Το Ιράν βρίσκεται στην κορυφή της αμερικανικής ατζέντας, με τον Μάρκο Ρούμπιο να μεταβαίνει στο Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, προκειμένου να συναντηθεί με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο στους The Times of Israel.

Όσον αφορά στην ενέργεια ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου βρίσκεται ήδη στην αμερικανική πρωτεύουσα για τη συμμετοχή του στη «Transatlantic Gas Security Summit» στο Donald J. Trump Institute of Peace, με πρωτοβουλία του Λευκού Οίκου και του Εθνικού Ενεργειακού Συμβουλίου των ΗΠΑ.

Στη Σύνοδο συμμετείχαν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, από περισσότερες από 20 χώρες και κορυφαίες ενεργειακές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Chevron και ExxonMobil, επιβεβαιώνοντας την αυξανόμενη σημασία της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη.

• Στο πλαίσιο των εργασιών, πραγματοποιήθηκε και ξεχωριστή Υπουργική Συνάντηση των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, κάτι που αποδεικνύει την αυξανόμενη δυναμική που αποκτά η ενεργειακή αυτή πρωτοβουλία.

Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας που συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. «Κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι ο διάδρομος δεν αποτελεί μόνο ενεργειακή υποδομή αλλά «αρτηρία ειρήνης και ευημερίας».

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και ενισχύει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ δημιουργεί επενδυτικές και αναπτυξιακές ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ναυπηγική συνεργασία ΗΠΑ–Ελλάδας–Νότιας Κορέας, την οποία είχε προαναγγείλει η αμερικανίδα πρέσβης, Κίμπερλι Γκιλφοϊλ. Ο κ. Γεραπετρίτης θα παραστεί και στην υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ της ONEX Shipyards and Technologies, η οποία ελέγχει τα ναυπηγεία της Ελευσίνας και της Σύρου, και της Hanwha Power Systems, που θα γίνει την Πέμπτη στο Υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ.

Η ONEX, που ελέγχει τα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου, φιλοδοξεί να διαδραματίσει ρόλο-κλειδί στην αναβίωση της ναυπηγικής βιομηχανίας, ενώ στο παρασκήνιο συζητείται η προοπτική ναυπήγησης αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σε επιστολή αποδοχής των διαπιστευτηρίων του νέου Έλληνα πρέσβη στην Ουάσινγκτον, Αντώνη Αλεξανδρίδη, έκανε λόγο για «τεράστιες δυνατότητες συνεργασίας» στον τομέα της ναυπηγικής.

«Διαβλέπω τεράστιες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των εθνών μας στον τομέα της ναυπηγικής, στην αναβίωση των μεγάλων αμερικανικών ναυπηγείων, στη συνέχιση των συνομιλιών για την κατασκευή αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα, στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και σε σημαντικές ευκαιρίες για τους λαούς μας», ανέφερε.

Στο πλαίσιο του Transatlantic Gas Security Summit, όπου εκπροσωπούνται 12 κράτη-μέλη της ΕΕ (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Πολωνία, Λιθουανία, Κροατία), το βασικό διακύβευμα είναι η ανάδειξη της εμπορικής ωριμότητας και βιωσιμότητας της υποδομής, ξεπερνώντας τις όποιες αρχικές δυσλειτουργίες. Αναμένεται η ανακοίνωση νέων συμφωνιών προμήθειας μεταξύ αμερικανικών κολοσσών και εταιρειών από χώρες της περιοχής, ακολουθώντας το πρότυπο της εμβληματικής συνεργασίας Atlantic SEE LNG και Venture Global που ανακοινώθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στην Σύνοδο PTEC στο Ζάππειο.
Η σημασία της Συνόδου υπογραμμίζεται από το ότι συμπίπτει με τη συμπλήρωση 10 χρόνων από την εξαγωγή του πρώτου αμερικανικού φορτίου LNG στην Ευρώπη από την Cheniere Energy. Δέκα χρόνια μετά, οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της Ευρώπης και ο ρόλος της στην ενεργειακή τροφοδοσία της Γηραιάς Ηπείρου αναμένεται να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο μετά την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου, με τον Κάθετο Διάδρομο να έχει κομβικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι τυχαίο ότι στις σημερινές συζητήσεις θα συμμετέχει η «αφρόκρεμα» του αμερικανικού κλάδου ενέργειας (Cheniere, Venture Global, Woodside Energy, ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Sempra Infrastructure κ.ά.), καθώς και στελέχη των κρατικών χρηματοδοτικών οργανισμών DFC και ExIm Bank. Οι τελευταίοι θα διερευνήσουν τις προοπτικές χρηματοδότησης για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας του Διαδρόμου και την ανάπτυξη νέων πλωτών τερματικών σταθμών (FSRU).

Ποιοι θα συμμετέχουν από Ελλάδα

Από ελληνικής πλευράς, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, πλαισιώνεται από μια ισχυρή επιχειρηματική αποστολή. Συμμετέχουν οι κ.κ. Αλέξανδρος Εξάρχου (AKTOR), Γιώργος Στάσσης (ΔΕΗ), Μαρία Σφερούτσα (ΔΕΣΦΑ), Κωνσταντίνος Ξιφαράς (ΔΕΠΑ Εμπορίας), Κώστας Σιφναίος (Gastrade) και Παναγιώτης Κανελλόπουλος (Metlen).

Ο στόχος

Στο πλαίσιο Transatlantic Gas Security Summit θα διεξαχθεί η Υπουργική Συνάντηση των εμπλεκόμενων χωρών στο project του Κάθετου Διαδρόμου που στοχεύει στον συντονισμό τους, αλλά και την άρση των επιφυλάξεων της Κομισιόν σχετικά με το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την υποδομή, και τούτο διότι η πλήρης στήριξη των Βρυξελλών αποτελεί προαπαιτούμενο για την Ουάσιγκτον ώστε το project να εξελιχθεί σε «λεωφόρο» ταχείας μεταφοράς αμερικανικού LNG προς τον Βορρά με αφετηρία την Ελλάδα.

Ωστόσο, το ενδιαφέρον επεκτείνεται και σε άλλους κρίσιμους τομείς.

Τα deals στην Ουάσιγκτον

Η παρουσία του επικεφαλής της ΔΕΗ Γιώργου Στάσση στην Ουάσιγκτον παραπέμπει στην προσπάθεια περαιτέρω ωρίμανσης του giga data center της Επιχείρησης στην Κοζάνη, ένα εμβληματικό project ύψους 2,3 δισ. ευρώ, καθώς και σε συζητήσεις της ΔΕΗ με αμερικανικούς ομίλους για απευθείας προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ. Οι επαφές του κ. Στάσση με Αμερικανούς «hyperscalers» όπως η Amazon, η Microsoft και η Google αποτελούν συνέχεια των συζητήσεων στο Νταβός, ενώ το θέμα βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στην ατζέντα του ραντεβού που είχε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον διευθυντή του Γραφείο Επιστήμης και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου, στο περιθώριο Διεθνούς Συνόδου για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ινδία.

Τέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναμενόμενη συμφωνία του ομίλου ONEX με τη νοτιοκορεατική Hanwha Ocean για ναυπηγικές εργασίες στην Ελλάδα. Η συνεργασία αυτή, που τελεί υπό την ενθάρρυνση της αμερικανικής πλευράς, αφορά την κατασκευή πολεμικών και εμπορικών πλοίων μεταφοράς ενέργειας. Η συμμετοχή του Πάνου Ξενοκώστα στην αποστολή συνδέεται επίσης με το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για το νέο λιμάνι στην Ελευσίνα, το οποίο προορίζεται να λειτουργήσει ως στρατηγικό αντίβαρο στην παρουσία της κινεζικής Cosco στον Πειραιά.

Οι συναντήσεις του Στ. Παπασταύρου

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, μεταβαίνει στην Ουάσιγκτον, προκειμένου να συμμετάσχει σε σειρά υψηλού επιπέδου συναντήσεων που ενισχύουν τη στρατηγική ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, εδραιώνουν τον ρόλο της χώρας μας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική και συμβάλλουν στην ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται στη συνέχεια των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC) και αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG, καθώς και στην ενίσχυση των υποδομών που θα επιτρέψουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, ο κ. Παπασταύρου θα συμμετάσχει ως ομιλητής στην εκδήλωση «10 years of US-EU LNG Cooperation» που διοργανώνουν οι οργανισμοί LNG Allies & the USLNG Association, με τη συμμετοχή Ευρωπαίων ομολόγων του και της Πρέσβειρας της ΕΕ στις ΗΠΑ, κ. Jovita Neliupsiene.

Την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα συμμετάσχει στην Υπουργική Σύνοδο που διοργανώνουν ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit» και το οποίο πραγματοποιείται στο Donald J. Trump Institute of Peace. Στη Σύνοδο θα εκπροσωπηθούν 12 ευρωπαϊκές χώρες. Επιπλέον, θα συμμετάσχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ, καθώς και μεγάλες ενεργειακές εταιρείες των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Στο πλαίσιο των εργασιών, θα πραγματοποιηθεί και ξεχωριστή Υπουργική Συνάντηση των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου.

Την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, ο κ. Παπασταύρου θα έχει επίσημη διμερή συνάντηση με τον Υπουργό Εσωτερικών και Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum, καθώς και με τον Υπουργό Ενέργειας και Αντιπρόεδρο του του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright. Παράλληλα, θα πραγματοποιήσει επαφές με μέλη του Αμερικανικού Κογκρέσου και της Γερουσίας των ΗΠΑ.

Η ενεργός συμμετοχή της Ελλάδας στη Σύνοδο επιβεβαιώνει τον αναβαθμισμένο ρόλο της χώρας μας ως αξιόπιστου εταίρου και κρίσιμου ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί θεμέλιο της γεωπολιτικής σταθερότητας και της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.

Οι μισθοδοσίες στον ιδιωτικό τομέα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων 2,5 ετών τον Σεπτέμβριο, ένα περαιτέρω σημάδι αποδυνάμωσης της αγοράς εργασίας που επιδεινώνει την έλλειψη δεδομένων που συνοδεύει την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Οι εταιρείες απώλεσαν 32.000 θέσεις εργασίας κατά τη διάρκεια του μήνα, μια εποχικά προσαρμοσμένη μείωση, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη πτώση από τον Μάρτιο του 2023, σύμφωνα με την εταιρεία επεξεργασίας μισθοδοσίας ADP την Τετάρτη. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Dow Jones ανέμεναν αύξηση 45.000.

Εκτός από την πτώση του Σεπτεμβρίου, ο αριθμός των μισθωτών του Αυγούστου αναθεωρήθηκε σε απώλεια 3.000 ατόμων από μια αρχικά αναφερόμενη αύξηση 54.000.

Η έκθεση έρχεται καθώς το αδιέξοδο της χρηματοδότησης στην Ουάσιγκτον οδήγησε στο πρώτο κλείσιμο της κυβέρνησης από τα τέλη του 2018 έως τις αρχές του 2019. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία τις επόμενες δύο ημέρες, η έκθεση του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας για τις μη γεωργικές μισθοδοσίες για τον Σεπτέμβριο δεν θα δημοσιευτεί, ούτε το Υπουργείο Εργασίας θα δημοσιεύσει την εβδομαδιαία καταμέτρηση των αιτήσεων επιδόματος ανεργίας την Πέμπτη. Η τελευταία φορά που η έκθεση μισθοδοσίας του BLS καθυστέρησε ήταν το 2013.

Οι αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας βασίζονται στις δημοσιεύσεις μισθοδοσιών καθώς λαμβάνουν αποφάσεις για τα επιτόκια. Η επόμενη συνεδρίαση της Fed θα πραγματοποιηθεί στις 28-29 Οκτωβρίου, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει άλλη έκθεση μισθοδοσίας πριν από τότε.
Η εκτίμηση της ADP, λοιπόν, αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς οι αγορές αναμένουν ευρέως ότι η κεντρική τράπεζα θα μειώσει κατά ένα ακόμη τέταρτο της μονάδας το βασικό επιτόκιο δανεισμού της.

Οι απώλειες θέσεων εργασίας εξαπλώθηκαν σε όλους τους τομείς κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, αντισταθμισμένες από την αύξηση κατά 33.000 στις υπηρεσίες εκπαίδευσης και υγείας, καθώς τα σχολεία άνοιξαν ξανά και η υγειονομική περίθαλψη συνέχισε το μακρύ σερί προσλήψεων.

Ο τομέας αναψυχής και φιλοξενίας, ένας βασικός τομέας για την καταναλωτική ζήτηση, σημείωσε απώλεια 19.000 θέσεων εργασίας καθώς η περίοδος των διακοπών έκλεισε. Η κατηγορία των άλλων υπηρεσιών κατέγραψε πτώση 16.000 θέσεων εργασίας, ενώ οι επαγγελματικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες μειώθηκαν κατά 13.000 θέσεων εργασίας, το εμπόριο, οι μεταφορές και οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας μειώθηκαν κατά 7.000 θέσεων εργασίας και οι κατασκευές έχασαν 5.000 θέσεων εργασίας.

Σε ευρεία κλίμακα, οι πάροχοι υπηρεσιών μείωσαν το προσωπικό τους κατά 28.000 και οι παραγωγοί αγαθών κατά 3.000. Οι επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 υπαλλήλους έχασαν 40.000, ενώ οι εταιρείες με 500 ή περισσότερους υπαλλήλους πρόσθεσαν 33.000.
«Παρά την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη που είδαμε στο δεύτερο τρίμηνο, η δημοσίευση αυτού του μήνα επικυρώνει περαιτέρω αυτό που βλέπουμε στην αγορά εργασίας, ότι δηλαδή οι εργοδότες των ΗΠΑ ήταν επιφυλακτικοί με τις προσλήψεις», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της ADP, Νέλα Ρίτσαρντσον.

Η οικονομία των ΗΠΑ αναπτύχθηκε κατά 3,8% το δεύτερο τρίμηνο και οδεύει προς άνοδο 3,9% το τρίτο τρίμηνο, σύμφωνα με το GDPNow της Fed της Ατλάντα. Ωστόσο, οι ανησυχίες έχουν αυξηθεί σχετικά με την ανεργία αν και το ποσοστό είναι σχετικά χαμηλό κοντά στο 4,3%.

Ηχητικό ντοκουμέντο καταγράφει τη στιγμή που οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας στον πύργο ελέγχουν ρωτούν το ελικόπτερο αν διακρίνει την πτήση της PSA Airlines.

