Σύμφωνα με πληροφορίες, συνολικά 91 βουλευτές αποχώρησαν από το CHP και υπέγραψαν τα ιδρυτικά κείμενα του νέου σχηματισμού, ο οποίος αναφέρεται προσωρινά ως «Yeni Parti» –«Νέο Κόμμα»– και αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.

«Ο Οζγκιούρ Οζέλ παραιτήθηκε από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, υπογράφοντας τα ιδρυτικά κείμενα του νέου κόμματος», ανέφερε πηγή με γνώση επί του θέματος.

Ισχυρό πλήγμα για το ιστορικό CHP

Η μαζική αποχώρηση των βουλευτών προκαλεί βαθύ ρήγμα στο CHP, το παλαιότερο πολιτικό κόμμα της Τουρκίας, το οποίο ιδρύθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και αποτέλεσε μέχρι σήμερα την κύρια δύναμη της αντιπολίτευσης απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Μετά την αποχώρηση της ομάδας Οζέλ, η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του CHP περιορίζεται σημαντικά, καθώς περίπου 40 βουλευτές εκτιμάται ότι παραμένουν στις τάξεις του.

Η δικαστική απομάκρυνση του Οζέλ

Ο Οζγκιούρ Οζέλ είχε αναλάβει την προεδρία του CHP τον Νοέμβριο του 2023, διαδεχόμενος τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Τον Μάιο του 2026, ωστόσο, τουρκικό δικαστήριο ακύρωσε το συνέδριο του 2023, επικαλούμενο παρατυπίες στη διαδικασία εκλογής της ηγεσίας. Με την ίδια απόφαση απομακρύνθηκαν ο Οζέλ και η διοίκηση του κόμματος, ενώ ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου επανήλθε προσωρινά στην προεδρία του CHP.

Ο Οζέλ χαρακτήρισε την εξέλιξη πολιτικά υποκινούμενη, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την αντιπολίτευση προς όφελος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

«Το AKP δεν μπορεί πλέον να κερδίσει δημοκρατικές εκλογές»

Ο πρώην πρόεδρος του CHP υποστήριξε ότι η δικαστική παρέμβαση αποσκοπεί στην αποδυνάμωση της αντιπολίτευσης ενόψει των προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για τον Μάιο του 2028.

«Το AKP ξέρει ότι δεν μπορεί πλέον να κερδίσει δημοκρατικές εκλογές. Ξέρει ότι ο τουρκικός λαός δεν το θέλει πλέον», δήλωσε ο Οζέλ.

Η ίδρυση του νέου κόμματος αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία, καθώς ο Οζέλ επιχειρεί να μεταφέρει στον νέο σχηματισμό το μεγαλύτερο μέρος της κοινοβουλευτικής δύναμης και της εκλογικής βάσης που στήριξε το CHP στις δημοτικές εκλογές του 2024.

«Μόλις ολοκληρωθούν οι αναγκαίες διαδικασίες, το νέο κόμμα που θα ιδρύσουμε θα γίνει, και μακράν, η βασική δύναμη της αντιπολίτευσης της Εθνοσυνέλευσης», είπε.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η αίτηση καταχώρισης του νέου κόμματος θα κατατεθεί την Δευτέρα 27 Ιουλίου στο υπουργείο Εσωτερικών.

Το CHP, το παλαιότερο κόμμα της Τουρκίας, συγκλονίσθηκε από την δικαστική απόφαση της 21ης Μαΐου που ακύρωσε την εσωτερική ψηφοφορία του 2023 από την οποία ο Οζγκιούρ Οζέλ εξελέγη στην ηγεσία του κόμματος και αποκατέστησε στην θέση τον προκάτοχό του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Τρεις ημέρες αργότερα, οι ειδικές δυνάμεις της τουρκικής αστυνομίας εισέβαλαν στην έδρα του CHP στην Αγκυρα κάνοντας χρήση δακρυγόνων και χτυπώντας μέλη του κόμματος.

