Σπύρος Σιδέρης

Την ίδια στιγμή, ο επανεμφανιζόμενος Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με νέους δασμούς 30% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, οδηγώντας τις Βρυξέλλες σε μια δυσχερή εξισορρόπηση ανάμεσα σε έναν παραδοσιακό σύμμαχο και έναν στρατηγικό ανταγωνιστή, που εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες.

Η Χενριέττα Λέβιν, αναλύτρια του CSIS, επισήμανε στο CNBC ότι το Πεκίνο αναμένεται να ασκήσει πίεση στην ΕΕ αναφορικά με τις εν εξελίξει εμπορικές διαπραγματεύσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η κινεζική ηγεσία θα προσπαθήσει να αποτρέψει οποιοδήποτε πλαίσιο συμφωνίας που θα μπορούσε να περιθωριοποιήσει την Κίνα», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η εχθρική στάση του Τραμπ περιπλέκει την ικανότητα της ΕΕ να αντισταθεί στη στρατηγική οικονομικού εξαναγκασμού που φέρεται να εφαρμόζει το Πεκίνο. «Θα είναι δύσκολο για την ΕΕ να σταθεί απέναντι στην Κίνα ενώ ταυτόχρονα δέχεται έντονη πίεση από τους Αμερικανούς συμμάχους της», τόνισε.

Οι προσδοκίες για τη σύνοδο παραμένουν χαμηλές. Ο Τσαρλς Φλεκ του Atlantic Council σχολίασε ότι η ίδια η διεξαγωγή της συνάντησης ίσως αποτελέσει το σημαντικότερο αποτέλεσμα. «Η καλύτερη δυνατή εξέλιξη είναι η συμφωνία για συνέχιση των διαβουλεύσεων, ειδικά στα θέματα δασμών, πρόσβασης στις αγορές, κρατικών επιδοτήσεων και υπερπαραγωγής της Κίνας», δήλωσε.

Παρά τις εντάσεις, επιβεβαιώθηκε ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα συναντηθεί με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον νέο Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μια κίνηση που ερμηνεύεται ως ένδειξη διατήρησης του διαύλου κορυφής.

Στο εσωτερικό της ΕΕ, ωστόσο, οι αποκλίνουσες εθνικές στρατηγικές έναντι της Κίνας καθιστούν δυσχερή τη διαμόρφωση ενιαίας θέσης. Όπως ανέφερε ο Λούκας Φιάλα από το LSE IDEAS, «η σύνοδος δεν μπορεί να επαναφέρει τις σχέσεις σε τροχιά κανονικότητας», καθώς η επιδείνωση των ευρω-κινεζικών σχέσεων είναι βαθιά δομική και μακροπρόθεσμη. Ο ίδιος δήλωσε ότι θα δώσει έμφαση σε «λεπτές διατυπώσεις σχετικά με εξαγωγικούς ελέγχους σε ηλεκτρικά οχήματα και σπάνιες γαίες».

Οι σπάνιες γαίες, που χρησιμοποιούνται ευρέως στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της αυτοκινητοβιομηχανίας, αποτέλεσαν πρόσφατα αντικείμενο ρυθμιστικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Αυτό το γεγονός εντείνει την αγωνία της Ευρώπης, που βλέπει τις ΗΠΑ να εδραιώνουν δικές τους συνεννοήσεις ενώ η ίδια βρίσκεται αντιμέτωπη με δασμολογική απειλή.

Η κλιμάκωση δεν περιορίζεται στις δηλώσεις. Η Κομισιόν ανακοίνωσε δασμούς από 17% έως 37,6% στις κινεζικές εξαγωγές ηλεκτρικών αυτοκινήτων, κατηγορώντας το Πεκίνο για κρατικές επιδοτήσεις και αθέμιτο ανταγωνισμό. Η απάντηση ήταν άμεση: έρευνες στις εισαγωγές ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων και επιλεκτικοί φραγμοί με επίκληση υγειονομικών προτύπων. Ο Γάλλος οικονομολόγος Καμίλ Σαρί υπογράμμισε ότι εταιρείες όπως η BYD έχουν ήδη ξεπεράσει σε πωλήσεις την Tesla, ενώ το κόστος παραγωγής των κινεζικών EV είναι δραματικά χαμηλότερο λόγω κρατικών ενισχύσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το κινεζικό επιβατικό αεροσκάφος C919, για το οποίο το Πεκίνο πιέζει να λάβει ευρωπαϊκή πιστοποίηση. Ο Σαρί εκτιμά ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα άνοιγε τον δρόμο για κινεζική διείσδυση στην ευρωπαϊκή αεροπλοΐα, ενδεχομένως εις βάρος της Airbus, ειδικά αν συνδυαστεί με συμφωνία για την αγορά εκατοντάδων αεροσκαφών.

