«Αυτό, επιβεβαιώνει αυτό που γνωρίζαμε από την αρχή», δήλωσε η Λιουντμίλα Ναβάλναγια κατά την επίσκεψή της στον τάφο του γιου της, στη Μόσχα τη Δευτέρα

«Γνωρίζαμε ότι ο γιος μας δεν πέθανε απλά στη φυλακή, αλλά δολοφονήθηκε», συμπληρώνει.

Η Ρωσία, που κατηγορείται για τον θάνατο του Ναβάλνι, έχει απορρίψει τις κατηγορίες.

Από την πλευρά της, η σύντροφος του Ναβάλνι, Γιούλια, με αφορμή τη δεύτερη επέτειο από τον θάνατό του, έγραψε τα εξής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Έχουμε επιτύχει την αλήθεια και μια μέρα θα επιτύχουμε και τη δικαιοσύνη».

Επίσκεψη στο μνήμα του 

Δεκάδες κάτοικοι της Μόσχας, καθώς και αρκετοί ξένοι διπλωμάτες, επισκέφθηκαν το νεκροταφείο Borisovskoye τη Δευτέρα, καταθέτοντας λουλούδια στον τάφο του Ναβάλνι.

Μια σημείωση που άφησαν στον τάφο έγραφε: «Αλεξέι, σε θυμόμαστε κάθε μέρα».

Σημειώνεται πως το Σάββατο, Βρετανοί και Ευρωπαίοι εξέδωσαν δήλωση στην οποία αναφέρουν ότι ο Ναβάλνι, ο οποίος πέθανε το 2024, δολοφονήθηκε με τη χρήση δηλητηρίου που παρασκευάστηκε από τοξίνη βατράχου, σύμφωνα με το BBC.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, ο Ναβάλνι –ο σημαντικότερος πολιτικός αντίπαλος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν– δολοφονήθηκε πριν από δύο χρόνια με σπάνιο και δυσεύρετο δηλητήριο, ενώ κρατούνταν σε σωφρονιστική αποικία στην Αρκτική, όπου εξέτιε πολυετή ποινή κάθειρξης.

Απαντώντας στις κατηγορίες, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε:
«Φυσικά, δεν αποδεχόμαστε αυτές τις κατηγορίες. Δεν συμφωνούμε. Τις θεωρούμε μεροληπτικές και αβάσιμες».

Η υπόθεση του Αλεξέι Ναβάλνι συνεχίζει να προκαλεί έντονες διεθνείς αντιδράσεις, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις καταγγελίες για την αντιμετώπιση της αντιπολίτευσης στη Ρωσία και τις σχέσεις της Μόσχας με τις ευρωπαϊκές χώρες.

«Προφανώς είμαστε ενήμεροι για την έκθεση. Είναι ανησυχητική έκθεση. Είμαστε ενήμεροι για την υπόθεση του κ.Ναβάλνι και σίγουρα δεν έχουμε λόγο να το αμφισβητήσουμε», είπε ο Ρούμπιο σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στη Μπρατισλάβα όπου έφθασε για επίσκεψη.

Σε κοινή τους ανακοίνωση οι Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία και Ολλανδία είπαν χθες ότι οι αναλύσεις από δείγματα στο σώμα του Ναβάλνι επιβεβαιώνουν «οριστικά» την παρουσία επιβατιδίνης, μιας τοξίνης που βρίσκεται σε δηλητηριώδεις βατράχους της Νότιας Αμερικής και όχι σε φυσική μορφή στη Ρωσία.

Η ρωσική κυβέρνηση, η οποία έχει επανειλημμένως διαψεύσει κάθε ανάμειξη στον θάνατο του Ναβάλνι πριν από δύο χρόνια ενώ ήταν φυλακισμένος σε σωφρονιστική αποικία στον Αρκτικό Κύκλο, απέρριψε το περιεχόμενο της έκθεσης χαρακτηρίζοντάς το “δυτική φάρσα”, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Ρωσίας TASS.

