«Ξαναδιάβασα αυτές τις μέρες ένα βιβλίο του Christopher Hitchens υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα. Εύχομαι η σημερινή ημέρα και η ελληνοϊταλική συνεργασία στον τομέα της προστασίας της αρχαιολογικής κληρονομιάς να αποτελέσουν παράδειγμα για τους Βρετανούς φίλους μας. Η επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών στον τόπο όπου δημιουργήθηκαν και ανήκουν ιστορικά δεν αποτελεί μόνο πράξη δικαιοσύνης, αλλά και έμπρακτη αναγνώριση της αξίας της πολιτιστικής κληρονομιάς ως παγκόσμιου αγαθού» δήλωσε με νόημα ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Alessandro Giuli μετά την παράδοση της νομισματικής συλλογής στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

«Η χειρονομία αυτή επιβεβαιώνει με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη δύναμη της συνεργασίας και του αμοιβαίου σεβασμού. Υπερβαίνει την τυπική διπλωματία και αγγίζει την ουσία της κοινής μας ευθύνης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η σημερινή κίνηση της Ιταλίας δεν αποτελεί μόνο εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου. Αποτελεί πράξη σεβασμού απέναντι στην ιστορία και τον πολιτισμό των χωρών μας και ισχυρό μήνυμα ότι η ακεραιότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν είναι διαπραγματεύσιμη, αλλά αποκαθίσταται μέσα από πράξεις ευθύνης και συνεργασίας» επισήμανε με έμφαση η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Κατά τη διάρκεια της ειδικής εκδήλωσης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκαν, επίσης, τα αποτελέσματα της ελληνοϊταλικής επιστημονικής εργασίας για τη μελέτη, τεκμηρίωση και αποκατάσταση διασπασμένων αρχαιοτήτων που προέρχονται από την πολύκροτη υπόθεση Robin Symes, η οποία θα συνεχιστεί.

Ένα σύνολο περί τα 70.000 κεραμικά θραύσματα ταξινομούνται, μελετώνται και ανασυντίθενται από Έλληνες και Ιταλούς ειδικούς επιστήμονες με στόχο την απόδοση στις δύο χώρες ισόποσου αριθμού αρχαιολογικών ευρημάτων.
Όπως είπε η Λίνα Μενδώνη, έχουν ήδη αποκατασταθεί 73 αγγεία, πολλά από τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της ποιότητας, της σπανιότητας και των επιγραφικών και των τεχνοτροπικών χαρακτηριστικών τους.

«Η συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι η κοινή ιστορική ευθύνη των δύο χωρών μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική και αποτελεσματική δράση

. Η συστηματική τεκμηρίωση, συντήρηση και αποκατάσταση των αρχαιοτήτων που προέρχονται από παράνομες ανασκαφές δεν είναι μόνο επιστημονικό εγχείρημα υψηλού επιπέδου, αλλά και πράξη βαθιάς ηθικής και θεσμικής συνέπειας. Με το Μνημόνιο Κατανόησης εφαρμόζουμε στην πράξη την αρχή της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ κρατών που διεκδικούν πολιτιστικά αγαθά κοινής ή αλληλεπικαλυπτόμενης προέλευσης.

Προκρίνουμε τη συναινετική επίλυση ζητημάτων κυριότητας αντί της μακροχρόνιας και αβέβαιης δικαστικής αντιδικίας. Δημιουργούμε πρότυπο διακρατικής διαχείρισης σύνθετων υποθέσεων παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών» τόνισε η υπουργός Πολιτισμού και πρόσθεσε: «Η συνέχιση των εργασιών της ελληνοϊταλικής ομάδας εργασίας είναι βέβαιο ότι πέρα από την αποκατάσταση και άλλων αρχαιοτήτων και την τεκμηρίωση του υλικού, θα ενισχύσει τη γνώση μας για τον τρόπο της δράσης αυτών των κυκλωμάτων του παγκόσμιου οργανωμένου εγκλήματος που δρα εις βάρος της κληρονομιάς της ανθρωπότητας».

Από την πλευρά του, ο Ιταλός ομόλογός της συμφώνησε πως «το έργο που επιτελέστηκε από Ιταλούς και Έλληνες εμπειρογνώμονες αποτελεί έμπρακτο παράδειγμα της υψηλής επιστημονικής και πολιτιστικής αξίας που μπορεί να παράγει η διμερής συνεργασία» και πως «το Μνημόνιο κατανόησης ένωσε εξέχουσα τεχνογνωσία και επαγγελματική αριστεία για την επίτευξη ενός κοινού στόχου: να επιστραφούν στις κοινότητες προέλευσής τους, μέσω της συνεργασίας μεταξύ φιλικών κυβερνήσεων, όσα είχαν λεηλατηθεί από διακρατικά εγκληματικά δίκτυα.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης έκανε την πρώτη επίσημη εμφάνισή της και η νέα Γενική Γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου -ανέλαβε καθήκοντα προ ημερών μετά την παραίτηση του Γιώργου Διδασκάλου- η οποία  υπέγραψε, μαζί με τον   επικεφαλής του Τομέα Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού Luigi La Rocca, την παράταση του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών μέχρι τον Μάρτιο 2027.