Πάνω απ’ όλα, όμως, επικρέμαται η απειλή του Τραμπ, που επανέρχεται με ρητορική προστατευτισμού και τελεσιγράφων. Ο Ρεμί Πιέ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, σχολίασε ότι «δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι αν τα νέα δασμολογικά μέτρα θα υλοποιηθούν, αλλά οι πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ τον ωθούν προς την κατεύθυνση της δράσης». Οι πρόσφατες διαρροές περί επιβολής δασμών 30% στις ευρωπαϊκές εισαγωγές έχουν ήδη κινητοποιήσει τις Βρυξέλλες, χωρίς, όμως, ορατά αποτελέσματα. Όπως αποκάλυψε ο Πιέ, οι διαπραγματεύσεις της Κομισιόν με το επιτελείο Τραμπ δεν έχουν αποφέρει ουσιαστική πρόοδο.

Οι αντιφατικές προτεραιότητες εντός της ΕΕ δυσχεραίνουν την κοινή στάση: η Πολωνία και οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης προτάσσουν την ασφάλεια έναντι της Ρωσίας, ενώ η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιρλανδία πιέζουν για διασφάλιση του εμπορίου. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα καταφέρει να αρθρώσει ενιαία αντίδραση ή θα παραμείνει δέσμια των εσωτερικών της διαιρέσεων.

Το ενδεχόμενο η Ευρώπη να στραφεί προς την Κίνα ως αντιστάθμισμα φαίνεται απίθανο, σύμφωνα με τον Ιβάνο ντι Κάρλο, αναλυτή του EPC. Όπως λέει, η πορεία είναι μάλλον προς επιλεκτική συνεργασία και διαφοροποίηση. Παρά τη ρητορική περί στρατηγικής αυτονομίας, «η οικονομική εξάρτηση από τις ΗΠΑ στον τομέα της ενέργειας, με εισαγωγές άνω των 200 δισ. δολαρίων ετησίως, δεν επιτρέπει τολμηρούς ελιγμούς».

Ακόμα και η γαλλογερμανική πρόταση για στρατηγική αυτονομία της ΕΕ παραμένει σε μεγάλο βαθμό σλόγκαν. «Δεν έχει ακόμη καταρτιστεί σε επιχειρησιακό επίπεδο», δηλώνει ο ντι Κάρλο. Ο Πιέ προειδοποιεί ότι η πραγματική δοκιμασία θα είναι η αντίδραση της Ευρώπης στις κινήσεις Τραμπ: από δασμούς ύψους 21 δισ. δολαρίων σε αμερικανικά προϊόντα, μέχρι απαγόρευση πρόσβασης των ΗΠΑ σε δημόσιες ευρωπαϊκές συμβάσεις.

Η Σύνοδος του Πεκίνου δεν αναμένεται να φέρει θεαματικά αποτελέσματα. Όπως δήλωσε ο ντι Κάρλο, «οι αντιθέσεις είναι βαθιές και δεν αφορούν μόνο τις τεχνικές ρυθμίσεις, αλλά διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης». Ο Πιέ συμφωνεί: «Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να πιέσουν οικονομικά τους Ευρωπαίους συμμάχους τους, τότε ίσως τελικά τους ωθήσουν – παρά τις αντιστάσεις – προς εναλλακτικές συνεργασίες, μεταξύ των οποίων και η Κίνα».

Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι ενώπιον ενός στρατηγικού σταυροδρομιού: από τη μία, ένας παραδοσιακός σύμμαχος που απειλεί με τιμωρητική εμπορική πολιτική· από την άλλη, μια οικονομική υπερδύναμη με σαφείς γεωπολιτικές στοχεύσεις. Με φόντο τον αποδυναμωμένο πολυμερισμό και το μεταβαλλόμενο παγκόσμιο σύστημα, η ήπειρος καλείται να απαντήσει: θα παραμείνει παθητικός αποδέκτης εξελίξεων, ή θα επιδιώξει έναν νέο, πολυδιάστατο ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό; Το μέλλον της στρατηγικής αυτονομίας δεν θα κριθεί από συνθήματα, αλλά από επιλογές – και αυτές, πλέον, πιέζουν.

Γεμάτος νάρκες, αντικρουόμενες απαιτήσεις και διαμάχες από την μια άκρη της Ένωσης μέχρι την άλλη, ήταν σαφές ότι δεν θα χρειαζόταν πολύ για να προκληθεί κάποια έκρηξη. Οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν θέλουν να δώσουν στις Βρυξέλλες ούτε σεντ παραπάνω απ’ ό,τι ήδη δίνουν, όμως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαιτεί το αντίθετο. Επίσης, η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει προκαλέσει μια ραγδαία ανάγκη για αμυντικές επενδύσεις, ενώ την ίδια ώρα  η ΕΕ αφαιρεί μετρητά από τους αγρότες με δική της ευθύνη.

What is the EU really for? It’s the essential question underpinning the European Commission’s next budget.