Ερωτηθείς γιατί οι ΗΠΑ δεν συνυπογράφουν την έκθεση ο Ρούμπιο απάντησε ότι πρόκειται για μια προσπάθεια των συγκεκριμένων χωρών.

«Αυτές οι χώρες κατέληξαν στο συγκεκριμένο συμπέρασμα. Το συντόνισαν εκείνες. Επιλέξαμε-Δεν σημαίνει ότι διαφωνούμε με το αποτέλεσμα. Απλά δεν ήταν δική μας η προσπάθεια. Κάποιες φορές ορισμένες χώρες προχωράνε με βάση τις πληροφορίες από τις μυστικές τους υπηρεσίες που έχουν συγκεντρώσει. Δεν τις αμφισβητούμε, ούτε εμπλεκόμαστε σε διαμάχη με αυτές τις χώρες γι΄αυτό. Αλλά είναι δική τους η έκθεση και τη δημοσιοποίησαν στη Διάσκεψη του Μονάχου», κατέληξε ο Ρούμπιο.

Στη συνέχεια ο Αλεξέι Ναβάλνι θα ταφεί στο κοιμητήριο Μπορισόφσκογε, το οποίο βρίσκεται στην άλλη πλευρά του ποταμού Μόσχοβα προς τον νότο.

Από νωρίς πολίτες έχουν φτάσει στο σημείο για να πουν το τελευταίο αντίο στον 47χρονο Ρώσο πολιτικό που υπήρξε από τους σκληρότερους επικριτές του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Отпевание Алексея начнётся в 14.00. Если можете – приходите. Если не можете – трансляция в 12.00: https://t.co/0h5Irpbnsx pic.twitter.com/CGGNXNCnsu

— Кира Ярмыш (@Kira_Yarmysh) March 1, 2024

Σύμφωνα με τον ρωσικό ιστότοπο meduza  υπάρχει δυσλειτουργία στην επικοινωνία και τα κινητά δεν λειτουργούν.

Μάλιστα η αστυνομία είναι σε επιφυλακή, για τυχόν φασαρίες. Τουλάχιστον πάνω από 40 αυτοκίνητα της αστυνομίας βρίσκονται στο σημείο.

Επιπλέον, στην εκκλησία αναρτήθηκαν αφίσες σχετικά με την απαγόρευση εγγραφής ήχου και βίντεο και τοποθετήθηκε βιντεοκάμερα πάνω από τις βασιλικές πόρτες του βωμού.

Από την άλλη υπάρχουν και αυτοί που φοβούνται ότι το Κρεμλίνο θα βρει αφορμή να συλλάβει ανευ λόγου υποστηρικτές του Ναβάλνι.

Το βίντεο δείχνει ένα βαν φυλακής που πιστεύεται ότι μετέφερε το πτώμα του Αλεξέι Ναβάλνι. Ένα αυτοκίνητο ήταν χωρίς διακριτικά – πιθανώς συνοδεία υπηρεσίας ασφαλείας FSB.

Η αυτοκινητοπομπή ξεκίνησε από την σκληρή φυλακή του καθεστώτος Πούτιν, όπου ο Ναβάλνι ήταν φυλακισμένος, με την θερμοκρασία να είναι στους -30 βαθμούς Κελσίου την ημέρα του θανάτου του.

The body of murdered opposition politician Alexei Navalny has not yet been handed over to his relatives. The cause of death "has not been established"

The Russian Investigative Committee told his mother and lawyers that the investigation into Navalny's death has been prolonged.… pic.twitter.com/zMgMmMZ3rz

— NEXTA (@nexta_tv) February 19, 2024

Ο Ναβάλνι, 47 ετών, θεωρείται σχεδόν βέβαιο τόσο από υποστηρικτές του όσο και από δυτικούς εμπειρογνώμονες ότι δολοφονήθηκε από το καθεστώς του Βλαντιμίρ Πούτιν πριν από τις ρωσικές προεδρικές εκλογές του επόμενου μήνα.

• Η μητέρα του Ναβάλνι, Λιουντμίλα, 69 ετών, και ο δικηγόρος του έφτασαν στη φυλακή το πρωί του Σαββάτου επιδιώκοντας να παραλάβουν τη σορό, αλλά το προσωπικό τους αρνήθηκε.