Ο Οζγκιούρ Οζέλ χαρακτήρισε την δικαστική απόφαση κίνηση της κυβέρνησης με στόχο να διευκολυνθεί η νίκη του ισλαμοσυντηρητικού κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ταγίπ Ερντογάν στις επόμενες εκλογές του 2028.

«Το AKP γνωρίζει ότι δεν είναι πλέον σε θέση να νικήσει σε δημοκρατικές εκλογές. Γνωρίζει ότι ο τουρκικός λαός δεν το θέλει πια», είπε προσθέτοντας ότι «στόχος δεν είναι το CHP, ο πραγματικός στόχος είναι η αποφασιστικότητα του λαού για την αλλαγή κυβέρνησης».

Σπύρος Σιδέρης

Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα επικρατήσει στο εσωτερικό του CHP, αλλά αν αυτή η σύγκρουση θα αποδειχθεί το μεγαλύτερο πολιτικό δώρο για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών.

Το σχέδιο του Οζγκιούρ Οζέλ και το ενδεχόμενο νέου κόμματος

Ο πρόεδρος του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, παραδέχθηκε δημόσια ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για κάθε πιθανό πολιτικό σενάριο. Όπως ανέφερε, παράλληλα με τις νομικές μάχες που δίνει το κόμμα, προχωρούν οι διαδικασίες σύνταξης καταστατικού, προγράμματος και επιλογής ιδρυτικών στελεχών για έναν νέο πολιτικό σχηματισμό, εφόσον οι εξελίξεις το καταστήσουν αναγκαίο.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το όνομα του νέου κόμματος δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, αν και –όπως είπε– υπάρχει ήδη μια επιλογή που συγκεντρώνει ευρεία αποδοχή, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες για το λογότυπο. Οι επίσημες αποφάσεις αναμένονται στα τέλη Ιουλίου ή στις αρχές Αυγούστου, εφόσον ολοκληρωθούν οι εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες.

Παράλληλα, ο Οζγκιούρ Οζέλ επανέλαβε την πρότασή του προς τον πρώην πρόεδρο του κόμματος που ανέλαβε εκ νέου την ηγεσία με δικαστική απόφαση, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, να απευθυνθούν στα περίπου δύο εκατομμύρια μέλη του CHP, προτείνοντας μια εσωκομματική αναμέτρηση με σαφές αποτέλεσμα: όποιος ηττηθεί να αποχωρήσει οριστικά από την ενεργό πολιτική.

Πόλεμος διαδοχής ή κρίση ταυτότητας;

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τα πρόσωπα. Πίσω από τη σύγκρουση διαμορφώνονται δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον του CHP και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διεκδικήσει ξανά την εξουσία.

Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, η άνοδος του Οζγκιούρ Οζέλ μετά το συνέδριο του 2023 πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, γεγονός που δημιούργησε την εντύπωση ότι η νέα ηγεσία λειτουργεί υπό τη δική του πολιτική επιρροή. Από την άλλη πλευρά, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και οι υποστηρικτές του επιδιώκουν να ανακτήσουν τον έλεγχο του κόμματος, αξιοποιώντας τις δικαστικές εξελίξεις που προκάλεσαν αμφισβητώντας τη νομιμότητα του τελευταίου συνεδρίου.

Άλλοι, πάντως, θεωρούν ότι η σημερινή κρίση αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα. Το CHP προσπαθεί εδώ και χρόνια να διευρύνει την επιρροή του προς τους συντηρητικούς ψηφοφόρους, χωρίς όμως να αποξενώσει τον παραδοσιακό κοσμικό και κεντροαριστερό πυρήνα του. Η ανάδειξη πολιτικών με διαφορετικό ιδεολογικό υπόβαθρο έχει εντείνει αυτή τη σύγκρουση, η οποία πλέον εκδηλώνεται ανοιχτά.

