Σπύρος Σιδέρης

Κι όμως, πίσω από την πολεμική ρητορική και τις ιδεολογικές γραμμές, το ερώτημα παραμένει: είναι πραγματικά αδύνατο να πειστεί η ισραηλινή κοινωνία να αποδεχθεί ένα παλαιστινιακό κράτος – ή μήπως υπάρχουν όροι υπό τους οποίους αυτό μπορεί να συμβεί;

Μια κοινωνία διαμορφωμένη από 75 χρόνια φόβου

Για δεκαετίες, μεγάλα τμήματα της ισραηλινής κοινής γνώμης εκτέθηκαν σε μια συνεχόμενη καμπάνια φόβου και δαιμονοποίησης απέναντι στην παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

Από το Σχέδιο Διαμελισμού του 1947, μέχρι τις κυβερνήσεις της δεξιάς μετά το 1977 και την άνοδο του κινήματος των εποίκων, η πολιτική ηγεσία επένδυσε σταθερά στην καλλιέργεια της εντύπωσης ότι ένα παλαιστινιακό κράτος ισοδυναμεί με «υπαρξιακό κίνδυνο».

Το επιχείρημα αυτό ενισχύθηκε από λάθη, αντιφάσεις και δηλώσεις της παλαιστινιακής και αραβικής ηγεσίας, αλλά και από τη βία οργανώσεων όπως η Χαμάς. Έτσι, ακόμη και όταν το Ισραήλ καταδικάζεται διεθνώς για εγκλήματα πολέμου, ακόμη και όταν μέλη της κυβέρνησης προβαίνουν σε ακραίες δηλώσεις – όπως η προτροπή για πλήγμα στη Γάζα με «πυρηνική βόμβα» ή η δημόσια απαξίωση της ζωής παιδιών – το κυρίαρχο αφήγημα παραμένει: «ο άλλος είναι ο τρομοκράτης».

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου της Ιερουσαλήμ για Δημόσιες Υποθέσεις, η αντίθεση στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους εκτοξεύθηκε στο 64% μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023· στους ψηφοφόρους της δεξιάς φτάνει το 88%. Η κοινωνία έγινε σκληρότερη, πιο καχύποπτη, πιο κλειστή.

Κι όμως: η ισραηλινή κοινή γνώμη έχει αλλάξει ριζικά στο παρελθόν

Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι η ισραηλινή κοινωνία είναι αμετάβλητη. Η ιστορία δείχνει το αντίθετο.

– Το 1978, όταν ο Μεναχέμ Μπεγκίν ταξίδεψε στο Καμπ Ντέιβιντ, το 72% των Ισραηλινών αντιτίθετο σε κάθε αποχώρηση από τη χερσόνησο του Σινά. Μετά τη συμφωνία, το ίδιο ποσοστό – 72% – την υποστήριζε.
– Το 1994, η ειρήνη με την Ιορδανία συγκέντρωσε 88% αποδοχή.
– Το 2005, ο Αριέλ Σαρόν απομάκρυνε 8.000 εποίκους από τη Γάζα, παρά την οργή της δεξιάς.
– Το 2008, ο Εχούντ Όλμερτ παρουσίασε πρόταση για λύση δύο κρατών· η πτώση του ήρθε όχι εξαιτίας της πρότασης, αλλά λόγω δικαστικής υπόθεσης διαφθοράς.

Με άλλα λόγια, η ισραηλινή κοινωνία μπορεί να μετακινηθεί – με δύο προϋποθέσεις:

– ύπαρξη μιας ισχυρής ισραηλινής ηγεσίας που πιστεύει στην ειρήνη,
– σαφής αμερικανική στήριξη που προσφέρει πολιτικό κάλυμμα.

Ο παράγοντας Τραμπ: ισχυρός, ασυμβίβαστος και απρόβλεπτος

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επιλέγει έναν δρόμο που ξενίζει ακόμα και στενούς του συνεργάτες: παρά την προφανή φιλοϊσραηλινή του στάση, δείχνει να πιστεύει ότι για την «υπεράσπιση» του Ισραήλ χρειάζεται μια συμφωνία που οδηγεί – σταδιακά – σε δύο κράτη. Υπό την πίεση αραβικών, ευρωπαϊκών και μουσουλμανικών χωρών, αλλά και με τη δική του πολιτική επιθυμία να καταγραφεί ως «ειρηνοποιός», ο Τραμπ πιέζει προσωπικά τον Νετανιάχου.

Παράλληλα, τον καλύπτει πολιτικά σε βαθμό πρωτοφανή:

– ζητά δημόσια την ακύρωση της δίκης του Νετανιάχου,
– τον παρουσιάζει ως «τον μόνο που μπορεί να υπογράψει ειρήνη»,
– του υπόσχεται εγγυήσεις ασφαλείας και οικονομική υποστήριξη.

Στο μυαλό του Τραμπ, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δεν κινδυνεύει ουσιαστικά από τους ακροδεξιούς υπουργούς Μπέτζαλελ Σμότριτς και Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ. Πιστεύει ότι δεν θα ρίξουν την κυβέρνηση· και αν το κάνουν, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να φέρει στην κυβέρνηση ένα ή δύο κόμματα της αντιπολίτευσης – με την προσωπική σφραγίδα του Λευκού Οίκου. Και στην έσχατη περίπτωση, θεωρεί ότι ο Νετανιάχου μπορεί να πάει σε εκλογές με την «ειρηνευτική πρωτοβουλία Τραμπ» και να κερδίσει.

