Νίκος Γιαννόπουλος

Από τις αρχές του Νοέμβρη είχε γίνει γνωστό ότι το Ιδρυμα Ωνάση είχε βάλει ως στόχο να μετατρέψει τα δύο παραπάνω σχολεία σε Ωνάσεια σύμφωνα με όσα προβλέπει η σύμβαση που έχει υπογράψει το ελληνικό δημόσιο με το Ιδρυμα.

Μάλιστα στις 4 Νοεμβρίου η δ/ντρια εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας, κ. Αραμπατζή και ο περιφερειακός δ/ντης πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κ. Μάντζος υποδέχτηκαν κλιμάκιο του ιδρύματος Ωνάση. Στις σχετικές δηλώσεις αναφέρθηκε ότι σκοπός της επίσκεψης ήταν η αυτοψία του χώρου και των κτιριακών εγκαταστάσεων για την επικείμενη επιτροπή.

Στις παραπάνω εξελίξεις δόθηκε δημοσιότητα. Αντιθέτως, στην αντίδραση της τοπικής κοινωνίας δεν δόθηκε ανάλογος χώρος στα μέσα. Και όμως είχε σημασία να αναφερθεί γιατί οι ενώσεις γονέων αντέδρασαν και εν τέλει πέτυχαν η μετατροπή των δύο σχολείων σε Ωνάσεια να παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες.

O κυριότερος λόγος έχει να κάνει με την τύχη των σχολείων της γειτονιάς. Με δεδομένο ότι τα Ωνάσεια παίρνουν μαθητές και μαθήτριες που περνούν από διαδικασία εξετάσεων ανεξάρτητα από το τόπο της μόνιμης κατοικίας τους, γίνεται σαφές ότι τα εν λόγω σχολεία δεν μπορούν να φιλοξενήσουν στις τάξεις τους παιδιά της περιοχής στην οποία εδρεύουν.

Τουλάχιστον όχι όλα, καθώς έχει προβλεφθεί αναλογία 60-40 η οποία προέκυψε μετά από αντιδράσεις όταν ο νόμος για τα Ωνάσεια είχε έρθει προς ψήφιση στη Βουλή. Η ποσόστωση όμως το πρόβλημα δεν το λύνει. Εφέτος παιδιά αναγκάστηκαν να αλλάξουν σχολείο γιατί πολλά από αυτά είχαν κατανοήσει ότι δεν θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν τα μαθήματα στο επίπεδο που θα διεξάγονταν.

Αλλα, που προτίμησαν να μείνουν, όπως είχαν το δικαίωμα, έφυγαν αργότερα. Για τον ίδιο λόγο. Το επίπεδο φαινόταν υπερβολικό υψηλό για ορισμένα παιδιά.

Θυμίζουμε εδώ ότι για τις εξετάσεις των Ωνάσειων γίνεται “σφαγή” κατά το κοινώς λεγόμενο. Ο ανταγωνισμός είναι πολύ σκληρός και είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλα φροντιστήρια της χώρας έχουν ιδρύσει ήδη φροντιστηριακές τάξεις για την εν λόγω διαγωνιστική διαδικασία. Τα μαθήματα, όπως έχει γράψει και άλλη φορά το Libre, αρχίζουν από την Δ’ Δημοτικού.

Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που προκάλεσε την αντίδραση των γονέων για τα σχολεία των Πετραλώνων. Το ταξικό του πράγματος δηλαδή.

Σίγουρα δεν έχουν όλοι τα χρήματα να στείλουν τα παιδιά τους σε φροντιστήριο από τη Δ’ Δημοτικού. Οπως τονίζουν σε σχετική ανακοίνωσή τους οι Ενώσεις Γονέων αυτό που ενδιαφέρει είναι η ενίσχυση και η ποιοτική αναβάθμιση του συνόλου των σχολείων της επικράτειας.

Και ακόμα υπάρχει αυτό. Στις εξετάσεις που έλαβαν χώρα πέρυσι για τη συμμετοχή στα Ωνάσεια Σχολεία δεν μπόρεσαν να πάρουν μέρος παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες τα οποία εξετάζονται προφορικά. Δεν υπήρχε η ανάλογη πρόβλεψη και τα παιδιά που έχουν αποκτήσει τη δυνατότητα, λόγω της ιδιαιτερότητάς τους, να εξετάζονται κατ’ αυτό τον τρόπο, ουσιαστικά αποκλείστηκαν από τη διαδικασία.

