Με την απόφαση αυτή τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομίων στόχο έχουν την αποτελεσματική προστασία παραλιών, που
έχουν ιδιαίτερη αισθητική, γεωμορφολογική ή οικολογική αξία, καθώς και η διατήρηση
των τύπων οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας που απαντώνται στις
συγκεκριμένες παραλίες.

Δείτε εδώ τις Απάτητες Παραλίες για το 2026

Αυστηροι περιορισμοί με στόχο την προστασία

Υπενθυμίζεται πως οι «απάτητες παραλίες» θεσπίστηκαν για πρώτη φορά με το νόμο 5092/2024 («Όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές»). Στο πλαίσιο αυτού, τίθενται αυστηροί περιορισμοί ως προς την χρήση του αιγιαλού και της παραλίας και απαγορεύεται κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτές, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παρά ταύτα, συμβάσεις ενεργές πολιτών δεν θίγονται μέχρι τη λήξη της διάρκειάς τους.

Οι «Απάτητες παραλίες» προσδιορίστηκαν με κριτήρια στα οποία περιλαμβάνονται: η σημαντική παρουσία οικοτόπων που προστατεύονται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία, σπάνιων ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η επιτέλεση σημαντικών οικολογικών λειτουργιών για προστατευόμενα είδη, ο χαρακτηρισμός τους ως Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας, η παρουσία σημαντικών οικοσυστημάτων που χρήζουν προστασίας και διατήρησης ή αποκατάστασης.

Τι ακριβώς απαγορεύεται

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, στις «Απάτητες παραλίες» απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

α) η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών, κ.ά.

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

Κίνημα της ομπρέλας

Υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε στις ελληνικές παραλίες το λεγόμενο «Κίνημα της Ομπρέλας», ένα δίκτυο πολιτών που ζητά ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στις ακτές. Οι πολίτες διαμαρτύρονται για την υπερβολική κάλυψη των παραλιών από ξαπλώστρες και ομπρέλες επιχειρήσεων, που συχνά περιορίζει τον δημόσιο χώρο.

Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και οργανωμένες δράσεις, οι συμμετέχοντες καταγγέλλουν παρανομίες και πιέζουν τις αρχές να εφαρμόσουν τη νομοθεσία. Το κίνημα ξεκίνησε από νησιά του Αιγαίου και γρήγορα εξαπλώθηκε σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η υπόθεση ανέδειξε τη σημασία της προστασίας των παραλιών ως δημόσιου αγαθού και άνοιξε συζήτηση για την ισορροπία ανάμεσα στον τουρισμό και στο δικαίωμα των πολιτών να απολαμβάνουν ελεύθερα τη θάλασσα.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δρ. Φαίη Μακαντάση, Διευθύντρια Ερευνών διαΝΕΟσις, με αφορμή την έρευνα που υλοποίησε η διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ , με θέμα Βιώσιμος Τουρισμός στις περιοχές Natura 2000, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη ήπιων τουριστικών δραστηριοτήτων σε ένα μεγαλύτερο εύρος της χώρας θα διαφοροποιήσει τον τουρισμό που προσελκύουμε και επιπλέον θα προσδώσει μεγαλύτερη διασπορά των τουριστών, σε χωρικό αλλά και χρονικό επίπεδο. Μάλιστα πρόσθεσε ότι οι Προστατευόμενες Περιοχές (ΠΠ) Natura 2000 αποτελούν τις ιδανικές περιοχές για την ανάπτυξη αυτού του τύπου τουρισμού, ο οποίος μάλιστα θα επιφέρει και σημαντικά παράπλευρα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, αναστέλλοντας σε έναν βαθμό την διατηρούμενη τάση αστικοποίησης, αλλά και για την ελληνική οικονομία συνολικά.

Στην ερώτηση ωστόσο αν οι περιοχές αυτές μπορούν να απαντήσουν στα φαινόμενα υπερ τουρισμού σε κάποιες περιοχές, η κυρία Μακαντάση τόνισε ότι το πρόβλημα του υπερτουρισμού είναι αρκετά σύνθετο, αλληλεπιδρά με τις τοπικές κοινωνίες σε πολλά επίπεδα με διαφορετικούς τρόπους και, κατά συνέπεια, απαιτεί μια πιο ολιστικό σχέδιο αντιμετώπισης. Από την άλλη πλευρά, ο τουρισμός που προσελκύει κάθε χώρα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και από το τουριστικό μοντέλο που προσφέρει. Αν το τουριστικό μας μοντέλο είναι προσανατολισμένο στον μαζικό τουρισμό, υψηλής έντασης, σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας μας, είναι αναμενόμενο να έρθουμε αντιμέτωποι με τον υπερτουρισμό σε αυτές τις περιοχές, ανέφερε η διευθύντρια ερευνών της διαΝΕΟσις.
Αναφορικά με τις ενέργειες που απαιτούνται για να αναπτυχθούν, ώστε να δώσουν σημαντικό οικονομικού αποτύπωμα, η μελέτη της διαΝΕΟσις, όπως αναφέρει η κυρία Μακαντάση καταλήγει σε ένα ολοκληρωμένο και πολύ αναλυτικό πλαίσιο πολιτικών και δράσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη ενός μοντέλου βιώσιμου τουρισμού στις Προστατευόμενες Περιοχές της Ελλάδας. Αν θα έπρεπε να ξεχωρίσουμε κάποια από τα στοιχεία του, θα πρέπει κατ’ αρχάς να αναφέρουμε -για άλλη μια φορά- την ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Πρόκειται για μια εκκρεμότητα που συναντάμε πάρα πολύ συχνά σε όλες τις επιμέρους μελέτης της διαΝΕΟσις, σημειώνει χαρακτηριστικά.
Λίαν σημαντικό είναι η από κοινού προώθηση των ΠΠ ως τουριστικών περιοχών μαζί με τα τοπικά προϊόντα τους, ένα θέμα που έχει απασχολήσει μια ξεχωριστή μελέτη του οργανισμού (Τουρισμός Και Αγροδιατροφή Στην Ελλάδα).
Τέλος, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι ένας σχεδιασμός εκ των άνω (“ top-bottom”) είναι καταδικασμένος να αποτύχει αν δεν φέρει τη συμφωνία και την αποδοχή από τις τοπικές κοινωνίες. Έτσι, προτείνεται ένα συμμετοχικό μοντέλο σχεδιασμού στο επίπεδο των νεοσυσταθέντων Τοπικών Επιτροπών Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ, σύμφωνα με την κυρία Μακαντάση.

