Πρόκειται για ένα κείμενο 7 σελίδων που μοιράζει η ΝΔ, προετοιμάζοντας τα γαλάζια στελέχη για τις αποκαλύψεις και δίνοντας τη γραμμή άμυνας. «Για τις λίστες, τον ΣΥΡΙΖΑ και το Documento» είναι ο τίτλος του non paper το οποίο ισχυρίζεται ότι πίσω από τις αποκαλύψεις βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ με στόχο «να φθείρει με κάθε τρόπο την κυβέρνηση».

«Επειδή είναι απαράδεκτο να αιωρούνται διάφορες φήμες και να δημιουργείται μια τοξική ατμόσφαιρα, τα όσα γράφονται στην εφημερίδα του κ. Βαξεβάνη χρειάζεται να διερευνηθούν διεξοδικά από την ελληνική Δικαιοσύνη. Εκεί βρίσκεται πλέον η υπόθεση. Σε κοινοβουλευτικό επίπεδο έχουν εξαντληθεί οι συζητήσεις, όσο και αν προσπαθεί να τις συντηρήσει ο ΣΥΡΙΖΑ» αναφέρεται σε άλλο σημείο.

Η ανησυχία της κυβέρνησης είναι προφανής ειδικά μετά και την αυριανή αποκάλυψη της δεύτερης λίστας με ονόματα από το Documento, καθώς και την επιβεβαίωση της παρακολούθησης Δένδια από την εφημερίδα ΒΗΜΑ στο αυριανό φύλλο της.

Άξιο σημασίας είναι ότι σε μία σελίδα του non paper δεν διαψεύδονται οι παρακολουθήσεις υπουργών: «Η υπόθεση λοιπόν, σε σχέση με το τι έχει πραγματικά συμβεί, βρίσκεται στα χέρια της Δικαιοσύνης. Επίσης επειδή διατυπώνεται το ερώτημα, της παρακολούθησης του τηλεφώνου υπουργών, να σημειώσουμε ότι τέτοια καταγγελία δεν έχει υπάρξει. Επίσης, ειδικά για τα μέλη του ΚΥΣΕΑ, για προφανείς λόγους, υπάρχει τακτικός έλεγχος ασφαλείας».

Όπως μετέδωσε το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του OPEN η Τουρκία διανέμει το δισέλιδο έγγραφο με 16 σημεία στις ξένες πρεσβείες για να δικαιολογήσει γιατί ακύρωσε το συμβούλιο συνεργασίας Ελλάδος – Τουρκίας τη συνάντηση δηλαδή Μητσοτάκη – Ερντογάν που γινόταν σε ετήσια βάση τα τελευταία χρόνια.

Στο non paper, μεταξύ άλλων η Άγκυρα κατηγορεί την Αθήνα ότι απειλεί για μονομερή επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια ενώ είναι γνωστό ότι είναι αναφαίρετο δικαίωμά της Ελλάδας η επέκταση των χωρικών υδάτων.

Σε άλλο σημείο του, η Τουρκία υποστηρίζει ότι γίνονται παραβιάσεις από τα ελληνικά μαχητικά ενώ είναι γνωστό ότι το Πεντάγωνο έχει καταγράψει δεκάδες παραβιάσεις καθημερινά και πέφτεις από τουρκικά μαχητικά. Στις 27 Απριλίου μάλιστα είχαμε 141 παραβιάσεις από τουρκικά μαχητικά.

Τρίτο σημείο του non paper είναι ότι η Τουρκία ισχυρίζεται ότι οι βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που είναι στην Ελλάδα στρέφονται εναντίον της Τουρκίας ενώ η Αθήνα επανειλημμένα έχει δηλώσει ότι η ελληνοαμερικάνικη αμυντική συμφωνία δε στρέφεται εναντίον κανενός.

Η Άγκυρα ακόμα κατηγορεί την Αθήνα για επιστροφή μεταναστών χρησιμοποιώντας τον όρο pushbacks και κατηγορεί την Αθήνα για απάνθρωπη μεταχείριση ενώ ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει μιλήσει για εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τουρκία.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Νίκος Δένδιας θα μεταβεί στην Αχρίδα και θα συμμετάσχει σε φόρουμ των Πρεσπών ενώ έχει απαντήσει θετικά ότι θα λάβει μέρος και ο υπουργός εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου ενώ δεν προβλέπεται καμιά διμερή συνάντηση. Ενδεχομένως να υπάρξει χαιρετισμούς διότι κατά τα άλλα θα είναι δύο ξένοι στην ίδια πόλη.

Ο πρώην Υπατος Εκπρόσωπος της διεθνούς κοινότητας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ο αυστριακός διπλωμάτης Βαλεντίν Ινζκο (φωτογραφία επάνω από το Reuters/Dado Ruvic), ο οποίος δεν εμφανίστηκε στα μέσα ενημέρωσης από τότε που έφυγε από τη θέση του, έδωσε συνέντευξη σε σλοβενικά μέσα ενημέρωσης.

Ο Ινζκο είπε ότι το «non paper» βρισκόταν στο συρτάρι του για σχεδόν τέσσερα χρόνια, απέκρυψε ωστόσο τον συντάκτη και την πραγματική πρόθεση του εγγράφου.