Αυτό το γεγονός δημιούργησε, εκτός των άλλων, και προβλήματα ηθικής φύσεως. Τι είδους σχολεία είναι τα Ωνάσεια που δεν συμπεριέλαβαν στις εξετάσεις μαθητές και μαθήτριες με μαθησιακές δυσκολίες; Μήπως η πολυπόθητη αριστεία παίρνει τη μορφή του κοινωνικού αποκλεισμού για συγκεκριμένες κατηγορίες παιδιών;

Σε κάθε περίπτωση πάντως οι γονείς ενημερώθηκαν υπηρεσιακώς και γραπτώς ότι τελικά το 9ο Γυμνάσιο και το 9ο ΓΕΛ Αθηνών (Πετραλώνων) θα μείνουν ως έχουν και δεν θα μετατραπούν σε Ωνάσεια (τουλάχιστον προς το παρόν).

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα αυξηθούν τα Ωνάσεια Σχολεία. Αλλωστε η σχετική σύμβαση το προβλέπει. Ηδη οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ιδρυμα Ωνάση εξετάζει τη δυνατότητα να μετατραπούν σε ΔΗΜΩΣ σχολεία της Καλλιθέας αλλά και άλλων, λαϊκών περιοχών της Αθήνας.

Για την τρέχουσα σχολική χρονιά 2025-2026, λειτουργούν 12 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (6 Γυμνάσια και 6 Λύκεια), σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 658/Β’/17.02.2025.

Σε πρώτη φάση λειτουργούν τα εξής:

• 52ο Γυμνάσιο-Λύκειο Αθηνών (Κολωνός)
• 3ο Γυμνάσιο Αχαρνών και 7ο Γενικό Λύκειο Αχαρνών (Μενίδι)
• 5ο Γυμνάσιο και 5ο Γενικό Λύκειο Περιστερίου
• 12ο Γυμνάσιο και 16ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης (Ξηροκρήνη)
• 3ο Γυμνάσιο-Γενικό Λύκειο Κοζάνης

Η πλήρης λίστα καθορίστηκε με βάση κοινωνικά κριτήρια και δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ, με δωρεά 160 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση υποδομών.

Οι τοπικές κοινωνίες στις οποίες λειτουργούν τα νέα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία σε Αχαρνές, Περιστέρι, Κολωνό, Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης, Κοζάνη και Ξάνθη, αγκάλιασαν τον θεσμό, δείχνοντας έμπρακτα την εμπιστοσύνη τους, επιβεβαιώνοντας, όπως λέει σε ανακοίνωσή του το Ίδρυμα Ωνάση, το αρχικό όραμα για τη δημιουργία δημόσιων σχολείων ανοιχτών στην κοινωνία, που προσφέρουν ίσες ευκαιρίες και ενδυναμώνουν τις περιοχές στις οποίες λειτουργούν.

Η Σοφία Ζαχαράκη, Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού βρέθηκε στον αγιασμό των ΔΗΜ.Ω.Σ. στην Ξάνθη και σημείωσε σχετικά: «Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα στην ακριτική Ξάνθη, για τον αγιασμό της νέας σχολικής χρονιάς. Από το Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο – Ημερήσιο Γυμνάσιο Ξάνθης και το Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο – Γενικό Λύκειο Ξάνθης, δύο νέα ξεχωριστά σχολεία για τη δημόσια εκπαίδευση, που δημιουργήθηκαν με τη στήριξη του Ιδρύματος Ωνάση και που αποτελούν «φάρους» γνώσης και πραγματικούς οδοδείκτες προόδου για όλα τα δημόσια σχολεία της χώρας».

Και πρόσθεσε: «Υποδεχόμαστε τους μαθητές και τις μαθήτριές μας, τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους γονείς, τους οποίους θέλω να διαβεβαιώσω ότι τα παιδιά τους θα συναντήσουν ένα περιβάλλον προσεγμένο, με σύγχρονες υποδομές, νέα ψηφιακά εργαλεία και φωτεινούς χώρους, που θα κάνουν το μάθημα ακόμη πιο δημιουργικό. Οι διαδραστικοί πίνακες, τα σετ ρομποτικής, οι όμιλοι δημιουργικότητας και οι απογευματινές δραστηριότητες, έχουν ως στόχο μέσα από το νέο θεσμό του Ωνασείου Σχολείου, τα παιδιά να έχουν τις αναγκαίες ευκαιρίες να αναπτύξουν δεξιότητες και να καλλιεργήσουν τα ταλέντα τους, ενώ θέλουμε το σχολείο να είναι διαρκώς ανοιχτό στην κοινωνία».

