Η Πολωνία έχει ήδη αρνηθεί να εκδώσει έναν από τους υπόπτους για να δικαστεί στη Γερμανία. Αντίθετα, τον θεωρεί ήρωα για την καταστροφή μιας ζωτικής πηγής εσόδων για την πολεμική μηχανή του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος αμφισβητεί εδώ και καιρό την εξάρτηση της Γερμανίας από τη ρωσική ενέργεια, γελοιοποίησε την έρευνα. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο αγωγός ανατινάχθηκε, είπε. Το «πρόβλημα είναι ότι κατασκευάστηκε».

Εσωτερικά, το κόμμα της γερμανικής αντιπολίτευσης AfD εκμεταλλεύτηκε την οργή του κοινού για το πώς οι εκρήξεις εδραίωσαν τις υψηλές τιμές ενέργειας χωρίς καμία ανακούφιση στον ορίζοντα. Τώρα κάνει εκστρατεία για τη μείωση της βοήθειας προς το Κίεβο, ένα ζωτικό στοιχείο στην υποστήριξη της Δύσης προς την Ουκρανία.

Μια άλλη υπόθεση έκδοσης, που αφορά έναν Ουκρανό ύποπτο στην Ιταλία, αναμένεται να επιλυθεί τις επόμενες εβδομάδες και απειλεί να θέσει τον ρόλο του Κιέβου υπό περαιτέρω δημόσιο έλεγχο.

Ο μεγαλύτερος από τους αγωγούς εκτεινόταν για 760 μίλια κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα, μεταφέροντας ρωσικό φυσικό αέριο στον μεγαλύτερο πελάτη του, τη Γερμανία, και την υπόλοιπη Ευρώπη. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, το έργο έγινε γρήγορα ένα κεντρικό σημείο στις συζητήσεις σχετικά με το πώς θα έπρεπε να αντιδράσει η Δύση.

Ορισμένες χώρες υποστήριξαν την απενεργοποίηση των αγωγών και την κατάργηση μιας εύκολης προμήθειας σκληρού συναλλάγματος για τη Ρωσία. Άλλες βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε φθηνά ρωσικά καύσιμα και υποστήριζαν ότι η μείωση των προμηθειών θα έβλαπτε τις οικονομίες τους. Η Γερμανία προσπάθησε να διασφαλίσει τη θέση της: Διατήρησε τον Nord Stream 1 ανοιχτό, αλλά δεν πιστοποίησε τον Nord Stream 2, ο οποίος ήταν τότε έτοιμος να τεθεί σε λειτουργία.

Οι βομβιστικές επιθέσεις, τον Σεπτέμβριο του 2022, κατέστησαν τη συζήτηση άνευ αντικειμένου. Καθώς τεράστιες ποσότητες μεθανίου εκλύθηκαν στη Βαλτική, στη μεγαλύτερη ανθρωπογενή απελευθέρωση αερίου του θερμοκηπίου που έχει καταγραφεί ποτέ, ορισμένοι Αμερικανοί και Γερμανοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν τη Ρωσία ότι σχεδίασε τις εκρήξεις. Το Κρεμλίνο ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονταν πίσω από την επίθεση.

Η γερμανική αστυνομία, οι εισαγγελείς και άλλα άτομα που γνωρίζουν την περίκπλοκη υπόθεση ανέπτυξαν αντ’ αυτού μια σαφή εικόνα για το πώς μια επίλεκτη ουκρανική στρατιωτική μονάδα πραγματοποίησε τις επιθέσεις υπό την άμεση επίβλεψη του τότε ανώτατου διοικητή της Ουκρανίας, στρατηγού Βαλέριι Ζαλούζνι.

Παρακολουθώντας εταιρείες ενοικίασης σκαφών, τηλέφωνα και πινακίδες κυκλοφορίας, η ομάδα του Πότσνταμ έθεσε τις βάσεις για να εκδώσουν οι γερμανικές αρχές εντάλματα σύλληψης για τρεις στρατιώτες από την ειδική ουκρανική στρατιωτική μονάδα και τέσσερις βετεράνους δύτες βαθέων υδάτων, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση. Στόχος των σαμποτέρ ήταν να μειώσουν τόσο τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο όσο και τους οικονομικούς της δεσμούς με τη Γερμανία, ανέφεραν.

Κρίσιμα στοιχεία προήλθαν από μια ασπρόμαυρη φωτογραφία που τραβήχτηκε. Έδειχνε το πρόσωπο ενός Ουκρανού δύτη βαθέων υδάτων, τον οποίο η αστυνομία αναγνώρισε χρησιμοποιώντας ένα εμπορικά διαθέσιμο λογισμικό αναγνώρισης προσώπου. Μέσα σε λίγα λεπτά, βρήκαν τα προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τους επαγγελματικούς ιστότοπούς του, με συνδέσμους προς άλλους υπόπτους στην υπόθεση.

Αποδείχθηκε ότι δεν εκτίμησαν όλοι τις προσπάθειές τους.

Ο Ουκρανός δύτης που η ομάδα εντόπισε στην Πολωνία μεταφέρθηκε στη συνέχεια στην Ουκρανία με μια μαύρη BMW με διπλωματικές πινακίδες, που οδηγούσε ο Ουκρανός στρατιωτικός ακόλουθος στη Βαρσοβία. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας αρνήθηκε να σχολιάσει. Ιδιωτικά, ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Κίεβο ενήργησε μετά από προειδοποίηση από την πολωνική κυβέρνηση.