When Ursula von der Leyen unveils her proposal tomorrow, the scale of the money pot will be an expression of the bloc’s answer to this question. https://t.co/N4IUuOU8PA pic.twitter.com/zbcpD2lyPl

— POLITICOEurope (POLITICOEurope) July 16, 2025

Μπορεί αυτού του είδους οι εντάσεις να μην είναι καινούργιες, όμως το μπλοκ είναι πιο πολωμένο από ποτέ και η πολιτική υποστήριξη φον ντερ Λάιεν είναι εύθραυστη και μοιάζει όλο και πιο φθαρμένη.

Επιπλέον, ο συγκεχυμένος και αδιαφανής τρόπος με τον οποίο ανακοινώθηκε την Τετάρτη ο προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-34 δεν βοήθησε.

Διαφωνίες για τους αριθμούς

Προβλέποντας μια σκληρή διαπραγμάτευση, η φον ντερ Λάιεν ξεκίνησε συνομιλίες με τα κράτη μέλη πριν από 18 μήνες, πριν καν να γνωρίζει ότι θα έχει μια δεύτερη θητεία, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ. Η ιδέα ήταν να συγκεντρωθούν πληροφορίες, να αποφευχθεί μια δύσκολη αντιπαράθεση στο μέλλον και να είναι σε θέση να παρουσιάσει έναν προϋπολογισμό που θα είχε σημαντική αποδοχή.

Με βάση τα στοιχεία των τελευταίων ημερών, αυτή η στρατηγική αποδείχθηκε επισφαλής. Το μεσημέρι της Τετάρτης — την ώρα που ο Επίτροπος Προϋπολογισμού Πιότρ Σεραφίν είχε προγραμματιστεί να παρουσιάσει το σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — οι αξιωματούχοι εξακολουθούσαν να διαφωνούν για τα τελικά στοιχεία.

Bjoern Seibert, Ursula von der Leyen's chief of staff, is the man to call to get things done in Brussels.

But for a growing number of critics, he has too much control.

https://t.co/aNBXMo8Et3 pic.twitter.com/DpBRFdpHEm

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) July 8, 2025

Στη συνέχεια, οι Επίτροποι συναντήθηκαν και ενεπλάκησαν σε μια πολιτική διαμάχη που διήρκεσε σχεδόν μέχρι που ο Σεραφίν εμφανίστηκε για την έναρξη της παρουσίασης, η οποία τελικά ήταν γεμάτη σύγχυση σχετικά με το τι ακριβώς σήμαιναν οι αριθμοί και πώς θα υπολογίζονταν, με πολλούς νομοθέτες να εξοργίζονται που δεν είχαν λάβει τα στοιχεία εκ των προτέρων.

Στην επιφάνεια οι αντιθέσεις

Η κριτική κατά της φον ντερ Λάιεν και της κεντρικής λήψης αποφάσεων έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, όμως τώρα ήταν η πρώτη φορά που η υποβόσκουσα εσωτερική αντιπολίτευση ξέσπασε στην επιφάνεια.

Η μεγάλη ιδέα της φον ντερ Λάιεν ήταν να συγχωνεύσει διάφορα δημοσιονομικά κονδύλια σε σχέδια για κάθε χώρα, τα οποία θα πληρώνονταν μόνο όταν οι κυβερνήσεις πραγματοποιούσαν μεταρρυθμίσεις. Κατά την άποψή της, το σύστημα θα έπειθε τις ατίθασες χώρες να συμμορφωθούν, αυξάνοντας παράλληλα την επιρροή που ασκούν οι Βρυξέλλες στις πρωτεύουσες των μελών.

Αλλά καθώς περνούσαν οι εβδομάδες, μια αξιοσημείωτη συμμαχία αγροτών, περιφερειών και νομοθετών συγχωνεύτηκε για να αντισταθεί στο μεγάλο όραμά της. Μέσα στην Επιτροπή, μια απίθανη ένωση μεταξύ ενός Ρουμάνου σοσιαλιστή, ενός Ιταλού δεξιού και ενός Λουξεμβουργιανού μετριοπαθούς απαίτησε σημαντικές παραχωρήσεις.

Αντιμέτωπος με απειλές για σημαντικές περικοπές στον γιγαντιαίο γεωργικό προϋπολογισμό της ΕΕ, ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν κατάφερε να διασφαλίσει 300 δισεκατομμύρια ευρώ που πηγαίνουν απευθείας στις τσέπες των αγροτών.

Για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, «δεν είναι επανάσταση αλλά εξέλιξη», δήλωσε ο Χάνσεν στους δημοσιογράφους, σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τους οργισμένους αγρότες που διαμαρτύρονταν στους δρόμους των Βρυξελλών.

Αντίθετη με την φον ντερ Λάιεν ήταν και η Επίτροπος Κοινωνικών Δικαιωμάτων Ροξάνα Μινζάτου, η οποία έδωσε μάχη χαρακωμάτων για τη διατήρηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), που υποστηρίζει την κατάρτιση των ανέργων και άλλων ευάλωτων ομάδων. Αν και δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ένα ακριβές ποσό για το ΕΚΤ, πέτυχε τη δέσμευση ότι το 14% του συνολικού προϋπολογισμού πρέπει να διατεθεί για κοινωνικές δαπάνες.

