Ο Ρόμπερτ Φράνσις Πρέσβοστ, ο νέος Πάπας, κατάγεται από το Σικάγο και είναι 69 ετών. Έγινε καρδινάλιος από τον Πάπα Φραγκίσκο μόλις το 2023,

Ήταν πρώην ηγέτης του τάγματος των Αυγουστινιανών, ενώ τοποθετήθηκε και στο πανίσχυροι γραφείο που επιβλέπει την επιλογή νέων επισκόπων από όλο τον κόσμο.

Έχει σημαντική ιεραποστολική εμπειρία στο Περού όπου έχει διατελέσει επίσκοπος.

Η εκλογή του είναι με τον τρόπο της μια έκπληξη λόγω της μακράς αντίθεση του Βατικανού στην ιδέα ενός Πάπα από τις ΗΠΑ, λόγω του καθεστώτος της υπερδύναμης και της επιρροής που έχει.

Το όνομα που επέλεξε σαν Πάπας είναι Λέων ο 14ος. 

Στις πρώτες του δηλώσεις, ο Πάπας Λέων 14ος τόνισε την ανάγκη για ειρήνη, σε έναν κόσμο που φαίνεται να βρίσκεται στο μεταίχμιο της ιστορίας.

«Ειρήνη υμίν» ήταν το πρώτο μήνυμα του! «Μια αφοπλιστική ειρήνη, μια ταπεινή ειρήνη, η οποία προέρχεται από τον Θεό. Πρέπει να ακούσετε στα αυτιά σας αυτή τη φωνή της ελεοφροσύνης, που προέρχεται από τον εκλιπόντα Πάπα Φραγκίσκο. «Ο Θεός τους αγαπά όλους, δεν κρίνει. Είμαστε οι μαθητές του Χριστού. Ο κόσμος έχει ανάγκη από το φως Του. Ευχαριστώ τον Πάπα Φραγκίσκο, τον εκλιπόντα».

«Απευθύνω ιδιαίτερο χαιρετισμό στο λαό της Ρώμης».

«Θυμόμαστε ακόμη την αδύναμη φωνή του πάπα Φραγκίσκου που ευλόγησε τη Ρώμη, όλον τον κόσμο, το πρωί του Πάσχα. Επιτρέψτε μου να συνεχίσω εκείνη την ευλογία. Ο Θεός σας αγαπά όλους. Το κακό δεν θα υπερισχύσει. Χωρίς φόβο, ενωμένοι, χέρι-χέρι, προχωρούμε. Είμαστε μαθητές του Κυρίου, ο κόσμος χρειάζεται το φως του. Είναι η γέφυρα για να φτάσει σε μας ο Θεός και η αγάπη του. Βοηθήστε μας να οικοδομήσουμε γέφυρες με διαλόγους, με συναντήσεις, ενωμένοι όλοι ως ένας μόνο λαός. Πάντα με ειρήνη. Πάπα Φραγκίσκε, σε ευχαριστούμε.

Ευχαριστώ όλους τους καρδινάλιους που με επέλεξαν για να περπατήσουμε μαζί αναζητώντας την ειρήνη και τη δικαιοσύνη και να εργαστούμε, ως γυναίκες και άνδρες του Ιησού και να διακηρύξουμε το Ευαγγέλιο με όραμα.

Είμαι παιδί του Αγίου Αυγουστίνου, ο οποίος είπε «μαζί σας είμαι χριστιανός και για σας επίσκοπος». Μπορούμε να πορευτούμε όλοι μαζί προς την πατρίδα για την οποία μας προετοίμασε ο Θεός.

Ένας ιδιαίτερος χαιρετισμός στην Εκκλησία της Ρώμης: Πρέπει να είμαστε μια ιεραποστολική εκκλησία που οικοδομεί διάλογο και γέφυρες, σαν αυτή την πλατεία, με ανοιχτές αγκάλες, διάλογο και αγάπη.

Σε όλους εσάς, αδελφούς και αδελφές, λέω ότι θέλω να είμαστε συνοδική Εκκλησία η οποία αναζητά πάντα την ειρήνη και θα είναι στο πλευρό όσων υποφέρουν.

Η Παρθένος είναι πάντα στο πλευρό μας. Σας ζητώ να προσευχηθούμε μαζί για τη νέα αυτή αποστολή μου, για την ειρήνη στον κόσμο. Και ζητάμε να μας ευλογήσει η Παρθένος», κατέληξε ο νέος ποντίφικας.

