‘Αλλωστε, όπως τόνισε, στις μέρες μας «η κλιματική αλλαγή βρίσκεται στο επίκεντρο της καθημερινής μας δραστηριότητας και οι απειλές που προέρχονται από αυτήν είναι υπαρξιακής σημασίας για πάρα πολλές χώρες».

«Η παγκόσμια κοινότητα αναγνωρίζει ότι επίκεινται σοβαροί και πολλαπλοί κίνδυνοι και πιέσεις για τους ωκεανούς μας», πρόσθεσε.

Σημείωσε δε πως «κατά το παρελθόν, η περιγραφή της θέσης εργασίας ενός υπουργού Εξωτερικών θα περιλάμβανε τις εξωτερικές υποθέσεις, τη διπλωματία, τα γεωπολιτικά ζητήματα, και τον τρόπο αντιμετώπισης των άλλων χωρών, σε γειτονικό, περιφερειακό ή παγκόσμιο επίπεδο».

«Η μεγάλη διαφορά τώρα έγκειται στο ότι νέες παγκόσμιες προκλήσεις έχουν αναδυθεί και επείγοντα ζητήματα απαιτούν την άμεση προσοχή, ακόμη και των υπουργών Εξωτερικών», ανέφερε.

«Η κλιματική αλλαγή συνιστά πλέον ένα οριζόντιο ζήτημα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εργασίας ενός υπουργού Εξωτερικών. Οι επιπτώσεις της είναι εμφανείς και έχουν σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για τον πλανήτη μας και τους κατοίκους του, αλλά και για τα εδραιωμένα συστήματα δημόσιας διακυβέρνησης και διεθνών σχέσεων», επεσήμανε.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρόσθεσε, «η Ελλάδα, ως υποψήφια χώρα για μία μη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την περίοδο 2025-2026, έχει ήδη θέσει την κλιματική κρίση και την ασφάλεια ως προτεραιότητές της και ως τομείς υψίστου ενδιαφέροντος».

«Αναμένουμε ότι κατά τη θητεία μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, θα έχουμε την ευκαιρία, μαζί με όλους εσάς, να εγείρουμε τα ζητήματα της κλιματικής κρίσης και ιδίως εκείνα που αφορούν την προστασία των ωκεανών και των υδάτων».

Αυτές τις μέρες στην Αθήνα, σημείωσε, φιλοξενούνται περισσότερες από 130 αποστολές κρατών, διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ.

«Επιτύχαμε από κοινού σπουδαία πράγματα κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών. Ο υπουργός Κέρι, κατά την εναρκτήρια τοποθέτησή του χθες, αναφέρθηκε στην επιδιωκόμενη Συναίνεση των Αθηνών, και πράγματι, πιστεύω ότι επιτύχαμε αυτή τη συναίνεση […] Σε υψηλότερο επίπεδο, το κύριο χαρακτηριστικό είναι το εξής: δεν πρέπει να παραβλέπουμε όσα συμβαίνουν στο περιβάλλον μας και ιδιαίτερα στους ωκεανούς μας. Έχουμε, επίσης, επιτύχει συγκεκριμένους στόχους και θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι γι’ αυτούς».

Συνεπώς, όπως περιέγραψε, η Συναίνεση των Αθηνών υιοθέτησε τρία «εμβληματικά αποτελέσματα» της Διάσκεψής:

-Πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 400 δεσμεύσεις, αξίας άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

-Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωσε την ισχυρή δέσμευσή της για διεθνή θαλάσσια διακυβέρνηση ανακοινώνοντας 40 δεσμεύσεις για δράση για το 2024, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν με 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ από διάφορα ταμεία της ΕΕ. Αποτελούν το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ ανακοινώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τη σύσταση της διάσκεψής μας.

-Έχει σημειωθεί ένα νέο ρεκόρ. Το ποσοστό του 47% των θαλασσίων προστατευόμενων περιοχών, παγκοσμίως, προήλθε από τις Διασκέψεις των Ωκεανών, ένα αποτέλεσμα που μας κάνει όλους υπερήφανους.

«Αποχωρώ από αυτή τη Διάσκεψη, έχοντας αποκτήσει νέους φίλους από όλο τον κόσμο με τους οποίους μοιραζόμαστε τη βαθύτατη ανησυχία μας για τους ωκεανούς, αλλά και την ελπίδα ότι, ενωμένοι, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά για το μέλλον», κατέληξε.