Εν τω μεταξύ, ο διοικητής της μονάδας σαμποτάζ βρέθηκε στην Ιταλία μετά από εξαντλητικό ανθρωποκυνηγητό. Αρχικά, οι ντετέκτιβ είχαν μόνο μια φωτογραφία διαβατηρίου ενός χαμογελαστού, εύσωμου άνδρα με μπλε μάτια, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν την έρευνα. Αυτή ελήφθη από το ουκρανικό ταξιδιωτικό έγγραφο που χρησιμοποίησε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης: ένα γνήσιο διαβατήριο που εκδόθηκε με ψεύτικο όνομα, το οποίο η αστυνομία είπε ότι είναι πάγια πρακτική για τις επιχειρήσεις ειδικών υπηρεσιών της Ουκρανίας. Δεν είχε παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και καμία ευρωπαϊκή ή συμμαχική βάση δεδομένων δεν περιείχε τη φωτογραφία του.

Κατά τη διάρκεια μιας από τις συναντήσεις, η ομάδα έρευνας κατέληξε σε μια πιθανή λύση αφού ένας από αυτούς ρώτησε: «Πού πηγαίνουν διακοπές οι Ουκρανοί;» Ίσως ο ύποπτος ταξίδευε εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Λίγο αργότερα, η συνοριακή αστυνομία σε ένα φιλικό έθνος βρήκε ένα στοιχείο. Ο άνδρας είχε ταξιδέψει εκεί για επαγγελματικούς λόγους. Οι ντετέκτιβ είχαν τώρα ένα αντίγραφο του διαβατηρίου του με το πραγματικό του όνομα και την ημερομηνία γέννησής του. Τον αναγνώρισαν ως Serhii K., έναν 46χρονο βετεράνο της υπηρεσίας ασφαλείας SBU της Ουκρανίας. Είχε ενταχθεί σε μια μονάδα ειδικών δυνάμεων την πρώτη ημέρα της ρωσικής εισβολής και διοικούσε ένα απόσπασμα αεράμυνας κατά τη διάρκεια της Μάχης του Κιέβου τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου.

Η γερμανική αστυνομία ενεργοποίησε ένα«σιωπηλό συναγερμό» στο διαβατήριό του, σχεδιασμένο να ειδοποιεί εάν διέσχιζε τα σύνορα της ΕΕ.

Στις 13 Αυγούστου, έλαβαν ένα συναγερμό καθώς ο Serhii διέσχιζε την Ουκρανία προς την Πολωνία. Στη συνέχεια τον εντόπισαν στην Τσεχική Δημοκρατία και στη συνέχεια στην Ιταλία, χρησιμοποιώντας δεδομένα από ένα σύστημα διοδίων και τις κρατήσεις ξενοδοχείων της συζύγου του που έγιναν σε έναν διαδικτυακό ιστότοπο ταξιδιών.

Η αστυνομική δύναμη της Ιταλίας τον συνέλαβε αφού έκανε check-in σε ένα θέρετρο μπανγκαλόου στη μεσαιωνική πόλη San Clemente. Την επόμενη μέρα, καθ’ οδόν προς το δικαστήριο, ο Serhii αντιμετώπισε τα δημοσιογραφικά συνεργεία και σήκωσε τρία δάχτυλα – έναν ουκρανικό χαιρετισμό που συμβόλιζε το Tryzub, το εθνικό έμβλημα. Ο δικηγόρος του υποστήριξε ότι ήταν αθώος, αλλά ότι όποιος ανατίναξε τον Nord Stream ενεργούσε στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής επιχείρησης για την υπεράσπιση της Ουκρανίας και ως εκ τούτου είναι απρόσβλητος από δίωξη.

Στη συνάντησή τους στις 9:30 π.μ. την επόμενη μέρα, οι Γερμανοί ντετέκτιβ πανηγύριζαν. Ένιωθαν ότι η έρευνά τους θα έφτανε στο τέλος της σε γερμανικό δικαστήριο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τη συνάντηση.

Μέχρι τον Δεκέμβριο, οι Ιταλοί δικαστές αναμένεται να αποφασίσουν εάν θα εκδώσουν τον Ουκρανό στη Γερμανία. Ο ύποπτος βρίσκεται σε απεργία πείνας για περισσότερο από μία εβδομάδα, επειδή η φυλακή δεν εξυπηρετεί την vegan και χωρίς γλουτένη διατροφή του και έχει περιορίσει τις οικογενειακές επισκέψεις, σύμφωνα με τον δικηγόρο του και επίσημα έγγραφα. Εάν η απεργία πείνας οδηγήσει σε νοσηλεία, η έκδοση του Serhii ενδέχεται να καθυστερήσει. Η γερμανική αστυνομία έχει ήδη ετοιμάσει ένα ειδικό αεροσκάφος για να παραλάβει τον Serhii στην Ιταλία και να τον φέρει στο Αμβούργο για δίκη.