Μπορεί το Ισραήλ να πει «ναι» σε παλαιστινιακό κράτος;

Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη. Το Ισραήλ του 2025 είναι βαθιά πολωμένο, φοβισμένο και στραπατσαρισμένο μετά τον Οκτώβριο του 2023. Όμως ιστορικά έχει αποδείξει ότι, αν συντρέξουν συγκεκριμένες συνθήκες, οι θέσεις της κοινωνίας μετατοπίζονται εντυπωσιακά.

Οι όροι αυτοί, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι τρεις:

1. Αμερικανική επιμονή. Χωρίς αδιάλειπτη πίεση από την Ουάσιγκτον, ο Νετανιάχου δεν θα κινηθεί.
2. Ισραηλινός ηγέτης που μπορεί να «πουλήσει» την ειρήνη στο κοινό. Παρά τις αντιφάσεις του, ο Νετανιάχου έχει ακόμη την ικανότητα να πείσει τμήματα της δεξιάς.
3. Παλαιστινιακή ηγεσία που δεν θα απορρίψει αμέσως την πρόταση. Ο Νετανιάχου υπολογίζει – πολλοί λένε πως ελπίζει – ότι η άρνηση θα έρθει από τη Ραμάλα, ώστε να αποφύγει το εσωτερικό κόστος.

Το αδύνατο δεν είναι πάντα αδύνατο

Παρά το σημερινό κλίμα, παρά την άνοδο της ισραηλινής άκρας δεξιάς, παρά την κοινωνική σκλήρυνση μετά τον πόλεμο, η ισραηλινή κοινή γνώμη μπορεί να μετατοπιστεί. Δεν είναι «κλειστό κουτί». Το έχει ξανακάνει.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το Ισραήλ είναι ανίκανο να δεχθεί ένα παλαιστινιακό κράτος.

Το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα επιμείνει, αν ο Νετανιάχου θα διακινδυνεύσει και αν οι Παλαιστίνιοι θα αρνηθούν – όπως περιμένει ένα μέρος της ισραηλινής ηγεσίας – ή αν θα αιφνιδιάσουν τη διεθνή σκηνή με μια νέα προθυμία για διαπραγμάτευση.

Σε αυτό το τρίγωνο Ουάσιγκτον – Ιερουσαλήμ – Ραμάλα, το μέλλον ενός παλαιστινιακού κράτους μπορεί να αποδειχθεί ταυτόχρονα απίθανο και απολύτως εφικτό.

Αναφερόμενος στην «λεγόμενη μη αποστρατιωτικοποίηση» των ελεγχόμενων από τη Χαμάς τμημάτων της Γάζας, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε στο ξεκίνημα της εβδομαδιαίας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου ότι «δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο».

«Στο σχέδιο των 20 σημείων, και σε κάθε άλλη περίπτωση», λέει, «η περιοχή αυτή θα αποστρατιωτικοποιηθεί και η Χαμάς θα αφοπλιστεί — είτε με τον εύκολο τρόπο είτε με τον δύσκολο. Αυτό έχω πει, και αυτό έχει πει και ο Πρόεδρος Τραμπ».

Τα σχόλια του Νετανιάχου έρχονται μια μέρα πριν από την ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για ένα ψήφισμα που υποστηρίζει το σχέδιο του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο θα υποστηρίξει επίσης τη δημιουργία μιας «αξιόπιστης οδού» προς ένα παλαιστινιακό κράτος.

«Η αντίθεσή μας σε ένα παλαιστινιακό κράτος οπουδήποτε δυτικά του ποταμού Ιορδάνη υπάρχει, είναι σταθερή και δεν έχει αλλάξει καθόλου», λέει ο Νετανιάχου. «Αντιστέκομαι σε αυτές τις προσπάθειες εδώ και δεκαετίες, και το κάνω ενάντια σε εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις. Δεν χρειάζομαι ενίσχυση, tweets ή διαλέξεις από κανέναν».

Δύο από τους ακροδεξιούς συμμάχους του Νετανιάχου τον κάλεσαν χθες το βράδυ να κάνει μια σαφή δημόσια δήλωση ότι το Ισραήλ δεν θα δεχτεί ποτέ την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους, μετά την έκδοση μιας κοινής δήλωσης που οργανώθηκε από τις ΗΠΑ και υπογράφηκε από διάφορες χώρες, στην οποία υποστηρίζεται ότι το 20-σημείο σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα προσφέρει μια οδό προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

Παράλληλα, καταδίκασε τη βία που ασκούν οι Εβραίοι εξτρεμιστές στη Δυτική Όχθη.

Το Ισραήλ, λέει, «θα δράσει με όλη τη δύναμή του ενάντια στις ταραχές εναντίον των στρατιωτών του IDF — εναντίον των Παλαιστινίων και εναντίον των στρατιωτών του IDF — επειδή είμαστε ένα κράτος δικαίου, και ένα κράτος δικαίου ενεργεί σύμφωνα με το νόμο».