Η ομάδα του εκλιπόντος αντιφρονούντα ανακοίνωσε σήμερα το πρωί ότι απαγορεύτηκε στη Λιουντμίλα η πρόσβαση στο σώμα του γιου της για άλλη μια φορά, τρεις ημέρες μετά τον θάνατό του, επειδή η έρευνα για το θάνατό του «έχει επεκταθεί».

«Δεν είναι γνωστό πόσο καιρό θα συνεχιστεί. Η αιτία θανάτου εξακολουθεί να είναι «απροσδιόριστη». Λένε ψέματα, παίζουν με τον χρόνο και δεν το κρύβουν καν», δήλωσε η εκπρόσωπος, Kira Yarmysh, στο X.

Εν τω μεταξύ, ο Ιβάν Ζντάνοφ, επικεφαλής της εκστρατείας κατά της διαφθοράς του Ναβάλνι, χαρακτήρισε τις ρωσικές σωφρονιστικές αρχές «ανήθικους ψεύτες και λακέδες» του Βλαντιμίρ Πούτιν, κατηγορώντας τους ότι παίζουν με το χρόνο για να κρύψουν στοιχεία για τη δολοφονία του Ναβάλνι.

Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν πως η σορός του Ναβάλνι δεν θα παραδοθεί ποτέ στην οικογένεια, γιατί τότε θα αποκαλυφθεί η πραγματική αιτία θανάτου του.

• Το πρώτο σενάριο θέλει τον Ναβάλνι να δολοφονείται μέσα στις φυλακές. Με τον τρόπο αυτό, στην ουσία ο Πούτιν εξουδετέρωσε τον μεγαλύτερο πολιτικό αντίπαλό του, ωστόσο υπάρχουν μόνο ενδείξεις και – όσο η σορός του Ναβάλνι δεν δίνεται στην οικογένεια – καμία αποδείξη για αυτές τις κατηγορίες.
• Το δεύτερο σενάριο θέλει τον Ναβάλνι να πεθαίνει από φυσικά αίτια αλλά ως αποτέλεσμα της προηγούμενης δηλητηρίασής του το 2020.

Μιλώντας σε ανεξάρτητα ρωσικά Μέσα ενημέρωσης ο αναισθησιολόγος που αποτέλεσε μέρος της ομάδας των γιατρών που ανέλαβε τον Ναβάλνι μετά την υπόθεση δηλητηρίασής του, είπε ότι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος ή ο «ξαφνικός θάνατος» – όπως είναι ευρέως γνωστός – που υποστήριξαν από τις φυλακές πως πέθανε θα μπορούσε όντως να είναι η αιτία θανάτου του.

• Σύμφωνα με την εκτίμηση του αναισθησιολόγου, ο «ξαφνικός θάνατος» θα μπορούσε να είναι απότοκος της δηλητηρίασης που είχε υποστεί τον Αύγουστου 2020 με νευροπαραλυτική ουσία ο Ναβάλνι.

Στην ουσία δηλαδή ο γιατρός υποστήριξε πως μπορεί να σώθηκε τότε, αλλά το δηλητήριο συνέχισε να δρα μέσα του για τέσσερα χρόνια.

• Ωστόσο, επεσήμανε πως η κλινική εικόνα του Ναβάλνι πριν πεθάνει, ότι δηλαδή αισθάνθηκε άσχημα και στη συνέχεια έχασε τις αισθήσεις του, δεν συνάδουν με την κλινική εικόνα που παρουσιάζουν οι ασθενείς που «φεύγουν» λόγω αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.

Οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών μελών της G7 κάλεσαν τη Ρωσία να διαλευκάνει πλήρως τις συνθήκες θανάτου του Αλεξέι Ναβάλνι.

Οι υπουργοί «εξέφρασαν την οργή τους για τον θάνατο στη φυλακή του Αλεξέι Ναβάλνι, που καταδικάστηκε άδικα για νόμιμες πολιτικές δραστηριότητες και τον αγώνα του κατά της διαφθοράς», ανέφερε το κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσε η Ιταλία, που ασκεί την περίοδο αυτή την προεδρία της G7.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, του Καναδά, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ συναντήθηκαν το Σάββατο στο Μόναχο.