Η έκδοσή του θα μπορούσε να έχει αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Οποιαδήποτε νομική ακρόαση φαίνεται βέβαιο ότι θα επιδεινώσει περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Γερμανίας, του μεγαλύτερου οικονομικού υποστηρικτή του Κιέβου και προμηθευτή ορισμένων από τα πιο περιζήτητα στρατιωτικά του υλικά, ιδίως συστημάτων αεράμυνας.

Η πολιτική πίεση αυξάνεται επίσης στον Γερμανό ηγέτη, καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, αν και άτομα κοντά του δήλωσαν ότι θα είναι σε θέση να διαχειριστούν τις επιπτώσεις στο εσωτερικό παρά τις προσπάθειες της αντιπολίτευσης να διακόψει τη χρηματοδότηση προς την Ουκρανία. Είπαν ότι το γερμανικό κοινό έχει ήδη συνηθίσει στην ιδέα ότι το Κίεβο ήταν πίσω από την επίθεση.

Ωστόσο, ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν υπονοήσει ότι οι διπλωματικές επιπτώσεις των εκρήξεων θα μπορούσαν να ήταν πιο εύκολο να διαχειριστεί η Γερμανία αν οι ντετέκτιβ δεν είχαν τόσο αποτελεσματικά χτίσει μια υπόθεση εναντίον της Ουκρανίας.

Ο Βολοντίμιρ Ζ. συνελήφθη κοντά στη Βαρσοβία την περασμένη Τρίτη και το δικαστήριο αποφάσισε ότι πρέπει να συνεχιστεί η κράτησή του για επτά ημέρες. Το δικαστήριο αποφάσισε σήμερα να παρατείνει την κράτησή του μέχρι να ληφθεί απόφαση για το αν θα μεταφερθεί ή όχι στη Γερμανία βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

Οι εκρήξεις, που χαρακτηρίστηκαν πράξη δολιοφθοράς από τη Μόσχα και από τη Δύση, σημάδεψαν μια κλιμάκωση στη σύγκρουση στην Ουκρανία και συμπίεσαν τον ενεργειακό εφοδιασμό. Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις εκρήξεις και η Ουκρανία αρνήθηκε ότι είχε οποιονδήποτε ρόλο.

Άλλος ένας Ουκρανός που θεωρείται ύποπτος για συντονισμό των επιθέσεων συνελήφθη στην Ιταλία τον Αύγουστο και σχεδιάζει να αγωνιστεί κατά της απέλασής του στη Γερμανία.

«Το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα του εισαγγελέα για προδικαστική κράτηση 100 ημερών, διατάζοντας να κρατηθεί 40 ημέρες», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο δικηγόρος του Βολοντίμιρ Ζ. Τιμοτέουζ Παπρότσκι.

Ο Παπρότσκι είπε προηγουμένως ότι ο πελάτης του δεν έχει κάνει κάτι επιλήψιμο και θα δηλώσει αθώος.

Εκπρόσωπος του δικαστηρίου δήλωσε ότι θα παραμείνει υπό κράτηση μέχρι τις 9 Νοεμβρίου.

Το γραφείο της ανώτατης εισαγγελίας της Γερμανίας ανέφερε σε δήλωση που εκδόθηκε νωρίτερα πως ο δύτης ήταν μέλος μιας ομάδας ανθρώπων που θεωρούνται ύποπτοι ότι ενοικίασαν ιστιοφόρο και τοποθέτησαν εκρηκτικά στους αγωγούς που μετέφεραν φυσικό αέριο από τη Ρωσία στη Γερμανία, κοντά στο νησί Μπόρνχολμ της Δανίας τον Σεπτέμβριο του 2022.

Αντιμετωπίζει κατηγορίες για συνωμοσία με σκοπό επίθεση με εκρηκτικά και «αντισυνταγματική δολιοφθορά», πρόσθεσαν οι Γερμανοί εισαγγελείς.

Οι εκρήξεις το 2022, τις οποίες η Μόσχα αλλά και η Δύση χαρακτήρισαν πράξη δολιοφθοράς, έπληξαν σοβαρά τις ρωσικές προμήθειες αερίου της Ευρώπης, σηματοδοτώντας μια μεγάλη κλιμάκωση στη σύγκρουση στην Ουκρανία και συμπιέζοντας τον ενεργειακό εφοδιασμό της ηπείρου. Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις εκρήξεις και η Ουκρανία αρνήθηκε κάθε ανάμειξη.

«Σήμερα το πρωί, συνελήφθη σε μία πόλη κοντά στη Βαρσοβία», δήλωσε ο δικηγόρος του Βολοντίμιρ Ζ. Τιμοτέουζ Παπρότσκι, κάτι που επιβεβαιώθηκε αργότερα από εκπρόσωπο του γραφείου της εισαγγελίας της περιφέρειας της Βαρσοβίας.

Ο Παπρότσκι είπε πως η υπεράσπιση του Βολοντίμιρ Ζ. θα αγωνιστεί κατά της μεταφοράς του στη Γερμανία, υποστηρίζοντας πως η εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε βάρος του είναι απαράδεκτη λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Η επίθεση στην υποδομή Nord Stream αφορά έναν από τους ιδιοκτήτες του αγωγού, την Gazprom, που χρηματοδοτεί απευθείας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία», είπε. Η Gazprom είναι ο κρατικός κολοσσός αερίου της Ρωσίας.