Τμήμα της συνέντευξης, στην οποία ο Ινζκο προβαίνει σε αυτούς τους ισχυρισμούς, ανέβασε στο προφίλ του στο Twitter ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Γιάνεζ Γιάνσα, για τον οποίο είχε ειπωθεί ότι ήταν ο συντάκτης ή ένας εκ των συντακτών αυτού του εγγράφου, γράφει η σερβική ιστοσελίδα «B92», σύμφωνα με το echedoros-a.gr.

V vednost @strankaSD @StrankaLMS @strankalevica @StrankaSAB #KUL https://t.co/f9VTlp4Mcv

— Janez Janša (@JJansaSDS) January 22, 2022

Τον Απρίλιο του περασμένου έτους, το έγγραφο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από τα σλοβενικά μέσα ενημέρωσης, με την υποτιθέμενη συγγραφή του από τον σλοβένο πρωθυπουργό Γιάνεζ Γιάνσα, και την αποστολή του στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, κατά τη διάρκεια της προεδρίας της Σλοβενίας στην ΕΕ.

Καθώς επρόκειτο για ανεπίσημο διπλωματικό έγγραφο, που προοριζόταν να επικοινωνήσει διάφορες απόψεις και πρωτοβουλίες, δεν είχε καν υπογραφή.

Την ύπαρξη αυτού του εγγράφου αρνήθηκαν ο τότε πρωθυπουργός της Σλοβενίας και μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η υπόθεση, αν κρίνουμε από τις πρόσφατες δηλώσεις του πρώην Υπατου Εκπροσώπου, δεν έχει ακόμη κλείσει.

Το έγγραφο επανέρχεται στη δημοσιότητα για να καταγραφούν οι εντυπώσεις από τα άμεσα ενδιαφερόμενα μέρη, σημειώνει το σερβικό δημοσίευμα.

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Οι συζητήσεις για εναλλακτική διαδρομή μέσω της Αιγύπτου, η αλλαγή πολιτικής φρουράς στο Ισραήλ με τον Νετανιάχου -ο οποίος ήταν ένθερμος υποστηρικτής της κατασκευής του αγωγού-, σε συνδυασμό με το γεγονός πως στο Στέϊτ Ντιπάρτμεντ δεν βρίσκεται πια ο Μάϊκ Πομπέο (κατά ορισμένους πολιτικός που εκπροσωπούσε τα συμφέροντα των πολυεθνικών), ο επαναπροσδιορισμός της στάσης της Ουάσιγκτον έναντι της Άγκυρας για γεωπολιτικούς λόγους, η σιωπηλή προσέγγιση του Ερντογάν με τον Χέρτζογκ εξαιτίας της πολιτικής συγκυρίας στην Ιερουσαλήμ, ήταν επίσης ίχνη μιας κυοφορούμενης αλλαγής.

Στο μπρίφινγκ των πολιτικών συντακτών η δημοσιογράφος του Ant1 (και του libre) Στεφανία Μουρελάτου έθεσε ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα στον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου και εισέπραξε μια απάντηση που εύλογα δημιουργεί ερωτηματικά.

ΣΤ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Επειδή παλαιότερα είχε υποστηριχθεί μια όδευση που θα παρέκαμπτε την Κύπρο και θα κατέβαινε από Αίγυπτο και από εκεί θα ανέβαινε πάνω σε εμάς. Υπήρξαν πολύ έντονες αντιδράσεις. Μάλιστα, από την Κύπρο, θεωρείται ότι ήταν και ένα unfair της ελληνικής Κυβέρνησης, που μετά, βεβαίως, αυτή η πληροφορία, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν ευσταθούσε. Όταν λέτε «εναλλακτικές οδεύσεις» τι εννοείτε;

Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Σας είπα ότι εξετάζονται όλοι εκείνοι οι αγωγοί που από άποψη τεχνική και οικονομική θα μπορούν να είναι συμφέροντες. Και η Κύπρος έχει τις δικές της εναλλακτικές συμφωνίες. Σε κάθε περίπτωση, η χώρα μας στηρίζει και τον ευρωπαϊκό διασυνδετήριο αγωγό, έργο που αφορά την κατασκευή υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και τον αντίστοιχο αγωγό EuroAfrica. Συμφωνία την οποία έχει υπογράψει και η Κύπρος με την Αίγυπτο.

Στις 2 Ιανουαρίου 2020, μόλις δύο χρόνια πριν, οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, Νίκος Αναστασιάδης υπέγραψαν στο Ζάππειο την συμφωνία για την κατασκευή του EastMed. Μια ημέρα που χαρακτηρίστηκε “ιστορική” από την κυβέρνηση και τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης. Εκεί ο πρωθυπουργός επιχειρηματολόγησε ενθέρμως για τις γεωπολιτικές διαστάσεις του αγωγού. Εστίασε, δε, και στην χρησιμότητα και οικονομική βιωσιμότητα του έργου.

