Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature χθες αναφέρει πως το 37,8% των νέων περιπτώσεων καρκίνου που εντοπίστηκαν το 2022, ή περίπου 7,1 εκατομμύρια, οφειλόταν σε αποφευκτά αίτια.

   Αν και οι κίνδυνοι αυτοί υπενθυμίζονται συχνά από ειδικούς στη δημόσια υγεία και στην ογκολογία, το έργο αυτό είχε σκοπό να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος αυτών των παραγόντων στην εκδήλωση καρκίνου, ενώ άλλες επικεντρώνονται πάνω απ’ όλα στη θνητότητα.

   Στην πιο πρόσφατη έκδοση του «παγκόσμιου άχθους των ασθενειών» ο ΠΟΥ εκτίμησε πως περίπου το 44% των θανάτων στον κόσμο θα μπορούσε να αποδοθεί σε αποφευκτούς παράγοντες, χωρίς ωστόσο να παίρνει υπόψη μολύνσεις, αναφέρεται στο δημοσίευμα στο Nature.

   Οι συντάκτες της μελέτης εξέτασαν 30 παράγοντες κινδύνου που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, ιδίως τον καπνό, το αλκοόλ, τον υψηλό δείκτη σωματικής μάζας, την έλλειψη σωματικής άσκησης, τη μόλυνση του αέρα, τις υπεριώδεις ακτίνες και, για πρώτη φορά, εννιά μορφές καρκίνου οφειλόμενες σε μολύνσεις.

   Μετά την αξιοποίηση δεδομένων για 158 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη επισημαίνει ότι το κάπνισμα είναι η κυριότερη αιτία αποφευκτών καρκίνων σε παγκόσμια κλίμακα, σε αυτό αποδίδεται το 15% των νέων περιπτώσεων, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από τις μορφές που οφείλονται σε μολύνσεις (10%) και στην κατανάλωση αλκοόλ (3%).

   Σχεδόν οι μισοί καρκίνοι στον κόσμο που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, στους άνδρες και στις γυναίκες, ανήκουν σε τρεις κατηγορίες, ή «οικογένειες»: του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας.

   Οι καρκίνοι των πνευμόνων συνδέονται ιδίως με το κάπνισμα και τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, αυτοί του στομάχου στη μόλυνση με το Helicobacter pylori, αυτοί του τραχήλου της μήτρας με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

   Υπάρχουν εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών και ανά περιοχή του κόσμου.

   Το ποσοστό των καρκίνων που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί είναι πολύ υψηλότερο μεταξύ των ανδρών απ’ ό,τι στις τάξεις των γυναικών: το 45% των νέων περιπτώσεων καρκίνου για τους πρώτους το 2022, το 30% των νέων κρουσμάτων για τις δεύτερες.

   Μεταξύ των ανδρών, σε παγκόσμια κλίμακα, το 23% των νέων περιπτώσεων οφειλόταν στο κάπνισμα, ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που αποδίδεται σε μολύνσεις (9%) ή στην κατανάλωση αλκοόλ (4%). Μεταξύ των γυναικών οι καρκίνοι που οφείλονταν σε μολύνσεις ανέρχονται συνολικά στο 11% των νέων κρουσμάτων, πάνω από το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).

   Σε διεθνή κλίμακα, οι καρκίνοι που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί για τις γυναίκες ανέρχονταν στο 24% των νέων κρουσμάτων στη βόρεια Αφρική και στη δυτική Ασία, στο 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Στις τάξεις των ανδρών το άχθος ήταν υψηλότερο στην ανατολική Ασία (57%), χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική (28%).

Πηγή : ΑΠΕ ΜΠΕ

Ρούλα Σκουρογιάννη

Την επισήμανση αυτή έκανε η κα Αγαπηδάκη, σήμερα,Τρίτη 04 Φεβρουαρίου 2025, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, σε δύο τηλεοπτικές της συνεντεύξεις, στον ΑΝΤ1 και στον ΣΚΑΪ, όπου αναφέρθηκε στο σημαντικό έργο του Εθνικού Προγράμματος ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ. 