Σε ξεχωριστή δήλωση στους δημοσιογράφους, ο Παπρότσκι είπε: «Ο πελάτης μου δεν έχει κάνει κάτι κακό και δηλώνει αθώος. Ο πελάτης μου δεν έχει διαπράξει κάποιο έγκλημα εις βάρος της Γερμανίας».

Το γερμανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και το γραφείο του ομοσπονδιακού εισαγγελέα δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα για σχόλια από το Ρόιτερς. Πολωνοί εισαγγελείς θα παραχωρήσουν συνέντευξη Τύπου αργότερα σήμερα.

Τον Αύγουστο, η ιταλική αστυνομία συνέλαβε έναν Ουκρανό ως ύποπτο για συντονισμό των επιθέσεων. Ο άνδρας, που ταυτοποιήθηκε ως ο Σέρχιι Κ. σχεδιάζει να οδηγήσει τη μάχη κατά της έκδοσής του στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ιταλίας αφότου κατώτερο δικαστήριο διέταξε τη μεταφορά του στη Γερμανία.

Πολωνοί εισαγγελείς δήλωσαν στο Ρόιτερς τον Αύγουστο ότι έλαβαν ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το Βερολίνο σε σχέση με την επίθεση στους αγωγούς Nord Stream, όμως ο ύποπτος είχε ήδη φύγει από την Πολωνία.

Γερμανοί ερευνητές πιστεύουν πως ο Βολοντίμιρ Ζ. ήταν μέλος μιας ομάδας που τοποθέτησε τα εκρηκτικά, ανέφεραν οι εφημερίδες SZ και Die Zeit μαζί με το δίκτυο ARD, επικαλούμενα ανώνυμες πηγές.

Οι εκρήξεις κατέστρεψαν τρεις από τους τέσσερις αγωγούς Nord Stream, που είχε γίνει ένα αμφιλεγόμενο σύμβολο της γερμανικής εξάρτησης από το ρωσικό αέριο μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.

Η Ρωσία επέρριψε την ευθύνη στις ΗΠΑ, στη Βρετανία και στην Ουκρανία για τις εκρήξεις, που είχαν αποτέλεσμα την αποκοπή εν πολλοίς του ρωσικού αερίου από την επικερδή ευρωπαϊκή αγορά. Οι χώρες αυτές αρνήθηκαν εμπλοκή.

Η Γερμανία, η Δανία και η Σουηδία ξεκίνησαν έρευνα για το συμβάν. Οι Σουηδοί βρήκαν ίχνη εκρηκτικών σε αρκετά αντικείμενα που ανακτήθηκαν από το σημείο της έκρηξης, επιβεβαιώνοντας πως οι εκρήξεις ήταν εσκεμμένες ενέργειες.

Η σουηδική και η δανική έρευνα έκλεισαν τον Φεβρουάριο χωρίς να ταυτοποιηθεί κάποιος ύποπτος.

Ο συλληφθείς, Σέρχι Κ., κατηγορείται ότι συμμετείχε σε μια ομάδα «που τοποθέτησε εκρηκτικoύς μηχανισμούς στους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream 1 και Nord Stream 2 κοντά στο νησί Bornholm τον Σεπτέμβριο του 2022» -σύμφωνα με δήλωση των εισαγγελικών αρχών- και θα προσαχθεί ενώπιον της γερμανικής δικαιοσύνης μετά την μεταφορά του στην Γερμανία.

Σπύρος Σιδέρης

Ο ίδιος δηλώνει πως θέλει να «απορωσοποιήσει» τον αγωγό και ελπίζει να εξασφαλίσει σχετική άδεια από το αμερικανικό Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC).

Ο Λιντς έχει προηγούμενη εμπλοκή σε επενδύσεις με ρωσικό ενδιαφέρον, μεταξύ άλλων στην υπόθεση της Yukos Finance. Αυτή τη φορά, η προοπτική απόκτησης του Nord Stream δεν αποκλείεται να καταστήσει τον αγωγό ουδέτερο περιουσιακό στοιχείο, διευκολύνοντας – θεωρητικά – τη μελλοντική χρήση του σε περίπτωση πολιτικής συμφωνίας για την επιστροφή του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη.

Όμως, την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινείται προς αντίθετη κατεύθυνση. Στο πλαίσιο του 18ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, προτείνεται η απαγόρευση κάθε συναλλαγής με τους αγωγούς Nord Stream I και II, εμποδίζοντας ευρωπαϊκές εταιρείες να εμπλακούν – άμεσα ή έμμεσα – με τις δομές αυτές.

Όπως σημείωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόκειται για «ένα σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν επιστρέφει στη ρωσική εξάρτηση των προηγούμενων δεκαετιών».

Το νέο πακέτο περιλαμβάνει επίσης:

• Μείωση του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου από τα 60 δολάρια στα 45 δολάρια ανά βαρέλι,
• Απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων διύλισης βασισμένων στο ρωσικό αργό πετρέλαιο,
• Κυρώσεις σε 77 δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» που συμβάλλουν στην παράκαμψη του εμπάργκο,
• Αποκλεισμό 22 ρωσικών τραπεζών, καθώς και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων τρίτων χωρών που συμμετέχουν στην παραβίαση των κυρώσεων,
• Περιορισμούς εξαγωγών τεχνολογίας και αγαθών διπλής χρήσης, ειδικά στον τομέα των drones και των πυραύλων.