“…ο νέος αυτός αγωγός είναι τεχνικά υλοποιήσιμος και είναι εμπορικά ανταγωνιστικότερος σε σχέση με άλλες επιλογές. Αυτό το αποδεικνύει μια σημαντική συμφωνία που υπογράφηκε ήδη σήμερα ανάμεσα στη ΔΕΠΑ και στην Energean για τη μεταφορά 2 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων αερίου μέσω του EastMed. Θυμίζω ότι η συνολική δυναμικότητα του αγωγού είναι 10 δισεκατομμύρια bcm. Και η συμφωνία του θα αναδειχθεί ακόμη περισσότερο, όταν η υπογραφεί και από την Ιταλία, κάτι το οποίο είμαι σίγουρος ότι θα γίνει πολύ σύντομα. Χαιρετίζω τη δήλωση στήριξης του έργου από τον Ιταλό Υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης, αρμόδιο για θέματα ενέργειας.“

Και συνέχισε: “Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα τα οφέλη είναι πολλά. Προκύπτουν τόσο από τα έσοδα της παραγωγής, μεταφοράς και διανομής αερίου σε νέες περιοχές, όσο και από τη μείωση των τιμών στην τελική αγορά. Ο αγωγός αυτός προσβλέπουμε ότι θα μπορεί στο μέλλον να μεταφέρει και τους ενεργειακούς πόρους που ελπίζουμε να βρούμε νότια της Κύπρου, αλλά και στο Ιόνιο στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και έχει ακόμα μεγάλη σημασία το γεγονός ότι ο αγωγός αυτός θα τροφοδοτεί με φυσικό αέριο περιοχές της χώρας που δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στο εθνικό δίκτυο, όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος και η Δυτική Ελλάδα...Ο EastMed, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας αγωγός ενέργειας και οικονομικής προόδου, αλλά ένας αγωγός ειρήνης και συνεργασίας των λαών της περιοχής. Και αυτό είναι μια χαρμόσυνη είδηση στην αρχή μιας χρονιάς που εύχομαι σε όλους να φέρει υγεία, χαρά και προκοπή.“

Για την Ελλάδα, λοιπόν, και προφανώς και για την Κύπρο και το Ισραήλ, δύο χρόνια πριν η κατασκευή του EastMed ήταν, πέραν όλων των άλλων, ένα τεχνικά υλοποιήσιμο και οικονομικά βιώσιμο έργο. Διέθετε, άλλωστε, το “πράσινο φως” και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (αγορά υποδοχής του φυσικού αερίου), αλλά και των μεγάλων πολυεθνικών. Μπορεί, βεβαίως, να ισχυριστεί κανείς πως τα ενεργειακά δεδομένα έχουν αλλάξει. Με την παρούσα ενεργειακή κρίση παγκοσμίως, έχουν αλλάξει, όμως, επί τα χείρω ή επί τα βελτίω;

Σε όλα τα παραπάνω που είπε ο πρωθυπουργός, δύο χρόνια πριν, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος παρουσίασε, χθες, μια διαφορετική εκδοχή:

“Η Κυβέρνηση, από την πρώτη στιγμή, έχει στηρίξει το εγχείρημα του EastMed. Ταυτόχρονα, όμως, έχει στηρίξει και στηρίζει μια σειρά από εναλλακτικές οδεύσεις, οι οποίες ενδεχομένως είναι οικονομικά και τεχνολογικά πολύ πιο βιώσιμες και τεχνικά εφικτές. Η Κυβέρνηση δεν είναι αυτή που αποφασίζει ποια λύση είναι οικονομικά και τεχνικά εφικτή. Αυτό το αποφασίζει η αγορά. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτό που έχει σημασία είναι ότι η χώρα μας δεν είναι παραγωγός. H χώρα μας είναι ένας ισχυρός διαμετακομιστικός κόμβος, ρόλο που θα τον έχει, ανεξαρτήτως του ποια διαδικασία όδευσης θα επιλεγεί.”

Προκύπτουν εύλογα τα ερωτήματα: έχει αποφασίσει η…αγορά πως δεν είναι πια οικονομικά και τεχνικά εφικτή η κατασκευή του EastMed; Πότε ακριβώς συνέβη κάτι τέτοιο; Πότε, δηλαδή, αξιολογήθηκε και από ποιούς ότι αυτό που ήταν τεχνικά εφικτό πριν δύο χρόνια (και μετά) έχει πάψει να είναι; Κι αν δεν είναι πια οικονομικά εφικτό εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που εκτοξεύει την ζήτηση γιατί οι πολυεθνικές συνεχίζουν να κάνουν έρευνες και γεωτρήσεις στα “οικόπεδα” της Κύπρου, του Ισραήλ και της Αιγύπτου; Γιατί, μόλις πρόσφατα, η ExxonMobil, η Total κ.ά ενδιαφέρθηκαν για αξιοποίηση και άλλων θαλάσσιων περιοχών στην κυπριακή ΑΟΖ; Υπάρχει κάποια νεώτερη μελέτη που επιβεβαιώνει πως έχει αρθεί η οικονομική βιωσιμότητα του έργου που διαφημιζόταν πριν δύο χρόνια (και μετά) από δύο πρωθυπουργούς και έναν πρόεδρο και στηριζόταν στρατηγικά από τις Βρυξέλλες;

Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες που εμπλέκονται στην κατασκευή του αγωγού αναφέρουν πως συνεχίζουν το project (;;;).

Σύμφωνα με σχετικές διαρροές “οι ΔΕΠΑ και Edison, συνεχίζουν κανονικά τις τεχνικές εργασίες και άλλες διαδικασίες που οδηγούν στην ωρίμανση του project, το οποίο σχεδιάστηκε προκειμένου να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης. Υπενθυμίζεται ότι το project έχει ενταχθεί και στα έργα PCI της Ε.Ε. με αποτέλεσμα τη χρηματοδότηση σειρά μελετών.”