Ο Λέων 14ος είπε επίσης ότι δίνει άφεση αμαρτιών, όπως έκαναν και οι προκάτοχοί του όταν ανέλαβαν το αξίωμα τους.

Την πρώτη ευλογία του ποντίφικα έλαβαν πάνω από 200.000 άνθρωποι που έσπευσαν στο Βατικανό, με σημαίες από σχεδόν όλες τις καθολικές χώρες.

Μένει να δούμε αν ο νέος πάπας θα μεταβεί στη Νίκαια στα τέλη Μαΐου για να συναντήσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο –όπως είχε συμφωνηθεί με τον Φραγκίσκο– επ’ ευκαιρία των 1700 ετών από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο. Οι λεπτομέρειες της συνάντησης έχουν συμφωνηθεί και μένει να καθοριστεί αν ο νέος πάπας θα παρευρεθεί ή θα επιλέξει να στείλει κάποιον εκπρόσωπό του.

Η επίσημη επιβεβαίωση της εκλογής ήρθε με τη λατινική φράση «Habemus Papam» από τον επικεφαλής των καρδιναλίων, ο οποίος παρουσίασε στο πλήθος τον νέο Πάπα.

Είχαν προηγηθεί τέσσερις ψηφοφορίες του Κονκλαβίου και ο λευκός καπνός υψώθηκε από την καμινάδα της Καπέλα Σιξτίνα.  Για την εκλογή του νέου Πάπα απαιτήθηκαν τέσσερις ψηφοφορίες όπως και για τον Βενέδικτο το 2005 αλλά και τον Ιωάννη Παύλο το 1978.

Το όνομα «Λέων»

Επιλέγοντας το όνομα Λέων ΙΔ΄, ο Πρεβόστ στέλνει ισχυρό μήνυμα. Από τον Λέοντα Α’ τον Μέγα μέχρι τον κοινωνικά ριζοσπαστικό Λέοντα ΙΓ΄, οι Πάπες με αυτό το όνομα υπήρξαν ανακαινιστές και ηγέτες σε δύσκολες εποχές.

Η επιλογή του ονόματος σηματοδοτεί πρόθεση ισχυρής ηγεσίας, αποκατάστασης της παπικής αξιοπιστίας και ρήξης με σκιές του παρελθόντος, περιλαμβανομένων και των προσωπικών του πληγών από κατηγορίες για καθυστερημένο χειρισμό υποθέσεων κακοποίησης, τις οποίες οι υποστηρικτές του χαρακτηρίζουν άδικες και κατασκευασμένες.

Αυγουστινιανός ηγούμενος

Η παρουσία του Πρεβόστ στο Βατικανό υπήρξε διακριτική αλλά καθοριστική. Από τη θέση του Προϊστάμενου του Δικαστηρίου για τους Επισκόπους, διαχειρίστηκε σιωπηλά αλλά αποφασιστικά την ανανέωση της επισκοπικής ηγεσίας παγκοσμίως. Εκτιμήθηκε, σύμφωωνα με τις πρώτες αναλύσεις, για τη νηφαλιότητα, τη σύνθεση και την ακρόαση, χαρακτηριστικά που σήμερα προβάλλονται ως προσόντα για την παπική διαδοχή.

Η εποχή που αναλαμβάνει έχει προκλήσεις, με τη Σύνοδο για τη Συνοδικότητα να διχάζει όσο και να εμπνέει, ενώ τα σκάνδαλα δεν έχουν ακόμη πλήρως ξεπεραστεί.

Ποιος είναι ο νέος Πάπας

Γεννημένος στο Σικάγο, σε ηλικία 69 ετών, αποτελεί εξέχουσα προσωπικότητα στο πανόραμα της αμερικανικής επισκοπής.

Μέλος του Αυγουστινιανού Τάγματος , από το 2001 έως το 2013 ήταν προϊστάμενος στρατηγός της Συνάξεως και επίσκοπος του Τσικλάγιο, Περού.

Τώρα ηγείται της Επισκοπικής Δικαστηρίου και είναι πρόεδρος της Παπικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική .

Έχει ένα κεντρώο και πραγματιστικό προφίλ, ικανό να μεσολαβήσει ανάμεσα στις διαφορετικές ψυχές της Καθολικής Αμερικής.

Έχει βαθιά ευαισθησία απέναντι στα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα και θα μπορούσε να δώσει συνέχεια σε ένα ποντίφικα προσανατολισμένο στον διάλογο .