Κατά την έναρξη της συνεδρίασής τους τήρησαν ενός λεπτού σιγή για να τιμήσουν τον ηγέτη της ρωσικής αντιπολίτευσης, ο οποίος πέθανε χθες στη φυλακή.

• Τουλάχιστον 340 άνθρωποι συνελήφθησαν το Σάββατο σε 30 ρωσικές πόλεις σε εκδηλώσεις που έγιναν στη μνήμη του Αλεξέι Ναβάλνι, σύμφωνα με την οργάνωση προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων OVD-Info.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο κύμα συλλήψεων σε πολιτικές κινητοποιήσεις στη Ρωσία μετά τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι συνελήφθησαν σε διαδηλώσεις κατά της «μερικής επιστράτευσης» που διέταξε η Μόσχα για την εισβολή της στην Ουκρανία.

Η OVD-Info ανέφερε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός συλλήψεων σήμερα έγιναν στην Αγία Πετρούπολη και τη Μόσχα, όπου το κίνημα υπέρ του Ναβάλνι ήταν παραδοσιακά ισχυρό, με 74 και 49 κρατούμενους, αντίστοιχα, μέχρι τις 16.36 ώρα Ελλάδας σήμερα.

Πλάνα του Reuters στην Αγία Πετρούπολη έδειξαν δεκάδες να συγκεντρώνονται δίπλα σε ένα μνημείο για τα θύματα καταστολής. Κάποιοι κατέθεταν λουλούδια και άφηναν κεριά, ενώ κάποιοι τραγούδησαν ύμνους και άλλοι αγκαλιάζονταν, δακρυσμένοι. Δημοσιογράφος του Reuters στο σημείο είπε ότι περίπου 30 άτομα συνελήφθησαν στο σημείο.

Η OVD-Info ανέφερε επίσης μεμονωμένες συλλήψεις σε μικρότερες πόλεις σε ολόκληρη τη Ρωσία, από τη συνοριακή πόλη Μπέλγκοροντ, όπου επτά σκοτώθηκαν σε ουκρανικό πυραυλικό πλήγμα την Πέμπτη, έως τη Βορκούτα, στην Αρκτική όπου κάποτε την περίοδο του Στάλιν βρισκόταν στρατοπέδο καταναγκαστικής εργασίας Γκουλάγκ

Το πρακτορείο Reuters δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει τους απολογισμούς της οργάνωσης και η ρωσική αστυνομία αρνήθηκε να σχολιάσει.

“ Σοκαρισμένος” ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν κατηγόρησε τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν ότι “ ευθύνεται για τον θάνατο” του Ναβάλνι, “ μια ισχυρή φωνή υπέρ της αλήθειας”, ενώ και η ΕΕ κατηγόρησε “ το ρωσικό καθεστώς”.

“Θεωρούμε τον Βλαντίμιρ Πούτιν και το ρωσικό καθεστώς υπεύθυνους”, αντέδρασε σήμερα ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι.

Ο θάνατος του Ναβάλνι δείχνει “ την αδυναμία του Κρεμλίνου και τον φόβο του για όλους τους αντιπάλους”, τόνισε από την πλευρά του ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν από το Παρίσι, στο πλευρό του Ουκρανού ομολόγου του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, είναι “ προφανές” ότι ο Ναβάλνι “ δολοφονήθηκε όπως χιλιάδες άλλοι (…) εξαιτίας ενός και μόνο ανθρώπου, του Πούτιν”.

Το Κρεμλίνο χαρακτήρισε χθες τις κατηγορίες αυτές “ εντελώς απαράδεκτες”, ενώ ο ίδιος ο Πούτιν δεν έχει κάνει κανένα σχόλιο.