«PAT 2-5 βλέπεις τη CRJ», ρωτά ο ελεγκτής. Και στη συνέχεια λέει:

«PAT 2-5 πέρασε πίσω από τη CRJ».

Στο ηχητικό ντοκουμέντο ακούγονται μετά φωνές κι ένα δυνατό «Ωωωω» στο βάθος τη στιγμή της σύγκρουσης.

DC Fire and EMS confirm a small aircraft is down in the Potomac River in the vicinity of Reagan National Airport. Fireboats on scene. All takeoffs and landings have been halted at DCA. Emergency personnel are responding to an aircraft incident on the airfield. The terminal… pic.twitter.com/dKM7YN5nbC

— Adi 🎗 (@Adi13) January 30, 2025

«Οι συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολες για τους διασώστες», δήλωσε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο Τζον Ντόνελι, ο αρχηγός των πυροσβεστών της Ουάσινγκτον, επικαλούμενος το «ψύχος», τον «ισχυρό άνεμο» και «τον πάγο» στον Πότομακ.

Καταρχάς ο Βλαντιμίρ Τζαμπάροφ, ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS., ανέφερε ότι η απόφαση της Ουάσινγκτον να επιτρέψει στην Ουκρανία να πλήξει βαθιά στη Ρωσία με αμερικανικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς μπορεί να οδηγήσει στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο και θα λάβει ταχεία απάντηση.

Ανάλογες δηλώσεις και από τη ρωσίδα βουλεύτρια Μαρία Μπούτινα η οποία δήλωσε πως η κυβέρνηση του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν διακινδυνεύει να πυροδοτήσει τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο αν ισχύει πως αποφάσισε να επιτρέψει στον ουκρανικό στρατό να εξαπολύει πλήγματα με αμερικανικής κατασκευής όπλα μακράς εμβέλειας εναντίον στόχων βαθιά στην επικράτεια της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

«Αυτοί οι τύποι, η κυβέρνηση Μπάιντεν, προσπαθεί να κλιμακώσει την κατάσταση στο μέγιστο όσο έχουν ακόμη την εξουσία, όσο την ασκούν», είπε η κυρία Μπούτινα, 36 ετών, εκλεγμένη με το κόμμα της Ενωμένης Ρωσίας, στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς.

«Τρέφω την ελπίδα πως ο (εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ) Τραμπ θα ανακαλέσει την απόφαση αυτή, αν πράγματι έχει ληφθεί, διότι σοβαρά, διακινδυνεύουν στο ξέσπασμα του Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που δεν είναι προς το συμφέρον κανενός», πρόσθεσε.

Υπό αυτές τις εξελίξεις είναι σημαντική η απόφαση του ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν ο οποίος ζήτησε από τον στρατό της χώρας να βελτιώσει τις ικανότητες του σε βαθμό που να είναι έτοιμος για πόλεμο, μετέδωσε το βορειοκορεατικό πρακτορείο ειδήσεων KCNA.

Ο Κιμ έκανε τις δηλώσεις αυτές σε ομιλία του σε μια διάσκεψη διοικητών ταγμάτων που πραγματοποιήθηκε στην Πιονγκγιάνγκ την Παρασκευή.

Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης τόνισε ότι ο απειλητικός χαρακτήρας των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Κορέας και η στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Βόρεια Κορέα, έχουν φέρει την ένταση στην κορεατική χερσόνησο στη «χειρότερη φάση της ιστορίας», καλώντας για πολεμικές προετοιμασίες, σύμφωνα με το KCNA.

Σπύρος Σιδέρης

Παρά το τεταμένο αυτό ιστορικό, πολλοί πρώην αξιωματούχοι και εφημερίδες στο Ιράν κάλεσαν δημοσίως την κυβέρνηση να βελτιώσει τις σχέσεις με τον Τραμπ την εβδομάδα μετά τις εκλογές.

Σε κύριο άρθρο της, η ρεφορμιστική εφημερίδα Shargh ανέφερε ότι ο νέος μεταρρυθμιστικά προσανατολισμένος πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν θα πρέπει «να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος και να υιοθετήσει μια ρεαλιστική και πολυδιάστατη πολιτική».

• Πολλοί στην κυβέρνηση του Πεζεσκιάν συμφωνούν με την άποψη αυτή, σύμφωνα με πέντε Ιρανούς αξιωματούχους που ζήτησαν ανωνυμία επειδή δεν έχουν την εξουσιοδότηση να συζητήσουν την κυβερνητική πολιτική.

Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ αρέσκεται στο να κλείνει συμφωνίες και η σημαντική κυριαρχία του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη συνέχεια σε οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία. Πιστεύουν ότι αυτό θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε μια μόνιμη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Μην χάσετε αυτή την ιστορική ευκαιρία να αλλάξετε τις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν», έγραψε σε ανοιχτή επιστολή προς τον Ιρανό πρόεδρο ένας διακεκριμένος πολιτικός, πρώην πολιτικός σύμβουλος της ιρανικής κυβέρνησης, ο Χαμίντ Αμπουταλεμπί.

Ο Αμπουταλεμπί συμβούλευσε τον Πεζεσκιάν να συγχαρεί τον Τραμπ για την εκλογική του νίκη και να υιοθετήσει μια νέα προσέγγιση που θα βασίζεται στον πραγματισμό και την εμπροσθοβαρή πολιτική.

• Ωστόσο, οι κρίσιμες αποφάσεις στο Ιράν λαμβάνονται από τον Ιρανό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος απαγόρευσε τις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι ακόμη και αν ο Πεζεσκιάν θέλει να διαπραγματευτεί με τον Τραμπ, θα πρέπει να πάρει την έγκριση του Χαμενεΐ.

Πολλοί συντηρητικοί, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μελών των Φρουρών της Επανάστασης, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε συμφωνία με τον Τραμπ. Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι Φρουροί παραβίασαν υπολογιστές της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ και διέδωσαν fake news στο διαδίκτυο σε μια προσπάθεια να επηρεάσουν τις προεδρικές εκλογές. Ομοσπονδιακοί εισαγγελείς στο Μανχάταν αποκάλυψαν την Παρασκευή μια ιρανική απόπειρα δολοφονίας κατά του Τραμπ.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αράγκτσι χαρακτήρισε τις κατηγορίες ως «κατασκευασμένο σενάριο» σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ το Σάββατο, τονίζοντας ότι η χώρα του σέβεται την επιλογή του προέδρου από τον αμερικανικό λαό και ότι ο δρόμος προς τα εμπρός μεταξύ του Ιράν και της Αμερικής αρχίζει με τον αμοιβαίο σεβασμό και την «οικοδόμηση εμπιστοσύνης».

Σε συνέντευξή του, ο συντηρητικός αναλυτής Ρεζά Σαλεχί, ο οποίος βρίσκεται κοντά στη σκληροπυρηνική πολιτική παράταξη στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι η διαπραγμάτευση με τον Τραμπ θα αποτελέσει μεγάλη πολιτική πρόκληση για τη νέα ιρανική κυβέρνηση.