   «Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς επιτυγχάνεται μόνο μέσα από τη συνεργασία, την αλληλοβοήθεια και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των λαών και των κρατών. Ο σεβασμός και η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συνιστούν εθνική ευθύνη και παγκόσμια ηθική δέσμευση. Είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι για τη διάσωση του πολιτισμού μας και της ιστορικής μας μνήμης», δήλωσε σήμερα η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, από την αίθουσα Εσπερίδων του Νομισματικού Μουσείου, κατά την τελετή επιστροφής των κατασχεθέντων νομισμάτων, προϊόντων παράνομης ανασκαφής και διακίνησης, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Mehmet Nuri Ersoy.

   «Αυτά τα νομίσματα ήταν προϊόντα παράνομης εισαγωγής στην Ελλάδα από την Τουρκία. Σύμφωνα με τους Έλληνες ειδικούς επιστήμονες του Νομισματικού Μουσείου, αποτελούν μέρος του νομισματικού θησαυρού που απεκρύβη στα τέλη του 5ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. στην Μικρά Ασία. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξαν και οι Τούρκοι ειδικοί, στους οποίους η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Πολιτισμού έθεσε υπόψη το σύνολο των εγγράφων του τεκμηριωτικού υλικού. Και οι δυο πλευρές επιβεβαίωσαν την παράνομη διακίνηση των νομισμάτων από την Τουρκία προς την Ελλάδα», πληροφόρησε η υπουργός.

   «Η σημερινή παράδοση των νομισμάτων στην Τουρκία είναι σύμφωνη με τα οριζόμενα στη διεθνή σύμβαση της UNESCO του 1970, σχετικά με τα ληπτέα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών, αλλά και σύμφωνη με το πρωτόκολλο για την παρεμπόδιση και πρόληψη της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και διακίνησης και μεταβίβασης κυριότητας πολιτιστικών αγαθών, που έχουν υπογράψει οι δυο χώρες μας στις 4 Μαρτίου του 2013 στην Κωνσταντινούπολη», πρόσθεσε η Λ. Μενδώνη, που με την ευκαιρία της εκδήλωσης εξέφρασε προς τον Τούρκο υπουργό τις ευχαριστίες της «για τη στήριξη που η χώρα σας παρέχει σταθερά στην πατρίδα μου, σχετικά με το εθνικό μας αίτημα της επανένωσης των γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα».

   «Η τοποθέτηση της Ζεϊνέπ Μποζ, βάσει των οδηγιών σας, στην τελευταία Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO ήταν καταλυτική. Είναι ευτύχημα που η διεθνής κοινότητα συνειδητοποιεί ολοένα και περισσότερο, ότι η παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών δεν είναι απλώς μια μορφή εγκληματικής δραστηριότητας, αλλά είναι μια σύνθετη και καλά δικτυωμένη επιχείρηση του παγκόσμιου οργανωμένου εγκλήματος, με πολλές συνέπειες και προεκτάσεις, που ακόμα κατορθώνει να αντιστέκεται στις συντονισμένες διεθνείς προσπάθειες καταπολέμησής της. Θα συνεχίσουμε άοκνα να εργαζόμαστε και να συνεργαζόμαστε, σε διμερές και πολυμερές επίπεδο για την καταπολέμηση της αρχαιοκαπηλίας και της παράνομης διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών», επισήμανε η κ. Μενδώνη.

   Για έναν «πολύ σημαντικό επαναπατρισμό», τον πρώτο από την Ελλάδα προς την Τουρκία, έκανε λόγο ο Mehmet Nuri Ersoy, που εξήρε τη σημασία «της διμερούς συνεργασίας, η οποία έχει αποδώσει καρπούς», αλλά και της συνεργασίας με τους διεθνείς οργανισμούς. «Θα πρέπει οι δυο χώρες μας, από κοινού, να καταπολεμήσουμε την παράνομη διακίνηση και να έχουμε στενούς δεσμούς», υπογράμμισε ο Τούρκος υπουργός, ο οποίος αναφέρθηκε επίσης στο ελληνικό αίτημα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. «Θέλουμε με όλη μας την καρδιά να επαναπατριστούν και να τα έχει ο ελληνικός λαός, διότι του ανήκουν. Περιμένουμε πότε θα τα επισκεφτούμε μαζί, κάτι που εύχομαι να είναι σε σύντομο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο κ. Ersoy, ο οποίος δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει μεταξύ άλλων την Λ. Μενδώνη και όλους τους φορείς της Ελλάδας για τη συμμετοχή τους σε αυτό τον κοινό αγώνα.