Η Επιτροπή απέφυγε να θίξει τον πυρηνικό τομέα της Ρωσίας, ωστόσο το εύρος των νέων μέτρων είναι πρωτοφανές. Παρότι η Ουγγαρία και η Σλοβακία εμφανίζονται αρνητικές στην επέκταση των κυρώσεων, οι Financial Times εκτιμούν ότι η απαγόρευση συναλλαγών με τους Nord Stream θα υιοθετηθεί από την πλειοψηφία των κρατών-μελών.

Ερωτήματα προκαλεί και η στάση των ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει τη θέση της για τη μείωση του πλαφόν. Σε περίπτωση αρνητικής αντίδρασης, ενδέχεται να προκύψει ένα ακόμη ρήγμα μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, με την Ουάσινγκτον να επιλέγει πραγματισμό αντί πίεσης απέναντι στη Ρωσία.

Το ζήτημα θα βρεθεί στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής της G7 στον Καναδά, όπου αναμένεται να δοθεί το στίγμα της δυτικής συμμαχίας για την ενεργειακή πολιτική.

Η ταυτόχρονη κλιμάκωση της κρίσης Ιράν–Ισραήλ και οι απειλές για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη δημιουργούν ασφυκτικό πλαίσιο. Οι τιμές του πετρελαίου ακολουθούν ανοδική πορεία, η προσφορά αμφισβητείται και η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μπαίνει ξανά στο επίκεντρο. Ο Nord Stream επανέρχεται έτσι όχι ως φυσικός αγωγός, αλλά ως σύμβολο εξάρτησης, συγκρούσεων και γεωπολιτικής σύγχυσης.

Η προσπάθεια ιδιωτικοποίησης και μεταφοράς σε αμερικανικά συμφέροντα ενδέχεται να φέρει νομικές και θεσμικές εντάσεις εντός ΕΕ, την ώρα που οι Βρυξέλλες θέλουν να τον καταστήσουν ανενεργό εσαεί. Η διαχείριση αυτής της διπλής πραγματικότητας – όπου μια εταιρεία ζητά άδεια για την απόκτηση ενός αγωγού τον οποίο η ΕΕ θέλει να εξαλείψει – θα αποτελέσει δοκιμασία πολιτικής συνοχής για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, καμία απόφαση δεν είναι τεχνική. Ούτε ο Nord Stream.

Η έρευνα για τη δολιοφθορά στους αγωγούς προσανατολίστηκε προς ένα ουκρανικό σενάριο μετά την αποκάλυψη από μέσα ενημέρωσης, την περασμένη εβδομάδα, της έκδοσης από τη γερμανική δικαιοσύνη εντάλματος σύλληψης σε βάρος ενός Ουκρανού επαγγελματία καταδύσεων ο οποίος θεωρείται ύποπτος ότι ενεπλάκη σε αυτήν μαζί με άλλους δύο συμπατριώτες του.

Την Πέμπτη το Κίεβο χαρακτήρισε από την πλευρά του “απόλυτη ανοησία” τα περί εμπλοκής του στην επιχείρηση αυτή κατά του Nord Stream, μετά το σχετικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal.

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, που λέει πως στηρίχθηκε κυρίως σε ουκρανικές στρατιωτικές πηγές, η επίθεση με εκρηκτικά στον βυθό της Βαλτικής πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη του τότε επικεφαλής του γενικού επιτελείου της Ουκρανίας, Βαλέρι Ζαλούζνι, κι αυτό παρά τη μεταστροφή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην πορεία, ο οποίος ζήτησε να σταματήσει το σχέδιο αυτό.

Τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, που αποκάλυψαν την πρόσφατη εξέλιξη της δικαστικής έρευνας, είναι πολύ πιο επιφυλακτικά σχετικά με ενδεχόμενη εμπλοκή των ανώτατων αρχών της Ουκρανίας και τείνουν αντίθετα να αθωώνουν τον πρόεδρο Ζελένσκι.

Το εβδομαδιαίο περιοδικό Der Spiegel αναφέρει αντίθετα μια πιθανή εμπλοκή του Βαλέρι Ζαλούζνι.

Σύμφωνα με την ίδια, όταν η CIA έλαβε γνώση για τα σχέδια του Κιέβου κάλεσε αμέσως τον Ζελένσκι να ανακαλέσει το σχέδιο, πράγμα που κατά το δημοσίευμα προσπάθησε να κάνει ο πρόεδρος της Ουκρανίας

Παρά την εντολή Ζελένσκι ο τότε αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας αποφάσισε να προχωρήσει με το σχέδιο δολιοφθοράς του αγωγού μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου.

Κατά το δημοσίευμα, τέσσερις ήταν οι ανώτατοι αξιωματικοί που συμμετείχαν ή είχαν γνώση του σχεδίου επίθεσης στον Nord Stream και όλοι υποστήριζαν ότι ήταν ένας «νόμιμος» στόχος.

