επιτελούν το UCLA και το δίκτυο του UC όσον αφορά την έρευνα στα πεδία της τεχνολογίας και της ιατρικής, για να σώζονται ζωές, να αυξάνεται η εμπιστοσύνη στην αμερικανική οικονομία και να προστατεύεται η εθνική ασφάλεια».

Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης στην Καλιφόρνια, η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί επίσης το πανεπιστήμιο να προχωρήσει στην καταβολή αποζημιώσεων 172 εκατομμυρίων δολαρίων σε εβραίους φοιτητές που υπέστησαν διακρίσεις ή εκφοβισμό στις πανεπιστημιουπόλεις πριν από 15 μήνες.

Το δίκτυο του UC, με έδρα την πολυπληθέστερη και πλουσιότερη πολιτεία της χώρας, θεωρείται το καλύτερο δημόσιο σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης στις ΗΠΑ, όπου τα πλέον περίβλεπτα ιδιωτικά πανεπιστήμια έχουν δίδακτρα στην ουσία απαγορευτικά για τους περισσότερους.

Αφού επέστρεψε στην εξουσία την 20ή Ιανουαρίου, ο πρόεδρος Τραμπ, μέγας σύμμαχος του Ισραήλ, δεν σταματά να κλιμακώνει την πίεση που ασκεί στα πανεπιστήμια — παγώνοντας, στην περίπτωση του Κολούμπια, επιχορηγήσεις εκατομμυρίων δολαρίων που του παρέχει το ομοσπονδιακό κράτος για έρευνα.

Το Κολούμπια έκλεισε στα τέλη του Ιουλίου συμφωνία ύψους 221 εκατ. δολαρίων με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για να τερματιστεί πολύμηνη διένεξη, ωστόσο ειδικοί προειδοποίησαν πως δημιουργήθηκε έτσι «καταστροφικό προηγούμενο» στην «αυταρχική» ολομέτωπη επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον της ανώτατης εκπαίδευσης στις ΗΠΑ.

Η εφημερίδα New York Times ανέφερε την περασμένη εβδομάδα πως αναμένεται να κλειστεί συμφωνία για την καταβολή 500 εκατομμυρίων δολαρίων ανάμεσα στην κυβέρνηση Τραμπ και στο αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας, το Χάρβαρντ.

Η εντολή του Τραμπ, προβλέπει ότι το υπουργείο Παιδείας θα προχωρήσει σε πλήρη αναμόρφωση του Συστήματος Δεδομένων για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, μια συλλογή ερευνών που έχουν σχεδιαστεί για να δείξουν το κόστος φοίτησης σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τη σύνθεση του φοιτητικού σώματος και άλλα στοιχεία σχετικά με τις εισαγωγές και τις εγγραφές.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να διευρύνει το φάσμα των υποχρεωτικών στοιχείων που καλούνται να υποβάλλουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ θα εντατικοποιήσει τους ελέγχους ακρίβειας αυτών των δεδομένων. Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου που επικαλείται το Bloomberg, το υπουργείο Παιδείας θα έχει πλέον την εντολή να προχωρά σε διορθωτικές ενέργειες όταν διαπιστώνεται ατελής ή ανακριβής καταγραφή.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο του προέδρου Τραμπ για την αναδιάρθρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις ΗΠΑ, που περιλαμβάνει ήδη περικοπές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από κονδύλια και επιχορηγήσεις σε κορυφαία πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων του Χάρβαρντ και του Πρίνστον. Η συγκεκριμένη εκτελεστική εντολή έρχεται να ενισχύσει προηγούμενο διάταγμα που στοχεύει τα προγράμματα προώθησης της διαφορετικότητας στα αμερικανικά πανεπιστήμια.