Αντιδράσεις για την εκλογή του νέου Πάπα Η βιογραφία του νέου Πάπα Γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1955 στο Σικάγο του Ιλινόις, στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 1977 εισήλθε στη θέση του δόκιμου του Τάγματος του Αγίου Αυγουστίνου (OSA), στην επαρχία της Παναγίας της Καλής Συμβουλής, στο Σεντ Λούις.

Στις 29 Αυγούστου 1981 ομολόγησε τους επίσημους όρκους του. Σπούδασε στην Καθολική Θεολογική Ένωση στο Σικάγο, από όπου αποφοίτησε με πτυχίο Θεολογίας.

Σε ηλικία 27 ετών στάλθηκε από το Τάγμα στη Ρώμη για να σπουδάσει Κανονικό Δίκαιο στο Παπικό Πανεπιστήμιο του Αγίου Θωμά του Ακινάτη (το Angelicum).

Χειροτονήθηκε ιερέας στις 19 Ιουνίου 1982. Απέκτησε το πτυχίο του Λυκείου το 1984 και στη συνέχεια στάλθηκε να εργαστεί στην ιεραποστολή του Τσουλουκάνας, στην Πιούρα του Περού (1985-1986).

Το 1987 απέκτησε το διδακτορικό του και εξελέγη διευθυντής επαγγελμάτων και διευθυντής ιεραποστολών της επαρχίας Αυγουστινιανών «Μητέρας του Καλού Συμβουλίου» στα Ολυμπία Φιλντς του Ιλινόις (ΗΠΑ).

Το 1988 στάλθηκε στην αποστολή του Τρουχίγιο ως διευθυντής του κοινού έργου σχηματισμού των Αυγουστινιανών υποψηφίων των Βικαριάτων του Τσουλουκάνας, του Ικίτος και του Απουρίμακ. Εκεί ήταν ηγούμενος της κοινότητας (1988-1992), διευθυντής εκπαίδευσης (1988-1998) και δάσκαλος των ομογενών (1992-1998). Στην Αρχιεπισκοπή του Τρουχίγιο ήταν δικαστικός εφημέριος (1989-1998), καθηγητής Κανονικού Δικαίου, Πατερικής και Ηθικής στο Μεγάλο Σεμινάριο «San Carlos y San Marcelo».

Το 1999 εξελέγη αρχιεπαρχιακός σύμβουλος της επαρχίας «Μητέρας του Καλού Συμβουλίου» (Σικάγο). Μετά από δυόμισι χρόνια, το Τακτικό Γενικό Τμήμα τον εξέλεξε Γενικό Ηγούμενο, μια διακονία που το Τάγμα του ανέθεσε ξανά στο Τακτικό Γενικό Τμήμα του 2007.

Τον Οκτώβριο του 2013 επέστρεψε στην επαρχία του (Σικάγο) για να είναι δάσκαλος του καθηγούμενου και επαρχιακού εφημέριου. Θέσεις που κατείχε μέχρι που ο Πάπας Φραγκίσκος τον διόρισε, στις 3 Νοεμβρίου 2014, αποστολικό διαχειριστή της Επισκοπής Τσικλάγιο (Περού), αναβαθμίζοντάς τον στο επισκοπικό αξίωμα του τιτουλάριου επισκόπου της Επισκοπής Σούφαρ.

Στις 7 Νοεμβρίου ανέλαβε κανονικά την Επισκοπή παρουσία του Αποστολικού Νούντσιου Τζέιμς Πάτρικ Γκριν. Χειροτονήθηκε επίσκοπος στις 12 Δεκεμβρίου, εορτή της Παναγίας της Γουαδελούπης, στον Καθεδρικό Ναό της επισκοπής του.

Είναι επίσκοπος Τσικλάγιο από τις 26 Σεπτεμβρίου 2015. Από τον Μάρτιο του 2018 είναι δεύτερος αντιπρόεδρος της Περουβιανής Επισκοπικής Συνδιάσκεψης.

Ο Πάπας Φραγκίσκος τον διόρισε μέλος της Συνόδου του Κλήρου το 2019 και μέλος της Συνόδου των Επισκόπων το 2020. Στις 15 Απριλίου 2020, ο Πάπας τον διόρισε Αποστολικό Διοικητή της επισκοπής του Καλάο.