Πώς προέκυψε η ιδέα δολιοφθοράς του Nord Stream 

«Τον Μάιο του 2022, μια ομάδα Ουκρανών υψηλόβαθμων στρατιωτικών αξιωματικών και επιχειρηματίες είχαν συγκεντρωθεί για να γιορτάσουν την αξιοσημείωτη επιτυχία της χώρας τους στην ανάσχεση της ρωσικής εισβολής. Ενθουσιασμένος, εν μέσω κατανάλωσης αλκοόλ, ένας εκ των παρευρισκομένων προέβη σε μια ριζοσπαστική πρόταση: «γιατί δεν ανατινάζουμε τον αγωγό Nord Stream;» αναφέρει αρχικά το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal το ίδιο άτομο ανέφερε πως είναι ο «καλύτερος τρόπος για να κάνουμε τον Πούτιν να πληρώσει για την εισβολή στην Ουκρανία». Οι πληροφορίες της αμερικανικής εφημερίδας θέλουν, μάλιστα, τον Ζελένσκι αρχικά να εγκρίνει το χτύπημα με το κόστος του σχεδίου να υπολογίζεται στις 300.000 ευρώ.

«Στο ποσό συμπεριλαμβανόταν η ενοικίαση ενός μικρού γιοτ με εξαμελές πλήρωμα, συμπεριλαμβανομένων εκπαιδευμένων δυτών. Τον Σεπτέμβριο του 2022, η ομάδα νοίκιασε ένα γιοτ αναψυχής μήκους 50 ποδιών με την επωνυμία Andromeda στο λιμάνι της πόλης Ρόστοκ της Βαλτικής της Γερμανίας.

Το σκάφος μισθώθηκε με τη βοήθεια ενός πολωνικού ταξιδιωτικού γραφείου που δημιουργήθηκε από την ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών ως κάλυψη για οικονομικές συναλλαγές πριν από σχεδόν μια δεκαετία…», σημειώνει και προσθέτει πως «οι επιβάτες ήταν ένας στρατιωτικός αξιωματικός εν ενεργεία που πολεμούσε στον πόλεμο, ένας έμπειρος πλοίαρχος, τέσσερις έμπειροι δύτες βαθέων υδάτων, ένα μέλος του πληρώματος και μια γυναίκα για να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση ότι ήταν μια παρέα φίλων σε μια κρουαζιέρα αναψυχή».

Οπλισμένο με καταδυτικό εξοπλισμό, δορυφορική πλοήγηση, φορητό σόναρ και χάρτες του βυθού που χαρτογραφούσαν τον αγωγό έφτασαν στο σημείο. «Οι τέσσερις δύτες εργάστηκαν σε ζευγάρια και χρησιμοποίησαν ένα ισχυρό εκρηκτικό γνωστό ως HMX που ήταν συνδεδεμένο με πυροκροτητές ελεγχόμενους με χρονοδιακόπτη».

Αρνείται την ανάμειξή της η Ουκρανία

Ο σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας Μιχαΐλο Ποντολιάκ αρνήθηκε σήμερα την ανάμιξη της χώρας τους στις εκρήξεις που προκάλεσαν ζημιές στον αγωγό αερίου Nord Stream 2 και κατέδειξε αντ’ αυτού τη Ρωσία.

«Μια τέτοια ενέργεια μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με εκτεταμένους τεχνικούς και οικονομικούς πόρους…Και ποιος είχε όλα αυτά την στιγμή της έκρηξης; Μόνο η Ρωσία», δήλωσε ο Ποντολιάκ στο Reuters.

Ένταλμα για τη σύλληψη Ουκρανού δύτη

Χθες το Reuters μετέδωσε ότι η Γερμανία εξέδωσε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εναντίον ενός Ουκρανού εκπαιδευτή καταδύσεων, ο οποίος φέρεται ότι συμμετείχε στην ομάδα που ανατίναξε τους αγωγούς αερίου Nord Stream, σύμφωνα με ρεπορτάζ τριών γερμανικών μέσων ενημέρωσης.

Η πολωνική εισαγγελία επιβεβαίωσε σήμερα ότι έλαβε, στο πλαίσιο της έρευνας για το σαμποτάζ στους αγωγούς αερίου Nord Stream στα τέλη Σεπτεμβρίου 2022, ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε από τη Γερμανία σε βάρος ενός Ουκρανού εγκατεστημένου στην Πολωνία, ο οποίος όμως έχει ήδη εγκαταλείψει τη χώρα. Μάλιστα, η εισαγγελία είπε ότι οι γερμανικές αρχές είχαν εκδώσει τον Ιούνιο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης σε βάρος ενός άνδρα ονόματι Βολοντίμιρ Ζ.

Γερμανοί ερευνητές πιστεύουν πως ο άνδρας, για τον οποίο το τελευταίο που είναι γνωστό είναι ότι ζούσε στην Πολωνία, ήταν ένας από τους δύτες που το Σεπτέμβριο 2022 τοποθέτησαν εκρηκτικούς μηχανισμούς στους αγωγούς που εκτείνονταν από τη Ρωσία στη Γερμανία μέσω του βυθού της Βαλτικής Θάλασσας, αναφέρουν οι εφημερίδες Sueddeutsche Zeitung (SZ) και Die Zeit και μεταδίδει ο γερμανικός κρατικός τηλεοπτικός σταθμός ARD, επικαλούμενοι πηγές που δεν κατονομάζουν.