Όσον αφορά στα νέα μέτρα όπως ανέφερε στην Καθημερινή η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, οι γενικές κατευθύνσεις ως συνέπεια της συμμετοχής φοιτητών σε βίαια επεισόδια, επιθέσεις και έκτροπα είναι οι εξής:

• Στο πλαίσιο των αστικών ευθυνών, κάθε φοιτητής που καταστρέφει περιουσία ΑΕΙ θα καλείται να την πληρώσει, και στην περίπτωση που δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητος, υπεύθυνη θα είναι η οικογένειά του.
• Στο πλαίσιο των πειθαρχικών ευθυνών, κάθε φοιτητής θα χάνει τη φοιτητική του ιδιότητα για 24 μήνες σε περιπτώσεις ποινικής δίωξης για πράξεις βίας κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας ή για σημαντική καταστροφή εγκαταστάσεων, ενώ θα προβλέπεται αυτοδίκαιη διαγραφή σε περίπτωση αμετάκλητης ποινικής καταδίκης. Κάθε ΑΕΙ πρέπει να συγκροτήσει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας ένα και μόνο Πειθαρχικό Συμβούλιο, και η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός δύο μηνών, με δυνατότητα παράτασης μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
• Στο πλαίσιο των ποινικών ευθυνών θα θεσπισθεί ειδικό ποινικό πλαίσιο για την πανεπιστημιακή βία, κατά τα πρότυπα της αθλητικής και της ενδοοικογενειακής βίας, με εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων κατά απόλυτη προτεραιότητα, τη θέσπιση ειδικών διαδικασιών και προθεσμιών για την ταχεία απονομή της δικαιοσύνης, καθώς και την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε περιπτώσεις οργανωμένων περιστατικών βίας.

Οι πρυτάνεις καλούνται να καταθέσουν σχέδια ασφαλείας μέχρι τον Σεπτέμβριο και την έναρξη της επόμενης ακαδημαϊκής χρονιάς. Μάλιστα υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου τόνισε στην «Κ» ότι τα ΑΕΙ για το σχετικό θέμα έχουν ήδη λάβει συνολικά 10 εκατ. ευρώ και ότι θα γίνει έλεγχος για το πώς αυτά τα κονδύλια αξιοποιήθηκαν έως τώρα από κάθε ΑΕΙ.

Σε περίπτωση που πρυτάνεις και μέλη ΔΕΠ δεν ασκούν τις υποχρεώσεις τους μέσα στις προθεσμίες, θα υποστούν πειθαρχικές και διοικητικές κυρώσεις. Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», δεν θα συνδεθεί η χρηματοδότηση των ΑΕΙ με την εφαρμογή των σχεδίων ασφαλείας.

Επίσης, για την είσοδο στα ΑΕΙ θα είναι υποχρεωτική η χρήση της ακαδημαϊκής ταυτότητας ως μέσου ελέγχου εισόδου και εξόδου, κατά προτεραιότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα, έως το τέλος του 2025. Ακόμη, θα πρέπει να εγκατασταθούν κάμερες, ως αναπόσπαστο τμήμα του συνολικού πλαισίου πρόληψης. Για το θέμα μελετάται η εφαρμογή ενός συστήματος ανάλογου με αυτό που εφαρμόζεται με τα ηλεκτρονικά εισιτήρια στα γήπεδα. Δηλαδή κάθε μέλος του ΑΕΙ να διαθέτει την πανεπιστημιακή του ταυτότητα και να τη σκανάρει σε τουρνικέ, ενώ θα υπάρχει και ιδιωτικό προσωπικό ασφαλείας. Για τα κεντρικά ΑΕΙ εξετάζεται το ενδεχόμενο να οριστούν συγκεκριμένες αίθουσες για εκδηλώσεις, όπου η είσοδος θα είναι ελεγχόμενη και θα υπάρχει ιδιωτικό προσωπικό ασφαλείας.