Εν τω μεταξύ, ο Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, Ραφαέλε Φίτο, αντιτάχθηκε σε ένα σχέδιο επέκτασης της εξουσίας των εθνικών κυβερνήσεων εις βάρος των περιφερειών. Ένα τέτοιο έργο απειλούσε να διαβρώσει την εξουσία του Φίτο εντός της Επιτροπής και να υπονομεύσει την περιφερειακή πολιτική της ΕΕ, την οποία επιβλέπει.

Πράγματι, αυτό το σχέδιο αναδείχθηκε ως ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα κατά τη διάρκεια των δύο ημερών διαδοχικών συναντήσεων μεταξύ των επικεφαλής των γραφείων των Επιτρόπων. Στις συναντήσεις μεταξύ της ομάδας του Φίτο και του Ζάιμπερτ «όλα περιστρέφονταν γύρω από αυτό», δήλωσε ένας αξιωματούχος. Ο Φίτο τελικά εξασφάλισε μια δέσμευση για την άμεση διάθεση 218 δισεκατομμυρίων ευρώ σε χρηματοδότηση για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

Η φον ντερ Λάιεν είχε ένα δύσκολο ξεκίνημα στη δεύτερη θητεία της ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αντιμετώπισε πρόταση μομφής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και προειδοποιήθηκε ότι ήταν η «τελευταία της ευκαιρία» και έχει κατηγορηθεί ότι συνεργάστηκε με ακροδεξιούς νομοθέτες για να προωθήσει σχέδια νόμου, αγνοώντας τις κεντρώες ομάδες που τη βοήθησαν να εξασφαλίσει μια δεύτερη θητεία. Τα επόμενα δύο χρόνια διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ σίγουρα δεν προβλεπόταν ότι θα ήταν εύκολα. Όμως ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησαν κάνει τη δύσκολη δουλειά ακόμη πιο δυσχερ

Οι προτάσεις επικεντρώνονται σε οικονομικές κυρώσεις, ενεργειακή ανεξαρτησία και μακροπρόθεσμη στρατιωτική υποστήριξη, αντικατοπτρίζοντας τη δέσμευση της ΕΕ για μια στρατηγική και συντονισμένη ανταπόκριση.

Νέες κυρώσεις με στόχο την παράλυση του σκιώδους στόλου της Ρωσίας

Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ είναι το προτεινόμενο 17ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο στοχεύει τις μυστικές επιχειρήσεις της Ρωσίας.

Το πακέτο αυτό θα επιβάλει κυρώσεις σε σχεδόν 200 πλοία του σκιώδους στόλου, υπερδιπλασιάζοντας τον αριθμό των πλοίων σε καθεστώς κυρώσεων σε 350.

No anthem played over Red Square today can cover the sound of justice coming.

Today, on Europe Day, a special tribunal for the Crime of Aggression is launched in Lviv.

Justice for Ukraine begins to take shape.

Justice is the foundation of a long-lasting peace.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) May 9, 2025

Αυτά τα πλοία, που συχνά χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη υφιστάμενων περιορισμών, είναι κρίσιμα για την οικονομική ανθεκτικότητα της Ρωσίας.

Σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας

Η Ε.Ε. επιταχύνει την προσπάθειά της για ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία, μια κίνηση που η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε κρίσιμη για τον τερματισμό της εξάρτησης της Ευρώπη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στην αρχή του πολέμου, η Ε.Ε. ξόδευε 12 δισεκατομμύρια ευρώ μηνιαίως για ρωσική ενέργεια. Σήμερα, το ποσό αυτό έχει μειωθεί σε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Για την πλήρη εξάλειψη αυτής της εξάρτησης, η ΕΕ προτείνει την απαγόρευση νέων συμβολαίων και εισαγωγών στην αγορά spot έως το τέλος του 2025, με πλήρη διακοπή όλων των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου – τόσο μέσω αγωγών όσο και LNG – έως το τέλος του 2027.

Επιπλέον, η φον ντερ Λάιεν ζήτησε κυρώσεις κατά της κοινοπραξίας Nord Stream II, σηματοδοτώντας το οριστικό τέλος της ρωσικής ενεργειακής επιρροής στην Ευρώπη.

Πρόταση για εκεχειρία και συντονισμένη πίεση

Η κ. φον ντερ Λάιεν υποστήριξε μια 30ήμερη άνευ όρων εκεχειρία για την εκκίνηση ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, μια κίνηση που περιέγραψε ως πιθανό σημείο καμπής, ενισχυμένη από την ανανεωμένη πίεση των ΗΠΑ προς τη Ρωσία υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Η πρόταση θέτει τη Ρωσία υπεύθυνη για τη συμμόρφωση, με την ΕΕ, τις ΗΠΑ και τις χώρες του G7 έτοιμες να συντονίσουν «ισχυρές κυρώσεις» εάν η Ρωσία παραβιάσει την εκεχειρία.