Σημαντική πάντως μέχρι τώρα μεταρρύθμιση για την ανάπτυξη των Προστατευόμενων περιοχών για την κυρία Μακαντάση είναι η ίδρυση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Το 2020 εξηγεί ότι ανέλαβε όλες τις κατακερματισμένες αρμοδιότητες και τις ευθύνες των προηγούμενων φορέων, διασφαλίζοντας έτσι συνθήκες καλύτερου συντονισμού, αποτελεσματικότερης προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας και αποδοτικότερης χρήσης των -πάντα περιορισμένων- πόρων.

10 περιοχές Natura στην Ελλάδα που έχουν αναπτύξει τουριστικές δραστηριότητες
Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου 27% της χερσαίας και το 20% της θαλάσσιας έκτασης της Ελλάδας είναι χαρακτηρισμένες ως προστατευόμενες περιοχές, ενταγμένες στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Το παραπάνω μεταφράζεται σε 446 περιοχές . Στις περιοχές Natura 2000 φιλοξενούνται χιλιάδες είδη φυτών και ζώων, πολλά από τα οποία είναι σπάνια ή απειλούμενα. Ειδικότερα στην Ελλάδα, οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν μοναδικά οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι της Πρέσπας, τα δάση της Ροδόπης και τα θαλάσσια οικοσυστήματα των Σποράδων. Παρακάτω παρατίθενται 10 περιοχές στην Ελλάδα, όπου η μελέτη της διαΝΕΟσις διαπιστώνει ότι έχουν αναπτύξει σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό τουριστικές δραστηριότητες. Αυτές είναι:

Αλόννησος

Η Αλόννησος αποτελεί μέρος του θαλάσσιου πάρκου Βορείων Σποράδων, όπου ζει η μεσογειακή φώκια. Οι επισκέπτες μπορούν να κάνουν καταδύσεις και να παρατηρήσουν τη θαλάσσια ζωή. Οι πολιτικές που εφαρμόζονται εστιάζουν στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και στην προώθηση του οικοτουρισμού μέσω ειδικών κανόνων που ισχύουν τοπικά, αλλά και μέσω συνεργασιών με περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Εθνικό Πάρκο Χελμού-Βουραϊκού

Το πάρκο προσφέρει μονοπάτια πεζοπορίας, όπως το μονοπάτι Ε4, και την ιστορική διαδρομή του οδοντωτού σιδηροδρόμου. Στο πάρκο μπορεί κάποιος να δει σπάνια φυτά και ζώα, όπως το αγριόγιδο και ο χρυσαετός. Στην περιοχή λειτουργεί, επίσης, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας.
Εθνικό Πάρκο Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου
Αυτό το πάρκο της Βόρειας Ελλάδας είναι γνωστό για την παρουσία αρπακτικών πουλιών, όπως ο μαυρόγυπας και ο ασπροπάρης, τα οποία οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν από ειδικά παρατηρητήρια. Το πάρκο προσφέρει, επίσης, εκπαιδευτικά προγράμματα και συνεργάζεται με διεθνείς οργανώσεις για την προστασία των ειδών.

Νήσος Ελαφόνησος

Η Ελαφόνησος, γνωστή για τις παραλίες της και για την προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή της, προσφέρεται για κολύμπι και καταδύσεις. Ωστόσο, η περιοχή συχνά υποφέρει από άναρχη τουριστική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να απειλούνται οι αμμόλοφοι και τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (τα “δάση” των θαλασσών). Στην περιοχή ισχύουν αυστηροί κανόνες για τον τουρισμό, ενώ σποραδικά πραγματοποιούνται και δράσεις ευαισθητοποίησης των επισκεπτών.

Εθνικό Πάρκο Λίμνης Κερκίνης

Η Λίμνη Κερκίνη, 35 χιλιόμετρα από τις Σέρρες, είναι μια τεχνητή λίμνη που αποτελεί σημαντικό υδροβιότοπο για πολλά είδη πουλιών. Οι επισκέπτες μπορούν να κάνουν βαρκάδα και να παρατηρήσουν τα πουλιά στο φυσικό τους περιβάλλον. Οι τοπικές δράσεις πολιτικής περιλαμβάνουν την παρακολούθηση των υδάτων και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Εθνικό Πάρκο Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου-Αιτωλικού

Το συγκεκριμένο πάρκο στη δυτική Ελλάδα περιλαμβάνει λίμνες, λιμνοθάλασσες και ποτάμια. Οι επισκέπτες μπορούν εκεί να δουν σπάνια πουλιά και να κάνουν κανό. Η διαχείριση των υδάτινων πόρων και η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελούν βασικές προτεραιότητες πολιτικής.

Εθνικό Πάρκο Ολύμπου

Ο Όλυμπος, το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας, αποτελεί σημαντικό προορισμό για ορειβασία και πεζοπορία. Το πάρκο προωθεί τον βιώσιμο τουρισμό με οργανωμένες διαδρομές, καταφύγια για τους ορειβάτες, αλλά και δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Αύξηση επισκεψιμότητας και επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου τα οφέλη από την αξιοποίηση των περιοχών Natura

Αναφορικά με τα οφέλη που προκύπτουν από την αξιοποίηση των προστατευόμενων περιοχών, είναι χαρακτηριστικό ότι η εξέλιξη της επισκεψιμότητας στο εθνικό πάρκο των Σποράδων, αλλά και των εσόδων που προκύπτουν έχουν αυξηθεί γεωμετρικά. Συγκεκριμένα από τα 1.158 ευρώ που ήσαν το 2021 έφτασαν τα 94.094 ευρώ το 2023. Παράλληλα οι αφίξεις οι προσεγγίσεις σκαφών – επισκεπτών ξεπέρασαν τις 7.000 το 2023 από τις 1000 περίπου αφίξεις το 2021.