Ο Νετανιάχου αποκάλεσε τους εξτρεμιστές «μια μειοψηφία που πηγαίνει στην Ιουδαία και τη Σαμάρια και δεν εκπροσωπεί τη μεγάλη κοινότητα των νομοταγών, πιστών εποίκων».

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος είπε ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν το δικαίωμα να ζήσουν σε ένα ανεξάρτητο κράτος, πλάι-πλάι με τους Ισραηλινούς.

Ο Σίσι ανήγγειλε επίσης ότι η Αίγυπτος θα φιλοξενήσει και μια σύνοδο για την ανοικοδόμηση της Γάζας.

Ο Σίσι δήλωσε ότι η συμφωνία για τη Γάζα θα κλείσει ένα «επώδυνο κεφάλαιο στην ανθρώπινη ιστορία».

Ο πρόεδρος αλ-Σίσι ανακοίνωσε ότι θα απονείμει στον Ντόναλντ Τραμπ το Μετάλλιο του Νείλου, την υψηλότερη τιμητική διάκριση της Αιγύπτου.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της Αιγύπτου δήλωσε ότι το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή αποτελεί την «τελευταία ευκαιρία» για ειρήνη στην περιοχή.

Σημειώνεται ότι το σχέδιο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, αλλά μόνο μετά από μια μακρά μεταβατική περίοδο στη Γάζα και μια διαδικασία μεταρρυθμίσεων από τη διεθνώς αναγνωρισμένη Παλαιστινιακή Αρχή.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, αντιτίθεται στο ενδεχόμενο δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Συγκεκριμένα, ο κ. Γεραπετρίτης τονίζει ότι «Η Ελλάδα θεωρεί ότι η λύση είναι η ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους, στα προ του 1967 σύνορα. Το ζήτημα είναι ο χρονισμός. Θεωρούμε ότι θα πρέπει η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους να έρθει στο τέλος της πολιτικής διαδικασίας και υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών».

«Η πάγια θέση της Ελλάδας είναι ότι είναι πρωτοπόρος και επισπεύδουσα χώρα σε ό,τι αφορά τα ανθρωπιστικά. Ήδη έχει παράσχει σημαντική ανθρωπιστική βοήθεια, έχει περιθάλψει παιδιά από τη Γάζα, ενισχύει την Παλαιστινιακή Αρχή».

«H Ελλάδα αποκτά μεγάλο διπλωματικό αποτύπωμα»

Η ανακοίνωση αναφέρει πως: «Ξεκίνησε σήμερα η 80ή Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με την ιδιαιτερότητα ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά του Οργανισμού, στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Είχαμε την ευκαιρία για μία σειρά από διμερείς συναντήσεις με Υπουργούς Εξωτερικών από την Ευρώπη, από την Ασία, από την Αφρική, από τη Λατινική Αμερική. Η Ελλάδα ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας αποκτά ένα μεγάλο διπλωματικό αποτύπωμα, αναπτύσσει τα ερείσματά της στον κόσμο και τις περιφερειακές της συμμαχίες».

«Έχουμε την ευκαιρία να προεδρεύσουμε στη Διάσκεψη για τους Αρχαίους Πολιτισμούς, η οποία γίνεται σε υπουργικό επίπεδο, μία πρωτοβουλία, η οποία φέρνει κοντά χώρες με κοινά ενδιαφέροντα, με μεγάλο πολιτισμικό βάθος και, βεβαίως, με το βλέμμα στα αγαθά της αρχαιότητας και του νεώτερου κόσμου» σημειώνει.

Και καταλήγει: «Τέλος, συμμετείχαμε στη Διάσκεψη για τη λύση των δύο κρατών, την οποία κάλεσαν η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία. Πρόκειται για μια διάσκεψη, η οποία ασχολήθηκε με το Παλαιστινιακό.

Η Ελλάδα έχει μια εκπεφρασμένη θέση για το ζήτημα αυτό. Η πάγια θέση της είναι ότι είναι πρωτοπόρος και επισπεύδουσα χώρα σε ό,τι αφορά τα ανθρωπιστικά. Ήδη έχει παράσχει σημαντική ανθρωπιστική βοήθεια, έχει περιθάλψει παιδιά από τη Γάζα, ενισχύει την Παλαιστινιακή Αρχή.

Σε ό,τι αφορά την αναγνώριση της Παλαιστίνης, η Ελλάδα θεωρεί ότι η λύση είναι η ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους, στα προ του 1967 σύνορα. Το ζήτημα είναι ο χρονισμός. Θεωρούμε ότι θα πρέπει η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους να έρθει στο τέλος της πολιτικής διαδικασίας και υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών».

Η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία θα προεδρεύσουν σήμερα συνόδου για τη λύση των δύο κρατών – ενός ισραηλινού και ενός παλαιστινιακού—στην οποία θα συμμετάσχουν δεκάδες χώρες πολλές από τις οποίες αναμένεται να αναγνωρίσουν το κράτος της Παλαιστίνης, μια κίνηση που ενδέχεται να προκαλέσει την έντονη αντίδραση των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα μποϊκοτάρουν τη σύνοδο, προειδοποίησε ο Ισραηλινός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Ντάνι Ντανόν, χαρακτηρίζοντάς την «τσίρκο».