Μακροπρόθεσμη υποστήριξη

Για τη διασφάλιση της ασφάλειας της Ουκρανίας, η ΕΕ ενισχύει την ενσωμάτωσή της με την ουκρανική αμυντική βιομηχανία μέσω της πρότασης SAFE. Αυτή η πρωτοβουλία διευκολύνει τις κοινές προμήθειες και τις επενδύσεις στον ουκρανικό αμυντικό τομέα, προάγοντας την ανθεκτικότητα και τη διαλειτουργικότητα.

Έχει συσταθεί ειδική ομάδα εργασίας για την ενίσχυση της βιομηχανικής συνεργασίας, ιδιαίτερα σε drones και ηλεκτρονικό πόλεμο.

Αυτές οι προσπάθειες στοχεύουν στη μάθηση από τις προηγούμενες ρωσικές τακτικές και στην προετοιμασία για μελλοντικές απειλές, τοποθετώντας την Ουκρανία ως στρατηγικό εταίρο στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Πιθανές Αντιδράσεις

Οι προτάσεις της ΕΕ είναι πιθανό να προκαλέσουν ποικίλες αντιδράσεις. Η Ουκρανία, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμένεται να χαιρετίσει την εκεχειρία και την ενισχυμένη στρατιωτική υποστήριξη, καθώς ενισχύουν τη διαπραγματευτική της θέση και την αμυντική της ικανότητα. Ωστόσο, ορισμένοι Ουκρανοί αξιωματούχοι μπορεί να εκφράσουν επιφυλάξεις για την εξάρτηση από την τήρηση της εκεχειρίας από τη Ρωσία.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, πιθανότατα θα απορρίψει τις νέες κυρώσεις και την απαγόρευση ενεργειακών εισαγωγών ως «εχθρικές», ενδεχομένως κλιμακώνοντας τη ρητορική ή τις κυβερνοεπιθέσεις.

Οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, μπορεί να υποστηρίξουν την πίεση στη Ρωσία, αλλά η δέσμευσή τους στην εκεχειρία θα εξαρτηθεί από εσωτερικές πολιτικές προτεραιότητες.

Εντός της ΕΕ, χώρες όπως η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες πιθανότατα θα υποστηρίξουν πλήρως τα μέτρα, ενώ κράτη όπως η Ουγγαρία μπορεί να αντιδράσουν στην πλήρη απαγόρευση ρωσικού φυσικού αερίου λόγω ενεργειακών εξαρτήσεων. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις είναι πιθανό να επαινέσουν την κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων, πιέζοντας για ταχύτερη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές.

Όπως κατέληξε η φον ντερ Λάιεν, «Η εποχή των ρωσικών ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη πρέπει να τελειώσει». Με αυτά τα μέτρα, η ΕΕ όχι μόνο τερματίζει αυτή την εποχή αλλά και χαράσσει έναν δρόμο προς ένα ισχυρότερο, ενωμένο μέτωπο υπέρ της Ουκρανίας.

Ένας Σλοβάκος στο Κρεμλίνο

Σε παράλληλο χρόνο, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Φίτσο, που παρευρέθηκε στην παρέλαση για την 80ή επέτειο από τη λήξη του Β’ΠΠ στη Μόσχα, δήλωσε με μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του ότι είχε συζητήσεις με την αντιπροσωπεία του Βιετνάμ ώστε να προωθήσει συμφέροντα της χώρας του, όπως η κατάργηση των θεωρήσεων για τους Σλοβάκους πολίτες, τους Πρόεδρους της Κίνας και της Βραζιλίας αλλά και ότι επρόκειτο να έχει ιδιαίτερη συνάντηση και με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν.

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός ανέφερε ότι θα ενημερώσει με νέο βίντεο για ό,τι τεθεί υπό συζήτηση. Μια κίνηση που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θεωρούν ότι παρεκκλίνει της ενωσιακής δέσμευσης για ενιαία στάση έναντι της Ρωσίας.

