Νίκος Γιαννόπουλος

Αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες του Libre, συνέβη σε τουλάχιστον 2 σχολεία. Και για ποιο λόγο; Για να μετακινηθούν δύο εκπαιδευτικοί σε άλλα σχολεία υπό το πρόσχημα ότι δεν φοιτά στο ολοήμερο ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών.

Τι προτείνουν δηλαδή οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της εκπαίδευσης; Συγχώνευση τμημάτων του ολοήμερου με ότι αυτό σημαίνει για την ποιότητα της παρεχόμενης διδασκαλίας, ειδικά αν μεταξύ των μαθητών και των μαθητριών υπάρχουν περιπτώσεις μαθησιακών δυσκολιών ή αυτισμού. Ο δε εκπαιδευτικός υποχρεώνεται, μεσούσης της σεζόν, να διαρρήξει τη σχέση με τους μαθητές του και να αλλάξει επαγγελματικό περιβάλλον απλώς και μόνο για να “βγαίνουν” τα νούμερα στο Υπουργείο (και προφανώς να μην χρειαστούν νέες προσλήψεις).

Είναι, δε, χαρακτηριστικό ότι στα… κάγκελα βρίσκονται εκπαιδευτικοί που είναι μέλη στη συνδικαλιστική παράταξη της Νέας Δημοκρατίας. Δεν έχει δηλαδή κομματικό πρόσημο η οργή η οποία φαίνεται ότι διατρέχει κάθετα την κοινότητα των δασκάλων.

Η ανακοίνωση του Συλλόγου των Εκπαιδευτικών στην Α’ Αθήνας έχει ως εξής:

“Το Δ.Σ. του Α΄ Συλλόγου Αθηνών καταγγέλλει τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης Αττικής, τον Επόπτη Ποιότητας Περιφέρειας και τη Διευθύντρια Εκπαίδευσης Π.Ε. Α΄ Αθήνας, διότι από το πρωί της Πέμπτης 12 Δεκεμβρίου, επισκέπτονται αιφνιδιαστικά σχολικές μονάδες του Συλλόγου μας, σε ρόλο άτυπης τριμελούς μονάδας εφόδου και μετά από συνοπτικές διαδικασίες ελέγχου ανακοινώνουν προφορικά την κατάργηση τμημάτων ολοήμερου στη μέση της σχολικής χρονιάς!

Επισκέπτονται σχολεία όπου οι εκπαιδευτικοί δίνουν όλες τους τις δυνάμεις για να ανταπεξέλθουν στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που τα ίδια αυτά στελέχη διαμόρφωσαν εφαρμόζοντας την πολιτική του ΥΠΑΙΘΑ για συμπτύξεις τμημάτων, για περικοπές στις παράλληλες στηρίξεις. Ντροπή και όνειδος! Από τη χούντα και μετά, παρά την αντιεκπαιδευτική πολιτική των κυβερνήσεων, τέτοιες σκοτεινές μέρες δεν έχουν ζήσει τα σχολεία μας.

Ενημερώνουμε τους γονείς και την τοπική κοινωνία ότι τα σχολεία μας χρειάζονται περισσότερο διδακτικό προσωπικό. Επίσης, ότι περικοπή τμήματος ολοήμερου σημαίνει στην πράξη ότι ένας/μία εκπαιδευτικός (που τοποθετήθηκε τελευταίος/α) περισσεύει και εν μέσω σχολικής χρονιάς η υπηρεσία τον διώχνει από την τάξη που έχει αναλάβει την οποία αναλαμβάνει συνάδελφος του ολοήμερου. Αυτή είναι η «σπουδή» και η «φροντίδα» του Υπουργείου για την καλή λειτουργία των δημόσιων σχολείων!

Κύριοι και κυρίες του Υπουργείου Παιδείας, εσείς που καμία σχέση δεν έχετε ούτε με παιδεία, ούτε με τη μόρφωση, την αγωγή και τον πολιτισμό, εσείς που απαξιώνετε πλήρως τους/τις εκπαιδευτικούς και δεν τολμάτε ούτε να περάσετε από τα γραφεία μας να πείτε μια καλημέρα ή μια χριστουγεννιάτικη ευχή, εσείς που αισθάνεστε βαθύτατη απέχθεια για το διδακτικό μας έργο το οποίο αποφεύγετε όπως ο διάολος το λιβάνι να ξέρετε ένα πράγμα: ότι κι αν κάνετε θα μας βρίσκετε μπροστά σας! Το management δε θα νικήσει τη ζωντανή εκπαίδευση! Τα σχολεία μας δεν είναι στρατόπεδα ούτε πεδία βολής όπου εκτονώνουν το θυμικό τους με στρατιωτικές εφόδους κρατικοί αξιωματούχοι”.