Η Αλόννησος έχει πετύχει επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου

Στο μεταξύ μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δήμαρχος Αλοννήσου Παναγιώτης Αναγνώστου δήλωσε ότι το «Υποβρύχιο Μουσείο Περιστέρας» , του πρώτου υποβρυχίου μουσείου της Ελλάδας, έχει οδηγήσει στην προσέλκυση αυτοδυτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό σε χρονικές περιόδους εκτός Ιουλίου και Αυγούστου συμβάλλοντας στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με ταξιδιώτες που επιλέγουν ειδικές μορφές τουρισμού. «Η Αλόννησος έχει αναδειχθεί σε έναν κορυφαίο και διεθνή καταδυτικό προορισμό που συνδυάζει την πλούσια φυσική ομορφιά με την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά, προσφέροντας μοναδικές καταδυτικές εμπειρίες. Το υποβρύχιο μουσείο της Αλοννήσου, είναι ένα μοναδικό και καινοτόμο τουριστικό αξιοθέατο στην Ελλάδα. Επίσημα γνωστό ως «Υποβρύχιο Μουσείο Περιστέρας», είναι ένα από τα αρχαιότερα ναυάγια του κόσμου, το οποίο χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ., εξηγεί ο κ. Δήμαρχος Το ναυάγιο περιλαμβάνει χιλιάδες αμφορείς που μετέφεραν κρασί και άλλα προϊόντα και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με ανακοίνωσή του, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημοσιοποιεί τον Κόκκινο Κατάλογο, που συνέταξε ο ΟΦΥΠΕΚΑ, με τα 11.500 απειλούμενα είδη ζώων, φυτών και μυκήτων της Ελλάδας.

   Ειδικότερα, ο Κόκκινος Κατάλογος αποτελεί τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων (redlist.necca.gov.gr) για την ελληνική βιοποικιλότητα και συνιστά ένα εμβληματικό έργο για την προστασία και τη διαχείριση της ελληνικής φύσης, προσφέροντας, ταυτόχρονα, σε κάθε ενδιαφερόμενο πρόσβαση σε επιστημονική γνώση για δεκάδες χιλιάδες είδη χλωρίδας και πανίδας.

   Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) δημιούργησε ένα δίκτυο από 140 Έλληνες και ξένους επιστήμονες, οι οποίοι με τη συνεργασία και την υποστήριξη της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρησης της Φύσης (IUCN), της Ελληνικής Ζωολογικής Εταιρείας (ΕΖΕ) και της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας (ΕΒΕ), αξιολόγησαν χιλιάδες είδη ζώων, φυτών και μυκήτων και τα κατέταξαν σε κατηγορίες κινδύνου εξαφάνισης.

   Σε παγκόσμιο επίπεδο, σε καθεστώς απειλής ανήκει το 28% των ειδών που έχει αξιολογήσει η IUCN. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 21,5%, στο σύνολο των ειδών που αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο του Κόκκινου Καταλόγου. Ένα στα πέντε είδη, που αξιολογήθηκαν, δηλαδή, απειλείται με εξαφάνιση.

   Όσον αφορά στις επιμέρους ταξινομικές ομάδες, σε καθεστώς απειλής ανήκουν το 18,7% των φυτών, το 22,6% των ζώων και το 34,8% των μυκήτων που αξιολογήθηκαν.

   Ειδικότερα το 28,3% των πουλιών, το 31,3% των θηλαστικών, το 13,3% των ερπετών, το 34,6% αμφιβίων και το 21,5% των ασπόνδυλων απειλούνται με εξαφάνιση.

   Κάποια είδη, χάρη στην εφαρμογή μέτρων προστασίας και διατήρησης, δεν απειλούνται άμεσα, πλέον, με εξαφάνιση στην χώρα και έχουν μετακινηθεί στην κατηγορία του χαμηλού κινδύνου (LC). Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτών είναι: η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta και το κιρκινέζι (Falco naumanni)

   Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, τα δεδομένα του Κόκκινου Καταλόγου συνιστούν ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, καθώς βάσει αυτών μπορούν να σχεδιάζονται στοχευμένες δράσεις διατήρησης και πολιτικές προστασίας για τη διαφύλαξη της πλούσιας φυσικής κληρονομιάς της Ελλάδας και την προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών της πόρων.

   Το σύνολο των ειδών του Κόκκινου Καταλόγου Ελλάδας αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα κριτήρια της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), ενώ όλα τα ενδημικά είδη της Ελλάδας που αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο του έργου θα αποτελέσουν, σταδιακά, μέρος του παγκόσμιου κόκκινου καταλόγου απειλούμενων ειδών της IUCN.

   Ευρωπαϊκή Ημέρα Natura 2000

   Η 21η Μαΐου έχει οριστεί ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Natura 2000, ώστε να γιορτάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η προστασία της φύσης και οι προσπάθειες όσων συμβάλλουν, καθημερινά, στην επιτυχία αυτού του σημαντικού εγχειρήματος.

   Το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 αποτελεί το μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών του κόσμου, καθώς υπερβαίνουν τις 27.000. Ταυτόχρονα, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία της φύσης.

   Η Ελλάδα συμμετέχει σε αυτό το δίκτυο, το οποίο λειτουργεί ως ασπίδα ζωής για απειλούμενα είδη της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας και για περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας. Το δίκτυο Natura 2000, λειτουργεί παράλληλα και ως μηχανισμός που φροντίζει την απαραίτητη ισορροπία μεταξύ ανθρώπινης δραστηριότητας και φύσης.

Αναλυτικά οι φορείς που καταργούνται:

• Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας
• Εθνικό Πάρκο Σχινιά, Μαραθώνα, Υμηττού και Νοτιοανατολικής Αττικής
• Δέλτα Έβρου και Σαμοθράκης
• Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου
• Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου
• Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, Αγράφων, κοιλάδας Αχελώου και Μετεώρων
• Εθνικό Δρυμό Ολύμπου

Έντονη αντίδραση ΣΥΡΙΖΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του τομεάρχη Περιβάλλοντος και προέδρου της ΚΟ, Σωκράτη Φάμελλου κατήγγειλε τις αποφάσεις, τονίζοντας, μάλιστα, ότι γνωστοποιήθηκαν εν μέσω Χριστουγέννων.