Παράλληλα, για τις πειθαρχικές συνέπειες που θα έχουν εμπλεκόμενοι φοιτητές, πληροφορίες της «Κ» αναφέρουν ότι ήδη έχει καταρτιστεί ρύθμιση στο υπουργείο Παιδείας που προβλέπει τη συγκρότηση κεντρικού πειθαρχικού σώματος στο υπουργείο για όλα τα ΑΕΙ με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών. Ο λόγος είναι ότι τα ΑΕΙ αρνούνται να προχωρήσουν στην επιβολή πειθαρχικών ποινών, φοβούμενα τις αντιδράσεις μειοψηφιών.

Από την πλευρά τους οι πρυτάνεις τηρούν στάση αναμονής, παρότι δεν διαφωνούν επί της αρχής με τις γενικές κατευθύνσεις του υπουργείου Παιδείας.

Ως προς τα τουρνικέ, υπάρχουν ενστάσεις από την πανεπιστημιακή κοινότητα για τη λειτουργικότητά τους.

Παράλληλα υπάρχει κριτική για το μέτρο της πανεπιστημιακής Αστυνομίας που δεν εφαρμόστηκε. Το θέμα έχει ανοίξει εσωκομματική πληγή, με κυβερνητικά στελέχη να δείχνουν το ένα το άλλο για το «τι πήγε στραβά». Οι περισσότεροι «δείχνουν» τη Νίκη Κεραμέως που, ως υπουργός Παιδείας το 2021, είχε την ευθύνη για τη νομοθέτηση του μέτρου.

Οπως λένε όσοι συμμετείχαν στις συσκέψεις εκείνη την περίοδο, η τότε υπουργός υποστήριζε το μέτρο «παρά τις πολλές αντιρρήσεις που είχαν εκφραστεί» ακόμη και από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, που θα καλείτο να εφαρμόσει τον νόμο, καθώς η πανεπιστημιακή αστυνομία θα γινόταν οργανικό κομμάτι της ΕΛ.ΑΣ.

Μάλιστα οι πληροφορίες λένε πως ο τότε υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Λευτέρης Οικονόμου, που ως απόστρατος είχε άριστη γνώση της επιχειρησιακής πλευράς, είχε τονίσει στον πρωθυπουργό πως η ιδέα της πανεπιστημιακής αστυνομίας «είναι ανεφάρμοστη».

Στο τέλος η ζυγαριά έγειρε υπέρ της δημιουργίας του νέου φορέα, με την τότε υπουργό «να δίνει μάχη και να την κερδίζει». Τρία χρόνια μετά, όμως, ο πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι ο θεσμός απέτυχε.

Η νυν υπουργός Εργασίας έχει κρατήσει αυτές τις μέρες πολύ χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας να πάρει δημόσια θέση. Οι πληροφορίες την ίδια ώρα λένε πως έχει φροντίσει να μεταδώσει προς το Μαξίμου την ενόχλησή της για το γεγονός ότι επιχειρείται να επιρριφθεί στην ίδια όλη η ευθύνη.

Χαρακτηριστικό πάντως του blame game είναι πως ο Τάκης Θεοδωρικάκος, που διαδέχθηκε τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο Προστασίας του Πολίτη, δέχεται κι αυτός φίλια πυρά πως ήταν βασικός βραχίονας που «μπλόκαρε τον νόμο» καθώς «δεν τον πίστευε». Πράγματι, ο σημερινός υπουργός Ανάπτυξης ακολούθησε ένα εμφανώς διαφορετικό μοντέλο, υποβαθμίζοντας την πανεπιστημιακή και ενεργοποιώντας την… κανονική αστυνομία, όπως τον Ιανουάριο του 2022, όταν η ΕΛ.ΑΣ. απελευθέρωσε χώρο του ΑΠΘ, με τον υπουργό τότε να δείχνει πως πιστεύει στην ένοπλη επέμβαση και όχι σε άοπλους αστυνομικούς.