Μήπως,λοιπόν, όλα αυτά υποκύπτουν μόνο στην λογική του non paper του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ που επικαλείται: α. περιβαλλοντικούς λόγους, β. οικονομική βιωσιμότητα του έργου, γ. πηγή εντάσεων στην περιοχή;

Διότι η κατασκευή του EastMed αποτελεί κωρωνίδα της γεωπολιτικής στρατηγικής -όχι μόνο της Ελλάδας- κατά την τελευταία 10αετία (από την κυβέρνηση Παπανδρέου και εντεύθεν όλες οι κυβερνήσεις επέμειναν και ενίσχυσαν την προοπτική του έργου). Και ως τέτοια δεν μπορεί να εγκαταλείπεται από την Αθήνα με την ευκολία που υποδηλώνει η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου περί “εναλλακτικών οδεύσεων”.

Είναι σαφές πως οι δύο από τους τρεις λόγους στο αμερικανικό non paper υφίστανται -εφόσον όντως υφίστανται- εδώ και καιρό. Όντως, υπήρξαν κατά καιρούς αμφιβολίες και επιφυλάξεις για την βιωσιμότητα ενός τέτοιου αγωγού, επιχείρημα το οποίο αξιοποίησε και η Τουρκία που προτείνει τα τελευταία χρόνια την δική της “εναλλακτική όδευση” μέσα από τα εδάφη της και σε συνεργασία με το Ισραήλ. Ως εκ τούτου δεν ανακαλύφθηκαν τώρα.

Εκείνο που προφανώς θα έπρεπε να μας ανησυχεί είναι ο τρίτος λόγος που επικαλείται η αμερικανική διπλωματία, ήτοι το ό,τι ο αγωγός ίσως αποτελεί “πηγή εντάσεων” στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο, όμως, για να το πούμε απλά, ταυτίζεται με τις τουρκικές επιδιώξεις και τις απειλές πως τίποτε δεν μπορεί να συμβεί στην ΑΟΖ της Κύπρου χωρίς τη συναίνεση του Ταγίπ Ερντογάν. Είτε ως στοιχείο εκβιαστικής επίλυσης(;) του Κυπριακού προς συγκεκριμένη κατεύθυνση, είτε δια της έμμεσης αποδοχής του τουρκολιβυκού συμφώνου.

Προκαλεί, ωστόσο, απορία πως αυτό που Μητσοτάκης, Νετανιάχου, Αναστασιάδης με την συνυπογραφή Πομπέο θεωρούσαν πως εδραιώνει την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή μετατρέπεται τώρα για τις ΗΠΑ σε εστία εντάσεων!

Για να είμαστε σαφείς:

Από την στιγμή που τα συμφέροντα των ΗΠΑ οδηγούνται στην θέση ότι το σχέδιο του EastMed “παροπλίζεται” επειδή αλλάζουν οι γεωπολιτικές προτεραιότητες στην ευρύτερη περιοχή (από το Ουκρανικό μέχρι τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική), η Ελλάδα μπορεί να κάνει ελάχιστα πράγματα. Και η Κύπρος (σημειώστε την παραίτηση του Νίκου Χριστοδουλίδη από το υπουργείο Εξωτερικών ως έχουσα πιθανώς και μια μικρή αλλά διόλου αμελητέα σύνδεση με αυτές τις εξελίξεις) ακόμα λιγότερα.

Η ελληνική διπλωματία, ωστόσο, οφείλει να προβληματιστεί σχετικά με το εάν είχε προβλέψει την εξέλιξη και εάν, τελικώς, ήταν ορθή επιλογή να αναγάγει σε “ιστορική” μια συμφωνία, όταν η αξία των υπογραφών Μητσοτάκη, Νετανιάχου και Αναστασιάδη άρχισε, ως φαίνεται, να εκπίπτει πριν καλά καλά στεγνώσει η μελάνη στο έγγραφο του Ζαππείου.

Οφείλει ακόμα να προβληματιστεί εάν έλαβε όσα έπρεπε και μπορούσε να λάβει από την ελληνοαμερικανική συμφωνία υπό το φως ότι ο EastMed (λυδία λίθος επί μια δεκαετία της στρατηγικής της χώρας στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου) θα κατέληγε μια ανενεργός επιδίωξη.

Επειδή, όμως, καμία αξία έχει να κλαίει κανείς πάνω από την καρδάρα με το χυμένο γάλα, η εξέλιξη πρέπει να προκαλέσει άμεσα τον επαναπροσδιορισμό της ελληνικής στρατηγικής. Είναι σαφές πως η διοίκηση Μπάϊντεν δεν επιθυμεί να απομονώσει την Τουρκία όπως σκιαγραφούσαν οι δηλώσεις, διαρροές και αναλύσεις στην Αθήνα. Ακόμα και την ώρα που το καθεστώς Ερντογάν εμφανίζει σημάδια κατάρρευσης ως προς την τουρκική οικονομία και τις πολιτικές πιέσεις που δέχεται στο εσωτερικό της χώρας του ο Τούρκος πρόεδρος, η Άγκυρα παραμένει ένας ισχυρός παίκτης στην περιοχή στα μάτια των συμμάχων μας.

Η απουσία του γεωπολιτικού ίχνους του EastMed από την εθνική στρατηγική οδηγεί εκ των πραγμάτων στην ανάγκη για μια νέα εθνική στρατηγική. Η Αθήνα οφείλει να διεκδικήσει άμεσα “αντίβαρα” σε αυτή την δυσμενή για τα δικά μας συμφέροντα εξέλιξη. Ακόμα κι αν αρκετοί στην Ελλάδα δεν πίστευαν πως αυτό το φιλόδοξο σχέδιο θα ολοκληρωνόταν αποτέλεσε κλειδί στην περιφερειακή πολιτική της χώρας.