«Μέσα στις μέρες των Χριστουγέννων η κυβέρνηση Μητσοτάκη υλοποιεί ακόμα ένα χτύπημα στο φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας. Το Χριστουγεννιάτικο δώρο είναι η κατάργηση επτά φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του δικτύου Natura 2000», τόνισε ο κ. Φάμμελος.

«Με την κατάργηση φορέων προστατευόμενων περιοχών μέσα στα Χριστούγεννα καταρρέει το περιβαλλοντικό προσωπείο Μητσοτάκη», πρόσθεσε.

Η κατάργηση των φορέων, κατά τον κ. Φάμελλο, σημαίνει ότι:

«- Η διοίκηση των φορέων μεταφέρεται στην Αθήνα και άρα οι γνωμοδοτήσεις για τα έργα στις προστατευόμενες περιοχές θα βγαίνουν με «γαλάζια κριτήρια».

– Οι εργαζόμενοι «μένουν στον αέρα», εφόσον η κυβέρνηση Μητσοτάκη σταμάτησε τις προσλήψεις που είχαν προγραμματιστεί το 2019.

– Οι τοπικοί φορείς δεν θα συμμετέχουν πλέον στη διοίκηση και διαχείριση των Φορέων, εφόσον για τη ΝΔ το φυσικό περιβάλλον δεν είναι τοπικός πόρος ανάπτυξης και κοινή περιουσία, αλλά ευκαιρία εξυπηρετήσεων ημετέρων.

«Η μόνη έννοια της ΝΔ για το περιβάλλον είναι οι τακτοποιήσεις και οι φωτογραφικές ρυθμίσεις, ενώ ταυτόχρονα καθυστερεί τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που είχαν ανατεθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019. Το αποτέλεσμα είναι να μην έχουμε ξεκάθαρους κανόνες για τις χρήσεις γης και ολοκληρωμένη προστασία στις περιοχές Natura 2000 αλλά ελλιπή προστασία και διαχείριση, που μας οδήγησαν ήδη σε μία ευρωπαϊκή καταδίκη το 2020» συμπληρώνει ο κ. Φάμελλος προσθέτοντας ότι με τις πρώτες επτά αλλά και τις επόμενες αποφάσεις που θα ακολουθήσουν για την κατάργηση φορέων «το ελληνικό φυσικό περιβάλλον, η διεθνής ταυτότητα της χώρας μας, γίνεται φτωχότερο και υποβαθμίζεται».

Ο Σωκράτης Φάμελλος σημειώνει ότι αυτές θα είναι «από τις πρώτες αποφάσεις που θα ακυρωθούν από την επόμενη προοδευτική κυβέρνηση, η οποία και θα αποκαταστήσει τη λειτουργία των 36 φορέων Προστατευόμενων Περιοχών της Ελλάδας, με υψηλά ποιοτικά και αναπτυξιακά κριτήρια, αλλά και με εξασφάλιση των εργαζομένων που σήμερα παραμένουν υπό ομηρία».

Με αυτό το νομοσχέδιο, όπως επισημαίνουν οι γνωρίζοντες, το δημόσιο αποσύρεται από τη διεκδίκηση ακινήτων που, με κάποιο τρόπο, έχουν περάσει στην κατοχή ή χρήση ιδιωτών. Υπολογίζεται ότι αφορά περίπου 70.000 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα. Η ρύθμιση εν μέρει έρχεται να λύσει χρόνια και υπαρκτά προβλήματα διακατοχής ακινήτων, ωστόσο προβλέπει την παραχώρηση σε ιδιώτες δασικών και εκτάσεων natura και παρέχει σε ιδιώτες τίτλους ιδιοκτησίας ακινήτων σε μειωμένες τιμές που αντιστοιχούν έως και στο 20% της αντικειμενικής τους αξίας.

Το νομοσχέδιο για την εξαγορά καταπατημένων εκτάσεων αντιμετωπίζει υπαρκτά προβλήματα που δημιουργήθηκαν σε εποχές δύσκολες για το κράτος και τους Ελληνες. Ωστόσο, υπάρχουν διατάξεις που προκαλούν προβληματισμό, καθώς δίνεται η δυνατότητα εξαγοράς καταπατημένων που έγιναν μεταγενέστερα από τα γενικά χρονικά όρια που θέτει το νομοσχέδιο.

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ της “Καθημερινής”, το νομοσχέδιο εγείρει μερικά εύλογα ερωτήματα που πιθανώς να υποκρύπτουν “διευθέτηση” υπέρ καταπατητών.

Συγκεκριμένα:

1. Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης κάποιος αναρωτιέται εάν έχει δυνατότητα εξαγοράς της καταπατημένης έκτασης στην οποία έχει χτίσει πολυκατοικία με οικοδομική άδεια μεταγενέστερη της 31ης Δεκεμβρίου 1991. Πώς πήρε άδεια οικοδομής σε έκταση για την οποία δεν είχε καν τίτλο ιδιοκτησίας;

2. Στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του νομοσχεδίου αναφέρεται πως σε περίπτωση που ο αιτών έχει αναγραφεί ως κύριος του δημόσιου ακινήτου στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το ελληνικό Δημόσιο ή δεν έχει παρέλθει η προθεσμία για άσκηση αγωγής, δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζουν το χρονικό διάστημα κατοχής του ακινήτου (30 ή 40 έτη κατά περίπτωση) με έκπτωση 50%. Δηλαδή, όποιος πήγε στο Κτηματολόγιο και δήλωσε ιδιοκτήτης δημόσιου ακινήτου και το Δημόσιο τον αντιλήφθηκε και κινήθηκε εναντίον του, τώρα μπορεί να το εξαγοράσει και μάλιστα μισοτιμής.