Διαφορετική προσέγγιση για το θέμα είχε ο τότε υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης, που πίστευε πως η ασφάλεια στα πανεπιστήμια δεν επιβάλλεται με «επιθετική πολιτική», ακολουθώντας μία άλλη οδό που πέτυχε πράγματι νηνεμία.

Μετά τις σχετικές δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η υπουργός έθεσε και η ίδια θέμα αποπομπής φοιτητών που βιαιοπραγούν στους χώρους των ΑΕΙ, διευκρινίζοντας πως «αυτό ήδη προβλέπεται από τον νόμο και θα το διευκολύνουμε περαιτέρω».

Η υπουργός παιδείας σημείωσε χαρακτηριστικά:

«Πρέπει να βελτιώσουμε όσο γίνεται διοικητικές πράξεις αλλά και ρυθμίσεις οι οποίες θα διευκολύνουν ακόμη περισσότερο για παράδειγμα το κομμάτι των κυρώσεων σε έναν άνθρωπο ο οποίος είναι φοιτητής και συλλαμβάνεται να διαπράττει αξιόποινες πράξεις εντός του πανεπιστημίου. Eκεί λοιπόν θα διευκολύνουμε.

Πρέπει να αποπέμπεται, το είπε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, αυτό λοιπόν θα το διευκολύνουμε, ήδη το προβλέπει ο νόμος. Αν κάποιος διαβάσει τον υπάρχοντα νόμο θα δει ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι η διαγραφή, αυτό λοιπόν εμείς θα το διευκολύνουμε. Αν τελικά το ζήτημα ήταν η συγκρότηση των πειθαρχικών συμβουλίων θα τη διευκολύνουμε, όπως επίσης είναι πολύ σημαντικό και το κομμάτι των αστικών ευθυνών αυτού ο οποίος διαλύει δημόσια περιουσία πως εν τέλει μπορεί κιόλας να κληθεί να την πληρώσει αυτή τη δημόσια περιουσία την οποία διαλύει».

Τι είπε για την αξιολόγηση

Αναφερόμενη στην αξιολόγηση στην εκπαίδευση, η κ. Ζαχαράκη υπογράμμισε πως «δεν είναι εκεί για να λειτουργεί ως μπαμπούλας, αλλά για να διαμορφώνει, να βελτιώνει και τελικά να ενισχύει την ψήφο εμπιστοσύνης στο ελληνικό δημόσιο σχολείο».

Για τις αντιδράσεις των εκπαιδευτικών στην αξιολόγηση η κ. Ζαχαράκη απάντησε τα εξής:

«Όταν αρνείσαι την αξιολόγηση αρνείσαι ένα πολύ βασικό κομμάτι της λειτουργίας και πρέπει να δούμε ποια είναι η σχέση της δημόσιας εκπαίδευσης με ανθρώπους οι οποίοι τίθενται απέναντι στην αξιολόγηση. Πρέπει να σας πω ότι μειώθηκαν πάρα πολύ τον τελευταίο χρόνο οι άνθρωποι που δεν δέχτηκαν την αξιολόγηση, ήταν πάνω από 6.000 αυτοί που είχαν αρνηθεί και τώρα είναι περίπου στις 3-3500. Νομίζω ότι μπορεί να δοθεί ακόμα μια ευκαιρία οι άνθρωποι αυτοί να δούνε ότι δεν έχουν κάτι να φοβηθούν από αυτό αλλά ούτως ή άλλως οι κυρώσεις προβλέπονται γιατί είναι στα πειθαρχικά, είναι δηλαδή σε πειθαρχικά συμβούλια ήδη αυτοί οι άνθρωποι. Η αξιολόγηση δεν είναι εκεί για να είναι ένας μπαμπούλας αντιθέτως είναι εκεί για να διαμορφώνει, να βελτιώνει και εν τέλει να δημιουργεί και μια ψήφο εμπιστοσύνης και στο ελληνικό δημόσιο σχολείο».