Πρέπει να αναζητηθεί ένα νέο κλειδί. Η αναβάθμιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσει πρόσθετη αξία και για να συμβεί κάτι τέτοιο πρέπει να την επιδιώξουμε. Η σιωπηρή αποδοχή του ναυαγίου του EastMed και ο συμβιβασμός με τα εναλλακτικά δίκτυα ή το γεγονός -δεν πρέπει να το υποτιμά κανείς- πως η Ελλάδα θα γίνει διαμετακομιστικός κόμβος δεν επαρκούν. Η δε επαναβεβαίωση εκ μέρους των ΗΠΑ της συμμαχίας “3+1”, αλλά χωρίς τον EastMed που έδρασε για αρκετά χρόνια ως σημείο συνοχής, πρέπει να αποκτήσει πρακτικό αντίκρυσμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: EastMed: Το non paper του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έφερε αμηχανία σε Αθήνα και Λευκωσία – Βήματα πίσω και από την Κομισιόν

Υ.Γ Στη δήλωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναφέρονται τα εξής:

Σε μια εποχή που η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης είναι -περισσότερο από ποτέ- ζήτημα εθνικής ασφάλειας, δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τις περιφερειακές μας σχέσεις και να προωθήσουμε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να υποστηρίζουν σθεναρά τις περιφερειακές προσπάθειες που ενισχύουν και προάγουν τη συνεργασία και την περιφερειακή σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού 3+1 στον οποίο συμμετέχουν η Κυπριακή Δημοκρατία (ROC), η Ελλάδα, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Παραμένουμε προσηλωμένοι στη φυσική διασύνδεση της ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.

Μεταθέτουμε το ενδιαφέρον στις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να υποστηρίξουν τόσο το φυσικό αέριο όσο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Υποστηρίζουμε έργα όπως η σχεδιαζόμενη διασύνδεση EuroAfrica από την Αίγυπτο προς την Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα, και την προτεινόμενη διασύνδεση EuroAsia για τη σύνδεση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ευρώπης.

Τέτοια έργα όχι μόνο θα συνδέουν ζωτικής σημασίας αγορές ενέργειας, αλλά θα βοηθούν επίσης στην προετοιμασία της περιοχής για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.

Με το non paper η Ουάσιγκτον ουσιαστικά προτείνει την εγκατάλειψη του σχεδιασμού για την υλοποίηση του αγωγού EastMed, ο οποίος έτσι κι αλλιώς βρίσκεται υπό μελέτη.

Και βέβαια η αμερικανική πλευρά αναπτύσσει μία επιχειρηματολογία εξηγώντας γιατί το έργο δεν πρέπει να γίνει. Ενας από τους λόγους που προτάσσουν οι ΗΠΑ είναι πως το έργο του αγωγού είναι ασύμφορο οικονομικά. Πρόκειται για ένα επιχείρημα που δεν ακούγεται για πρώτη φορά. Ομως προκαλεί ερωτηματικά γιατί διατυπώνεται από τις ΗΠΑ, αφού αν τελικώς αποφασιστεί η κατασκευή του αγωγού, το κόστος και το οικονομικό κομμάτι δει τις αφορά καθόλου.

• Ο βασικός προβληματισμός όμως της Αθήνας είναι ότι με το non paper (το οποίο έφερε στη δημοσιότητα ο διπλωματικός συντάκτης Σωτήρης Σιδέρης στην ιστοσελίδα Ωμέγα press), η Ουάσιγκτον είναι πρόδηλο ότι κλείνει το μάτι στην Τουρκία.

Και αυτό διότι προκρίνει την εγκατάλειψη του σχεδίου και εξαιτίας των εντάσεων που προκαλεί στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπως υποστηρίζεται στο έγγραφο. Πρόκειται για αναφορά που φαίνεται να κλείνει το μάτι στην Αγκυρα και τις δικές της αντιδράσεις. Επιπλέον, οι Αμερικανοί επικαλούνται και περιβαλλοντικούς λόγους για την εγκατάλειψη του αγωγού.

Σημειώνεται ότι προ δύο ετών υπεγράφη στην Αθήνα η συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού EastMed από τους ηγέτες της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, ενώ έχει ενταχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

• Απαντώντας για το αν το έργο του αγωγού βαίνει προς εγκατάλειψη ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης έσπευσε να διευκρινίσει (στο «Βήμα της Κυριακής») πως τίποτε ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί, αφού «το σχέδιο για τον αγωγό EastMed αποτελεί μία επιλογή η οποία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της μελέτης». Πρόσθεσε δε δίνοντας και μία απάντηση στους ισχυρισμούς των Αμερικανών ότι ο αγωγός αποτελεί εστία εντάσεων πως «η υλοποίηση του πράγματι πολύπλοκου αυτού προγράμματος εξαρτάται κυρίως από την οικονομική του βιωσιμότητα, γεγονός που μένει να τεκμηριωθεί μετά τη μελέτη των τελικών πορισμάτων».

Πάντως ο κύπριος πρόεδρος κατέστησε σαφές πως άλλες μελέτες – για παράδειγμα η δημιουργία ενός κόμβου φυσικού αερίου στην Αίγυπτο – δεν πλήττει τα συμφέροντα των εμπλεκόμενων μερών και τέτοιες προοπτικές ήδη μελετώνται.

