Η υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο στην αγορά εργασίας τα τελευταία επτά χρόνια, με τη μείωση της ανεργίας κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες, την αύξηση των μισθών και των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης, καθώς και την επιστροφή περισσότερων από 470.000 Ελλήνων που είχαν μεταναστεύσει κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, όπως επισήμανε, «υπήρχε ένα στοιχείο όπου η Ελλάδα, αντικειμενικά μιλώντας, είχε πολλά περιθώρια βελτίωσης, και αυτό ήταν το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας».

Αναφερόμενη στην ευρωπαϊκή οδηγία για τον κατώτατο μισθό, η κ. Κεραμέως σημείωσε ότι έστειλε «ένα πολύ σαφές μήνυμα στα κράτη μέλη» για την ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων μέσω των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Η υπουργός περιέγραψε δύο εναλλακτικές προσεγγίσεις που είχε στη διάθεσή της η ελληνική κυβέρνηση: τη νομοθετική παρέμβαση μέσω της Βουλής και την οικοδόμηση μιας συμφωνίας μέσω συνεννόησης με τους κοινωνικούς εταίρους. Όπως ανέφερε, επέλεξε τη δεύτερη και δυσκολότερη οδό, παρότι, όταν ερωτήθηκε για τις πιθανότητες επιτυχίας της προσπάθειας, απάντησε ότι «αν το σκεφτούμε αυτό από μια λογική οπτική γωνία, σχεδόν καμία».

«Είχα την αίσθηση ότι υπήρχε μια δυναμική εδώ. Ότι υπήρχε ένα επίπεδο εμπιστοσύνης που είχε χτιστεί και άξιζε τον χρόνο και την προσπάθεια να το δοκιμάσουμε τουλάχιστον», τόνισε.

Σύμφωνα με την υπουργό, οι διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους διήρκεσαν περισσότερο από επτά μήνες και πραγματοποιήθηκαν υπό καθεστώς απόλυτης εμπιστευτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ειλικρίνεια των συζητήσεων και η δυνατότητα ουσιαστικών συμβιβασμών.

Η Ν. Κεραμέως απέδωσε την επίτευξη της συμφωνίας σε τρεις βασικούς παράγοντες: στην εμπιστοσύνη που αναπτύχθηκε μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, στη βούληση όλων να βρουν κοινό τόπο μέσω αμοιβαίων παραχωρήσεων και στη διαδικασία συνδιαμόρφωσης του πλαισίου από την αρχή, χωρίς προκαθορισμένο κείμενο.

Όπως εξήγησε, η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας που επιτεύχθηκε το Νοέμβριο του 2025, διευκολύνει τη σύναψη και την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ενώ παράλληλα ενισχύει την προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας συλλογικής σύμβασης.

Η υπουργός υποστήριξε ότι τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, καθώς, λίγους μήνες μετά την κύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή τον Φεβρουάριο, «περισσότερο από το 15% των εργαζομένων στην Ελλάδα» απέκτησε κάλυψη μέσω συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η κ. Κεραμέως υπογράμμισε ότι η ελληνική εμπειρία αποδεικνύει πως ο ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος μπορεί να οδηγήσει σε ευρείες συναινέσεις και απτά αποτελέσματα προς όφελος των εργαζομένων και της αγοράς εργασίας.

Από την πλευρά της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ροξάνα Μινζάτου, αρμόδια για ζητήματα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Δεξιοτήτων, Ποιοτικών Θέσεων Εργασίας και Ετοιμότητας, η ελληνική συμφωνία αποτελεί παράδειγμα για όλη την Ευρώπη. Χαρακτήρισε μάλιστα τη συμφωνία ως «στιγμή ανοικοδόμησης της εμπιστοσύνης και του κοινωνικού ιστού», ενώ σημείωσε ότι αυτό προήλθε από μια χώρα χωρίς ισχυρή παράδοση κοινωνικού διαλόγου, με κάλυψη συλλογικών διαπραγματεύσεων που πριν τη συμφωνία βρισκόταν στο περίπου 13%.

Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ροξάνα Μιντζάτου, συνέδεσε την ελληνική εμπειρία με την Οδηγία για τους Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς και το ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τον Κοινωνικό Διάλογο, ενώ προανήγγειλε τη νέα Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας (Quality Jobs Act). Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις αλυσίδες υπεργολαβίας, με στόχο την αντιμετώπιση επισφαλών εργασιακών πρακτικών. Τέλος, τόνισε τον καθοριστικό ρόλο των κοινωνικών εταίρων στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης για την ασφαλή και δίκαιη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία.

Συμμετείχαν στη συνέντευξη τύπου και οι δύο Γενικοί Γραμματείς, Νίκος Μηλαπίδης και Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος.

Η κα Κεραμέως, δήλωσε: «Με το νέο νομοσχέδιο, πραγματοποιούμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια, ίσες ευκαιρίες και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί στην πράξη ότι η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και από την αξία του.».

Το νέο σχέδιο νόμου – ενσωματώνοντας την Οδηγία Ε.Ε. 2023/970 – εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές, τόσο πριν από την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης. Κατά τη διαδικασία επιλογής προσωπικού, ο εργοδότης θα υποχρεούται να ενημερώνει τον υποψήφιο για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για τη σχετική συλλογική σύμβαση, όπου υπάρχει, ενώ δεν θα επιτρέπεται να ζητά πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές. Παράλληλα, η διαδικασία πρόσληψης θα πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και χωρίς διακρίσεις.

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Προβλέπει

• ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και
• ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.

Ο εργοδότης εξακολουθεί να υποχρεούται να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό. Η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως το δικαίωμα ελέγχου και επιβολής προστίμων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις. Με την συγκεκριμένη πρόβλεψη, διατηρείται η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων ενώ παράλληλα  απλοποιούνται οι διαδικασίες για επιχειρήσεις που εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας και ενισχύεται το κίνητρο για την υπογραφή περισσότερων συλλογικών συμβάσεων.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές, βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, με σαφή διαδικασία αξιολόγησης και αναθεώρησης. Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν στοιχεία τόσο για  το ατομικό τους επίπεδο αμοιβής, όσο και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς ταυτοποίηση προσώπων.

Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανδρών – γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζόμενους και ανά τριετία για μικρότερες επιχειρήσεις συγκεκριμένων κατηγοριών.

Σε περίπτωση που εντοπιστεί μισθολογική διαφορά ίση ή μεγαλύτερη του 5% χωρίς αντικειμενική εξήγηση, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρήσει σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση της μισθολογικής δομής της επιχείρησης.

Το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικά και τη δικαστική προστασία των εργαζομένων. Αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι υπάρχει διάκριση, δικαιούται, να ζητήσει στοιχεία μισθών, να προσφύγει στη δικαιοσύνη, να εκπροσωπηθεί από συνδικαλιστική οργάνωση ή φορέα ισότητας.

Το νέο πλαίσιο φέρνει περισσότερη διαφάνεια στους μισθούς, καλύτερη ενημέρωση πριν και μετά την πρόσληψη, έλεγχο για τις άδικες μισθολογικές διαφορές και διόρθωση προβλημάτων όταν εντοπίζονται ανισότητες. Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία των εργαζομένων, με ισχυρότερα δικαιώματα και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση περιπτώσεων άνισης μεταχείρισης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα η κα Κεραμέως έχει ενσωματώσει, στο υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου, 65 προτάσεις που έχουν καταθέσει οι Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι, εκπρόσωποι εργαζομένων και εργοδοτών.

Παράλληλα στο νομοσχέδιο προβλέπονται, μεταξύ άλλων, διατάξεις που προβλέπουν:

• Ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγεινά (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων – διασωστών) – με δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62^ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων 12 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες ενώ παρέχεται και η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων ασφάλισης. Εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
• Αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας της ΔΥΠΑ ως πρακτικής άσκησης / προϋπηρεσίας για απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικής άδειας και πιστοποίησης.
• Δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.
• Θεσμοθέτηση Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) ώστε οι οργανώσεις να καταθέτουν ηλεκτρονικά συλλογικές ρυθμίσεις με σκοπό την ευκολότερη πρόσβαση από τους πολίτες στο περιεχόμενο των ΣΣΕ και την παρακολούθηση της κάλυψης των εργαζομένων από ΣΣΕ.