Ο μεγάλος κερδισμένος μπορεί να είναι ο Ερντογάν

Η εικόνα μιας αντιπολίτευσης που αδυνατεί να εμφανίσει ενιαίο μέτωπο θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP).

Αναλυτές επισημαίνουν ότι όσο η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τις εσωτερικές συγκρούσεις του CHP, τόσο περιορίζεται η δυνατότητα της αντιπολίτευσης να παρουσιάσει μια πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Η πολιτική ατζέντα μετατοπίζεται από τα προβλήματα της οικονομίας και της καθημερινότητας στις εσωτερικές ισορροπίες του μεγαλύτερου αντιπολιτευτικού κόμματος.

Για πολλούς πολιτικούς παρατηρητές, μια διχασμένη αντιπολίτευση δύσκολα μπορεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι είναι έτοιμη να κυβερνήσει μια χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις.

Η επόμενη μάχη έχει ημερομηνία

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές του 2028 αποτελούν ήδη σημείο αναφοράς για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Η πιθανότητα νέας υποψηφιότητας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής συζήτησης, καθώς προϋποθέτει συγκεκριμένες συνταγματικές ή κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Ωστόσο, οι πολιτικοί του σύμμαχοι εμφανίζονται θετικοί σε μια τέτοια προοπτική, υποστηρίζοντας ότι η εμπειρία του είναι απαραίτητη σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανακατατάξεων.

Από την άλλη πλευρά, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η ίδια η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να διαμορφώσει ένα κοινό μέτωπο απέναντι στον πρόεδρο. Η προηγούμενη συνεργασία ετερόκλητων πολιτικών δυνάμεων είχε ως μοναδικό κοινό παρονομαστή την απομάκρυνση του Ερντογάν από την εξουσία. Σήμερα, χωρίς κοινή στρατηγική και με έντονες προσωπικές αντιπαραθέσεις, η συνοχή αυτής της συμμαχίας δοκιμάζεται περισσότερο από ποτέ.

Η μάχη που μπορεί να κρίνει το πολιτικό μέλλον της Τουρκίας

Το αποτέλεσμα της εσωκομματικής κρίσης δεν αφορά μόνο το μέλλον του Οζγκιούρ Οζέλ ή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό αν η τουρκική αντιπολίτευση μπορεί να ανασυγκροτηθεί και να διεκδικήσει με αξιώσεις την εξουσία ή αν θα παραμείνει εγκλωβισμένη στις εσωτερικές της αντιθέσεις.

Αν το CHP συνεχίσει να καταναλώνει πολιτικό κεφάλαιο σε εσωκομματικές συγκρούσεις, ο μεγαλύτερος κερδισμένος ενδέχεται να μην είναι κανένα από τα αντίπαλα στρατόπεδα μέσα στο κόμμα, αλλά ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος θα βρεθεί απέναντι σε μια αντιπολίτευση που κινδυνεύει να ξοδέψει τις δυνάμεις της στις εσωτερικές συγκρούσεις, αντί να προετοιμάζεται για την πιο κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση των τελευταίων ετών.

Σπύρος Σιδέρης

Η κίνηση του Κιλιτσντάρογλου να ζητήσει από την τουρκική Εθνοσυνέλευση την ακύρωση της εκλογής του Οζέλ ως επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP θεωρήθηκε από πολλούς ως το πιο επιθετικό βήμα αμφισβήτησης της νέας ηγεσίας από την ημέρα που έχασε την προεδρία του κόμματος. Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η βάση του CHP παραμένει σε μεγάλο βαθμό στο πλευρό του Οζέλ, ενώ στους δρόμους της Τουρκίας αρχίζει να διαμορφώνεται ένα εκρηκτικό πολιτικό κλίμα που θυμίζει τις πιο σκληρές εσωτερικές συγκρούσεις της τουρκικής αντιπολίτευσης των τελευταίων δεκαετιών.