Επιφυλάξεις από Κομισιόν

Εν τω μεταξύ σύμφωνα με κοινοτική πηγή που επικαλείται το EURACTIV Ελλάδος η εκτίμηση είναι ότι “ο αγωγός φυσικού αερίου EastMed είναι ένα «περίπλοκο» έργο το οποίο θα πρέπει να λάβει επίσης υπόψη του τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την απαλλαγή από τον άνθρακα και τη μελλοντική ζήτηση φυσικού αερίου”.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποτίθεται ότι θα είχε δημοσιεύσει μέχρι το τέλος του 2021 μια μελέτη που θα διερευνούσε την εμπορική και οικονομική σκοπιμότητα του έργου.

Ωστόσο, αυτό δεν έγινε. Επίσημα, πηγές της Κομισιόν αποδίδουν την καθυστέρηση στην πανδημία. Ανεπίσημα, πηγές κάνουν λόγο για μια περίπλοκη κατάσταση.

Συγκεκριμένα, αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε στη EURACTIV ότι ο EastMed είναι ένα «πολύπλοκο έργο» και ότι για να μπορέσει να προσδιοριστεί η εμπορική του βιωσιμότητα, η αξιολόγηση πρέπει να αντικατοπτρίζει τους στόχους της ΕΕ ως προς την απαλλαγή από τον άνθρακα και τη μελλοντική ζήτηση φυσικού αερίου.

«Η ανάλυση της Επιτροπής από την αξιολόγηση των επιπτώσεων του κλιματικού στόχου δείχνει ότι η αμείωτη χρήση του φυσικού αερίου δεν είναι συμβατή με τον μακροπρόθεσμο στόχο της απαλλαγής από τον άνθρακα», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι η μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα θα βασιστεί σε ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών πηγών και τεχνολογικών λύσεων, καθώς και στην εξυπνότερη χρήση των υφιστάμενων φυσικών πόρων.

Ο αξιωματούχος της ΕΕ εξήγησε, επίσης, ότι παρόλο που οι Βρυξέλλες βλέπουν σήμερα το ρόλο του φυσικού αερίου ως μεταβατικό καύσιμο, η κύρια εστίαση της χρηματοδότησης της ΕΕ θα είναι προς τις επενδύσεις σε εκείνες τις ενεργειακές λύσεις οι οποίες θα εγγυώνται την προστασία του κλίματος όπως τα απαλλαγμένα από τις εκπομπές άνθρακα αέρια σαν το υδρογόνο.

«Τα αέρια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, όπως το υδρογόνο, το βιοαέριο και το συνθετικό αέριο, θα πρέπει να αντικαταστήσουν σταδιακά το φυσικό αέριο. Αυτό που θα είναι το κλειδί είναι ότι οι υποδομές που διαθέτουμε ή αυτές στις οποίες επενδύουμε να είναι έτοιμες να υποστηρίξουν αυτούς τα νέα ενεργειακά φορτία», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Άλλη πηγή, που παρακολουθεί στενά το εν λόγω θέμα, δήλωσε ότι το μείγμα φυσικού αερίου της ΕΕ θα αλλάξει σημαντικά στο πλαίσιο του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας για το 2050.

«Η κατανάλωση φυσικού αερίου θα μειωθεί κατά 66-71% και η ζήτηση για ανανεώσιμα και χαμηλών εκπομπών άνθρακα αέρια, ιδίως βιοαέριο, υδρογόνο και συνθετικό αέριο, θα αυξηθεί περίπου στο διπλάσιο της ζήτησης για φυσικό αέριο», δήλωσε συγκεκριμένα η πηγή.

«Ως εκ τούτου, η εμπορική βιωσιμότητα του Eastmed θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό, μεταξύ άλλων παραγόντων, από το πόσο φυσικό αέριο θα υπάρχει τελικά στην περιοχή που θα μπορεί να μεταφερθεί στην Ελλάδα και την Ιταλία και ποια θα είναι η ζήτηση για εισαγωγές», κατέληξε η πηγή.

Ανάμεσα σε προπαγάνδα και ψέματα όμως στο συγκεκριμένο έγγραφο κάνει και ένα άλλο «ατόπημα» θυμίζοντας εποχές χούντας.

Για να μπορέσει να αμυνθεί, προσπαθεί να στοχοποιήσει τον νεαρό που ξυλοκοπήθηκε δίνοντας -χωρίς εισαγγελική εντολή- το όνομα του νεαρού και τις πολιτικές του πεποιθήσεις, υπονοώντας βέβαια πως πολίτες της «ευρύτερης αριστεράς» είναι δεύτερης κατηγορίας και ανυπόληπτοι!

Αμηχανία στη Νέα Δημοκρατία μετά τα βίντεο που προβλήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα

Παρά την πρώτη αντίδραση της Αστυνομίας η οποία με ψέματα προσπάθησε να καλύψει το περιστατικό, οι αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα δεν άφηναν περιθώριο πως όλα τινάζονταν στον αέρα.

Έτσι απέναντι στα βίντεο των πολιτών που κατέγραψαν τον πρωτοφανή ξυλοδαρμό, άρχισε να στήνεται στα υπόγεια του Μαξίμου και της Πειραιώς, η γραμμή άμυνας δόθηκε με non paper στο οποίο αναφέρονται τα στοιχεία του νεαρού που ξυλοκοπήθηκε:

Όπως φαίνεται στο σχετικό απόσπασμα, η Νέα Δημοκρατία(επάνω) δίνει εντολή για το πως θα απαντάνε τα στελέχη. Τους δίνει εντολή να γνωστοποιήσουν το ονοματεπώνυμο του νεαρού που ξυλοκοπήθηκε και να τον κατηγορήσουν ότι πήγε να αφαιρέσει το υπηρεσιακό όπλο αστυνομικού.