Η κ. Ζαχαράκη τόνισε πως η φετινή χρονιά φέρνει και σημαντικές καινοτομίες στο περιεχόμενο της διδασκαλίας: νέα βιβλία στην Πληροφορική, εισαγωγή του μαθήματος των Οικονομικών στη Γ΄ Γυμνασίου, επιμορφώσεις για τους εκπαιδευτικούς μας και το νέο πολλαπλό βιβλίο που θα αξιολογηθεί στην πράξη. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το Δημόσιο Ωνάσειο Λύκειο Ξάνθης, ανήκει στα σχολεία που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με έμφαση στην ασφάλεια δεδομένων, ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν με υπευθυνότητα το νέο αυτό εργαλείο που πρέπει να λειτουργεί ως βοηθός και όχι ως αυτοσκοπός. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Ίδρυμα Ωνάση και τον Πρόεδρό του, κύριο Παπαδημητρίου, για τη στρατηγική τους συμβολή σε αυτό το νέο θεσμό και γενικά στη δημόσια εκπαίδευση. Με τη συνεργασία Πολιτείας και κοινωνίας, δείχνουμε στην πράξη ότι η δημόσια παιδεία δεν μένει στάσιμη – εξελίσσεται, δυναμώνει και προσφέρει σε κάθε παιδί το σχολείο που του αξίζει. Εύχομαι από καρδιάς σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς, μια δημιουργική και γόνιμη χρονιά. Ν’ αξιοποιούν κάθε μέρα, να προσέχουν ο ένας τον άλλο και να απολαμβάνουν τη μοναδική εμπειρία της σχολικής ζωής. Καλή σχολική χρονιά!».

Ο Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, δήλωσε: «Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος που σήμερα, εκπροσωπώντας το Ίδρυμα Ωνάση που γιορτάζει φέτος 50 χρόνια, συμμετέχω στην πρώτη ημέρα της χρονιάς για τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία. Το σημαντικό αυτό έργο ξεκίνησε πριν από μόλις έξι μήνες, όταν ψηφίστηκε από την Βουλή ο σχετικός νόμος με υπερκομματική πλειοψηφία. Δουλεύοντας εντατικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και σε λίγες μόνο εβδομάδες, μπορέσαμε να παραδώσουμε συνολικά δώδεκα σχολεία. Με την σύμπραξη του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, οργανώθηκαν και όλα τα διοικητικά ζητήματα που αναπόφευκτα υπήρχαν. Το αποτέλεσμα είναι εμφανές: Νέα θρανία, νέα κουφώματα, φωτισμός και ριζική ανακαίνιση. Νέος ηλεκτρονικός εξοπλισμός με δεκάδες υπολογιστές, νέοι διαδραστικοί πίνακες και πολλά άλλα. Όμως, η υλική υποδομή είναι μόνο το θεμέλιο».

Σημείωσε πως «για εμάς πιο μεγάλη σημασία έχουν οι μαθητές και οι καθηγητές. Οι εκπαιδευτικοί είναι που κάνουν το καλό σχολείο και όχι οι όμορφα βαμμένοι τοίχοι. Είμαστε στο πλευρό τους, ώστε να τους στηρίξουμε με συγκεκριμένα μέτρα. Αντίστοιχα – και σε συνεργασία μαζί τους και με τις κατά τόπους Διευθύνσεις – θα θέλαμε να οργανωθούν δράσεις που θα είναι ανοιχτές και στα όμορα σχολεία και στην τοπική κοινωνία ευρύτερα, επιβεβαιώνοντας ότι τα ΔΗΜ.Ω.Σ. παραμένουν ανοιχτά στη γειτονιά και στην κοινωνία. Συνολικά, θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα Ωνάσεια Σχολεία θα είναι καταλύτης, ώστε να γίνουν ακόμη καλύτερα και τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία της χώρας. Καλή νέα σχολική χρονιά σε όλους και όλες!».