Κατά την ομιλία της, η Πρόεδρος της Επιτροπής, υπογράμμισε τα «ιστορικά ποσά» με τα οποία οι Ευρωπαίοι έχουν στηρίξει την Ουκρανία. «Οικονομικά και στρατιωτικά η συνολική στήριξη ανέρχεται σε 134 δισ. ευρώ. Αυτό είναι περισσότερο από ό,τι έχει συνεισφέρει οποιοσδήποτε άλλος», τόνισε και σημείωσε ότι το ποσό αυτό περιλαμβάνει 52 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια – ίση με αυτή των ΗΠΑ. Παράλληλα, υπενθύμισε τις «σκληρές κυρώσεις» που έχει θέση η Δύση κατά της οικονομίας της Ρωσίας, καθώς και τη σταδιακή απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Συνεχίζοντας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκτίμησε ότι ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Β. Ζελένσκι είναι έτοιμος να εργαστεί «για μια ειρήνη που τιμά τη θυσία της χώρας του και των πεσόντων συμπατριωτών του» και υπογράμμισε ότι η Ουκρανία θέλει μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη» περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Από την άλλη πλευρά, είπε, ο Ρώσσος Πρόεδρος Πούτιν λέει ότι είναι πρόθυμος να συναντηθεί, αλλά δε γνωρίζουμε με ποιους όρους. «Είναι στο χέρι του να αποδείξει ότι το συμφέρον του δεν είναι να παρατείνει αυτόν τον πόλεμο. Είναι στο χέρι του να δείξει ότι έχει εγκαταλείψει τη φιλοδοξία του να καταστρέψει την Ουκρανία», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν.

«Εργαζόμαστε με την Ουκρανία για την ένταξή της στην ΕΕ, γιατί η Ουκρανία είναι μέρος της ευρωπαϊκής μας οικογένειας και εδώ βρίσκεται το μέλλον της», ανέφερε στη συνέχεια η Πρόεδρος της Επιτροπής. Υπογράμμισε ότι η Επιτροπή θα εντείνει το έργο της για να επιταχυνθεί η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ. «Έχουμε ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο, αλλά τώρα είναι και πάλι η ώρα να μετακινήσουμε βουνά», είπε η φον ντερ Λάιεν.

Η Επιτροπή θα προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα» και για να το πετύχει αυτό χρειάζεται να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες που επί του παρόντος στην ΕΕ είναι λίγο κάτω από το 2% του ΑΕΠ πάνω από το 3% του ΑΕΠ και αυτό σημαίνει εκατοντάδες δισεκατομμύρια περισσότερες επενδύσεις κάθε χρόνο. Για το λόγο αυτό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας για τις αμυντικές επενδύσεις. «Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες», είπε, σημειώνοντας ότι αυτό θα γίνει «ελεγχόμενα και υπό όρους». Επιπλέον, είπε ότι η Επιτροπή θα προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο εξατομικευμένων εργαλείων για την αντιμετώπιση της ειδικής κατάστασης κάθε κράτους μέλους. Τόνισε, ακόμη, ότι «για ένα τεράστιο πακέτο ‘Αμυνας χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή προσέγγιση στον καθορισμό των επενδυτικών μας προτεραιοτήτων» και αυτό θα επιτρέψει επενδύσεις σε αμυντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που είναι απαραίτητα.

«Οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη εξακολουθούν να είναι διαρθρωτικά υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ ή στην Κίνα και ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ της ΕΕ. Πρέπει λοιπόν να τις ρίξουμε, ενώ ολοκληρώνουμε τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα», είπε η φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας ότι οι δύο στόχοι είναι σημαντικοί και συμβαδίζουν.

Εξήγησε ότι αυτό θα επιτευχθεί διαφοροποιώντας τα ενεργειακά μας αποθέματα και επενδύοντας σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας επόμενης γενιάς, όπως η σύντηξη, η βελτιωμένη γεωθερμία και οι μπαταρίες στερεάς κατάστασης. Τόνισε επίσης την ανάγκη να κινητοποιηθούν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και των υποδομών αποθήκευσης. «Πρέπει να άρουμε τα εναπομείναντα εμπόδια στην Ενεργειακή μας Ένωση και πρέπει να συνδέσουμε καλύτερα τα καθαρά και χαμηλά ενεργειακά μας συστήματα. Όλα αυτά θα τα εντάξουμε σε ένα νέο οικονομικό ενεργειακό σχέδιο που θα παρουσιάσουμε τον Φεβρουάριο», είπε η πρόεδρος της Επιτροπής.

Συνεχίζοντας, τόνισε ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα και ασφάλεια της ΕΕ, καθώς οι παγκόσμιες δυνάμεις συναγωνίζονται για πρόσβαση σε πρώτες ύλες και ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού.

Σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει συνάψει περισσότερες από 35 νέες συμφωνίες με εταίρους σε όλο τον κόσμο, ακριβώς για να διασφαλίσει την πρόσβασή της σε πρώτες ύλες ή καθαρό υδρογόνο και για να διαφοροποιήσει ορισμένες από τις αλυσίδες εφοδιασμού καθαρής τεχνολογίας.

Ανέφερε, επίσης, ότι σε λιγότερο από δύο μήνες θητείας, η νέα Επιτροπή έχει ήδη συνάψει τρεις νέες συνεργασίες με τη Mercosur, το Μεξικό και την Ελβετία και πριν από λίγες ημέρες ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με τη Μαλαισία. «Αυτές οι συνεργασίες ανοίγουν νέες και δυναμικές εξαγωγικές αγορές», ενώ παράλληλα «εγγυώνται την πρόσβασή μας σε κρίσιμα ορυκτά και καθαρή ενέργεια», είπε η φον ντερ Λάιεν.