• Οι συντηρητικοί έχουν ήδη εκφράσει την αποδοκιμασία τους, λέγοντας ότι οποιαδήποτε προσέγγιση με τον Τραμπ θα αποτελούσε προδοσία του στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί, ο οποίος σκοτώθηκε σε αμερικανική αεροπορική επιδρομή που διέταξε ο Τραμπ στις αρχές του 2020.

Η Hamshahri, μια συντηρητική εφημερίδα που διοικείται από τον δήμο της Τεχεράνης, δημοσίευσε πρωτοσέλιδα φωτογραφίες του Τραμπ με πορτοκαλί φόρμα και χειροπέδες, με τίτλο: «Επιστροφή του δολοφόνου».

Ακόμη και όσοι είναι πρόθυμοι να προσεγγίσουν τον Τραμπ βλέπουν ότι η εξωτερική πολιτική του Ιράν απέναντι στην προεδρία του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα αντιμετωπίσει ο εκλεγμένος Πρόεδρος το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, καθώς και από το ποιον θα επιλέξει για την ομάδα του, σύμφωνα με τους πέντε Ιρανούς αξιωματούχους.

• Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι δεν επιδιώκει να βλάψει το Ιράν και ότι η κύρια απαίτησή του είναι να μην αναπτύξει η Τεχεράνη πυρηνικά όπλα. Όμως κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, σε μια άλλη στιγμή φάνηκε να δίνει στο Ισραήλ το πράσινο φως για να βομβαρδίσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, λέγοντας ότι «το Ισραήλ θα πρέπει να χτυπήσει πρώτα τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και να ανησυχήσει για άλλα πράγματα αργότερα».

Μια από τις πρώτες αποφάσεις που πρέπει να λάβει το Ιράν είναι αν θα τηρήσει την υπόσχεσή του να πραγματοποιήσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση αντιποίνων κατά του Ισραήλ.

Ο Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν και νυν αντιπρόεδρος για τις στρατηγικές υποθέσεις, ανέφερε σε δήλωσή του στο X ότι ελπίζει ότι ο Τραμπ και ο εκλεγμένος αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα τηρήσουν τις υποσχέσεις τους να «αντιταχθούν στον πόλεμο και να πάρουν το σαφές μάθημα που τους έδωσαν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι για τον τερματισμό των πολέμων και την αποτροπή νέων».

Ο πρώην αντιπρόεδρος του Ιράν Μοχαμάντ Αλί Αμπτάχι, σε συνέντευξή του από την Τεχεράνη, δήλωσε ότι η συμβουλή του θα ήταν «να μετατρέψουμε την απειλή του Τραμπ σε μια καλή ευκαιρία και να ξεκινήσουμε ενεργή διπλωματία». «Στον Τραμπ αρέσει να παίρνει προσωπικά τα εύσημα για την επίλυση κρίσεων και μία από τις κύριες κρίσεις αυτή τη στιγμή είναι η κρίση μεταξύ του Ιράν και της Αμερικής», πρόσθεσε.

Ο Αμπτάχι σημείωσε ότι υπάρχουν δύο ανταγωνιστικές στρατηγικές που συζητούνται στους πολιτικούς κύκλους του Ιράν. Η μία καλεί το Ιράν να ενεργήσει προκλητικά και να ενισχύσει τις περιφερειακές πολιτοφυλακές του στη Μέση Ανατολή για να αποτρέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και η άλλη καλεί σε διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ, κάτι που αρχίζει να βρίσκει την εύνοια ορισμένων συντηρητικών, ιδίως επειδή δεν βλέπουν άλλη εναλλακτική λύση για την επίλυση των οικονομικών προβλημάτων του Ιράν.

Ο αναλυτής Ραχμάν Καχραμανπούρ στην Τεχεράνη σημείωσε ότι το Ιράν δεν έχει πολλές επιλογές. Η διατήρηση του status quo για άλλα τέσσερα χρόνια δεν είναι δυνατή. Η οικονομία υποφέρει από τις κυρώσεις και την κακοδιαχείριση, ο πληθωρισμός αυξάνεται και η εσωτερική δυσαρέσκεια παραμένει υψηλή.

«Δεν θέλουμε περισσότερες κυρώσεις ή αστάθεια, αλλά την ίδια στιγμή, οποιαδήποτε συνολική συμφωνία με τον Τραμπ πρέπει να μας δώσει κάποια ευελιξία για να σώσουμε τα προσχήματα στο εσωτερικό και να τη δικαιολογήσουμε» σημείωσε ο Ιρανός αναλυτής προσθέτοντας ότι «αυτή θα είναι η μεγαλύτερη πρόκληση».

Ξεκινώντας καταρχάς από το σοκ Πιτ Χέγκσεθ ο οποίος επιλέχθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ για το υπουργείο Άμυνας καθώς ήδη εκδηλώνονται οι πρώτες αντιδράσεις. Το Politico σημειώνει ότι η τοποθέτηση του βετεράνου στρατιωτικού και σχολιαστή προκάλεσε σοκ στην Ουάσινγκτον, καθώς αρκετοί αναλυτές αλλά και αξιωματικοί ανέμεναν κάποιον έμπειρο πολιτικό σε ζητήματα άμυνας.

• Αρκετοί δε, είχαν προετοιμαστεί για εκπλήξεις από τον Τραμπ, παρόμοιες με αυτές που βίωσαν στην πρώτη θητεία του. Αλλά ακόμη και έτσι, η ανάδειξη του παρασημοφορημένου βετεράνου τους έπιασε εντελώς απροετοίμαστους.

«Ο Τραμπ δίνει μεγάλη αξία στο πόσο αφοσιωμένος είσαι», δήλωσε ο Έρικ Έντελμαν, κορυφαίος αξιωματικός του Πενταγώνου επί προεδρίας Μπους. «Φαίνεται ότι ένα από τα κύρια κριτήρια που χρησιμοποιούνται είναι, πόσο καλά οι άνθρωποι υπερασπίζονται τον Ντόναλντ Τραμπ στην τηλεόραση».

• Άλλη εκτίμηση φάνηκε πιο ωμή. «Ποιος στο διάολο είναι αυτός ο τύπος;» δήλωσε ένας λομπίστας της αμυντικής βιομηχανίας. «Ελπίζαμε να ήταν κάποιος με ισχυρή γνώση στα στρατιωτικά θέματα και στα ζητήματα άμυνας. Αυτό θα ήταν μια καλή αρχή».

Σύμφωνα με το Politico, η επιστροφή του Τραμπ αναμένεται να φέρει ολοκληρωτική ανατροπή στις πολιτικές της κυβέρνησης Μπάιντεν. Στα τέλη της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ διέταξε επίσης την αποχώρηση χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, κάτι που το Πεντάγωνο δεν μπόρεσε να επιτύχει στο σύντομο χρονικό διάστημα που του απέμενε στην εξουσία.

Η επιλογή του Χέγκσεθ προκάλεσε την άμεση αντίδραση και στους ηγέτες των ομάδων βετεράνων στρατιωτών στις ΗΠΑ, οι οποίοι αντιτάχθηκαν σε αυτόν όταν προτάθηκε για τη θέση του υπουργού Υποθέσεων Βετεράνων κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. Άλλωστε ο Χέγκσεθ ήταν πρώην διευθυντής της οργάνωσης Vets for Freedom και πρώην διευθύνων σύμβουλος της Concerned Veterans for America – μιας ομάδας που υποστηρίζει την εξωτερική ανάθεση της υγειονομικής περίθαλψης των βετεράνων και χρηματοδοτείται από τους αδελφούς Κοχ.