Η κίνηση-σοκ του Κιλιτσντάρογλου

Ο πρώην πρόεδρος του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, προχώρησε σε μια αιφνιδιαστική θεσμική παρέμβαση καταθέτοντας τρισέλιδη προσφυγή στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, με την οποία ζητά να θεωρηθεί άκυρη η εκλογή του Οζγκιούρ Οζέλ ως προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος.

Η εξέλιξη προκάλεσε πολιτικό σοκ στην Άγκυρα, καθώς ο Οζέλ είχε εκλεγεί με συντριπτική στήριξη από τους βουλευτές του CHP, λαμβάνοντας 95 ψήφους σε σύνολο 110 βουλευτών. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο ίδιος ο Κιλιτσντάρογλου είχε συγχαρεί δημόσια τον Οζέλ μετά την εκλογή του, κάτι που ενισχύει πλέον τις κατηγορίες περί οργανωμένης προσπάθειας ανατροπής της νέας ηγεσίας.

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η λεγόμενη υπόθεση της «απόλυτης ακυρότητας» του συνεδρίου του CHP, μια δικαστική απόφαση που χρησιμοποιείται από το στρατόπεδο Κιλιτσντάρογλου ως νομικό εργαλείο αμφισβήτησης της σημερινής ηγεσίας.

Δημοσκοπήσεις-χαστούκι για τον πρώην ηγέτη

Παρά τη νέα επίθεση κατά της ηγεσίας του CHP, τα στοιχεία των τελευταίων ερευνών δείχνουν ότι η κοινωνική και κομματική βάση δεν ακολουθεί τον Κιλιτσντάρογλου.

Σύμφωνα με έρευνα της KONDA, το 52% των πολιτών θεωρεί λανθασμένη την απόφαση περί «απόλυτης ακυρότητας», ενώ μόλις ένα μικρό ποσοστό την αξιολογεί θετικά. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι μόνο το 5% των ψηφοφόρων του CHP θεωρεί ότι ο Κιλιτσντάρογλου πρέπει να επιστρέψει στην ηγεσία του κόμματος.

Αντίθετα, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης φαίνεται να ζητά νέο συνέδριο και πολιτική ανανέωση, κάτι που ενισχύει πολιτικά τον Οζέλ.

Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στο στρατόπεδο του πρώην ηγέτη, καθώς αποκαλύπτει ότι η σύγκρουση δεν εξελίσσεται μόνο σε επίπεδο κορυφής αλλά και σε μάχη επιρροής μέσα στην ίδια την κοινωνική βάση του CHP.

Ο Οζέλ περνά στην αντεπίθεση

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Οζγκιούρ Οζέλ επιχείρησε να μετατρέψει την πίεση σε πολιτική αντεπίθεση, οργανώνοντας μεγάλη συγκέντρωση στη γενέτειρά του, τη Μανίσα.

Η συγκέντρωση απέκτησε χαρακτηριστικά εσωκομματικού δημοψηφίσματος, με εκατοντάδες υποστηρικτές να φωνάζουν συνθήματα υπέρ του Οζέλ και κατά του Κιλιτσντάρογλου. Πλακάτ με συνθήματα όπως «Η δημοκρατία δεν ανατρέπεται» και «Ο λαός ενωμένος νικά» δημιούργησαν εικόνα πολιτικής πολιορκίας γύρω από τη νέα ηγεσία του CHP.

Ο Οζέλ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός απέναντι στο στρατόπεδο του πρώην προέδρου, μιλώντας ακόμη και για «συμμαχία των υποστηρικτών του σουλτανισμού με όσους θέλουν την ακύρωση του κόμματος».

Παράλληλα, επιχείρησε να ανεβάσει το πολιτικό διακύβευμα, παρουσιάζοντας τη σύγκρουση όχι ως εσωτερικό πρόβλημα του CHP αλλά ως μάχη για τη δημοκρατία απέναντι σε ένα ευρύτερο πολιτικό σύστημα εξουσίας.