Η Γερμανία ζήτησε τον Ιούνιο από την Πολωνία να συλλάβει τον εν λόγω άνδρα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.

Το ειδησεογραφικό περιοδικό Spiegel ανέφερε, επικαλούμενο πηγές στις δυνάμεις ασφαλείας, ότι ο ύποπτος πιστεύεται πως έχει έκτοτε φύγει από την Πολωνία.

Ένας άλλος άνδρας και μια γυναίκα – επίσης Ουκρανοί εκπαιδευτές καταδύσεων – έχουν εντοπισθεί στο πλαίσιο της έρευνας που διεξήχθη από τη Γερμανία για τη φερόμενη ως δολιοφθορά, όμως μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδοθεί εντάλματα σύλληψης γι’ αυτούς, σύμφωνα με την SZ, την Die Zeit και το ARD.

Παραμένει μυστήριο ποιος βρισκόταν πίσω από τις εκρήξεις που κατέστρεψαν τρεις από τους τέσσερις αγωγούς αερίου, οι οποίοι ήταν ένα επίμαχο σύμβολο της εξάρτησης της Γερμανίας από το ρωσικό αέριο μετά την εισβολή στην Ουκρανία από τις δυνάμεις της Μόσχας το Φεβρουάριο 2022.

Η Ρωσία και η Δύση έχουν αλληλοκατηγορηθεί ότι βρίσκονταν πίσω από τις εκρήξεις. Αμφότερες έχουν αρνηθεί πως εμπλέκονται και ουδείς έχει αναλάβει την ευθύνη.

Σουηδική έρευνα βρήκε ίχνη εκρηκτικών σε διάφορα αντικείμενα που ανακτήθηκαν από τον τόπο των εκρήξεων, επιβεβαιώνοντας πως οι εκρήξεις ήταν εσκεμμένες ενέργειες.

Τον Ιανουάριο 2023, η Γερμανία επέδραμε σε ένα πλοίο, για το οποίο είπε ότι μπορεί να είχε χρησιμοποιηθεί για να μεταφερθούν εκρηκτικά, και δήλωσε στα Ηνωμένα Έθνη ότι πιστεύει πως εκπαιδευμένοι δύτες τοποθέτησαν εκρηκτικούς μηχανισμούς στους αγωγούς, σε βάθος περίπου 70 ως 80 μέτρων.

Κατά την τελετή επίδοσης διαπιστευτηρίων από τους νέους πρεσβευτές 21 χωρών, συμπεριλαμβανομένων του Γερμανού Αλεξάντερ Λάμπσντορφ και του Βρετανού Νάιτζελ Κέισι, ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι θα βελτιωθούν οι σχέσεις της Μόσχας με το Λονδίνο.

Οι σχέσεις της Ρωσίας με δυτικές χώρες βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και των σκληρών οικονομικών κυρώσεων που επέβαλε ακολούθως η Δύση σε βάρος της Μόσχας.

Οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Ουκρανία κατηγορήθηκαν από τη Ρωσία για τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream, αλλά αρνήθηκαν οποιαδήποτε ανάμειξη.

Ήταν ο «συντονιστής», όπως σημειώνουν τα δημοσιεύματα, επικαλούμενα αξιωματούχους στην Ουκρανία και αλλού στην Ευρώπη, καθώς και άλλους ανθρώπους με γνώση της επιχείρησης που στήθηκε στη Βαλτική.

Ο ίδιος επέβλεπε την υλικοτεχνική υποδομή και την υποστήριξη μιας ομάδας έξι ατόμων, η οποία νοίκιασε ένα ιστιοφόρο σκάφος χρησιμοποιώντας ψευδείς ταυτότητες και καταδυτικό εξοπλισμό για να τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς στους αγωγούς, ανέφερε η Post.

Οι εκρήξεις προκάλεσαν ζημιές σε τρεις από τους τέσσερις αγωγούς που αποτελούν τους Nord Stream 1 και Nord Stream 2, εκτοξεύοντας αέριο στη Βαλτική Θάλασσα.

Σαμποτάζ με εντολές από υψηλόβαθμους Ουκρανούς

Ο Τσερβίνσκι δεν σχεδίασε την επιχείρηση ούτε ενήργησε μόνος του και έλαβε εντολές από πιο υψηλόβαθμους Ουκρανούς αξιωματούχους, ανέφερε η Post.

Ο ίδιος αρνήθηκε οποιονδήποτε ρόλο στο σαμποτάζ μέσω του δικηγόρου του. «Όλες οι εικασίες σχετικά με την εμπλοκή μου στην επίθεση στον Nord Stream διαδίδονται από τη ρωσική προπαγάνδα χωρίς καμία βάση», ανέφερε σε δήλωσή του στην Post και το Der Spiegel.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι η χώρα του βρίσκεται πίσω από το σαμποτάζ. «Δεν θα το έκανα ποτέ αυτό», δήλωσε στη γερμανική εφημερίδα Bild τον Ιούνιο, προσθέτοντας ότι θα ήθελε «να δει αποδείξεις».

Ο Τσερβίνσκι δικάζεται επί του παρόντος στο Κίεβο, κατηγορούμενος ότι έκανε κατάχρηση εξουσίας κατά την προσπάθειά του να πείσει έναν Ρώσο πιλότο να αυτομολήσει.