«Η Ρόμι Γκόνεν, η Εμιλι Νταμάρι και η Ντόρον Στάινμπρέχερ είναι ελεύθερες. Και άλλοι θα ακολουθήσουν. Ας είναι αυτό η αρχή για ένα νέο κεφάλαιο για το Ισραήλ και τον παλαιστινιακό λαό…Η κατάπαυση του πυρός πρέπει να τηρηθεί», έγραψε σε μήνυμά της στο Χ.

Romi Gonen, Emily Damari & Doron Steinbrecher are free. Others must follow.

Seeing the hostages‘ reunion with their families fills our hearts with hope.

Let it be the start of a new chapter for Israel and the Palestinian people.

The ceasefire must hold.

Europe will support it

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 19, 2025

«Πάσχει από πνευμονία. Ως αποτέλεσμα, ακύρωσε ορισμένες υποχρεώσεις της για τις δύο πρώτες εβδομάδες του Ιανουαρίου, συμπεριλαμβανομένων μιας ομιλίας στη Λισαβόνα και ενός ταξιδιού στο Γκντανσκ», είπε ο Στέφαν ντε Κερσμέκερ.

Η επίσκεψη πρόκειται να επαναπρογραμματιστεί για μεταγενέστερη ημερομηνία, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο.

H Φον ντερ Λάιεν, αναρρώνει από την γερμανική πόλη Ανόβερο, είπε.

«Αν όλα πάνε καλά, η πρόεδρος θα έχει αναρρώσει πλήρως μέχρι τα μέσα του μήνα».

Στη συνέχεια, η Von der Leyen θα επιστρέψει στη δουλειά της από το γραφείο της στο κτηριο της επιτροπής στις Βρυξέλλες.

Η 66χρονη Φον ντερ Λάιεν βρίσκεται στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την 1η Δεκεμβρίου 2019.

The cruel Assad dictatorship has collapsed.

This historic change in the region offers opportunities but is not without risks.

Europe is ready to support safeguarding national unity and rebuilding a Syrian state that protects all minorities.

We are engaging with European and…

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) December 8, 2024

“Η Ευρώπη είναι έτοιμη να υποστηρίξει την προάσπιση της εθνικής ενότητας και την ανοικοδόμηση ενός συριακού κράτους που προστατεύει όλες τις μειονότητες”, έγραψε σε ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα X.

Ειδικότερα, αναφέρει:

«Σήμερα, σε αυτή την τραγική 50ή επέτειο, και κάθε μέρα, στεκόμαστε στο πλευρό της Κύπρου.

Υποστηρίζουμε την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία.

Οι Κύπριοι αξίζουν να ζουν σε μια επανενωμένη χώρα σε συνθήκες ειρήνης, συνύπαρξης, σταθερότητας και ευημερίας.

Το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε σταθερά την Κύπρο στις προσπάθειες για επανένωση του τελευταίου διαιρεμένου κράτους μέλους της ΕΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Όπως υποστηρίζει το Politico, εκτός από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μίας συνεργασίας μαζί της, τη Μελόνι πολιορκεί η Λεπέν, αλλά και ο Ορμπάν ενώ η ίδια φαίνεται να έχει ξεχάσει το φασιστικό της παρελθόν και να απολαμβάνει τη δημοτικότητά της. Την ίδια ώρα η πρόεδρος της Κομισιόν και εκ νέου υποψήφια του ΕΛΚ φαίνεται πως θεωρείται από πολλούς “καμμένο χαρτί” και Bild και Politico θεωρούν πως μπορεί να υπάρξει αιφνιδίως πρόταση για την Γερμανίδα υπουργό Εξωτερικών (από τους “Πράσινους”) Αναλένα Μπέρμποκ.

The connection between Italy's Giorgia Meloni and European Commission President Ursula von der Leyen looks to be fraying.

Does that mean Meloni could become the kingmaker of the next European top jobs carve-up and swing the EU policy to the right?

🔗 https://t.co/TvSizTTprE pic.twitter.com/o2F8pFgS6H

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) June 2, 2024

«Θέλουμε να κάνουμε στις Βρυξέλλες αυτό που κάναμε στη Ρώμη πριν από ενάμισι χρόνο. Να χτίσουμε μία κεντροδεξιά κυβέρνηση και στην Ευρώπη και επιτέλους να στείλουμε τους αριστερούς, τους κομμουνιστές, τους πράσινους και τους κίτρινους – που έχουν κάνουν τόση ζημιά στην ήπειρό μας εδώ και χρόνια – στην αντιπολίτευση», δηλώνει η πρωθυπουργός της Ιταλίας.

Την ίδια ώρα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έβγαιναν στους δρόμους της Ουγγαρίας για να στηρίξουν τον Βίκτορ Ορμπάν, του οποίου το κόμμα αποβλήθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και έκτοτε φλερτάρει με τους ακροδεξιούς σχηματισμούς.