«Εξάλλου, οι ωκεανοί και οι θάλασσες μάς συνδέουν όλους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν είμαστε οι ιδιοκτήτες της γης, αλλά απλοί διαχειριστές της», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα, στην προσπάθειά της να εμπλουτίσει την ατζέντα της Διάσκεψης, αποφάσισε να δώσει έμφαση σε τέσσερις οριζόντιες θεματικές, που διατρέχουν τους έξι τομείς δράσης: Στον αειφόρο τουρισμό σε παράκτιες περιοχές και νησιά, στην πράσινη ναυτιλία, στη μείωση των θαλάσσιων πλαστικών και μικροπλαστικών και στην πράσινη μετάβαση στη Μεσόγειο.

Διοργανώνοντας αυτήν τη Διάσκεψη, «η Ελλάδα φιλοδοξεί να επιβεβαιώσει τη δέσμευσή της για τη μετάβαση προς τη γαλάζια οικονομία και να επισημάνει τα πλεονεκτήματα μίας νέας ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της βιωσιμότητας», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών και πρόσθεσε: «Στόχος μας είναι να δώσουμε κίνητρα για απτή δράση και να ανακοινώσουμε δεσμεύσεις, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, για όλα τα μείζονα ζητήματα που αφορούν τους ωκεανούς και τις θάλασσες».

«Απαιτούνται άμεσες και δυναμικές δράσεις και πρέπει να συνεργαστούμε για την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων», επεσήμανε.

«Στην ελληνική μυθολογία, ο Ωκεανός, γιος του Ουρανού και της Γαίας, ήταν ένας Τιτάνας. Θεωρείτο, δε, ενίοτε, ως ο γεννήτορας των θεών ή ως ο γεννήτορας των πάντων. Από την αρχαιότητα, η χώρα μου έχει διατηρήσει μία ουσιαστική σχέση ζωτικής σημασίας με τους ωκεανούς. Με μία εκτεταμένη ακτογραμμή άνω των 20.000 χιλιομέτρων και αμέτρητα νησιά και νησίδες, η Ελλάδα έχει αναπτύξει μία βαθύτατη σχέση με τη θάλασσα και, ως εκ τούτου, είναι σταθερά προσηλωμένη στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος», υπογράμμισε ο κ. Γεραπετρίτης.

Παράλληλα, τόνισε, «διακρίναμε και τις δυνατότητες που απορρέουν από τους ωκεανούς».

Όπως ανέφερε, ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει πλέον του 17% του παγκόσμιου στόλου, γεγονός που τον κατατάσσει στην πρώτη θέση, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ένα έκτο της παγκόσμιας χωρητικότητας. Κατά την τελευταία πενταετία, τα έσοδα για την ελληνική οικονομία από τις θαλάσσιες μεταφορές αντιστοιχούν σε πλέον του 42% επί του συνόλου των εσόδων από υπηρεσίες και στο 21% του συνόλου των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών.

Εντούτοις, συμπλήρωσε, «τα αντίστοιχα δεδομένα για το περιβάλλον δεν είναι αισιόδοξα. Η μέση παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά 9,7 εκατοστά τα τελευταία 30 χρόνια, με τον ρυθμό ανόδου να επιταχύνεται τα τελευταία έτη. Η υπεραλίευση των αλιευτικών αποθεμάτων έχει αυξηθεί από 10% το 1974 σε 35,4% το 2019. Στην πραγματικότητα, η περιοχή μας, η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, σημειώνει το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό βιώσιμης αλιείας παγκοσμίως».

«Ωστόσο, το θετικό με τις στατιστικές είναι ότι είναι απόλυτα σαφείς. Ο ωκεανός μας δεν είναι μόνο ένας ωκεανός δυνατοτήτων, στην πραγματικότητα αποτελεί στοιχείο επιβίωσης για όλους μας», επεσήμανε.

«Επί του παρόντος, η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχεται σε 23.000 τεραβατώρες. Το τεχνικό δυναμικό της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας είναι 36.000 τεραβατώρες ετησίως για εγκαταστάσεις σε ύδατα βάθους μικρότερου των 60 μέτρων και σε απόσταση 60 χιλιομέτρων από την ακτή», υποστήριξε.