Όπως λέει ο ίδιος, η δίωξή του είναι πολιτικά υποκινούμενη επειδή επέκρινε τον Ζελένσκι, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα για το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream.

ieidiseis.gr

«Αν και μου αρέσει να συλλέγω διασκεδαστικές θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την ουκρανική κυβέρνηση, πρέπει να πω: Τι συνέβη με τους αγωγούς Nord Stream; Βυθίστηκαν», αναφέρει σε tweet του ο Ποντολιάκ.

Ο αναπληρωτής πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ δήλωσε με τη σειρά του ότι το επίμαχο δημοσίευμα σχετικά με το ποιος ευθύνεται για τις επιθέσεις στους Nord Stream «αποδεικνύει μόνο ότι η πρωτοβουλία μας για την έναρξη μιας διεθνούς έρευνας υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ είναι απολύτως επίκαιρη».

Η Ρωσία σχεδιάζει να αιτηθεί ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μέχρι τα τέλη Μαρτίου για το σχέδιο ψηφίσματός της που ζητά από τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες να ξεκινήσει μια τέτοια έρευνα, δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Ντμίτρι Πολιάνσκι.

Η Ρωσία δήλωσε ότι τα δημοσιεύματα υπογραμμίζουν την ανάγκη να απαντηθούν τα ερωτήματα της Μόσχας για το τι συνέβη. Σε δήλωσή της, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα τονίζει ότι αυτοί που ευθύνονται για τις διαρροές στα μέσα ενημέρωσης θέλουν να εκτρέψουν την προσοχή του κόσμου και να αποφύγουν μια σωστή έρευνα.

Γερμανία: Η έρευνα για την ανατίναξη των Nord Stream συνεχίζεται

Και η γερμανική κυβέρνηση έλαβε γνώση του αποκαλυπτικού άρθρου των New York Times, ωστόσο, η δική της έρευνα δεν έχει καταλήξει σε συμπεράσματα.

Η Σουηδία, η Δανία και η Γερμανία ενημέρωσαν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών πριν από μερικές ημέρες ότι οι έρευνες συνεχίζονται και ακόμη δεν υπάρχουν αποτελέσματα, ανέφερε ένας εκπρόσωπος της καγκελαρίας.

«Ο Ομοσπονδιακός Εισαγγελέας ερευνά το θέμα από τις αρχές Οκτωβρίου 2022. Επομένως, έχει δικαιοδοσία στη διαδικασία» ανέφερε ο εκπρόσωπος.

Από την Ουάσινγκτον, ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζον Κίρμπι είπε ότι «οι Ευρωπαίοι εταίροι ερευνούν ήδη τις επιθέσεις», υπενθυμίζοντας ότι η υπόθεση αυτή είναι ακόμη εκκρεμής.

Το δημοσίευμα των NYT

Η εφημερίδα NYT, επικαλούμενη πληροφορίες τις οποίες εξέτασαν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, γράφει ότι μια «φιλοουκρανική ομάδα» ευθύνεται για το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, στη Βαλτική Θάλασσα. Δεν διευκρινίζει όμως ούτε σε ποιες πληροφορίες είχαν πρόσβαση οι αμερικανικές υπηρεσίες, ούτε την «ταυτότητα» αυτής της «ομάδας».

Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι δεν υπάρχει ένδειξη ότι στη δολιοφθορά εμπλέκεται ο ίδιος πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Οι πληροφορίες που συνέλεξαν οι αμερικανικές υπηρεσίες λένε ότι οι δράστες ήταν «αντίπαλοι του Ρώσοι προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν», πιθανότατα Ουκρανοί ή Ρώσοι πολίτες. Η αμερικανική εφημερίδα διευκρινίζει ότι από τις πληροφορίες αυτές δεν μπορεί να εξαχθεί κανένα ασφαλές συμπέρασμα και «μένει ανοιχτή η πιθανότητα η επιχείρηση να έγινε κρυφά από μια τρίτη δύναμη που διατηρεί δεσμούς στους κόλπους της ουκρανικής κυβέρνησης ή στις υπηρεσίες ασφαλείας».

Στα τέλη Σεπτεμβρίου εντοπίστηκαν τέσσερις τεράστιες, υποθαλάσσιες διαρροές αερίου στους αγωγούς που συνδέουν τη Ρωσία με τη Γερμανία – όλες ήταν σε διεθνή ύδατα. Οι χώρες της Δύσης κατηγόρησαν ως υπεύθυνη τη Ρωσία, η οποία με τη σειρά της επέρριψε ευθύνες στους «Αγγλοσάξονες».

Έρευνες για την υπόθεση διεξάγονται από τις αρχές της Σουηδίας, της Δανίας και της Γερμανίας.

Σε πρόσφατο άρθρο του, ο Αμερικανός δημοσιογράφος Σέιμουρ Χερς έγραψε ότι δύτες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, με τη βοήθεια της Νορβηγίας, τοποθέτησαν εκρηκτικά στους αγωγούς τον Ιούνιο και τους ανατίναξαν 3 μήνες αργότερα. Η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε «παντελώς λανθασμένες» τις πληροφορίες.