«Είναι αναμφίβολα ο λιγότερο καταρτισμένος υποψήφιος για το υπουργείο Άμυνας στην αμερικανική ιστορία. Και ο πιο απροκάλυπτα πολιτικός. Κρατήσου Αμερική», δήλωσε ο Πολ Ρίκχοφ, ιδρυτής της οργάνωσης Independent Veterans of America, σε ανάρτησή του στο X το βράδυ της Τρίτης. Σημείωσε δε ότι είχε πιστέψει πως ο Χέγκσεθ ήταν «ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός και άγριος πολεμιστής των μέσων ενημέρωσης, της κουλτούρας και της πολιτικής του MAGA. Και πέρα από πιστός και έμπιστος στον Τραμπ» – θα ήταν η επιλογή του Τραμπ για προσωπάρχης ή στο γραφείο Τύπου.

«Πολύ Τραμπ», δήλωσε ένας άλλος λομπίστας της βιομηχανίας. «Είμαι σίγουρος ότι τον εξέτασαν».

• Κατά τη διάρκεια της πρώτης διακυβέρνησης Τραμπ, ο Χέγκσεθ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε διάφορα επεισόδια στα οποία ο Τραμπ παρενέβη στο σύστημα στρατιωτικής δικαιοσύνης προκειμένου να δώσει χάρη σε στρατιώτες που καταδικάστηκαν για εγκλήματα πολέμου.

«Η πιο ηλίθια φράση στον πλανήτη γη στον στρατό είναι ότι η ποικιλομορφία μας είναι η δύναμή μας», δήλωσε ο νέος υπουργός Άμυνας σε podcast.

Εν μέσω φόβων ότι ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιήσει τις εξουσίες του ως αρχιστράτηγος για να εκκαθαρίσει τους κορυφαίους στρατηγούς ή δημοσίους υπαλλήλους, πολιτικοποιώντας το υπουργείο Άμυνας, ο εκλεκτός του Τραμπ επιβεβαίωσε ρητά ότι θα μπορούσε να στοχεύσει στρατιωτικούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου των Κοινών Αρχηγών Στρατηγού C.Q. Brown, σε μια προσπάθεια να καταργήσει τα προγράμματα ποικιλομορφίας και ένταξης στην υπηρεσία.

Όταν ρωτήθηκε από τον παρουσιαστή του podcast Σον Ράιαν σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που σκέφτεται να κάνει απάντησε. «Κάθε στρατηγός που εμπλέκεται, κάθε στρατηγός, ναύαρχος, οτιδήποτε, που εμπλέκεται σε οποιαδήποτε από τις woke μαλακίες πρέπει να φύγει».

Ο Hegseth σε μια εμφάνιση στο Fox φέτος κάλεσε για μια θεμελιώδη αλλαγή στις στρατιωτικές προτεραιότητες των ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι η τρέχουσα εστίαση στην ποικιλομορφία και την ενσωμάτωση αποδυναμώνει την άμυνα της Αμερικής. «Αυτές οι ιδεολογίες, η πολιτική ορθότητα, μπήκαν στις τάξεις – και οι στρατηγοί και οι ηγέτες δεν σηκώθηκαν και δεν είπαν: Όχι, πρέπει να επικεντρωθούμε μόνο στην ετοιμότητα, την αξιοκρατία», δήλωσε ο Χέγκσεθ.

• Στο Καπιτώλιο, οι νομοθέτες αιφνιδιάστηκαν από την επιλογή του Πενταγώνου. Ο γερουσιαστής Μάικ Ράουντς ανώτερο μέλος της Γερουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, δήλωσε ότι δίνει στον νέο υπουργό το πλεονέκτημα της αμφιβολίας προς το παρόν.

«Δεν θέλω να είμαι αρνητικός αυτή τη στιγμή, γιατί θέλω να μάθω περισσότερα για το ιστορικό του και την προσέγγισή του σε αυτά τα πράγματα», δήλωσε ο Ρουντς. «Αλλά μέχρι στιγμής, ο Τραμπ έχει κάνει εξαιρετική δουλειά επιλέγοντας ανθρώπους που ταιριάζουν στο καλούπι που θέλει για τα διάφορα τμήματα.

• Ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο Άνταμ Σμιθ από την Ουάσινγκτον, εξέφρασε την ανησυχία του ότι ο Χέγκσεθ δεν έχει την εμπειρία για να αντιμετωπίσει τη γραφειοκρατία του Πενταγώνου.

«Ομολογώ ότι δεν ήξερα ποιος ήταν μέχρι πριν από 20 λεπτά», δήλωσε ο Σμιθ στους δημοσιογράφους. «Και σίγουρα δεν φαίνεται να έχει κανένα απολύτως υπόβαθρο στην πολιτική του Υπουργείου Άμυνας». Είπε επίσης ότι ανησυχεί για την επιλογή ενός προσώπου χωρίς εκτεταμένες σχέσεις με τους συμμάχους σε μια εποχή που οι ΗΠΑ έχουν πολλά ανοιχτά μέτωπα στην Ασία, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

«Δεν βλέπω καμία απόδειξη ότι αυτό το άτομο έχει οποιεσδήποτε σχέσεις με τους υπερπόντιους εταίρους μας», δήλωσε ο Σμιθ. «Πώς θα τα καταφέρει;»

Από την άλλη πλευρά, ο Μαξ Μπέργκμαν, τόνισε: «Νομίζω ότι είναι μια εκπληκτική επιλογή, κάποιος που είναι μια τηλεοπτική προσωπικότητα, όταν όλη η ρητορική του Τραμπ και όλων των άλλων είναι ότι ο κόσμος καταρρέει και επιλέγεις κάποιον που δεν είναι απαραίτητα ο πιο έμπειρος. Το σοκαριστικό είναι κάπως υποτιμητικό όσον αφορά αυτόν τον διορισμό για υπουργό Άμυνας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θέλετε η Γερουσία να ελέγχει προσεκτικά τους διορισμούς για να διασφαλίσει ότι το πρόσωπο αυτό είναι πράγματι κατάλληλο».

«Ουάου. Ο Τραμπ έκανε το πιο ξεκαρδιστικό και προβλέψιμο, ηλίθιο πράγμα», ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρώην βουλευτής του Άνταμ Κίνζιγκερ, συχνός επικριτής του Τραμπ.

Ο νέος υπουργός… Έλον Μάσκ

Το δεύτερο ίσως αναμενόμενο σοκ είναι η ανακοίνωση να διορίσει τον πλουσιότερο άνθρωπο στον πλανήτη, Eλον Μασκ, επικεφαλής νέου «υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας». Το BBC αποπειράται να χαρτογραφήσει τον ρόλο που θα έχει ο ιδιοκτήτης του X και της Tesla στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη το νέο αυτό χαρτοφυλάκιο με το BBC να εκτιμά πως αναμένεται να δρα ανεξάρτητα από τις συνήθεις δομές των κυβερνητικών υπηρεσιών.

Σε δήλωσή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι θα «παρέχει συμβουλές και καθοδήγηση», σε συνεργασία τόσο με τον Λευκό Οίκο όσο και με το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού.