Πρόταση-βόμβα για εκλογή από δύο εκατομμύρια μέλη

Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου, ο Οζέλ πρότεινε ανοιχτή εκλογή προέδρου από τα περίπου δύο εκατομμύρια μέλη του CHP.

Μάλιστα, έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι αν δεν λάβει τουλάχιστον το 80% των ψήφων, δεν θα αποδεχθεί τη θέση του προέδρου, επιχειρώντας έτσι να εμφανιστεί ως ο αυθεντικός εκφραστής της κομματικής βάσης απέναντι στις εσωτερικές αμφισβητήσεις.

Η πρόταση αυτή θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς μεταφέρει τη σύγκρουση από τα κομματικά γραφεία απευθείας στη βάση του κόμματος και ταυτόχρονα πιέζει τον Κιλιτσντάρογλου να αποδεχθεί μια ανοιχτή εσωκομματική αναμέτρηση.

Ο μεγάλος φόβος της αντιπολίτευσης

Το βαθύτερο πρόβλημα για την τουρκική αντιπολίτευση δεν είναι μόνο η προσωπική σύγκρουση ανάμεσα στους δύο άνδρες, αλλά ο κίνδυνος πολιτικής αποσύνθεσης σε μια περίοδο που το CHP εμφανιζόταν δημοσκοπικά ενισχυμένο απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Οζέλ υποστηρίζει ότι ακριβώς αυτή η άνοδος του CHP ενεργοποίησε μηχανισμούς αποσταθεροποίησης στο εσωτερικό του κόμματος, αφήνοντας σαφείς αιχμές για πολιτικές παρεμβάσεις και παρασκηνιακές συνεννοήσεις με το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της τουρκικής αντιπολίτευσης ενισχύεται ο φόβος ότι η παρατεταμένη εσωκομματική κρίση μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση, απογοήτευση των ψηφοφόρων και τελικά σε ένα τεράστιο πολιτικό δώρο προς τον Ερντογάν.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι στο CHP έχει ανοίξει πλέον μια μάχη εξουσίας χωρίς εύκολη επιστροφή — και η έκβασή της μπορεί να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της τουρκικής αντιπολίτευσης αλλά και τη συνολική πολιτική ισορροπία στην Τουρκία τα επόμενα χρόνια.

Το 36ο Πολιτικό Τμήμα του Εφετείου της ‘Αγκυρας εξέδωσε απόφαση απόλυτης ακυρότητας του συνεδρίου και προβλέπει την αναδιάταξη των ηγετικών οργάνων του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Η απόφαση ορίζει την επιστροφή Κιλιτσντάρογλου

Παράλληλα, επανέρχονται στις θέσεις τους ο τέως πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και τα διοικητικά όργανα που είχαν εκλεγεί πριν από το 38ο συνέδριο. Η διαστική απόφαση προκαλεί έντονες αναταράξεις αφού ο Οζγκιούρ Οζέλ ήταν μέχρι χθες ο βασικός αντίπαλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις επόμενες εκλογές.

Να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής οι δύο πολιτικοί που «απείλησαν» δημοσκοπικά τον Ερντογάν βρίσκονται στην φυλακή: πρόκειται για τον πρώην συν-αρχηγός του αριστερού φιλοκουρδικού κόμματος Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών, Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τον πρώην δήμαρχο Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Cumhuriyet, η οποία πρόσκεινται στην αξιωματική αντιπολίτευση, μετέδωσε ότι τα μέλη της ηγεσίας καταφθάνουν στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στην Άγκυρα και απαιτούν να δουν από κοντά τον Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος έχει ακυρώσει το πρόγραμμα του για την Παρασκευή.

Τα στελέχη του κόμματος, όπως μετέδωσε η εφημερίδα, πηγαίνουν στα γραφεία με βαλίτσες και σχεδιάζουν να διανυκτερεύσουν εκεί. Παράλληλα θα πραγματοποιηθεί και έκτακτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.