Οι συγχωνεύσεις στα σχολεία (και στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) ήταν κατά τη σχολική περίοδο που διανύουμε οι περισσότερες που έχουν γίνει ποτέ. Η τακτική, που εφαρμόστηκε κυρίως στα σχολεία των μεγάλων αστικών κέντρων, προκάλεσε την οργή της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά και την παρέμβαση της Συνηγόρου του Παιδιού Θεώνης Κουφονικολάκου που κάλεσε το Υπουργείο Παιδείας να δώσει έγγραφες εξηγήσεις κάτι που δεν έχει γίνει έως τώρα.

Ο λόγος της εφαρμογής της τακτικής αυτής δεν έχει ακόμη εξηγηθεί επισήμως. Η αλήθεια είναι όμως ότι πρόκειται για λόγο…λογιστικό. Τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι. Η απορία που προκύπτει εύλογα είναι αν με τέτοιου είδους νοοτροπίες και πολιτικές επιλογές μπορεί πραγματικά να ανθήσει η εκπαίδευση στο δημόσιο σχολείο στο οποίο, έτσι και αλλιώς, συνυπάρχουν και δεκάδες άλλα προβλήματα. Και αυτά τα άλλα προβλήματα οφείλονται κυρίως στην υποχρηματοδότηση που απέκτησε διαστάσεις μάστιγας στα χρόνια των μνημονίων.

Νίκος Γιαννόπουλος

Προσλήψεις γίνονται. Και το καλοκαίρι και κατά τη διάρκεια της σεζόν. Οι πίνακες των εκπαιδευτικών είναι γεμάτοι. Διάθεση για δουλειά στο δημόσιο σχολείο υπάρχει. Τι πάει τότε τόσο στραβά ώστε σχολείο, στη Νέα Μάκρη για παράδειγμα, να λειτουργεί τα ολοήμερα τμήματά του μόνο δύο φορές την εβδομάδα;

• Οι μαζικές παραιτήσεις εκπαιδευτικών, που εφέτος είναι περισσότερες από ποτέ, είναι το κλειδί για να απαντηθεί η παραπάνω κρίσιμη ερώτηση. “Από την αρχή της σχολικής σεζόν μέχρι και την ώρα που μιλάμε έχουν παραιτηθεί περισσότεροι από 1000 εκπαιδευτικοί, λίγες μόνο ημέρες μετά την τοποθέτησή τους” λέει στο Libre εκπαιδευτική πηγή με γνώση της κατάστασης.

Δεν χρειάζεται βέβαια ειδικές ικανότητες για να κατανοήσει κανείς τους λόγους αυτού του κύματος παραιτήσεων. Οι αποδοχές είναι τόσο “φτωχές” που αν ένας εκπαιδευτικός τοποθετηθεί σε σχολείο μακριά από τον τόπο κατοικίας του, δύσκολα μπορεί να επιβιώσει αν δεν υπαρχει στήριξη από το οικογενειακό του περιβάλλον. Εκπαιδευτικοί που τοποθετούνται ακόμα και σε προάστια των Αθηνών ή σε περιοχές του υπόλοιπου του νομού Αττικής τελικά παραιτούνται επειδή διαπιστώνουν ότι τα καθημερινά έξοδα μετάβασης στη σχολική μονάδα όπου τοποθετήθηκαν ξεπερνούν το 50% των αποδοχών τους. Παράδειγμα, αν ένας εκπαιδευτικός που διαμένει μόνιμα στον Πειραιά, διοριστεί σε σχολείο του Καπανδριτίου πρέπει να κάνει κάθε μέρα ένα μικρό ταξίδι για να φτάσει στο σχολείο.

• Το εφετινό κύμα παραίτησης προοικονομεί ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα κατά τις επόμενες σχολικές χρονιές. Οσοι αρνούνται το διορισμό ή παραιτούνται, βγαίνουν από τους πίνακες για δύο χρόνια κάτι που σημαίνει ότι οι διαθέσιμες επιλογές του χρόνου θα είναι λιγότερες.

Οι παραιτήσεις, επίσης, προκαλούν σπαζοκεφαλιά στους επικεφαλής των σχολικών μονάδων που καλούνται να εφαρμόσουν αλχημείες για να καλύψουν τα κενά. Η συνήθης λύση που προκρίνεται είναι η πλήρης κάλυψης των πρωινών τμημάτων (να έχουν δηλαδή δάσκαλο ή δασκάλα όλα τα τμήματα στη βασική λειτουργία) και η πλημμελής λειτουργία του ολοήμερου.