Μαζί με τον Βίβεκ Ραμασουάμι, έναν άλλο ένθερμο υποστηρικτή του Τραμπ, ο Μασκ έλαβε εντολή να «ανοίξει το δρόμο» για μια δραματική μείωση της γραφειοκρατίας και των δαπανών, με καταληκτική ημερομηνία την 4η Ιουλίου 2026.

Σύμφωνα με το BBC, η κίνηση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές περικοπές ομοσπονδιακών θέσεων εργασίας, κάτι που ο Μασκ έχει ζητήσει και στο παρελθόν.

Εχει επίσης δηλώσει ότι πιστεύει ότι μπορούν να εξοικονομηθούν 2 τρισεκατομμύρια δολάρια από τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης. Χθες το βράδυ, ο Μασκ δήλωσε στο X ότι θα δημιουργήσει έναν διαδικτυακό «πίνακα κατάταξης για τις πιο παράλογα ηλίθιες δαπάνες» των αμερικανικών φορολογικών δολαρίων.

Ο ανταποκριτής του BBC Ντέιβιντ Γουίλις εκτιμά ότι η επιλογή Μασκ είναι πιθανό να οδηγήσει σε απώλειες θέσεων εργασίας.

Οι κυβερνητικές δαπάνες στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε περίπου 6,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και οι προσπάθειές μείωσής τους, όπως τις έχει περιγράψει και ο ίδιος ο Μασκ, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας, εξηγεί ο Γουίλις.

«Είναι ξεκάθαρο ότι ο Μασκ θα έχει έναν τεράστιο ρόλο στον Λευκό Οίκο του Τραμπ, αποκτώντας πρόσβαση σε ολοένα και περισσότερες ομοσπονδιακές υπηρεσίες», εκτίμησε ο ειδικός σε θέματα χρηματιστηρίου Ντάνιελ Ιβς της Wedbuch Securities.

• Ωστόσο τον διορισμό Μασκ επέκρινε μια μη κυβερνητική οργάνωση προάσπισης των δικαιωμάτων των καταναλωτών, η Public Citizen.

«Ο Μασκ όχι μόνο δεν γνωρίζει τίποτα για την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης και τις κανονιστικές αρχές, αλλά επίσης οι ίδιες του οι επιχειρήσεις έχουν συχνά αψηφήσει αυτούς τους κανόνες εναντίον των οποίων θα είναι σε θέση να επιτεθεί από τη νέα του θέση ως “τσάρος”», κατήγγειλε η Λίσα Γκίλμπερτ συμπρόεδρος της ΜΚΟ.

• Το ακρωνύμιο του νέου υπουργείου – DOGE– αποτελεί και αναφορά στο όνομα του κρυπτονομίσματος το οποίο προωθεί ο Μασκ, το dogecoin.

Τον Αύγουστο ο Μασκ και η Tesla πέτυχαν να απορριφθεί ομοσπονδιακή προσφυγή που τους κατηγορούσε ότι εξαπάτησαν επενδυτές υπερβάλλοντας για την αξία του dogecoin και ότι προχώρησαν σε αθέμιτη χρηματιστηριακή εκμετάλλευση εμπιστευτικών πληροφοριών (insider trading).

Μετά την ανακοίνωση της τοποθέτησης Μασκ στο νέο υπουργείο Αποτελεσματικότητας, ο Ελον Μασκ προχώρησε σε σειρά αναρτήσεων στο Χ. «Απειλή για τη Δημοκρατία; Οχι. Aπειλή για τη γραφειοκρατία», έγραψε χαρακτηριστικά.

«Ή θα κάνουμε την κυβέρνηση πιο αποτελεσματική ή η Αμερική θα χρεοκοπήσει. Αυτό είναι το τελικό διακύβευμα. Θα ήθελα να κάνω λάθος, αλλά αυτή είναι η αλήθεια», συνέχισε ο Μασκ.

Ο Μασκ δεσμεύτηκε επίσης ότι «όλες οι πράξεις του υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας θα δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο για να υπάρχει η μέγιστη διαφάνεια. Κάθε φορά που ο κόσμος θα πιστεύει ότι περικόπτουμε κάτι σημαντικό ή δεν περικόπτουμε κάτι άχρηστο, να μας το λέει. Θα έχουμε και έναν πίνακα για τη μεγαλύτερη ανόητη σπατάλη των φορολογικών εσόδων. Αυτό θα είναι και εξαιρετικά τραγικό και εξαιρετικά αστείο».

Παράλληλα, ο Τραμπ κινείται γρήγορα για τη συγκρότηση του υπουργικού του συμβουλίου. Ο βετεράνος του στρατού και παρουσιαστής του Fox News Πιτ Χέγκσεθ αποτελεί μια επιλογή – έκπληξη για υπουργός Αμυνας.

Νωρίτερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε τον διορισμό του στενού του συνεργάτη του Τζον Ράτκλιφ, πρώην βουλευτή του Τέξας και ομοσπονδιακού εισαγγελέα, ως επικεφαλής της CIA.

Του Σπύρου Σιδέρη

Η επίσκεψη είναι η πρώτη που πραγματοποιείται από Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Προέδρου των ΗΠΑ μετά από οκτώ χρόνια και η πρώτη επίσκεψη στην Κίνα του Σάλιβαν, καθώς η σχέση Κίνας-ΗΠΑ εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια κρίσιμη συγκυρία σταθεροποίησης, ενώ η αστάθεια και οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν βάλει σε κίνδυνο την παγκόσμια ασφάλεια.

• Σε ένα θέρετρο έξω από το Πεκίνο όπου υποδέχτηκε τον Αμερικανό αξιωματούχο,  ο επικεφαλής της Κινεζικής Διπλωματίας είπε πριν από τις συνομιλίες, που έγιναν κεκλεισμένων των θυρών, ότι οι τρέχουσες σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας για τον κόσμο και έχουν περάσει από πολλές «ανατροπές». Ο Σάλιβαν από την πλευρά του είπε ότι οι δύο τους θα συζητήσουν τομείς συναίνεσης και τομείς διαφωνίας που «πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά».

Η επίσκεψη του Σάλιβαν έρχεται λίγες μέρες μετά την αποκάλυψη των New York Times ότι ο Πρόεδρος Μπάιντεν ενέκρινε τον Μάρτιο ένα εξαιρετικά απόρρητο στρατηγικό πυρηνικό σχέδιο για τις ΗΠΑ που, για πρώτη φορά, προσανατολίζει την αποτρεπτική στρατηγική της Αμερικής ώστε να επικεντρωθεί στην ταχεία επέκταση του πυρηνικού οπλοστασίου της Κίνας. Όπως είναι φυσικό θα τεθεί στην ατζέντα της συζήτησης, όπως και το ζήτημα της Ταϊβάν αλλά και το δικαίωμα στην ανάπτυξη και τη στρατηγική ασφάλεια της Κίνας. «Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι η πρώτη και κύρια κόκκινη γραμμή που δεν πρέπει να ξεπεραστεί στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ και η «ανεξαρτησία της Ταϊβάν» είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ειρήνη και τη σταθερότητα στο στενό της Ταϊβάν», διαμήνυσε το Κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών δυο μέρες πριν την επίσκεψη του Σάλιβαν.