Ο βουλευτής Δωδεκανήσου της Νέας Δημοκρατίας Ιωάννης Παππάς ήταν ο πρώτος που έσπευσε να δώσει στη δημοσιότητα τη γραμμή του κόμματος την Κυριακή τα μεσάνυχτα.

Ο Κώστας Κυρανάκης μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων του Mega ρωτήθηκε πως γνώριζε το όνομα του νεαρού και όλα τα υπόλοιπα προσωπικά δεδομένα του που είχε δημοσιοποιήσει το πρωί στο Open αλλά απέφυγε να απαντήσει ευθέως λέγοντας μόνο πως “είχαμε κι εμείς πληροφορίες”. Οι πληροφορίες, βεβαίως, προέρχονταν από την αστυνομία και περιλαμβάνοντας στο εκτενές non paper που έφτασε αργά το βράδυ της Κυριακής στους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος.

Το μεγάλο τους όπλο είναι ότι στην ΕΕ και για τόσο μεγάλα θέματα οι αποφάσεις λαμβάνονται μόνο με ένα τρόπο: Ομόφωνα. Το δικαίωμα βέτο κάθε μιας χώρας μπορεί να ανατρέψει μια πρόταση ανεξάρτητα από το πόσο ψηλά έρχεται ή ακόμη και αν συμφωνεί μαζί της η απόλυτη πλειοψηφία.

Σε ένα non paper που διέρευσε μέσα στο Σαββατοκύριακο, οι 4 τάσσονται ενάντιοι της όποιας προσπάθειας αμοιβαιοποίησης του χρέους (όπως π.χ. να αντλήσει από τις αγορές η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κεφάλαια για όλες τις χώρες), αλλά και λύσεων που αφορούν την βοήθεια μόνο με επιχορηγήσεις. Επίσης, δήλωναν αντίθετοι σε κάθε προσπάθεια μεγάλης αύξησης του Πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027.

Το θετικό (;) της υπόθεσης είναι ότι αφενός περιγράφουν τη διαφωνία τους, αλλά όχι τις δικές τους προτάσεις σε κάθε επιμέρους θέμα. Το σημείο αυτό θεωρείται θετικό, αφού δείχνει ότι είναι έτοιμοι για μια διαπραγμάτευση χωρίς προαπαιτούμενα από την πλευρά τους.

Από την άλλη πλευρά καταγράφονται δύο σημεία τα οποία μπορούν να φτάσουν τα πράγματα και σε μια κατάσταση συμφωνίας:

• Τάσσονται υπέρ της συνέχισης των «διορθωτικών μηχανισμών» (rebates), που κρατούν χαμηλά την καθαρή συνεισφορά τους. Με τα rebates, όμως, καταφέρνουν και ανακτούν μέρος από την συνεισφορά τους.
• Ήταν ξεκάθαρες ήταν ότι όσοι θα ευεργετηθούν από το νέο ταμείο θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και κάποιας μορφής αιρεσιμότητα. Όπως τονίζεται, οι χρηματοδοτήσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από «ισχυρή δέσμευση σε μεταρρυθμίσεις και στο δημοσιονομικό πλαίσιο» της Ε.Ε.

Επίσης, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να γλυτώσει κάποιο κράτος μέλος που θα χρησιμοποιήσει χρήματα από το συγκεκριμένο ταμείο κάποιου είδους αιρεσιμότητα με ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να φέρει σε πέρας με τα χρήματα του ταμείου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ζητήσει μία σειρά από αυξήσεις σε φόρους ώστε να αυξηθούν τα έσοδα της Ένωσης και να υπάρξει η κατάλληλη «ρευστότητα» για να αποπληρωθεί το χρέος. Ανάμεσα στα προϊόντα και τις υπηρεσίες όπου θα επιβληθούν φόροι είναι οι τεχνολογίες, ο άνθρακας, η χρήση πλαστικών, οι διαδικτυακές υπηρεσίες, κλπ.

Επίσης ένα ακόμη στοιχείο είναι ότι οι διαπραγματεύσεις για το νέο ταμείο θα γίνουν στην ουσία στο εξάμηνο της Γερμανικής Προεδρίας. Το καλό σε αυτό είναι ότι όπως φάνηκε αυτή τη φορά η Γερμανία πρωτοστατεί στην δημιουργία του ταμείου, προτείνοντας μαζί με την Γαλλία την χρηματοδότηση του ταμείου με 500 δισ. που θα δοθούν ως επιχορηγήσεις. Μάλιστα, σε αυτό προσυπέγραψε και ο πιο μανιώδης λάτρης της Ευρωπαϊκής Λιτότητας. Ο άσπονδος φίλος της Ελλάδας, τέως υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας κ. Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε.

Το αρνητικό είναι ότι η Γερμανία έχει ξεκαθαρίσει από την θέση της ότι παρά την βοήθεια που θα δοθεί, το Ταμείο Ανάκαμψης θα είναι μικρής διάρκειας με αποκλειστικό σκοπό να παρέχει ρευστότητα για την οριστική υπέρβαση των συνεπειών της πανδημίας.