3. Για τη Ρόδο υπάρχει ειδική διάταξη στο νομοσχέδιο επειδή είναι μια ειδική περίπτωση. Εκεί κατά την περίοδο της ιταλοκρατίας το νησί κτηματογραφήθηκε το 1915 και το 1928. Πολλοί πολίτες, για λόγους που έχουν να κάνουν με τις συνθήκες της εποχής, δεν προσήλθαν στη δεύτερη καταγραφή και έτσι το ακίνητό τους καταχωρίσθηκε ως δημόσιο. Καθώς το ελληνικό κράτος «κληρονόμησε» το κτηματολόγιο από την ιταλική διοίκηση, οι πολίτες που δήλωσαν το ακίνητό τους σε μόνο μία από τις δύο κτηματογραφήσεις βρέθηκαν στα δικαστήρια να το διεκδικούν από το Δημόσιο. Στη δεκαετία του 1980 υπήρξε μια νομοθετική ρύθμιση για να λυθεί το πρόβλημα. Μαζί με αυτούς, ωστόσο, εκμεταλλεύθηκαν την ευκαιρία κι άλλοι. Πλαστογράφησαν τίτλους επί δημόσιων εκτάσεων, που δεν διεκδικούντο από κάποιον, τους δήλωσαν στο Κτηματολόγιο, καμία δημόσια αρχή δεν διασταύρωσε τα στοιχεία και στη συνέχεια τους πούλησαν. Σήμερα, σε τέτοιες εκτάσεις έχουν κτιστεί ακόμη και ξενοδοχεία. Με το νομοσχέδιο, όλα αυτά, σαν αμαρτίες άλλης εποχής, παίρνουν οριστικά άφεση.

Οποιος πήγε στο Κτηματολόγιο και δήλωσε ιδιοκτήτης δημόσιου ακινήτου και το Δημόσιο τον αντιλήφθηκε και κινήθηκε εναντίον του, τώρα μπορεί να το εξαγοράσει μισοτιμής.

4. Αν κάποιος ανήγειρε μια βιοτεχνία, μια κτηνοτροφική μονάδα ή ένα ξενοδοχείο σε δική του έκταση, η οποία αποδείχθηκε… μικρή για τα επιχειρηματικά του σχέδια και καταπάτησε παρακείμενο δημόσιο ακίνητο, υπάρχει λύση. Αρκεί να το καταπάτησε και να έκτισε σε αυτό μέχρι τις 28/7/2011 (ημέρα-ορόσημο για την τακτοποίηση αυθαιρέτων). Το σχέδιο νόμου δίνει το δικαίωμα εξαγοράς στο διπλάσιο της αντικειμενικής αξίας προσαυξανόμενο κατά 25% για τις εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, η διάταξη ορίζει ότι «τμήματα ακινήτων που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και υπάγονται στην αρμοδιότητα του υπουργείου Οικονομικών, σε όμορα προς τα οποία τμήματα των ιδίων ακινήτων έχουν ανεγερθεί βιοτεχνικές, βιομηχανικές, αγροτικές, κτηνοτροφικές και τουριστικές επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις πάσης φύσεως που αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύνολο με τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις της επεκταθείσας επιχείρησης, εκποιούνται απευθείας στις επιχειρήσεις αυτές, κατόπιν σχετικής τους αίτησης με αντάλλαγμα ίσο με το 200% της αντικειμενικής αξίας προσαυξανόμενο κατά 25% για τις εγκαταστάσεις».

Γι’ αυτά τα ακίνητα, όπως συνάγεται από το σχέδιο νόμου, δεν ισχύουν οι όροι και οι προϋποθέσεις που εφαρμόζονται για τα υπόλοιπα ακίνητα που έχουν καταπατηθεί. Πάντως, αυτές οι εκποιήσεις επιτρέπονται μόνο εφόσον το εκποιούμενο τμήμα προς την όμορη επιχείρηση είναι μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, και εντάσσεται υποχρεωτικά στο όμορο άρτιο και οικοδομήσιμο ακίνητο της επιχείρησης.

Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού: “Ψηφοθηρική η διάταξη”

«Ψηφοθηρική» χαρακτηρίζει τη ρύθμιση με την οποία θα δοθεί δυνατότητα εξαγοράς καταπατημένων δημοσίων εκτάσεων ο αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) Γιάννης Μιχαήλ. Οπως εκτιμά, οι ρυθμίσεις αυτές «αποθεώνουν» την παρανομία, ενώ συμβάλλουν στην περαιτέρω υποβάθμιση του εξωαστικού χώρου.

«Πρόκειται για παλαιές αμαρτίες, τις οποίες δείχνουμε να μην μπορούμε να αποχωριστούμε», λέει στην «Καθημερινή» ο κ. Μιχαήλ. «Θεωρώ ότι τα επιχειρήματα που δίνει το υπουργείο Οικονομικών για να αιτιολογήσει αυτή τη ρύθμιση δεν είναι επαρκή. Κατ’ αρχάς δεν μπορούμε να θέτουμε το επιχείρημα των εσόδων για τα κρατικά ταμεία. Τα έσοδα του κράτους πρέπει να βασίζονται στη φορολογία και τη χρηστή διοίκηση, όχι στη νομιμοποίηση παρανομιών. Θα μπορούσαμε να συζητήσουμε αυτή τη ρύθμιση μόνο για ακίνητα σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως. Είναι όμως αδιανόητο να δεχθούμε τετελεσμένα στις εκτός σχεδίου περιοχές, γιατί έτσι καταστρατηγούμε κάθε έννοια σχεδιασμού του χώρου. Η μόνη περίπτωση που θα έπρεπε να γίνεται δεκτή η εξαγορά τέτοιων εκτάσεων στις εξωαστικές περιοχές είναι αν τα ακίνητα προορίζονται αποκλειστικά για γεωργική καλλιέργεια, χωρίς να έχουν δυνατότητα δόμησης». Ο κ. Μιχαήλ επισημαίνει την αντίφαση της ρύθμισης, όσον αφορά τον διαχωρισμό των καταπατητών.