Οι δυο χώρες έχουν πολλά και σημαντικά ζητήματα να λύσουν, όμως η επίσκεψη του Αμερικανού Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, σύμφωνα με τους αναλυτές, παρότι η κυβέρνηση Μπάιντεν συνεχίζει ανταγωνιστικές ενέργειες κατά της Κίνας, η αναζωογόνηση και η ανανέωση αυτού του καναλιού επικοινωνίας θα είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της λειτουργικότητας της σχέσης ΗΠΑ-Κίνας, σ΄ αυτή τη δύσκολη παγκοσμίως συγκυρία.

• Βέβαια το ερώτημα είναι γιατί στέλνει ο Μπάιντεν, ο οποίος δεν είναι πλέον εκ νέου υποψήφιος για Πρόεδρος των ΗΠΑ, τον Σύμβουλό του στην Κίνα;

Σύμφωνα με ειδικούς ο Αμερικανός Πρόεδρος επιθυμεί να συναντηθεί με τον Κινέζο Πρόεδρο πριν αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο. Η ευκαιρία θα δοθεί στη Σύνοδο Κορυφής της G20 στη Βραζιλία, στις 18-19 Νοεμβρίου, με τους Σάλιβαν και Γι να συζητήσουν το θέμα και να προετοιμάσουν την ενδεχόμενη συνάντηση.

Σε συνέντευξη Τύπου, ο ανώτερος αξιωματούχος του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών τόνισε ότι η επίσκεψη δεν πρέπει να συνδεθεί με τις προεδρικές εκλογές. Αν και θα υπάρξει ενδιαφέρον για το μεταβατικό έργο που θα ακολουθήσει, είπε ότι «η συνάντηση αυτή θα επικεντρωθεί στα θέματα και τα ζητήματα με τα οποία ασχολούμαστε αυτή τη στιγμή. Απλώς όσον αφορά τη διαχείριση της σχέσης, μπορούμε να κάνουμε πολλά πριν από το τέλος του έτους και νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να είναι το επίκεντρο».

Όπως σημειώνουν αναλυτές ακόμα κι αν ο νικητής των επόμενων προεδρικών εκλογών είναι ο Τραμπ, οι συναντήσεις Μπάιντεν και Σι δεν είναι απλώς ένας περίπατος στο πάρκο. Πάντως αν τελικά πραγματοποιηθεί συνάντηση στη Βραζιλία, θα έχουν γίνει γνωστά τα αποτελέσματα των Προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, οπότε η ατμόσφαιρα της συνάντησης θα διαφέρει σημαντικά, αν κερδίσει η Χάρις ή ο Τραμπ.

Φυσικά αν κερδίσει η Χάρις τότε η συνάντηση Μπάιντεν-Σι θα έχει πολλά περισσότερα να δώσει, σε σχέση με την προσπάθεια των δυο ηγετών να βρουν ένα κοινό δρόμο αλληλοκατανόησης.

Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε πως η Τουρκία είναι μία από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες που συνεισφέρουν στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας πως «κάνουμε περισσότερα από το μερίδιο που μας αναλογεί όσον αφορά την κατανομή των βαρών. Με τις δυνατότητες και τις ικανότητες που έχουμε αναπτύξει στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα, είμαστε μία από τις χώρες της ραχοκοκαλιάς του ΝΑΤΟ. Η σημασία που αποδίδουμε στη συμμαχία σε αυτή την περίοδο που οι απειλές διαφοροποιούνται και αυξάνονται είναι ξεκάθαρη».

Βασικά θέματα, στα οποία αναφέρθηκε ο Τούρκος πρόεδρος, ήταν η στήριξη που ζητάει η Τουρκία στην αντιμετώπιση των κουρδικών οργανώσεων που δρουν κατά της Τουρκίας, το εμπάργκο στις εξαγωγές αμυντικού υλικού προς την Τουρκία από ορισμένες σύμμαχες χώρες, οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα και ο πόλεμος στην Ουκρανία

«Αναμένουμε συμμαχική αλληλεγγύη που σέβεται τις ευαισθησίες εθνικής ασφάλειας των συμμάχων» ανέφερε ο Ερντογάν, τονίζοντας: «Οι προσδοκίες μας από τη σύνοδο κορυφής είναι να επιτύχουμε αποτελέσματα που θα ενισχύσουν την αλληλεγγύη της συμμαχίας και το πνεύμα ενότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις ευαισθησίες εθνικής ασφάλειας των συμμάχων. Είναι σημαντικό να υλοποιήσουμε τις αποφάσεις που έχουμε λάβει σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την άρση των εμποδίων στο εμπόριο (προϊόντων) αμυντικής βιομηχανίας μεταξύ των συμμάχων».

Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του είπε: «Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών μας, θα επιστήσουμε την προσοχή στην αυξανόμενη απειλή της τρομοκρατίας στον κόσμο, ιδίως στη γειτονιά μας. Θα υπογραμμίσουμε την ανάγκη να αυξηθούν οι προσπάθειες του ΝΑΤΟ για τη διεξαγωγή ενός αποφασιστικού και ολοκληρωτικού αγώνα κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων».

Για τον πόλεμο στη Γάζα ανέφερε ότι θα βάλει στην ατζέντα «τις συνεχιζόμενες σφαγές κατά του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα, όπου οι κοινές μας αξίες δοκιμάζονται για την ειλικρίνειά τους». Μπροστά σε αυτή τη σοβαρή κατάσταση, όπως είπε, «θα τονίσουμε ότι η διεθνής κοινότητα απέτυχε να σταματήσει το Ισραήλ και ότι η παγκόσμια συνείδηση δεν θα μπορέσει να πάρει μία ανάσα ανακούφισης έως ότου εγκαθιδρυθεί μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη στην Παλαιστίνη». Σημείωσε δε ότι «δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να πετύχουμε αυτό που θέλουμε και περιμένουμε με το ΝΑΤΟ».

Παράλληλα, επισήμανε ότι «υπήρξαν σοβαρές συνομιλίες» για το Παλαιστινιακό στην πρωτεύουσα του Κατάρ, την Ντόχα. «Έγιναν κάποια θετικά βήματα, αλλά τα βήματα αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί από τότε. Παρακολουθούμε υπομονετικά τη διαδικασία. Ελπίζω ότι θα έχουμε το αποτέλεσμα που περιμένουμε από εδώ σε σύντομο χρονικό διάστημα» συμπλήρωσε.

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία είπε πως η ‘Αγκυρα διατηρεί τη θέση αρχών ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να μετατραπεί σε μέρος του πολέμου. Συγκεκριμένα, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε για τις εξελίξεις στην Ουκρανία: «Η δέσμευσή μας και η υποστήριξή μας προς την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας είναι γνωστή. Ενώ σχεδιάζουμε βήματα για την υποστήριξη της Ουκρανίας, διατηρούμε επίσης τη θέση αρχής μας ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να γίνει μέρος του πολέμου. Έχουμε δηλώσει από την πρώτη κιόλας μέρα ότι μια δίκαιη ειρήνη δεν έχει και δεν θα έχει χαμένους. Για τον σκοπό αυτό, έχουμε αναλάβει εξαρχής τις ευθύνες μας, πρώτα για να διασφαλίσουμε την κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια για να ανοίξουμε τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη, ειδικά με τη διαδικασία της Κωνσταντινούπολης. Κάθε μέρα που τα όπλα μιλούν, το αίμα χύνεται και οι ζωές χάνονται δείχνει ότι βρεθήκαμε στη σωστή πλευρά».