Ο κ. Καιρίδης τάχθηκε υπέρ της άμεσης διαγραφής φοιτητών που διαπράττουν εγκληματικές ενέργειες, χαρακτηρίζοντας το μέτρο αναγκαίο, αν και όχι από μόνο του επαρκές. Ο κ. Καιρίδης τόνισε χαρακτηριστικά «να διαγράφεται λοιπόν, αλλά αυτό είναι το μικρότερο».

Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση του υπέρ της παρουσίας της αστυνομίας εντός των Πανεπιστημίων, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται μόνιμη και διαρκής περιπολία στους χώρους των ιδρυμάτων.

«Η αστυνομία πρέπει να είναι μέσα στα Πανεπιστήμια, να περιπολεί συνεχώς. Να υπάρχει παρουσία, ένα περιπολικό με τη σειρήνα του, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα ανομίας πίσω από δέντρα και θάμνους. Πρέπει να νιώθουν όλοι ασφαλείς», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι «η κοινωνία έχει προχωρήσει» και κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις, ειδικά της Αριστεράς, να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.

Ο υπουργός ανέφερε ότι για τα συμβάντα θα επιληφθούν όλες οι αρμόδιες αρχές, διοικητικές και δικαστικές, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τέτοια ζητήματα, ενώ επανέλαβε για μια ακόμα φορά την ευθύνη των πανεπιστημιακών αρχών να εφαρμόσουν τα μέτρα για τον έλεγχο εισόδου και την ταυτοποίηση όσων κινούνται εντός των πανεπιστημίων.

   Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η βία στα πανεπιστήμια έχει μειωθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια και έκανε ειδική αναφορά στις εκκενώσεις των καταλήψεων.

   Ταυτόχρονα δήλωσε την άποψη του να τιμωρείται με αναστολή της ιδιότητας του και να απομακρύνεται φοιτητής που βιαιοπραγεί εντός των πανεπιστημίων, «μέχρι να καταδικαστεί ή να αθωωθεί».

   Όσον αφορά στον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων φαινομένων, απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, ανέφερε:

   «Η πρόσβαση και ο έλεγχος, η διαχείριση των πανεπιστημιακών χώρων ανήκει, σύμφωνα με το Σύνταγμα, στις διοικήσεις των πανεπιστημίων. Άρα το ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει, σε ποιον δίνει άδεια η διοίκηση του πανεπιστημίου να κάνει μια εκδήλωση, είναι δική της υπόθεση. Όποιος μπαίνει πρέπει να μπαίνει επώνυμα, να έχει ταυτότητα, να είναι κατατεθειμένο το όνομά του στο σύστημα, έτσι ώστε να είναι γνωστό στην αίθουσα ποιοι υπάρχουν και στη συνέχεια, αν συμβαίνουν εγκληματικές πράξεις, η αστυνομία να κάνει τη δουλειά της».

   Ο υπουργός συμπλήρωσε ότι οι πρυτανικές αρχές πρέπει να βάλουν κάμερες, μαγνητικές πύλες, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν λάβει κανένα μέτρο. «Αυτό που έχει σημασία είναι να μην είναι το πανεπιστήμιο ξέφραγο αμπέλι», σημείωσε.

   Καταλήγοντας για το θέμα αυτό ο κ. Χρυσοχοΐδης επεσήμανε:

   «Η βία στα πανεπιστήμια τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί πάρα πολύ. Τα φαινόμενα δεν είναι καθημερινά, όπως ήταν πριν. Δεν υπάρχουν καταλήψεις. Όλες οι καταλήψεις έχουν αδειάσει. Όλα τα πανεπιστήμια λειτουργούν κανονικά, με μια δύο εξαιρέσεις, όπου κάποιοι επιμένουν και εκεί θα χρειαστεί και η συμμετοχή των πανεπιστημιακών Αρχών, καθώς αυτά αποτελούν σημεία εκκίνησης βίας. Έτσι, νομίζω ότι το πρόβλημα- μαζί με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν- θα μηδενιστεί».