Διαδηλώσεις

Από την Ευρώπη ως τις ΗΠΑ εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν χθες το βράδυ για να αποτίσουν φόρο τιμής στον αντιφρονούντα, όπως στη Βαρσοβία, όπου οι διαδηλωτές – στην πλειονότητά τους νέοι– φώναζαν “ Πούτιν, δολοφόνε” και “ Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ, δεν θα συγχωρήσουμε ποτέ”.

Πολλές εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν και στο Βερολίνο μπροστά στη ρωσική πρεσβεία με συνθήματα όπως “ Πούτιν δολοφόνε! Ο Πούτιν στη Χάγη”, όπου έχει την έδρα του το Διεθνές Δικαστήριο.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μπροστά στη ρωσική αντιπροσωπεία στην Ουάσινγκτον, πραγματοποιήθηκε άλλη συγκέντρωση. “ Είναι μια τραγική ημέρα”, δήλωσε η Πολίνα, μια 29χρονη γυμνάστρια, χαρακτηρίζοντας τον Ναβάλνι “ σύμβολο ελευθερίας, γενναιότητας και αντίστασης”.

Άνθρωποι έκαναν ουρές χθες το βράδυ για να αφήσουν ένα λουλούδι σε πολλές ρωσικές πόλεις στα μνημεία για τους πολιτικούς αντιφρονούντες, παρά την προειδοποίηση των ρωσικών αρχών να μην γίνου διαδηλώσεις.

Σε κανάλια στο ρωσικό Telegram, που ειδικεύονται στην παρακολούθηση της καταστολής πράξεων διαμαρτυρίας, αναφέρθηκαν συλλήψεις.

Λακωνική ανακοίνωση

Ο 47χρονος Ναβάλνι εξέτιε ποινή 19 ετών κάθειρξης για “ εξτρεμιστική δράση” σε σωφρονιστική αποικία στον Αρκτικό κύκλο, υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Κατά τις δίκες του τους τελευταίους μήνες στις οποίες συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης, ο Αλεξέι Ναβάλνι φαινόταν αδυνατισμένος και γερασμένος. Υπέφερε από προβλήματα υγείας που συνδέονταν με την απεργία πείνας στην φυλακή και την απόπειρα δολοφονίας του μέσω δηλητηρίασης το 2020.

Οι ρωσικές αρχές έχουν δώσει πολύ λίγες λεπτομέρειες για τις συνθήκες του θανάτου του, αναφέροντας σε λακωνική τους ανακοίνωση ότι έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τον ανανήψουν.

“ Την 16η Φεβρουαρίου 2024, στο σωφρονιστικό κέντρο N ° 3, ο κρατούμενος Ναβάλνι Α. Α. αισθάνθηκε αδιαθεσία έπειτα από περίπατο ”, ανέφερε η ανακοίνωση των ρωσικών σωφρονιστικών υπηρεσιών. “ Έγιναν όλες οι απαραίτητες ενέργειες ανάνηψης, αλλά χωρίς θετικό αποτέλεσμα. Οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατο του ασθενή. Τα αίτια του θανάτου του τελούν υπό εξακρίβωση”, πρόσθετε.

Η φυλάκιση δεν είχε κάμψει την αποφασιστικότητά του. Κατά την διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών και στα μηνύματα που ανέβαιναν στα κοινωνικά μέσα από τους συνηγόρους του, ο Ναβάλνι δεν σταμάτησε να καταγγέλλει τον Βλαντίμιρ Πούτιν, τον “ παππού κρυμμένο στο καταφύγιο”.

Στην δίκη του για “ εξτρεμιστική δράση” κατήγγειλε την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως “ τον πιο ηλίθιο και ανόητο πόλεμο του 21ου αιώνα”.

Σε μήνυμά του την 1η Φεβρουαρίου που δημοσιοποιήθηκε από την ομάδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Αλεξέι Ναβάλνι καλούσε σε διαδηλώσεις παντού στη Ρωσία στη διάρκεια της ψηφοφορίας για τις προεδρικές εκλογές από τις 15 ως τις 17 Μαρτίου, στις οποίες είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει ο Πούτιν απουσία αντιπάλου και αντιπολίτευσης.