Για την εκλογή του Ολλανδού τέως πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε στη θέση του γενικού γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η συμβολή της Τουρκίας για την εκλογή του «ήταν σε υψηλό επίπεδο» και σημείωσε ότι θα συναντηθεί με τον νεό γενικό γραμματέα στην Ουάσινγκτον, ο οποίος «είχε πει ότι θα επισκεφθεί την Τουρκία πριν αναλάβει τα καθήκοντά του». Εξέφρασα επίσης της ελπίδα ότι η Τουρκία θα συνεχίσει και με τον Μαρκ Ρούτε να συνεργάζεται «σε πολύ ειλικρινή ατμόσφαιρα», όπως και με τον προκάτοχό του Γενς Στόλτενμπεργκ.

Τέλος ο Τούρκος πρόεδρος, προτού αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον, ανέφερε: «Οι διαβουλεύσεις που θα πραγματοποιήσουμε στην Ουάσιγκτον θα συμβάλουν επίσης σημαντικά στον καθορισμό του νέου οράματος του ΝΑΤΟ για τη νότια περιοχή. Ο κόσμος του κυβερνοχώρου, η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και οι προκλήσεις που θέτουν οι αναδυόμενες τεχνολογίες θα είναι επίσης στην ατζέντα μας. Η σύνοδος κορυφής στην Ουάσιγκτον θα καταγράψει για άλλη μια φορά το γεγονός ότι ο κεντρικός ρόλος για την ασφάλεια της ευρωατλαντικής περιοχής ανήκει στο ΝΑΤΟ».

Στην ατζέντα της Συνόδου θα βρεθούν η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας και η μεγαλύτερη συνεισφορά από Ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και τον Καναδά για την υλοποίηση των προβλεπόμενων στη δέσμευση για τις αμυντικές επενδύσεις, η επιβεβαίωση της στήριξης της Ουκρανίας, καθώς και η συνεργασία του ΝΑΤΟ με εταίρους (Ε.Ε. και IndoPacific 4 – Αυστραλία, Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία, Νότια Κορέα).

Σε ό,τι αφορά τις αμυντικές δυνατότητες και τη δέσμευση για αμυντικές δαπάνες που θα φθάνουν τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ, η χώρα μας βρίσκεται στον σκληρό πυρήνα των συμμάχων χωρών που υπερβαίνουν αυτό το ποσοστό. Υπενθυμίζεται επίσης ότι ο πρωθυπουργός έχει καταθέσει από κοινού με τον Πολωνό ομόλογό του πρόταση για μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας που θα χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκούς πόρους και θα λειτουργήσει συμπληρωματικά του ΝΑΤΟ.

Να σημειωθεί εδώ πως μετά τη ρητορική που έχει υιοθετήσει η νέα ηγεσία της Βόρειας Μακεδονίας ο πρωθυπουργός, πρόκειται να θέσει το θέμα της μη τήρησης των συμφωνηθέντων στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.  «Έχουν υπάρξει μια σειρά από πολύ σοβαρές δηλώσεις, οι οποίες αντίκεινται στα διεθνώς συμφωνηθέντα και ψηφισθέντα από τα δύο κράτη» επεσήμανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Μάλιστα σημείωσε πως ο πρωθυπουργός «θα θέσει το ζήτημα σε ανώτατο επίπεδο, θα αναφερθεί στη συμφωνία η οποία δεν τηρείται και κυρίως το ζήτημα της σύνθετης ονομασίας erga omnes. Θα αναφέρει μια σειρά από δηλώσεις, οι οποίες αντίκεινται στη Συμφωνία των Πρεσπών, σε όσα δηλαδή έχουν ψηφίσει τα δύο κράτη».  

Από την πλευρά του ο νέος πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας σε δήλωση του συνέχισε τον δρόμο των προκλήσεων, αποκαλώντας εκ νέου την χώρα του «Μακεδονία» και όχι με την συνταγματική της ονομασία. Και μένει να φανεί πως θα κινηθεί στην Ουάσινγκτον, όπου επίσης θα βρίσκεται για την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Για το αν πρόκειται να υπάρξουν συναντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας ή με τον Τούρκο πρόεδρο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε δεν υπάρχει κάτι προγραμματισμένο αλλά δεν αποκλείεται στο πλαίσιο των εργασιών της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ να γίνουν και κάποιες διμερείς συναντήσεις. 

Ουσιαστικά το ενδεχόμενο ενός σύντομου τετ α τετ του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο θεωρείται πιθανό, καθώς και οι δυο θα βρίσκονται στην Ουάσινγκτον. Από και και πέρα μία πιο αναλυτική συζήτηση αναμένεται να γίνει  το Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Υπενθυμίζεται πως η τελευταία συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο  είχε γίνει τον Μάιο στην Άγκυρα, ενώ είχε προηγηθεί τον Δεκέμβριο η επίσκεψη του κ. Ερντογάν στην Αθηνά.

Σειρά επαφών Γεραπετρίτη – Δένδια

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές σήμερα  ο κ. Γεραπετρίτης θα συμμετάσχει σε εκδήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ ‘Αντονι Μπλίνκεν αφιερωμένη στην ασφάλεια, με έμφαση στην ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» και θα παρευρεθεί στην εκδήλωση για τον εορτασμό της 75ης επετείου της Συμμαχίας. Αύριο θα παραστεί σε δείπνο που θα παραθέσει, ο κ. Μπλίνκεν προς τους ομολόγους του στη βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Ο Νίκος Δένδιας αύριο  θα παρακαθίσει στο δείπνο το οποίο θα παραθέσει ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ στους υπουργούς των κρατών μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Και την Πέμπτη στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής  ο κ. Δένδιας θα υπογράψει με τους ομολόγους του της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας Επιστολή Προθέσεων (LoI) για τη δημιουργία Εναρμονισμένου Στρατιωτικού Διαδρόμου Κινητικότητας.

Ουσιαστικά οι τρείς χώρες εκφράζουν το ενδιαφέρον τους μεταξύ άλλων, για: την εναρμόνιση διαφορετικών εθνικών διαδικασιών, τη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση αδειών διέλευσης και τη διασφάλιση της ομαλής, αποτελεσματικής και απρόσκοπτης μετακίνησης στρατιωτικού προσωπικού και μέσων μεταξύ των τριών χωρών, όποτε απαιτείται.

Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού

To βράδυ της Τετάρτης ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στον Λευκό Οίκο στο δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν (Joe Biden). Στην Ουάσιγκτον, ο πρωθυπουργός θα έχει επίσης συναντήσεις με μέλη του Κογκρέσου και αύριο θα συζητήσει στο πλαίσιο του NATO Public Forum με την πρώην αναπληρώτρια Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Nadia Schadlow. Mετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο πρωθυπουργός θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη, όπου την Παρασκευή θα έχει συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες (Antonio Guterres).

Στο επίκεντρο της συνάντησης θα βρεθεί η ανάληψη από την Ελλάδα της θέσης του μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (2025-26), καθώς και το Κυπριακό και το έργο της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό Μαρία ‘Ανχελα Ολγκίν.