Τρεις επιλογές για την επιστροφή των χρημάτων του «Ταμείου Ανάκαμψης»

«Υπάρχουν τρεις επιλογές» για να επιστραφούν τα χρήματα που θα λάβουν μέσω του «Ταμείου Ανάκαμψης» οι χώρες της ΕΕ, είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάινεν προκρίνοντας «αύξηση ιδίων πόρων» μέσω νέων φόρων όπως ο ψηφιακός, στον άνθρακα ή τις εκπομπές αερίων.

Οι άλλες δύο δυνατότητες πηγάζουν μέσω των επόμενων προϋπολογισμών της ΕΕ και φθάνουν έως το 2058. Οι χώρες «μπορούν να ισορροπήσουν μεταξύ αυξημένων συνεισφορών ή μειωμένων επιχορηγήσεων από προγράματα», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν.

Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που μένει να διευκρινιστεί είναι οι όροι υπό τους οποίους θα εκταμιευθούν τα κεφάλαια και το χρονοδιάγραμμα της εκταμίευσης που δεν θα είναι νωρίτερα από την 1η Ιανουαρίου 2021.

Οι αντιδράσεις

Η Ιταλία θα λάβει 173 δισ., από τα οποία τα 82 θα είναι επιχορηγήσεις και τα 91 δισ. θα είναι δάνεια. Η Ισπανία μπορεί να λάβει συνολικά 140 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 77 δισ. θα είναι επιχορηγήσεις και τα 63 δισ. δάνεια.

Σε πρώτη φάση η Ιταλία και η Ισπανία εξέφρασαν την ικανοποίησή τους από το πρόγραμμα ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Με μια πρώτη ανάγνωση οι δύο χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από την πανδημία θεωρούν «καλό μήνυμα» και «μια καλή βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις» τις προτάσεις της Κομισιόν.

Η ισπανική κυβέρνηση με τη σειρά της, ανακοίνωσε ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ταμείο ανάκαμψης ύψους 750 δισεκ. ευρώ από τον κορονοϊό θα λειτουργήσει ως μια καλή βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Ικανοποιημένο από την πρόταση εμφανίζεται και το Παρίσι. «Μια ουσιαστική μέρα για την Ευρώπη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτείνει ένα άνευ προηγουμένου σχέδιο ανάκαμψης 750 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις χώρες που έχουν ανάγκη», ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν. «Η γαλλογερμανική συμφωνία κατέστησε δυνατή αυτήν την πρόοδο. Πρέπει να δράσουμε γρήγορα και να υιοθετήσουμε μια φιλόδοξη συμφωνία με τους ευρωπαίους εταίρους μας», ήταν η πρώτη αντίδραση της Γαλλίας.

«Η Ευρώπη μπορεί να βγει από την κρίση πιο ισχυρή από ό,τι μπήκε σε αυτήν. Η κρίση του κορονοϊού καθιστά αναγκαία την στενότερη συνεργασία στην Ευρώπη», δήλωσε η καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ το βράδυ της Τετάρτης στο Βερολίνο σε ομιλία της στο Ίδρυμα Κόνραντ Άντεναουερ.

«Η κρίση του κορονοϊού ανέτρεψε τα πάντα. Η κρίση δείχνει ότι οι θεμελιώδεις αλλαγές καθιστούν αναγκαίες βραχυπρόθεσμες αποφάσεις οι οποίες έχουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Επομένως, η ευθύνη δεν επιτρέπεται να σταματά στα εθνικά σύνορα», πρόσθεσε.

Με τις χώρες του Βορρά να έχουν διατυπώσεις τις περισσότερες ενστάσεις ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Φινλανδίας Tytti Tuppurainen, έδειξε πως η χώρα του αρχίζει να «μαλακώνει».

«Το πακέτο 750 δισεκατομμυρίων ευρώ της Επιτροπής ήταν σύμφωνα με αυτό που περίμενε η Φινλανδία, αν και οι επιχορηγήσεις είναι υψηλότερες από το αναμενόμενο», δήλωσε ο Tuppurainen. Η Φινλανδία θα ανακοινώσει τη θέση της επί της πρότασης της Κομισιόν, την επόμενη εβδομάδα.

Στη Σουηδία, που έχει συνασπιστεί με τον μπλοκ των «σκληρών» της Ευρώπης, ο πρωθυπουργός άσκησε κριτική στην πρόταση της Κομισιόν αλλά σταμάτησε να απορρίπτει το σχέδιο διάσωσης της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σε γραπτή δήλωση, ο Stefan Löfven αναγνώρισε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη τονίζοντας πως «δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε την κατάρρευση μεγάλων οικονομιών και πρόσθεσε πως «πρέπει να συνεργαστούμε για να βρούμε έναν δρόμο που θα πάει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα μπροστά».

Εξέφρασε την ανησυχία του ότι η Σουηδία κινδυνεύει να δει αύξηση των συνεισφορών της στον προϋπολογισμό της ΕΕ στο μέλλον και επανέλαβα την πρόταση για χορήγηση δανείων αντί επιχορηγήσεων.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Mateusz Morawiecki, δήλωσε ότι η νέα πρόταση για τον προϋπολογισμό και το «Ταμείο Ανάκαμψης είναι «ένα καλό σημείο εκκίνησης» στις προσεχείς διαπραγματεύσεις.

Πορτογαλία και Λουξεμβούργο χαιρέτισαν «τη φιλόδοξη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».