Σε πολλά σχολεία λειτουργεί μόνο ένα τμήμα ολοήμερου και όχι δύο κάτι που σημαίνει ότι μένουν ακάλυπτα τα πιο μεγάλα παιδιά. Σε άλλα δεν λειτουργεί το ολοήμερο από τις 3 μέχρι τις 4 καθώς δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί ειδικοτήτων και τα παιδιά πολλές φορές σχολούν νωρίτερα. Υπάρχουν, τελος, και οι περιπτώσεις στις οποίες το ολοήμερο παραμένει κλειστό τις περισσότερες ημέρες.

Οσα αναφέρθηκαν, δημιουργούν τρομερή ανασφάλεια στις οικογένειες. Υποτίθεται ότι η λειτουργία του ολοήμερου σχολείου θεσπίστηκε για να βοηθηθούν οι γονείς που εργάζονται το πρωί και δεν έχουν που να αφήσουν τα παιδιά τους μετά το πέρας του βασικού προγράμματος. Οταν αυτή η συνθήκη “σπάει”, τότε ο όποιος προγραμματισμός τινάζεται στον αέρα και το κενό καλύπτεται είτε με την πρόσληψη μπέιμπι σίτερ είτε με την επιστράτευση της γιαγιάς και του παππού (αν υπάρχουν).

Το χειρότερο όμως είναι σε πολλά ζευγάρια η ακόμα και σε μονογονεϊκες οικογένειες δημιουργούνται αρνητικές εντυπώσεις για το δημόσιο σχολείο και επιθυμία για συνέχιση της φοίτησης των παιδιών τους σε ιδιωτικό. Ιδού και μία σχετική μαρτυρία στο Libre από αγανακτισμένο, είναι η αλήθεια, πατέρα: “Το ολοήμερο στο σχολείο των παιδιών μου λειτουργεί μόνο δύο φορές την εβδομάδα. Σκέφτομαι πολύ σοβαρά να συνεχίσουν από του χρόνου σε ιδιωτικό σχολείο. Τουλάχιστον εκεί δεν θα αντιμετωπίζω αυτά τα προβλήματα, θα παίρνω τα παιδιά κάθε μέρα στις 5 και δεν θα πληρώνω έξτρα χρήματα για δραστηριότητες”.

• Λογικές σκέψεις. Αυτοί που έχουν τον τρόπο και τα εισοδήματα να στηρίξουν μία τέτοια επιλογή θα το κάνουν. Οι υπόλοιποι θα παραμείνουν σ’ ένα δημόσιο σχολείο του οποίου το κύρος συνεχώς θα υποβαθμίζεται. Και θα υποβαθμίζεται γιατί φαίνεται ότι απουσιάζει η πολιτική βούληση για μία πραγματικά γενναία επένδυση στην παιδεία η οποία, μεταξύ άλλων, θα προβλέπει και μεγάλες αυξήσεις στις αποδοχές των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών. Αλλος δρόμος αναβάθμισης του δημόσιου σχολείου, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν υφίσταται.

Για το τέλος μερικά νούμερα προς επίρρωση των όσων αναφέρουμε. Σύμφωνα με την έκθεση “Education at a Glance 2024” για τις χώρες του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα επενδύει στις δαπάνες για την παιδεία το 2,8% του ΑΕΠ της ενώ ο σχετικός ευρωπαϊκός μέσος όρος ξεπερνά το 5%. Αν υπολογίσουμε τις εν λόγω επενδύσεις ως προς τη συνολικές δημόσιες δαπάνες, πάλι η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις αφού το σχετικό ποσοστό είναι 7,2% ενώ συνολικά στην ΕΕ ανέρχεται στο 9,5%. Στην Ελλάδα, τέλος, οι πραγματικοί μισθοί των εκπαιδευτικών κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης την περίοδο 2015-2023 μειώθηκαν κατά 9%. Σε καμία χώρα δεν καταγράφηκε τόσο μεγάλη μείωση ενώ στις περισσότερες υπήρξε αύξηση.

Αρα, όλα είναι θέμα πολιτικών προτεραιοτήτων. Θέλουμε ή όχι να ενισχύσουμε το δημόσιο σχολείο; Αν ναι, από που μπορούμε να “κόψουμε” για να επενδύσουμε στην εκπαίδευση; Και σε τελική ανάλυση: Είναι μέσα στους στόχους μας η διατήρηση της δωρεάν παιδείας ή επιχειρούμε, δια της πλαγίας οδού, να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για ακύρωσή της στην πράξη;