«Η πρόληψη σώζει ζωές!»

Η αναπληρώτρια υπουργός, αναφερόμενη στα εντυπωσιακά αποτελέσματα των προγραμμάτων πρόληψης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ήρθαν για να μείνουν και θα συνεχιστούν».

Η πρόληψη αφορά τους κατοίκους όλης της χώρας

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι, πέρα από τα SMS που αποστέλλονται στους δικαιούχους, από τον επόμενο μήνα θα αποστέλλονται επιστολές από το υπουργείο Υγείας σε όσους πολίτες δεν έχουν άυλη συνταγογράφηση και δεν έχουν κάνει ακόμα τις εξετάσεις, ώστε να διασφαλιστεί πως το μήνυμα της πρόληψης φτάνει σε κάθε σπίτι. «Η πρόληψη και η πρόσβαση σε δωρεάν εξετάσεις δεν αφορά μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά όλη τη χώρα. Μέσω της ιστοσελίδας proliptikes.gov.gr, κάθε πολίτης μπορεί να βρει το πλησιέστερο συνεργαζόμενο διαγνωστικό κέντρο και να πραγματοποιήσει δωρεάν τις απαραίτητες εξετάσεις». 

Δέσμευση του υπουργείου Υγείας να μειώσει τις ανισότητες στην πρόσβαση στη δημόσια υγεία

«Μέλημά μας είναι να μπορούν οι πολίτες να κάνουν δωρεάν τις εξετάσεις τους, όπου κι αν βρίσκονται. Χθες, βγήκε και η αντίστοιχη κοινή υπουργική απόφαση για τις Κινητές Μονάδες, με τις οποίες θα φτάσουμε παντού, σε κάθε σημείο της χώρας. Γιατί Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα. Όλες οι εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου είναι δωρεάν για ασφαλισμένους και ανασφάλιστους πολίτες, χωρίς καμία επιβάρυνση», τόνισε η κα. Αγαπηδάκη, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση του υπουργείου Υγείας να μειώσει τις ανισότητες στην πρόσβαση στη δημόσια υγεία.

Αναφερόμενη στην ανταπόκριση των πολιτών, η Αναπληρώτρια Υπουργός σημείωσε ότι οι πολίτες έχουν ήδη αγκαλιάσει τις προληπτικές εξετάσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι πάνω από μισό εκατομμύριο πολίτες έχουν πραγματοποιήσει το self-test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ 1.500 προχώρησαν σε βιοψία, με αποτέλεσμα την έγκαιρη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση.

Κλείνοντας, η αναπληρώτρια υπουργός στάθηκε στο μήνυμα της σημερινής ημέρας: «Το μήνυμα της πρόληψης είναι ένα μήνυμα ζωής. Θέλω να καλέσω τους πολίτες να μην αγνοούν το μήνυμα και να αξιοποιήσουν τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις που τους παρέχει η Πολιτεία. Είναι σημαντικό να εκμεταλλευτούμε αυτές τις εξετάσεις και δεν μιλάμε μόνο για μαστογραφία ή μόνο για test pap, έχουμε μία σειρά από εξετάσεις που φτάνουν μέχρι και τη βιοψία, και αποζημιώνονται όλες είτε είναι ασφαλισμένος κάποιος είτε όχι».

Η σημερινή (4 Φεβρουαρίου) Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου –μία πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου (Union for International Cancer Control, U.I.C.C.) – είναι μία ευκαιρία να επικοινωνήσουμε τα σωστά μηνύματα για τη νόσο, με το φετινό (2025) βασικό μήνυμα: «Ενωμένοι, αλλά και μοναδικοί», και την προτροπή όλοι μας να στηρίξουμε ενεργά τα άτομα με καρκίνο.

Πρέπει να θυμόμαστε και στηρίζουμε με πράξεις ότι:

·        Στον καρκίνο, κανείς δεν είναι μόνος του!