«Σε μεγαλύτερες αποστάσεις από τις ακτές και σε ύδατα μεγαλύτερου βάθους, οι πλωτές ανεμογεννήτριες θα μπορούσαν να αποδεσμεύσουν επαρκές δυναμικό ώστε να καλύψουν έως και 11 φορές τη συνολική παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το έτος 2040. Ο ωκεανός μπορεί να μας σώσει, πρέπει όμως πρώτα να τον σώσουμε εμείς», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών.

Σημείωσε, δε, πως φιλοξενώντας την 9η Διάσκεψη, η Ελλάδα «αναλαμβάνει τη δέσμευση να προωθήσει περαιτέρω αυτήν την ιδέα που ενέπνευσε τη διεθνή κοινότητα και δημιούργησε ένα νέο μοντέλο δράσης που προσανατολίζεται στην επίτευξη αποτελεσμάτων για την προστασία των ωκεανών».

«Με στόχο τη διοργάνωση φέτος μίας επιτυχούς και χωρίς αποκλεισμούς διάσκεψης, καταβάλλαμε ειλικρινή προσπάθεια να συγκεντρώσουμε τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό κρατών, διευκολύνοντας τη συμμετοχή των μικρών νησιωτικών αναπτυσσόμενων κρατών, καθώς και ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων παραγόντων για την προστασία και τη διαχείριση των ωκεανών», τόνισε προσθέτοντας ότι σε αυτή τη διαδικασία συμπεριελήφθη, επίσης, η φωνή των νέων, η οποία μπορεί να αποτελέσει μοχλό ουσιαστικής προόδου προς την κατεύθυνση της βιωσιμότητας των ωκεανών.

«Διότι, τελικά, η διατήρηση των ωκεανών είναι ζήτημα διαγενεακής βιωσιμότητας», εξήγησε.

Παράλληλα, όπως επεσήμανε ο κ. Γεραπετρίτης, η Ελλάδα εργάστηκε για την ευαισθητοποίηση και την προώθηση των κύριων μηνυμάτων της Διάσκεψης «Our Ocean Conference», στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, εξασφαλίζοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της στην παγκόσμια περιβαλλοντική ατζέντα.

«Μέσω της συνεργασίας και της συντονισμένης παγκόσμιας δράσης, ελπίζουμε και ευχόμαστε αυτή η προσπάθεια να αποφέρει γόνιμα αποτελέσματα για την προστασία και τη διατήρηση των ωκεανών και των θαλασσών, καθώς και για τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων», υπογράμμισε.

«Από το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε έως το Παλάου και από τη Μαδαγασκάρη έως τον Καναδά, η πράσινη καρδιά του κόσμου χτυπά σήμερα και αύριο εδώ στην Αθήνα. Ας δεσμευτούμε όλοι για ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές», κατέληξε ο υπουργός Εξωτερικών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε πως η προστασία της θαλάσσιας πανίδας και χλωρίδας αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση και συνδέεται με τους στόχους για αειφόρο ανάπτυξη και βιώσιμο τουρισμό, ενώ παράλληλα σημείωσε πως η Ελλάδα ήδη συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η χώρα μας για την ανάπτυξη πράσινων ενεργειακών λύσεων σε νησιά και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, προσθέτοντας πως η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε συνεργασίες με φορείς που έχουν την εμπειρογνωμοσύνη ώστε να συμβάλλουν στην υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών.

Οι εκπρόσωποι των ιδρυμάτων υποσχέθηκαν να στηρίξουν προσπάθειες της Ελλάδας για φιλόδοξες ευρωπαϊκές πολιτικές για την προστασία της Μεσογείου.

Κατά την έναρξη της συνάντησης ο Πρωθυπουργός ανέφερε:

«Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που σας υποδεχόμαστε στην ηλιόλουστη Αθήνα και που είμαστε σε θέση να φιλοξενήσουμε αυτή την παγκόσμια διάσκεψη. Ήταν επίσης μια ευκαιρία για εμάς να επικεντρωθούμε και πάλι στον τρόπο με τον οποίο προστατεύουμε το μοναδικό θαλάσσιο περιβάλλον μας και να αναλάβουμε ορισμένες πολύ σαφείς δεσμεύσεις για το μέλλον.