Η Γαλλία ηγείται των προσπαθειών αυτών, με την ελπίδα ότι η ανακοίνωση του Μακρόν τον Ιούλιο ότι το Παρίσι θα αναγνωρίσει ένα παλαιστινιακό κράτος θα προσφέρει μεγαλύτερη ώθηση σε ένα κίνημα στο οποίο μέχρι πρότινος συμμετείχαν μικρότερες χώρες.

Ήδη χθες, Κυριακή, η Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Πορτογαλία αναγνώρισαν την Παλαιστίνη. Η Γαλλία και πέντε άλλες χώρες αναμένεται να το πράξουν σήμερα.

Ενώ η σύνοδος κορυφής θα μπορούσε να ενισχύσει το ηθικό των Παλαιστινίων, δεν αναμένεται να φέρει κοσμογονικές αλλαγές, ενώ η πιο ακροδεξιά κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ έχει δηλώσει ότι δεν θα υπάρξει παλαιστινιακό κράτος καθώς προχωρά στον πόλεμό της εναντίον της Χαμάς στη Γάζα.

Η λύση των δύο κρατών ήταν το θεμέλιο της ειρηνευτικής διαδικασίας που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ και η οποία ξεκίνησε με τις Συμφωνίες του Όσλο του 1993. Η διαδικασία προκάλεσε αντιδράσεις και από τις δύο πλευρές και έχει σχεδόν καταρρεύσει.

Ενώ η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών αναγνωρίζει πλέον το παλαιστινιακό κράτος, τόσο η Γερμανία όσο και η Ιταλία έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι απίθανο να κάνουν μια τέτοια κίνηση σύντομα.

Η Γερμανία – που εδώ και καιρό υποστηρίζει ένθερμα το Ισραήλ λόγω της ευθύνης της για το Ολοκαύτωμα – έχει γίνει πιο επικριτική απέναντι στην ισραηλινή πολιτική, επιμένοντας παράλληλα ότι η αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους θα πρέπει να έρθει στο τέλος μιας πολιτικής διαδικασίας για τη συμφωνία σε μια λύση δύο κρατών.

Ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν πρέπει να υπάρξουν περαιτέρω προσαρτήσεις σε ισραηλινά κατεχόμενα εδάφη. Η Ιταλία δήλωσε ότι η αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους θα μπορούσε να είναι «αντιπαραγωγική».

H ισραηλινή αντίδραση

Το Ισραήλ εξετάζει την προσάρτηση μέρους της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης ως πιθανή απάντηση, καθώς και συγκεκριμένα διμερή μέτρα κατά του Παρισιού, δήλωσαν Ισραηλινοί αξιωματούχοι, παρόλο που η αναγνώριση (του παλαιστινιακού κράτους) είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικές. Η προσάρτηση (της Δυτικής Όχθης) θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ και να αποξενώσει βασικές χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μια παγκόσμια πετρελαϊκή δύναμη και εμπορικό κόμβο με ευρεία διπλωματική επιρροή σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το πιο σημαντικό από τα αραβικά κράτη που ομαλοποίησαν τους δεσμούς τους με το Ισραήλ στο πλαίσιο των Συμφωνιών Αβραάμ που μεσολάβησαν οι ΗΠΑ το 2020, έχουν δηλώσει ότι μια τέτοια κίνηση θα υπονόμευε το πνεύμα της συμφωνίας.

“Γι’ αυτό δηλώσαμε δημόσια ότι η προσάρτηση είναι μια κόκκινη γραμμή για την κυβέρνησή μου, επειδή πλήττει την ίδια την καρδιά αυτού που είχαν ως στόχο να επιτύχουν οι Συμφωνίες Αβραάμ”, δήλωσε η Λάνα Νουσέιμπε, υπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ, στο BBC τη Δευτέρα.

Η Νορβηγία αναγνώρισε το παλαιστινιακό κράτος από κοινού με την Ισπανία και την Ιρλανδία το 2024. Αλλά ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Έσπεν Μπαρθ Άιντε ήταν επιφυλακτικός σχετικά με τις τελευταίες αναγνωρίσεις…

«Η Παλαιστίνη βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής και βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι. Ενώ η διεθνής πολιτική υποστήριξη για μια λύση δύο κρατών σπάνια ήταν ισχυρότερη, η κατάσταση επί τόπου είναι χειρότερη από ποτέ», δήλωσε ο Άιντε.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει επίσης προειδοποιήσει για πιθανές συνέπειες για όσους λάβουν μέτρα κατά του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της οποίας ο πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, φιλοξενεί τη σύνοδο κορυφής της Νέας Υόρκης.

Η σύνοδος κορυφής, ενόψει της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών αυτής της εβδομάδας, έρχεται μετά την έναρξη μεγάλης χερσαίας επιχείρησης στην πόλη της Γάζας, την οποία απειλούσε εδώ και καιρό το Ισραήλ, με ελάχιστες προοπτικές για εκεχειρία δύο χρόνια αφότου οι Παλαιστίνιοι ισλαμιστές μαχητές της Χαμάς επιτέθηκαν στο Ισραήλ, πυροδοτώντας τον πόλεμο στον παλαιστινιακό θύλακα.