   Οι έρευνες για την Πολυτεχνειούπολη

   Δύο διαφορετικές δικογραφίες σχηματίζει η κρατική Ασφάλεια για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χτες στο χώρο της Πολυτεχνειούπολης Ζωγράφου, όπως έγινε γνωστό από την αστυνομία.

   Η μία αφορά στην συμπλοκή μεταξύ περίπου 15-20 κουκουλοφόρων με άλλη ομάδα φοιτητών, που αφορμή φαίνεται πως ήταν η αντιπαράθεση εν όψει των φοιτητικών εκλογών και η άλλη στο περιστατικό στο κυλικείο του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών, όπου ένας φοιτητής χαστούκισε την υπεύθυνη, όταν προσπάθησε να τους εμποδίσει να κολλήσουν αφίσες, καθώς το είχε ετοιμάσει για να λειτουργήσει για πρώτη μέρα χτες.

   Στην πρώτη περίπτωση φαίνεται και σε βίντεο οι κουκουλοφόροι να χτυπούν άγρια φοιτητή με ρόπαλα και άλλα αντικείμενα, ενώ δημιουργήθηκε ένταση για αρκετή ώρα, αλλά οι εμπλεκόμενοι είχαν εξαφανιστεί όταν έφτασε η αστυνομία.

   Μαρτυρίες έκαναν λόγο για έναν τραυματία, αλλά έγινε έρευνα από την αστυνομία σε νοσοκομεία και δεν εντοπίστηκε.

   Στη δεύτερη περίπτωση, η υπεύθυνη του κυλικείου έκανε μήνυση σε βάρος του φοιτητή που την χαστούκισε, ο οποίος ταυτοποιήθηκε και αναζητείται, χωρίς όμως να έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής.

Η αξιολόγηση διεξάγεται με τα ποιοτικά κριτήρια που θέτει η Αρχή και σχετίζεται με τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ, αναφέρει η εφημερίδα Καθημερινή.

Πώς αξιολογούνται τα ΑΕΙ

Αναλυτικότερα για το 30% τα 22 ΑΕΙ και η ΑΣΠΑΙΤΕ αξιολογούνται σε τρεις από πέντε ενότητες, οι οποίες έχουν επιλεγεί από τα ίδια τα ιδρύματα.

Αυτές είναι:

• Η πρώτη ενότητα αφορά στις βασικές ακαδημαϊκές δραστηριότητες (μέσος χρόνος πτυχίου, ποσοστό αποφοίτων εντός κανονικής διάρκειας σπουδών, θέση σε διεθνείς αξιολογήσεις)
• Η δεύτερη ενότητα σχετίζεται με την «αριστεία στην έρευνα και τις επιδόσεις του επιστημονικού προσωπικού». Σε αυτήν εντάσσεται και η χρηματοδότηση που έχει λάβει το ίδρυμα για έρευνα και ανάπτυξη ανά μέλος ΔΕΠ.
• Στην τρίτη ενότητα περιλαμβάνονται δείκτες για το ποσοστό φοιτητών σε προγράμματα πρακτικής, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και ο συνολικός αριθμός startups.
• Στην τέταρτη ενότητα αξιολογείται η διεθνοποίηση των ιδρυμάτων και το ποσοστό αλλοδαπών φοιτητών, αλλά και το πλήθος ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων.
• Η πέμπτη ενότητα αφορά στην ποιότητα του πανεπιστημιακού περιβάλλοντος (αίθουσες, προσβασιμότητα από ΑμεΑ), αλλά και στους δείκτες που αφορούν την αναλογία γυναικών – ανδρών στα μέλη ΔΕΠ και το πλήθος επιστημονικών συνεδρίων που οργανώνονται από τους φοιτητές.