«Παλεύουμε για την ειρήνη, πρέπει να αποφύγουμε τον πόλεμο, πρέπει να ενωθούμε… Πρέπει να αλλάξουμε την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης» αναφέρει ο Ζόλταν Φούλοπ, υποστηρικής του Ορμπάν.

Berliners say they are concerned over the likelihood that far-right parties, such as Germany's AfD, could get more seats in the European Parliament following the June 9 election.pic.twitter.com/L0CStxJgD6

— DW News (@dwnews) June 2, 2024

Πιστός στην αντιευρωπαϊκή και φιλορωσική ρητορική, ο λαϊκιστής ηγέτης της Ουγγαρίας υποστηρίζει: «Πρέπει να εμποδίσουμε την Ευρώπη να πάει σε πόλεμο που θα την καταστρέψει. Φίλοι μου, η Ευρώπη σήμερα ετοιμάζεται για πόλεμο». Ανοδικά κινείται και η ακροδεξιά Λεπέν στη Γαλλία, με το κόμμα της να παίρνει στις δημοσκοπήσεις ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από το κόμμα του Γάλλου Προέδρου. Η επικεφαλής της λίστας της Αναγέννησης εξαπέλυσε επίθεση στην ακροδεξιά.

«Να μην παραιτηθούμε για να τους αφήσουμε τα ηνία, ούτε σήμερα ούτε αύριο. Μην τους αφήσουμε να δηλητηριάσουν τη δημοκρατία μας. Δε θα είναι ποτέ τους δημοκράτες. Μ’ ακούτε; Ποτέ!» τονίζει η Βαλερί Χαγιέ, επικεφαλής λίστας της Αναγέννησης.

The far right is surging in European countries around the bloc.

It's a shift that will impact EU policies across the board — including changes to the trade agenda.

🔗 https://t.co/CWKZa2syn6 pic.twitter.com/6TKCoyiz0F

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) June 2, 2024

Παρά τα σημαντικά ποσοστά που φαίνεται να παίρνουν τα ακροδεξιά κόμματα και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, σημαντικός παράγοντας για την επόμενη ημέρα είναι το γεγονός ότι – παρά τις προσπάθειες να συνεννοηθούν για να σχηματίσουν μία συμπαγή ευρωομάδα – οι μεταξύ τους σχέσεις δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια συνεννόησης.

 Bild και Politico «βλέπουν» την Αναλένα Μπέρμποκ στη θέση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Ως πιθανή υποψήφια για την θέση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε περίπτωση που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν καταφέρει να εκλεγεί, παρουσιάζει το περιοδικό «Politico» την υπουργό Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ.

Σύμφωνα με την BILD, η οποία αναμεταδίδει το δημοσίευμα του περιοδικού (σ.σ. τα δύο έντυπα ανήκουν στον Όμιλο Axel Springer), μετά τις ευρωεκλογές, ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει η θέση που θα λάβει στο θέμα ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς.

Πώς το φλερτ με την Μελόνι μπορεί να «κάψει» την Ούρσουλα

«Και γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο: η δυσαρέσκεια για την φον ντερ Λάιεν στο κορυφαίο πόστο είναι μεγάλη μεταξύ πολλών σημαντικών παραγόντων της ΕΕ», αναφέρει η εφημερίδα και επισημαίνει ότι π.χ. ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αντί ενός ακόμη πολιτικού από την συντηρητική παράταξη, θα προτιμούσε τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας και πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

«Και δεν είναι μόνος σε αυτό: ακόμη και ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς δυσανασχετεί με την κυρία φον ντερ Λάιεν, επειδή εκείνη φλερτάρει με την δεξιά ιταλική κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι πριν από τις εκλογές. Ο κ. Σολτς θα μπορούσε να αφήσει την σημερινή Γερμανίδα επικεφαλής της Επιτροπής», γράφει η BILD και παραπέμπει στο δημοσίευμα του Politico, για να μεταφέρει την πληροφορία ότι πολλοί στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) συμπαθούν τον Μάριο Ντράγκι.

Όπως υπενθυμίζει όμως η εφημερίδα, στην προγραμματική συμφωνία του SPD με τους Πράσινους και τους Φιλελευθέρους (FDP) προβλέπεται ότι εφόσον δεν είναι Γερμανός/ίδα ο επικεφαλής της Κομισιόν, τότε τον επόμενο επίτροπο της Γερμανίας θα τον ορίσουν οι Πράσινοι. «Υπάρχουν ελάχιστες υψηλές προσωπικότητες με εμπειρία, για αυτό στο μυαλό έρχεται το όνομα της Αναλένα Μπέρμποκ. Λέγεται επίσης ότι η υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται σε συζητήσεις για μια θέση στην Επιτροπή, ακόμη και αν δεν γίνει πρόεδρός της», συνεχίζει η BILD.