«Αυτά είναι τα παράδοξα του ελληνικού κράτους, να έχει τίτλο ένας καταπατητής και η ρύθμιση εξαγοράς να λαμβάνει ειδική πρόνοια γι’ αυτόν. Μα πώς αποκτήθηκαν αυτοί οι τίτλοι; Είναι προφανές πως υπήρξε ένα σοβαρό κενό στους ελέγχους από πλευράς κράτους, το οποίο αντί να διορθωθεί, αναγνωρίζεται ως ευθύνη του Δημοσίου. Περαιτέρω θεωρώ ότι είναι παράδοξο να υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις για ανέργους, αναπήρους ή πολυτέκνους. Αυτή είναι η πολιτική πρόνοιας; Περαιτέρω, είναι εκνευριστική η εύνοια του νόμου για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που έχουν βασιστεί στην παρανομία, ειδικά για τον τουρισμό. Ζούμε σε μια περίοδο ευτροφισμού του τουρισμού, που απολαμβάνει πλήθος ευνοϊκών διατάξεων. Τα φαινόμενα υπερτουρισμού δεν δείχνουν να προβληματίζουν το κράτος».

Τα βασικά άρθα του νομοσχεδίου

ΕΞΑΓΟΡΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΕΞΑΓΟΡΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει τις
προϋποθέσεις και τη διαδικασία της εξαγοράς ακινήτων που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία
του Δημοσίου και υπάγονται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Οικονομικών από πρόσωπα
που τα κατέχουν. Η εξαγορά εξυπηρετεί σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, που συνίστανται
στην οριστική διευθέτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ιδιωτικής περιουσίας του
Δημοσίου, στην αποκατάσταση των προσώπων που διατηρούν στα ακίνητα αυτά την κατοικία
τους ή τον τόπο άσκησης της οικονομικής τους δραστηριότητας, και δι’ αυτών στην αξιοποίηση
της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου και στην προώθηση της τουριστικής, βιομηχανικής,
βιοτεχνικής και αγροτικής ανάπτυξης επ’ ωφελεία της εθνικής οικονομίας.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους αποτελεί η δυνατότητα υποβολής αιτήσεως εξαγοράς
δημοσίων ακινήτων, όπως αυτά προσδιορίζονται για τους σκοπούς της εφαρμογής του
παρόντος, από πρόσωπα που τα κατέχουν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, βάσει
καθορισμένης διαδικασίας και υποβολής δικαιολογητικών. Για την έκδοση της απόφασης
εξαγοράς καταβάλλεται τίμημα, επί του οποίου εφαρμόζονται εκπτώσεις, λαμβανομένων
υπόψη οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων. Η διαδικασία εξαγοράς υλοποιείται μέσω της
χρήσης ψηφιακής πλατφόρμας και με τη συνδρομή των οικείων κτηματικών υπηρεσιών, του
φορέα υποδοχής του Υπουργείου Οικονομικών και της Επιτροπής Εξαγοράς, η οποία
συστήνεται με το άρθρο 10.
Άρθρο 3
Ορισμοί

1. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
   α) «Δημόσιο ακίνητο»: κάθε καταγεγραμμένο ακίνητο που ανήκει στην ιδιωτική περιουσία του
   Δημοσίου, υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Οικονομικών και το οποίο κείται εντός
   ή εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού.
   β) «Ακίνητο ΤΕΘΑ»: κάθε ακίνητο που ανήκει στην ιδιωτική περιουσία του Ταμείου Εθνικής
   Άμυνας (ΤΕΘΑ).
   γ) «Αιτών»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που υποβάλλει αίτηση εξαγοράς σύμφωνα με τον
   παρόντα.
   δ) «Αίτηση εξαγοράς»: η αίτηση για την εξαγορά δημοσίου ακινήτου που υποβάλλεται,
   σύμφωνα με το άρθρο 9.
   ε) «Απόφαση εξαγοράς»: η διοικητική πράξη που εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο του
   Υπουργείου Οικονομικών σύμφωνα με το άρθρο 11.
   4
   στ) «Κατοχή»: η φυσική εξουσίαση δημοσίου ακινήτου με διάνοια κυρίου.
   ζ) «Δικαιοπάροχος»: το πρόσωπο το οποίο ο αιτών διαδέχεται στην κατοχή δημοσίου ακινήτου
   με παράγωγο τρόπο ή έπειτα από κληρονομική διαδοχή.
   η) «Φορέας υποδοχής»: η Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας
   Περιουσίας και Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Γραμματείας Φορολογικής Πολιτικής και
   Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών.
   θ) «Οικόπεδο»: η συνεχόμενη έκταση γης, που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο, ανήκει
   στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και βρίσκεται μέσα σε εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο
   ή μέσα στα όρια οικισμού χωρίς σχέδιο, εφαρμοζόμενης κατά τα λοιπά της περ. 50 του άρθρου
   2 του ν. 4067/2012 (Α’ 79).
   ι) «Γήπεδο»: η συνεχόμενη έκταση γης, που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο και ανήκει
   στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου, σε περιοχή εκτός εγκεκριμένου σχεδίου,
   εφαρμοζόμενης κατά τα λοιπά της περ. 12 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012.
   ια) «Ακίνητο»: εδαφική έκταση με τα συστατικά μέρη της σύμφωνα με το άρθρο 948 του
   Αστικού Κώδικα.
   Ιβ) «Επιτροπή»: το συλλογικό διοικητικό όργανο που προβλέπεται στο άρθρο 10 και ασκεί τις
   αρμοδιότητες που ορίζονται στο ίδιο άρθρο.
   ιγ) «Πιστοποιητικό αποδοχής»: το πιστοποιητικό που εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο του
   Υπουργείου Οικονομικών σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 11.
   Άρθρο 4
   Δικαίωμα υποβολής αίτησης εξαγοράς
2. Δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς όποιος κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος:
   α) Ασκεί κατοχή αδιαλείπτως με τίτλο στο όνομα του ιδίου ή των δικαιοπαρόχων του για τριάντα
   (30) τουλάχιστον έτη επί δημοσίου ακινήτου και, στην περίπτωση που εντός του δημοσίου
   ακινήτου υφίσταται κτίσμα, αυτό έχει ανεγερθεί το αργότερο μέχρι την 31η.12.1991, είτε
   β) ασκεί κατοχή αδιαλείπτως για σαράντα (40) τουλάχιστον έτη επί δημοσίου ακινήτου εντός
   του οποίου υφίσταται κτίσμα, το οποίο έχει ανεγερθεί το αργότερο έως την 31η.12.1981 και
   στο οποίο:
   βα) βρίσκεται η κύρια κατοικία του, η οποία καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες του ιδίου ή της
   οικογένειάς του, ή
   ββ) ασκεί τουριστική, βιοτεχνική, βιομηχανική ή εμπορική δραστηριότητα με χρήση κτιριακών
   εγκαταστάσεων και άλλων συνοδών έργων που συνδέονται λειτουργικά με αυτές ή
   βγ) ασκεί αγροτική δραστηριότητα με χρήση ή μη κτιριακών εγκαταστάσεων και άλλων
   συνοδών έργων που συνδέονται λειτουργικά με αυτές.
3. Για την εφαρμογή της παρ. 1, στον χρόνο της κατοχής του αιτούντος συνυπολογίζεται και ο
   χρόνος κατοχής των δικαιοπαρόχων του.
4. Εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 1, ο αιτών δικαιούται να εξαγοράσει:
   α) Επί δημοσίων ακινήτων, τα οποία βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως ή οικισμού, έκταση ίση
   κατ’ ανώτατο όριο με το ελάχιστο εμβαδό άρτιου και οικοδομήσιμου οικοπέδου, κατά κανόνα
   ή κατά παρέκκλιση, σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία που ισχύει κατά τον χρόνο
   υποβολής της αίτησης εξαγοράς. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η εξαγορά μεγαλύτερης έκτασης,
   εφόσον σε αυτή υφίστανται, εν όλω ή εν μέρει, κτίσματα ή βοηθητικές εγκαταστάσεις αυτών,
   που αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύνολο. Στις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου, εάν το
   τμήμα που απομένει μετά την εξαγορά του δημοσίου ακινήτου καθίσταται μη άρτιο και μη
   οικοδομήσιμο, είναι υποχρεωτική η εξαγορά αυτού από τον αιτούντα.
   β) Επί δημοσίων ακινήτων, τα οποία βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού, ενιαία
   έκταση δέκα (10) στρεμμάτων κατ’ ανώτατο όριο. Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να εξαγορασθούν
   περισσότερα του ενός δημόσια ακίνητα εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού από τον ίδιο
   αιτούντα, υπό την προϋπόθεση ότι το σύνολο των υπό εξαγορά δημοσίων ακινήτων δεν
   υπερβαίνει τα είκοσι (20) στρέμματα κατ’ ανώτατο όριο και κάθε προς εξαγορά δημόσιο
   ακίνητο δεν υπερβαίνει τα δέκα (10) στρέμματα. Στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου,
   στην αίτηση εξαγοράς προσδιορίζονται το δημόσιο ακίνητο ή τα δημόσια ακίνητα για τα οποία
   ασκείταιτο δικαίωμα εξαγοράς. Είναι δυνατή η εξαγορά μεγαλύτερης έκτασης και μέχρι τριάντα
   (30) στρέμματα κατ’ ανώτατο όριο συνολικά, εφόσον είτε αυτή καλύπτεται από κτίσματα ή
   από αναγκαία έργα υποδομής ή εγκαταστάσεις παντός είδους νόμιμα λειτουργούσης
   επιχείρησης είτε έχει γίνει χρήση του συντελεστή δόμησης της έκτασης αυτής για την ανέγερση
   των κτισμάτων. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, εάν το εναπομείναν τμήμα μετά την εξαγορά
   του δημοσίου ακινήτου καθίσταται μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, είναι υποχρεωτική η
   εξαγορά αυτού από τον αιτούντα. Ειδικά στην περίπτωση δημοσίων ακινήτων, εντός των
   οποίων λειτουργούν βιομηχανικές ή βιοτεχνικές εγκαταστάσεις ή ασκείται αγροτική ή
   κτηνοτροφική δραστηριότητα, είναι δυνατή η εξαγορά έκτασης μεγαλύτερης των τριάντα (30)