Η στάση της Γαλλίας

«Εν μέσω της επίθεσης του Ισραήλ στη Γάζα και της κλιμάκωσης της βίας από τους Ισραηλινούς εποίκους στη Δυτική Όχθη, υπάρχει μια αυξανόμενη αίσθηση επείγοντος να δράσουμε τώρα πριν η ιδέα μιας λύσης δύο κρατών εξαφανιστεί για πάντα.Η απόφαση που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα παρουσιάσει σήμερα το απόγευμα στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών είναι μια συμβολική, άμεση, πολιτική απόφαση που καταδεικνύει τη δέσμευση της Γαλλίας στη λύση των δύο κρατών», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό στο τηλεοπτικό κανάλι TF1.

Η Γαλλία έχει προωθήσει την κίνηση, ελπίζοντας ότι η ανακοίνωση του Μακρόν τον Ιούλιο ότι θα αναγνωρίσει ένα παλαιστινιακό κράτος θα έδινε μεγαλύτερη ώθηση σε ένα κίνημα που μέχρι τώρα κυριαρχούνταν από μικρότερα έθνη που είναι γενικά πιο επικριτικά απέναντι στο Ισραήλ.
Παλαιστινιακές και ισραηλινές σημαίες προβλήθηκαν στον Πύργο του Άιφελ στο Παρίσι την Κυριακή το βράδυ.

Τα άλλα θέματα στην ατζέντα

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα βρίσκεται επίσης ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων των ηγετών. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα μιλήσει την Τετάρτη καθώς ο πόλεμος πλησιάζει τη συμπλήρωση 4 ετών.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει επίσης προγραμματίσει να εκφωνήσει ομιλία, αντικαθιστώντας τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η φετινή συνέλευση αναμένεται επίσης να περιλαμβάνει συζητήσεις σχετικά με περαιτέρω κυρώσεις κατά του Ιράν, στόχους για το κλίμα και την αειφόρο ανάπτυξη, άλλες ανθρωπιστικές κρίσεις, αλλά και μεταρρυθμίσεις στην επιχειρησιακή ικανότητα του ΟΗΕ – την πρωτοβουλία UN80 – η οποία αρχικά ανακοινώθηκε τον Μάρτιο.

Το πρόγραμμα Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη

Το απόγευμα της Δευτέρας 22 Σεπτεμβρίου (τοπική ώρα) ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης αναμένεται να αφιχθεί στη Νέα Υόρκη έχοντας ένα πλούσιο πρόγραμμα επαφών που περιλαμβάνει συναντήσεις με αρχηγούς κρατών, με επενδυτές, με εκπροσώπους οργανώσεων και μελών της ελληνικής και της εβραϊκής κοινότητας στις ΗΠΑ, συζητήσεις με κορυφαίες δεξαμενές σκέψης και συνεντεύξεις σε διεθνή ΜΜΕ.

Την Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στην δεξίωση που παραθέτει στη Νέα Υόρκη προς τιμήν των ηγετών ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Την Τετάρτη, 24 Σεπτεμβρίου, ο κ. Μητσοτάκης θα έχει δύο παρεμβάσεις στον ΟΗΕ που αφορούν την προστασία των ανηλίκων στο Διαδίκτυο και την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη Διεθνή Ειρήνη και Ασφάλεια.

Η πρώτη παρέμβαση σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει το πρωί της Τετάρτης, σε εκδήλωση της Αυστραλίας για την Προστασία των Παιδιών στην Ψηφιακή Εποχή, ενώ η δεύτερη το μεσημέρι της ίδιας μέρας στην ανοιχτή συζήτηση της Νότιας Κορέας -που ασκεί καθήκοντα προέδρου Συμβουλίου Ασφαλείας για τον μήνα Σεπτέμβριο- με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη και Διεθνής Ειρήνη και Ασφάλεια».

Το μεσημέρι της Τετάρτης, 24 Σεπτεμβρίου, ο Πρωθυπουργός θα απευθύνει επίσης χαιρετισμό σε ομογενειακό γεύμα που συνδιοργανώνουν 28 ομογενειακές οργανώσεις και μεταξύ άλλων, θα παρευρεθούν εκπρόσωποι των AHEPA, HALC, PSEKA, AHI, HANC, HACC. Στην εκδήλωση θα παρασημοφορηθούν επιφανείς ομογενείς.

Το βράδυ της Τετάρτης, 24 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παραστεί και θα απευθύνει σύντομο μήνυμα στην τελετή βράβευσης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου με το Βραβείο Templeton. Ο πρωθυπουργός θα έχει συναντηθεί νωρίτερα με τον κ. Βαρθολομαίο.

Την Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός θα απευθύνει ομιλία ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός θα αναφερθεί στο ρευστό διεθνές και περιφερειακό γεωπολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται, στη θέση της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας μέσα σε αυτό, καθώς και στις προκλήσεις και στους κινδύνους από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή.

Το πρωί της Παρασκευής θα έχει συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών.