Από τις 30 Ιανουαρίου 2023, είναι Πρόεδρος της Επισκοπικής Δικαστηρίου και Πρόεδρος της Παπικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική. Διορίστηκε και ανακηρύχθηκε Καρδινάλιος από τον Πάπα Φραγκίσκο στο Consistory της 30ής Σεπτεμβρίου 2023 της Διακονίας της Σάντα Μόνικα.

Η πιο σύντομη εκλογική διαδικασία

Πάνω από 40.000 πιστοί που ήταν συγκεντρωμένοι στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς, γιορτάζοντας την εκλογή του νέου ποντίφικα.

Παρ’ ότι είναι δεδομένο πως καταγράφηκε ιστορικά μία από τις πιο σύντομες διαδικασίες εκλογής νέου Πάπα, δεν έχει διευκρινιστεί αν η διαδικασία ολοκληρώθηκε κατά την τέταρτη ή πέμπτη ψηφοφορία.

Οι καρδινάλιοι εκλέκτορες ψηφίζουν με διπλωμένα ψηφοδέλτια, τα οποία ανακινούνται σε μια λάρνακα για να τα ανακατέψουν και να διατηρηθεί η μυστικότητα.

Οι δύο προηγούμενοι πάπες, ο Βενέδικτος XVI και ο Φραγκίσκος, διορίστηκαν επίσης τη δεύτερη ημέρα της ψηφοφορίας. Πριν από αυτούς, ο Ιωάννης Παύλος Β’ διορίστηκε την τρίτη ημέρα.

Σε δήλωσή του, ο εκπρόσωπος της παπικής εκκλησίας, Giuseppe Versaldi τόνισε ότι «η ταχύτατη διαδικασία εκλογής του νέου Πάπα, αποδεικνύει την ενότητα της Εκκλησίας».

Ο Πάπας Φραγκίσκος, για παράδειγμα, τίμησε τον άγιο της φτώχειας, της ειρήνης και της φύσης, Φραγκίσκο της Ασίζης, δίνοντας σαφές στίγμα για την αποστολή που επρόκειτο να αναλάβει. Ήταν ο πρώτος Πάπας που επέλεξε αυτό το όνομα στα σχεδόν 20 αιώνες ιστορίας της Καθολικής Εκκλησίας.

Ο προκάτοχός του, Βενέδικτος ΙΣΤ’, πήρε το όνομά του από τον Βενέδικτο ΙΕ’, αναγνωρίζοντας τον ρόλο του τελευταίου στη διατήρηση της συνοχής της Εκκλησίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αν και υπήρξαν 44 ονόματα που χρησιμοποιήθηκαν μία μόνο φορά, κάποια είναι διαχρονικά δημοφιλή:

• Ιωάννης (21 φορές)
• Γρηγόριος (16 φορές)
• Βενέδικτος (15 φορές)
• Ιννοκέντιος και Λέων (13 φορές έκαστος)

Ορισμένοι Πάπες κράτησαν το βαπτιστικό τους όνομα, όπως ο Αδριανός ΣΤ’ τον 16ο αιώνα, αλλά αυτό αποτελεί εξαίρεση.

Υπάρχουν επίσης ονόματα που θεωρούνται “ταμπού”. Το Πέτρος, για παράδειγμα, αποφεύγεται λόγω σεβασμού στον πρώτο Πάπα, τον Απόστολο Πέτρο. Το Πίος έχει συνδεθεί με τον αμφιλεγόμενο ρόλο του Πίου ΙΒ’ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ το Ουρβανός θυμίζει τον Πάπα που έφερε τον Γαλιλαίο ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης.

Έτσι, η επιλογή ονόματος δεν είναι μόνο τελετουργική: είναι μήνυμα, δήλωση προθέσεων και γέφυρα με την ιστορία.

«Δεν είναι όπως στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, όπου ο πρόεδρος αντικαθιστά ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο», λέει ο κληρικός Τόμας Ρις, σχολιαστής του Religion News Service και συγγραφέας του «Inside the Vatican», ενός βιβλίου αναφοράς για την οργάνωση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Το κονκλάβιο για την εκλογή του νέου ποντίφικα θα ξεκινήσει την επόμενη εβδομάδα. Παρότι ο νέος πάπας θα αναλάβει αμέσως τα καθήκοντά του, δεν αναμένεται να προχωρήσει σε ραγδαίες αλλαγές.

Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Βατικανού διορίζονται για πενταετή θητεία. Μετά τον θάνατο του πάπα, οφείλουν να παύσουν να ασκούν τους ρόλους τους. Ωστόσο, ο νέος ποντίφικας συνήθως ανανεώνει τις υπάρχουσες εντολές.

Ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’, ο οποίος εξελέγη το 1978, χρειάστηκε περίπου επτά χρόνια για να αντικαταστήσει όλα τα μέλη της κεντρικής διοίκησης (Κουρία) στο Βατικανό.

Μεγάλη σημασία αποδίδεται, ιδίως τον πρώτο καιρό μετά την ανάρρηση στον παπικό θρόνο, στα μηνύματα που στέλνει ο νέος πάπας μέσω χειρονομιών ή αυθόρμητων σχολίων, επιλέγοντας ποιους θα συναντήσει ή σε ποιες ομάδες θα απευθυνθεί.

Για παράδειγμα, αίσθηση είχε προκαλέσει το ιστορικό μήνυμα ανοχής του πάπα Φραγκίσκου για τους ομοφυλόφιλους – «Ποιος είμαι εγώ για να κρίνω;» – μόλις πέντε μήνες μετά την εκλογή του, που προκάλεσε αντιδράσεις από συντηρητικούς καρδιναλίους.

Ο γερμανός καρδινάλιος Γκέρχαρντ Μίλερ, τον οποίο ο Φραγκίσκος είχε απομακρύνει από τη θέση του επικεφαλής του Δικαστηρίου για το Δόγμα της Πίστεως και θα συμμετάσχει στο κονκλάβιο για την ανάδειξη του νέου πάπα, είπε ότι θεωρούσε πως ο Φραγκίσκος καταπιανόταν με πολλά ζητήματα προκαλώντας σύγχυση στους πιστούς. «Αυτό που είναι σημαντικό είναι ο (επόμενος) πάπας να είναι ο παγκόσμιος ηγέτης της (Ρωμαιοκαθολικής) Εκκλησίας, όχι ο προσωπικός ιερέας όλων», δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

Πιο προοδευτικός από τον Μίλερ, ο σουηδός καρδινάλιος Λαρς Άντερς Αρμπορέλιους που θα συμμετάσχει επίσης στο κονκλάβιο, αναγνώρισε ότι «δεν είναι όλοι τόσο ανοικτοί και δεκτικοί» όσο ήταν ο Φραγκίσκος. Αν ο επόμενος πάπας είναι συντηρητικός, δήλωσε ο Αρμπορέλιους στο Reuters, «δεν θα μπορέσει να αλλάξει την κληρονομιά του Φραγκίσκου», θα προσπαθήσει να αφήσει το δικό του στίγμα σε διάφορα κοινωνικά ζητήματα, αλλά για αυτό απαιτείται χρόνος.

Ο πιο σημαντικός τρόπος με τον οποίο ένας νέος πάπας μπορεί να αλλάξει την Εκκλησία είναι μέσω του διορισμού επισκόπων ανά τον κόσμο. Βέβαια, αυτές οι αλλαγές χρειάζονται επίσης αρκετά χρόνια. Ένας επίσκοπος δεν αποπέμπεται εκτός εάν έχει διαπράξει σοβαρό αδίκημα. Περιμένουν συνήθως μέχρι να πεθάνει κάποιος ή να φθάσει σε ηλικία υποχρεωτικής συνταξιοδότησης (75) για να ορίσουν διάδοχο.

Μετά την εκλογή του το 1978, ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ θεώρησε ότι ο διορισμός επισκόπων ανά τον κόσμο είχε κινηθεί σε υπερβολικά φιλελεύθερη κατεύθυνση μετά τη Δεύτερη Σύνοδο του Βατικανού το 1965. Υπό αυτό το πρίσμα, λοιπόν, έλαβε τις αποφάσεις για τον διορισμό επισκόπων. Στα χνάρια του Ιωάννη-Παύλου Β’ βάδισε και ο διάδοχός του, ο πάπας Βενέδικτος ΙΣτ’.

Ο Φραγκίσκος ακολούθησε πιο προοδευτική πορεία, αλλά επίσης διόρισε πάνω από το 80% των καρδιναλίων που θα αναδείξουν τον νέο πάπα.

Ο αριθμός των καρδιναλίων, κάτω των 80 ετών, που θα συμμετάσχουν στο κονκλάβιο της επόμενης εβδομάδας για την εκλογή νέου πάπα ανέρχεται σε 133. Άλλοι δύο που είχαν δικαίωμα συμμετοχής, δεν θα συμμετάσχουν για λόγους υγείας.