Από τα μέσα του καλοκαιριού, ξεκίνησαν εντατικές εργασίες αναβάθμισης των σχολικών υποδομών, ώστε όλες οι μονάδες να είναι έτοιμες με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

Σε διάστημα μόλις 40 ημερών, τονίστηκε πως, ολοκληρώθηκαν έργα σε κτηριακές εγκαταστάσεις και σχολικούς χώρους συνολικής επιφάνειας 33.000 τ.μ., δημιουργώντας ένα αισθητικά και λειτουργικά αναβαθμισμένο, ασφαλές και φιλόξενο περιβάλλον για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Οι παρεμβάσεις αφορούσαν στην ανακαίνιση προαύλιων και κοινόχρηστων χώρων, εργαστηρίων, αιθουσών διδασκαλίας, τη μερική ανακαίνιση γραφείων διδακτικού προσωπικού, την προμήθεια και εγκατάσταση νέου υλικοτεχνικού εξοπλισμού για τον εκσυγχρονισμό των εργαστηρίων, αλλά και την τοποθέτηση σύγχρονου ψηφιακού εξοπλισμού, όπως διαδραστικών πινάκων και ηλεκτρονικών υπολογιστών τελευταίας τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια της χρονιάς θα ακολουθήσουν στοχευμένες παρεμβάσεις, όταν και όπου κριθεί αναγκαίο.

Έχουν δρομολογηθεί όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για την κάλυψη των όποιων εκπαιδευτικών κενών. Η εκπαιδευτική κοινότητα ανταποκρίθηκε δυναμικά στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που απηύθυνε η Διοικούσα Επιτροπή των ΔΗΜ.Ω.Σ., με 11.000 αιτήσεις να έχουν υποβληθεί από αναπληρωτές εκπαιδευτικούς για την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων.

Σε κάθε σχολική μονάδα, οι καθηγητές θα εκπαιδευθούν στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και διαδραστικών πινάκων. Θα πραγματοποιηθούν επίσης συναντήσεις συνεργασίας και έμπνευσης με τους εκπαιδευτικούς των ΔΗΜ.Ω.Σ σχετικές για τη λειτουργία των Ομίλων και Συνόλων, καθώς και ειδικό πρόγραμμα σχετικά με τις συμπεριληπτικές παιδαγωγικές προσεγγίσεις στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τη διαχείριση της ετερογένειας στη σχολική τάξη και την προαγωγή ισότιμης μάθησης.

Από τα μέσα Οκτωβρίου, αναμένεται να ξεκινήσει και η λειτουργία των Ομίλων και των Συνόλων, με πρόσθετα αντικείμενα στις Θετικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στις Γλώσσες, στην Τέχνη, στον Πολιτισμό και στον Αθλητισμό, αλλά και καινοτόμες δράσεις, ενισχυτική διδασκαλία και προετοιμασία για τις Πανελλαδικές εξετάσεις.

Με στόχο τη διατήρηση ενός αρμονικού και υποστηρικτικού περιβάλλοντος προβλέπεται για κάθε ζεύγος ΔΗΜ.Ω.Σ. θέση, ψυχολόγου, κοινωνικού λειτουργού και σχολικού νοσηλευτή, ενώ θα λειτουργεί 24ωρη υπηρεσία φύλαξης, ώστε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί να αισθάνονται ασφάλεια σε κάθε βήμα της σχολικής τους ζωής.

Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και τη λειτουργία των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, η Σοφία Λαμπροπούλου, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής ΔΗΜ.Ω.Σ., δήλωσε:

«Η λειτουργία των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για τη δημόσια εκπαίδευση στη χώρα μας. Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας συλλογικής, συντονισμένης προσπάθειας, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου σχολείου ανοιχτού στις ανάγκες της κοινωνίας, με πυρήνα του τη μάθηση, τη συνοχή και τον σεβασμό, προσφέροντας προοπτικές για κάθε παιδί, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Η Διοικούσα Επιτροπή παραμένει σταθερά προσηλωμένη σε αυτό το όραμα. Από την πρώτη κιόλας ημέρα λειτουργίας των σχολείων, είμαστε δίπλα σε κάθε εκπαιδευτικό, κάθε μαθητή και μαθήτρια και κάθε γονιό, πρόθυμοι να ανταποκριθούμε σε κάθε πρόκληση, με ευελιξία, συνεχή διάλογο και ανοιχτό αναστοχασμό. Εκ μέρους της Διοικούσας Επιτροπής, εύχομαι Καλή σχολική χρονιά σε όλες και όλους!».