«Ο Πρόεδρος του Παλαιστινιακού Κράτους Μαχμούντ Αμπάς χαιρετίζει την ανακοίνωση της αναγνώρισης από το Ηνωμένο Βασίλειο του ανεξάρτητου Παλαιστινιακού Κράτους, δηλώνοντας ότι πρόκειται για ένα σημαντικό και απαραίτητο βήμα προς τη συγκεκριμενοποίηση μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης», αναφέρει η προεδρία

“Οφείλουμε (…) να δώσουμε μάχη στον ΟΗΕ και σε όλα τα άλλα πεδία κατά της ψευδούς προπαγάνδας εναντίον μας, καθώς και κατά των εκκλήσεων για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους, το οποίο θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξή μας και θα αποτελούσε μια παράλογη ανταμοιβή για την τρομοκρατία”, δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός πριν από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.

“Η διεθνής κοινότητα θα μας ακούσει για το θέμα αυτό τις επόμενες ημέρες”, πρόσθεσε.

Ο Νετανιάχου δήλωσε επίσης ότι ο πρόσφατος πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ δημιούργησε τη δυνατότητα της ειρήνης με το Λίβανο και τη Συρία.

“Οι νίκες μας στο Λίβανο έναντι της Χεζμπολάχ άνοιξαν ένα αφάνταστο παράθυρο ευκαιριών (…), υπάρχει δυνατότητα ειρήνης με τους γείτονές μας στο βορρά”, δήλωσε ο πρωθυπουργός.

“Διεξάγουμε επαφές με τους Σύρους, υπάρχει κάποια πρόοδος, αλλά έχουμε ακόμα δρόμο να διανύσουμε”, πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος της Συρίας Άχμεντ αλ-Σαράα δήλωσε την Τετάρτη ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ για τη σύναψη ενός συμφώνου ασφαλείας μπορεί να φέρουν αποτελέσματα “μέσα στις ερχόμενες ημέρες”.

«Σήμερα, για να αναζωπυρώσουμε την ελπίδα για ειρήνη μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών και για μια λύση δύο κρατών, το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνωρίζει επίσημα το Κράτος της Παλαιστίνης», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

Στην αρχή του βίντεο που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Στάρμερ λέει: «Μπροστά στον αυξανόμενο τρόμο στη Μέση Ανατολή, ενεργούμε για να διατηρήσουμε ζωντανή την πιθανότητα ειρήνης και μιας λύσης δύο κρατών.Αυτό σημαίνει ένα ασφαλές Ισραήλ παράλληλα με ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος – αυτή τη στιγμή δεν έχουμε κανένα από τα δύο».

Στη συνέχεια, συνεχίζει λέγοντας ότι η στιγμή για την αναγνώριση της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης «έχει πλέον φτάσει».

«Έτσι, σήμερα, για να αναζωογονήσω την ελπίδα για ειρήνη και μια λύση δύο κρατών, δηλώνω σαφώς, ως πρωθυπουργός αυτής της μεγάλης χώρας, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνωρίζει επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης».

Today, to revive the hope of peace for the Palestinians and Israelis, and a two state solution, the United Kingdom formally recognises the State of Palestine. pic.twitter.com/yrg6Lywc1s

— Keir Starmer (@Keir_Starmer) September 21, 2025

Λίγο πιο νωρίς σε δήλωση που δημοσίευσε στον λογαριασμό του στο X, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι ανέφερε:

«Ο Καναδάς αναγνωρίζει το κράτος της Παλαιστίνης και προσφέρει τη συνεργασία του για την οικοδόμηση ενός ειρηνικού μέλλοντος τόσο για το κράτος της Παλαιστίνης όσο και για το κράτος του Ισραήλ».

Today, Canada recognises the State of Palestine. pic.twitter.com/zhumVJRBfe

— Mark Carney (@MarkJCarney) September 21, 2025

Στην αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους προχώρησε σήμερα και η Αυστραλία.

My statement formally recognising the State of Palestine. pic.twitter.com/HtBmnIQGBS

— Anthony Albanese (@AlboMP) September 21, 2025

Νετανιάχου: Ένα παλαιστινιακό κράτος θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξη του Ισραήλ

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξε σήμερα ότι η δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξη του Ισραήλ και υποσχέθηκε να πολεμήσει τις εκκλήσεις προς αυτή την κατεύθυνση ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, δήλωσε που έγινε λίγες ώρες πριν την αναγνώριση του Παλαιστινιακού κράτους από τον Κανάδα και την Αυστραλία και ενώ επίκειται εντός της ημέρας η αναγνώριση από την Μ. Βρετανία.

“Οφείλουμε (…) να δώσουμε μάχη στον ΟΗΕ και σε όλα τα άλλα πεδία κατά της ψευδούς προπαγάνδας εναντίον μας, καθώς και κατά των εκκλήσεων για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους, το οποίο θα έθετε σε κίνδυνο την ύπαρξή μας και θα αποτελούσε μια παράλογη ανταμοιβή για την τρομοκρατία”, δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός πριν από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.

“Η διεθνής κοινότητα θα μας ακούσει για το θέμα αυτό τις επόμενες ημέρες”, πρόσθεσε.

Ο Νετανιάχου δήλωσε επίσης ότι ο πρόσφατος πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ δημιούργησε τη δυνατότητα της ειρήνης με το Λίβανο και τη Συρία.