·        Για τον γιατρό μας, είμαστε ένας μοναδικός ασθενής!

·        Η πρόληψη σώζει ζωές!

·        Μαζί κερδίζουμε τη ζωή!

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος γνωρίζει ότι ο καρκίνος σημαίνει είσοδο στο σύστημα υγείας, υψηλά κόστη, απώλεια εργασίας, μοναξιά και φόβο.

Για αυτό, συμμετέχει ενεργά στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση της ελληνικής κοινωνίας, δημιουργώντας βίντεο που θα προβάλλεται στους σταθμούς του Μετρό της Αθήνας, από 3 ως και 8 Φεβρουαρίου, και στο οποίο τονίζεται η μοναδικότητα του κάθε ασθενούς, καθώς και ο ρόλος του θεράποντα γιατρού.

Οι αριθμοί που τρομάζουν

Στην ΕΕ, έχουμε ετησίως περί τις 450 νέες διαγνώσεις ανά 100.000 κατοίκους. Τα θλιβερά πρωτεία στους θανάτους από καρκίνο στη χώρα μας διατηρεί ο καρκίνος του πνεύμονα, εξαιτίας κυρίως της καπνιστικής συνήθειας.

Η στήριξη από την Πολιτεία

Η Πολιτεία, αντιλαμβανόμενη έστω και τώρα τη μεγάλη ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης, υλοποιεί προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου στο πλαίσιο του Προγράμματος Δοξιάδη και μέσω κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης. 

Παρόλα αυτά, μένουν ακόμη πολλά να γίνουν:

·        σημαντικότερο την κάλυψη όλης της χώρας με Ογκολογικές Κλινικές, ώστε το 50% των καρκινοπαθών που μετακινείται σήμερα σε άλλο νομό για να λάβει την απαραίτητη θεραπεία να μετακινούνται οι ελάχιστοι αναγκαίοι.

·        πρέπει να δοθεί τέλος στην απίστευτη ταλαιπωρία αναμονής των ασθενών στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ για την προμήθεια των απαραίτητων σκευασμάτων.

·        η πρόσβαση των ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες αποτελεί αυτονόητο δικαίωμα των συνανθρώπων μας που πάσχουν χωρίς να υποβάλλονται σε χρονοβόρες και κοστοβόρες διαδικασίες.

·        η πολιτεία οφείλει να αποζημιώνει και τις προληπτικές επεμβάσεις για τον καρκίνο του μαστού τις οποίες σήμερα θεωρεί αισθητικής φύσεως.  

Καθώς η διάγνωση σε πρώιμο στάδιο σώζει σήμερα κυριολεκτικά τη ζωή, η ευαισθητοποίηση όλων μας θα κάνει τη διαφορά!

Το λιγότερο που οφείλουμε στον εαυτό μας είναι:

·        Ετήσια μαστογραφία για τις γυναίκες άνω των 40,

·        PAP test για τις ενήλικες και όλες τις σεξουαλικά ενεργές γυναίκες,

·        PSA εξέταση ετησίως για τους άνδρες άνω των 50 ή άνω των 40 αν υπάρχει κληρονομικότητα, 

·        κολονοσκόπηση από τα 50 και μετά και ανά 5 έτη για άνδρες και γυναίκες και

·        εξέταση από πνευμονολόγο για τους καπνιστές σε ετήσια βάση. 

Χρειάζεται θετική σκέψη: Ακόμα κι αν ασθενήσουμε από κάποιο είδος καρκίνου, η γνώση ότι στις μέρες μας υπάρχουν βιολογικοί παράγοντες και καινοτόμες, εξατομικευμένες θεραπείες, οι οποίες μετέτρεψαν πολλά είδη καρκίνου σε χρόνιες νόσους, πρέπει να μας βοηθήσει να διατηρήσουμε το ηθικό μας ακμαίο και την ελπίδα της ίασης ζωντανή, γνωρίζοντας ότι το ιατρικό προσωπικό της χώρας με επιστημονική επάρκεια και ανθρωπιά είναι εδώ.