Νίκος Γιαννόπουλος

Εξηγούμαστε: Η δυσκολία των θεμάτων εφέτος, ειδικά στα Μαθηματικά, σχολιάστηκε καυστικά από τους εκπαιδευτικούς. Μπορεί δημόσιες τοποθετήσεις να μην υπάρχουν, είναι όμως γεγονός ότι οι μαθηματικοί που κλήθηκαν να λύσουν τα ζητήματα της εξέτασης έφτασαν στο συμπέρασμα ότι οι λύσεις μπορούσαν να δοθούν μόνο από εξαιρετικά προετοιμασμένους μαθητές.

Είναι βέβαια κοινό μυστικό πλέον ότι πολλοί από τους υποψηφίους (αν όχι οι περισσότεροι) εμπιστεύονται την προετοιμασία τους σε φροντιστηριακά μαθήματα (είτε σε φροντιστήριο εκτός σπιτιού, είτε με ιδιαίτερα μαθήματα εντός). Δεν είναι λίγα επίσης τα παιδιά που η προετοιμασία τους διαρκεί όχι μία αλλά δύο σχολικές σεζόν (καθώς αρχίζει πιά από την Ε’  Δημοτικού).

• Τα έξοδα δεν είναι λίγα, το αντίθετο. Ενα ολοκληρωμένο πακέτο προετοιμασίας για εννιά μήνες σε προβεβλημένο φροντιστήριο στοιχίζει λίγο περισσότερο ή λίγο λιγότερο από 2500 ευρώ.

Και η επόμενη σκέψη που προκύπτει είναι η εξής: Πόσα ελληνικά νοικοκυριά μπορούν να διαθέσουν 278 ευρώ το μήνα για μία περίοδο εννιά μηνών έτσι ώστε να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή προετοιμασία των παιδιών τους για την εξεταστική δοκιμασία στο τέλος της ΣΤ’ Δημοτικού;

Oυδείς θα πρέπει να ξεχνάει ότι τα ίδια νοικοκυριά χρηματοδοτούν από το υστέρημά τους τα μαθήματα ξενών γλωσσών των παιδιών τους (αρχίζουν στις περισσότερες περιπτώσεις από τη Β’ Δημοτικού) αλλά και τις εξωσχολικές δραστηριότητες (αν υπάρχει φυσικά η δυνατότητα για κάτι τέτοιο).

“Το εκπαιδευτικό μας σύστημα γίνεται ολοένα και πιο ταξικό, κάθε χρονιά και λίγο περισσότερο. Το μήνυμα που πήραν οι υποψήφιοι στις εφετινές εξετάσεις για τα Πρότυπα Σχολεία είναι ότι δύσκολα μπορούν να πετύχουν το στόχο τους χωρίς να πάνε φροντιστήριο. Δημιουργείται έτσι μία εκπαίδευση στην οποία οι έχοντες και οι κατέχοντες έχουν πιο πολλές ευκαιρίες ακόμα και στο δημόσιο σχολείο” τονίζει στο Libre πολύπειρη εκπαιδευτικός.

Eφέτος προστέθηκαν στο σύστημα και οι εξετάσεις για τα Ωνάσεια Σχολεία στις οποίες όμως το επίπεδο της δυσκολίας των θεμάτων ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, πιο χαμηλό. Οπως και να έχει όμως, οι φροντιστηριακοί οργανισμοί έχουν αρχίσει ήδη να “προπαγανδίζουν” ότι δημιουργούν τμήματα και για την προετοιμασία για τα Ωνάσεια Σχολεία.

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι πασίγνωστο φροντιστήριο που εδρεύει στην Αθήνα επιμηκύνει την περίοδο προετοιμασίας και προσφέρει “πακέτα” προετοιμασίας για τα Πρότυπα και τα Ωνάσεια Σχολεία από τη Δ’ Δημοτικού!

Τρία χρόνια δηλαδή προετοιμασίας μόνο και μόνο για να αποκτήσει ένα παιδί το δικαίωμα να φοιτήσει σ’ ένα Πρότυπο ή Ωνάσειο Γυμνάσιο. Με το αζημίωτο φυσικά…