“Οι νίκες μας στο Λίβανο έναντι της Χεζμπολάχ άνοιξαν ένα αφάνταστο παράθυρο ευκαιριών (…), υπάρχει δυνατότητα ειρήνης με τους γείτονές μας στο βορρά”, δήλωσε ο πρωθυπουργός.

“Διεξάγουμε επαφές με τους Σύρους, υπάρχει κάποια πρόοδος, αλλά έχουμε ακόμα δρόμο να διανύσουμε”, πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος της Συρίας Άχμεντ αλ-Σαράα δήλωσε την Τετάρτη ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ για τη σύναψη ενός συμφώνου ασφαλείας μπορεί να φέρουν αποτελέσματα “μέσα στις ερχόμενες ημέρες”.

Η ανακοίνωση του πρωθυπουργικού γραφείου στον Καναδά:

«Από το 1947, η πολιτική κάθε καναδικής κυβέρνησης είναι να υποστηρίζει μια λύση δύο κρατών για διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Αυτό οραματιζόταν τη δημιουργία ενός κυρίαρχου, δημοκρατικού και βιώσιμου Κράτους της Παλαιστίνης, που θα χτίζει το μέλλον του με ειρήνη και ασφάλεια δίπλα στο Κράτος του Ισραήλ.

Για πολλές δεκαετίες, η δέσμευση του Καναδά σε αυτόν τον στόχο βασιζόταν στην προσδοκία ότι αυτό το αποτέλεσμα θα επιτυγχανόταν τελικά ως μέρος μιας διαπραγματευμένης διευθέτησης. Δυστυχώς, αυτή η δυνατότητα έχει διαβρωθεί σταθερά και σοβαρά, μεταξύ άλλων από:

Την διάχυτη απειλή της τρομοκρατίας της Χαμάς για το Ισραήλ και τον λαό του, που κορυφώθηκε με την αποτρόπαια τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, και τη μακροχρόνια βίαιη απόρριψη του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ και μιας λύσης δύο κρατών από τη Χαμάς.
Την επιταχυνόμενη οικοδόμηση οικισμών σε όλη τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ η βία των εποίκων κατά των Παλαιστινίων έχει εκτοξευθεί.
Δράσεις όπως το Σχέδιο Οικισμού E1 και η φετινή ψηφοφορία της Κνεσέτ που ζητά την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης.
Τη συμβολή της ισραηλινής κυβέρνησης στην ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα, μεταξύ άλλων με την παρεμπόδιση της πρόσβασης σε τρόφιμα και άλλα βασικές ανθρωπιστικές προμήθειες.
Η Χαμάς έχει τρομοκρατήσει τον λαό του Ισραήλ και έχει καταπιέσει τον λαό της Γάζας, προκαλώντας φρικτά βάσανα. Είναι επιτακτική ανάγκη η Χαμάς να απελευθερώσει όλους τους ομήρους, να αφοπλιστεί πλήρως και να μην παίξει κανένα ρόλο στη μελλοντική διακυβέρνηση της Παλαιστίνης. Η Χαμάς έχει κλέψει από τον παλαιστινιακό λαό, έχει στερήσει τη ζωή και την ελευθερία του και δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να υπαγορεύσει το μέλλον του.

Η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση εργάζεται μεθοδικά για να αποτρέψει την προοπτική ίδρυσης ενός παλαιστινιακού κράτους. Έχει ακολουθήσει μια αδιάκοπη πολιτική επέκτασης οικισμών στη Δυτική Όχθη, η οποία είναι παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου. Η συνεχής επίθεσή της στη Γάζα έχει σκοτώσει δεκάδες χιλιάδες πολίτες, έχει εκτοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους και έχει προκαλέσει έναν καταστροφικό και αποτρέψιμο λιμό, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Είναι πλέον η δηλωμένη πολιτική της σημερινής ισραηλινής κυβέρνησης ότι «δεν θα υπάρξει παλαιστινιακό κράτος».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Καναδάς αναγνωρίζει το Κράτος της Παλαιστίνης και προσφέρει τη συνεργασία μας στην οικοδόμηση της υπόσχεσης ενός ειρηνικού μέλλοντος τόσο για το Κράτος της Παλαιστίνης όσο και για το Κράτος του Ισραήλ. Ο Καναδάς το πράττει ως μέρος μιας συντονισμένης διεθνούς προσπάθειας για τη διατήρηση της πιθανότητας μιας λύσης δύο κρατών. Ενώ ο Καναδάς είναι Χωρίς καμία ψευδαίσθηση ότι αυτή η αναγνώριση είναι πανάκεια, αυτή η αναγνώριση ευθυγραμμίζεται σταθερά με τις αρχές της αυτοδιάθεσης και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αντικατοπτρίζονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στη συνεπή πολιτική του Καναδά για γενιές.

Η αναγνώριση του Κράτους της Παλαιστίνης, με επικεφαλής την Παλαιστινιακή Αρχή, ενδυναμώνει όσους επιδιώκουν την ειρηνική συνύπαρξη και το τέλος της Χαμάς. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν νομιμοποιεί την τρομοκρατία, ούτε αποτελεί ανταμοιβή για αυτήν. Επιπλέον, σε καμία περίπτωση δεν θέτει σε κίνδυνο την ακλόνητη υποστήριξη του Καναδά προς το Κράτος του Ισραήλ, τον λαό του και την ασφάλειά του – ασφάλεια που μπορεί τελικά να διασφαλιστεί μόνο μέσω της επίτευξης μιας συνολικής λύσης δύο κρατών.

Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει αναλάβει άμεσες δεσμεύσεις προς τον Καναδά και τη διεθνή κοινότητα για τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της ριζικής μεταρρύθμισης της διακυβέρνησής της, της διεξαγωγής γενικών εκλογών το 2026 στις οποίες η Χαμάς δεν θα μπορεί να διαδραματίσει κανέναν ρόλο και της αποστρατιωτικοποίησης του παλαιστινιακού κράτους. Ο Καναδάς θα εντείνει τις προσπάθειες για να υποστηρίξει την εφαρμογή αυτής της μεταρρυθμιστικής ατζέντας από την Παλαιστινιακή Αρχή, στην οποία έχει ήδη σημειωθεί πρόοδος. Με τους διεθνείς εταίρους μας, ο Καναδάς υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός αξιόπιστου ειρηνευτικού σχεδίου, δημοκρατικής διακυβέρνησης και σαφών ρυθμίσεων ασφαλείας για την Παλαιστίνη, και τη βιώσιμη, μεγάλης κλίμακας παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και σε όλη την επικράτειά της.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «The Times», η απόφαση συνοδεύεται από σκληρή καταδίκη της χερσαίας επιχείρησης του ισραηλινού στρατού στη Γάζα, την οποία η υπουργός Εξωτερικών Ιβετ Κούπερ χαρακτήρισε «απερίσκεπτη και απαράδεκτη».

Ο Στάρμερ αναμένεται να τονίσει ότι η συνεχιζόμενη στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα αφήνει τη Βρετανία «χωρίς άλλη επιλογή» από το να προχωρήσει στην αναγνώριση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει πιέσεις κατά της αναγνώρισης, προειδοποιώντας ότι θα θεωρηθεί «ανταμοιβή για τις θηριωδίες της Χαμάς». Μιλώντας στο Τσέκερς την Πέμπτη, δίπλα στον Στάρμερ, τόνισε ότι το ζήτημα αποτελεί ένα από τα «λίγα» σημεία διαφωνίας ανάμεσα στους δύο ηγέτες.

Ο Στάρμερ απάντησε ότι η Χαμάς δεν μπορεί να έχει καμία εμπλοκή στη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας και υπογράμμισε πως η βρετανική θέση δεν μειώνει τη φρίκη των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου.

Η επίσημη διακήρυξη της νέας βρετανικής πολιτικής θα γίνει την επόμενη εβδομάδα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ από τον αντιπρόεδρο Ντέιβιντ Λάμι. Η Βρετανία αναμένεται να έχει στο πλευρό της τη Γαλλία, τον Καναδά και την Αυστραλία, που προτίθενται επίσης να προχωρήσουν σε αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους.

«Θα τηρήσουμε την υπόσχεσή μας ότι δεν θα υπάρξει παλαιστινιακό κράτος, αυτός ο τόπος ανήκει σε εμάς», δήλωσε ο Νετανιάχου κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στον εποικισμό Μααλέ Αντουμίμ στη Δυτική Όχθη, όπου πρόκειται να προστεθούν χιλιάδες νέες κατοικίες.

«Θα προστατεύσουμε την κληρονομιά μας, τη γη μας και την ασφάλειά μας… Θα διπλασιάσουμε τον πληθυσμό της πόλης». Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά από το γραφείο του.

Τον περασμένο μήνα, το σχέδιο Ε1 — το οποίο θα διαιρέσει τη κατεχόμενη Δυτική Όχθη και θα την αποκόψει από την Ανατολική Ιερουσαλήμ — έλαβε την τελική έγκριση.

Ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμοτρίχ υποστήριξε τα σχέδια για την κατασκευή περίπου 3.400 κατοικιών στο ιδιαίτερα ευαίσθητο αυτό οικόπεδο, που βρίσκεται ανάμεσα στην Ιερουσαλήμ και τη Μααλέ Αντουμίμ.

Η ανακοίνωσή του προκάλεσε καταδίκη, με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να δηλώνει ότι ο εποικισμός αυτός θα διχοτομήσει ουσιαστικά τη Δυτική Όχθη και θα αποτελέσει «υπαρξιακή απειλή» για ένα συνεκτικό παλαιστινιακό κράτος.

Όλοι οι ισραηλινοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη, που τελεί υπό κατοχή από το 1967, θεωρούνται παράνομοι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ανεξαρτήτως αν έχουν λάβει ισραηλινή άδεια σχεδιασμού.

Πολλές δυτικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων της Βρετανίας και της Γαλλίας, έχουν ανακοινώσει ότι σκοπεύουν να αναγνωρίσουν το Κράτος της Παλαιστίνης στα Ηνωμένα Έθνη αργότερα αυτόν τον μήνα.

Η Βρετανία έχει δηλώσει ότι θα προχωρήσει σε αυτή την κίνηση αν το Ισραήλ δεν συμφωνήσει σε εκεχειρία στον καταστροφικό πόλεμο στη Γάζα, που ξεκίνησε μετά την επίθεση της παλαιστινιακής μαχητικής οργάνωσης Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023.