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για όλα όσα κάνετε εσείς και τα ιδρύματά σας. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να μπορώ να σας συναντήσω και να ακούσω τις σκέψεις σας, ιδίως όσον αφορά τι περαιτέρω μπορούμε να κάνουμε στη Μεσόγειο, ένα ζήτημα, βέβαια, που μας απασχολεί πολύ.

Πιστεύω είναι σημαντικό -σε μια εποχή που σε κάποιες περιπτώσεις αισθάνομαι ότι η συζήτηση γύρω από την κλιματική αλλαγή φαίνεται να περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τη μείωση των εκπομπών-, αυτό είναι ένα πολύ πιο σύνθετο έργο. Η προστασία των ωκεανών και των θαλασσών μας και της θαλάσσιας βιοποικιλότητας είναι μια κρίσιμη πτυχή του τι πρέπει να κάνουμε στη συνολική πολιτική μας για το κλίμα.

Επομένως, η διάσκεψη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια πολύ καλή στιγμή».

   Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία θα διεξαχθεί στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), το διήμερο (16-17/4).

   Προηγήθηκε, σήμερα (15/4, επίσης στο ΚΠΙΣΝ) το 7ο “Our Ocean Youth Leadership Summit”, τις εργασίες του οποίου εγκαινίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, ο οποίος στον χαιρετισμό που απηύθυνε υπογράμμισε την αναγκαιότητα για ενεργό δράση, από πλευράς νέων, με σκοπό την προστασία των θαλασσών.

   «Το 90% περίπου του πληθυσμού των νέων προέρχεται από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Και όλοι -αλλά ειδικά οι νέοι- θα αντιμετωπίσουμε μέσα στις επόμενες δεκαετίες τεράστιες προκλήσεις, εξαιτίας της ραγδαίας κλιματικής κρίσης. Τουλάχιστον για τα επόμενα 30-40 χρόνια, το οποίο σημαίνει ότι για τους νέους, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής τους ζωής, θα ζούνε σε αυτό τον κόσμο που αλλάζει. Και είναι μεγάλη η ευθύνη όλων των μεγαλύτερων, αλλά και δική σας, των νέων για το μέλλον των παιδιών και των εγγονιών μας, η ανάληψη πρωτοβουλιών», δήλωσε χαρακτηριστικά.

   «Σε όλη μου τη ζωή πάντα άκουγα τη φράση “σώστε τον πλανήτη”. Ωστόσο, νομίζω ότι η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να σώσουμε την ανθρωπότητα σε αυτόν τον πλανήτη. Η ανθρωπότητα είναι ένα μοναδικό πείραμα στο σύμπαν, από όσο γνωρίζουμε. Και αυτό το μοναδικό πείραμα βρίσκεται σε κίνδυνο. Και θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη νοημοσύνη μας για να κάνουμε αυτόν τον πλανήτη ένα καλύτερο μέρος να ζούμε εμείς, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας», υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

   OOC-9 και στόχοι

   Στόχος της χώρας μας είναι, από τους συμμετέχοντες στο OOC-9, να προκύψουν δεσμεύσεις (commitments) για την προστασία της θαλάσσιας ζωής, αλλά και για την υπεύθυνη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων. Η Διάσκεψη, που γίνεται στην Ελλάδα, έχει πετύχει -προς το παρόν- 439 δεσμεύσεις, με το συνολικό ποσό αυτών να προσεγγίζει τα 11 δισ. δολάρια ΗΠΑ (10.728.283.922 δολ.).

   Αξίζει να επισημανθεί πως από το 2014 που ξεκίνησε ως πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Τζον Κέρι, το OOC μέχρι το 2023 είχε διασφαλίσει περισσότερες από 2.161 δεσμεύσεις, αξίας περί των 130 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, για την προστασία των ωκεανών.

   Η παγκόσμια κοινότητα αναγνωρίζει τις σοβαρές και πολλαπλές απειλές και πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι θάλασσές μας, καθώς και την ανάγκη για άμεσες και αποτελεσματικές ενέργειες. Η Ελλάδα, με την 9η Διάσκεψη “Our Ocean Conference” πρωτοστατεί στη δημιουργία της δυναμικής για την αποτελεσματικότητα αυτών των δράσεων.