   στρεμμάτων και μέχρι εκατό (100) στρέμματα κατ’ ανώτατο όριο συνολικά, εφόσον το δημόσιο
   ακίνητο ή τα δημόσια ακίνητα για τα οποία ασκείται το δικαίωμα εξαγοράς είναι αναγκαία για
   την εξυπηρέτηση των λειτουργικών σκοπών των βιομηχανικών ή βιοτεχνικών εγκαταστάσεων ή
   την άσκηση της αγροτικής ή κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
5. Στην περίπτωση που περισσότεροι του ενός αιτούντες:
   α) Ασκούν κατοχή στο ίδιο δημόσιο ακίνητο κατά τμήματα, καθένας εξ αυτών δικαιούται να
   εξαγοράσει το τμήμα επί του οποίου ασκεί κατοχή σύμφωνα με τις περ. α΄ και β΄ της παρ. 3.
   β) Ασκούν κατοχή κατ’ ιδανικά μερίδια στο ίδιο δημόσιο ακίνητο, καθένας εξ αυτών δικαιούται
   να εξαγοράσει το δημόσιο ακίνητο κατά το ιδανικό μερίδιό του. Εάν ένας (1) τουλάχιστον από
   τους περισσότερους ασκούντες κατοχή κατ’ ιδανικό μερίδιο δεν υποβάλει αίτηση εξαγοράς,
   είναι υποχρεωτική η εξαγορά του μεριδίου του αναλογικά κατ’ ιδανικά μερίδια από τους
   λοιπούς ασκούντες κατοχή.
   γ) Υποβάλλουν αίτηση εξαγοράς για το ίδιο δημόσιο ακίνητο ή τμήμα αυτού, δικαίωμα για την
   εξαγορά του δημοσίου ακινήτου ή τμήματος αυτού έχει ο αιτών που ασκεί κατοχή με τίτλο.
6. Δεν είναι δυνατή η εξαγορά δημοσίου ακινήτου επί του οποίου έχουν ανεγερθεί αυθαίρετα
   κτίσματα, εκτός αν τηρηθεί η διαδικασία της παρ. 6 του άρθρου 11.
7. Εάν εντός του προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου βρίσκεται έκταση δασικού χαρακτήρα,
   εφόσον αυτή καταλαμβάνει κατ’ ανώτατο όριο είκοσι τοις εκατό (20%) του εμβαδού του,
   εξαγοράζεται ενιαία με το δημόσιο ακίνητο, με διατήρηση των όρων προστασίας της, που
   απορρέουν από τη φύση της και από την κείμενη νομοθεσία. Οι όροι προστασίας
   μνημονεύονται στο σύνολό τους υποχρεωτικά στην απόφαση εξαγοράς.
8. Εάν εντός του προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου περιλαμβάνονται περιοχές, οι οποίες
   υπάγονται στο εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών, κατά το άρθρο 3 του ν. 3937/2011
   (Α΄ 60), εξακολουθούν να εφαρμόζονται μετά την εξαγορά αυτού οι περιορισμοί, οι οποίοι
   ορίζονται στη σχετική για τις περιοχές αυτές νομοθεσία και μνημονεύονται υποχρεωτικά στην
   απόφαση εξαγοράς.
9. Σε περίπτωση επέμβασης άνευ νόμιμης αδείας στις εκτάσεις που αναφέρονται στην παρ. 6 ή
   μη τήρησης των περιορισμών που προβλέπονται σύμφωνα με την παρ. 7, η απόφαση εξαγοράς,
   η οποία εκδίδεται, ανακαλείται αυτοδικαίως και εκδίδεται σχετική διαπιστωτική πράξη από το
   αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Οικονομικών, κατόπιν γνώμης της οικείας κτηματικής
   υπηρεσίας.
   Στην περίπτωση αυτή:
   α) δεν επιστρέφεται το καταβληθέν τίμημα εξαγοράς, και
   β) εφαρμόζεται κατά τα λοιπά η νομοθεσία για την προστασία των δημοσίων κτημάτων,
   με αναφορά των περ. α΄ και β΄ στην ανωτέρω διαπιστωτική πράξη.
10. Αν το προς εξαγορά δημόσιο ακίνητο βρίσκεται σε παραμεθόριο περιοχή, κατά τα άρθρα 24
    έως και 32 του ν. 1892/1990 (Α’ 101), για την εξαγορά αυτού απαιτείται η τήρηση της
    διαδικασίας του άρθρου 26 του νόμου αυτού.
    Άρθρο 5
    Εξαιρούμενα ακίνητα
11. Δεν είναι δυνατή η εξαγορά δημοσίου ακινήτου, ακόμα και αν πληρούνται οι προϋποθέσεις
    της παρ. 1 του άρθρου 3, εφόσον συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι δημόσιου συμφέροντος,
    αναγόμενοι σε ζητήματα:
    (α) εθνικής άμυνας, ή
    (β) δημόσιας ασφάλειας, ή
    (γ) δημόσιας υγείας, ή
    (δ) χωροταξικού ή πολεοδομικού σχεδιασμού, ή
    (ε) άλλης αιτιολογημένης κρατικής ανάγκης.
    Εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος και κατόπιν αιτήματος του
    φορέα υποδοχής, τα κατά περίπτωση αρμόδια υπουργεία προσδιορίζουν αιτιολογημένα τις
    περιοχές ή τα ακίνητα ενδιαφέροντός τους, προκειμένου αυτά να εξαιρεθούν της διαδικασίας
    εξαγοράς, η οποία προβλέπεται με τον παρόντα νόμο και ενημερώνουν σχετικά τον φορέα
    υποδοχής.
12. Εξαιρούνται της εξαγοράς ακίνητα ή τμήματα αυτών, τα οποία:
    (α) κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής αποφάσεων που
    κηρύσσουν αναγκαστική απαλλοτρίωση ή επιβάλλουν ρυμοτομική απαλλοτρίωση,
    (β) εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία, με την επιφύλαξη των παρ. 6 και 7 του άρθρου 4,
    (γ) εμπίπτουν εντός οριοθετημένου υδατορέματος, κατά το άρθρο 3 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94) ή
    βρίσκονται εντός ζώνης πενήντα (50) μέτρων από τις όχθες αυτού, εάν δεν έχει γίνει οριοθέτηση
    του υδατορέματος,
    (δ) κείνται εντός καθορισμένης ζώνης αιγιαλού – παραλίας και εντός χερσαίας ζώνης λιμένα,
    (ε) αποτελούν πράγματα εκτός συναλλαγής και ανεπίδεκτα χρησικτησίας και ανήκουν στην
    κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα νομοθεσίας για
    την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’
    220), σύμφωνα με βεβαίωση των αρμοδίων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και
    Αθλητισμού,
    (στ) είναι εκτός συναλλαγής, κατά το άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα, ή
    (ζ) έχουν περιέλθει στην κυριότητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.) και έχει
    ολοκληρωθεί η διαδικασία μεταγραφής ή καταχώρισης στα κατά τόπους αρμόδια
    υποθηκοφυλακεία και κτηματολογικά γραφεία κατά περίπτωση, δυνάμει των παρ. 4 και 8 του
    άρθρου 196 του ν. 4389/2016 (Α΄ 94).
13. Αν οι λόγοι εξαίρεσης από την εξαγορά της παρ. 2 αφορούν σε τμήμα μόνον του προς εξαγορά
    δημοσίου ακινήτου, δεν κωλύεται η εξαγορά του υπόλοιπου τμήματος του ιδίου δημοσίου
    ακινήτου, σύμφωνα με το άρθρο 4. Στην περίπτωση αυτή, το τμήμα του δημοσίου ακινήτου,
    που εξαιρείται της εξαγοράς, δεν συνυπολογίζεται στο όριο αρτιότητας για τους σκοπούς της
    παρ. 3 του άρθρου 4.
    Άρθρο 6
    Προσδιορισμός τιμήματος εξαγοράς
14. Το τίμημα εξαγοράς αντιστοιχεί σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) της αντικειμενικής αξίας
    του οικοπέδου ή γηπέδου, κατά περίπτωση, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος. Όπου δεν
    ισχύει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού, το τίμημα εξαγοράς καθορίζεται σύμφωνα
    με το καθεστώς περί υπολογισμού βάσει συγκριτικών στοιχείων από την αρμόδια υπηρεσία της
    Φορολογικής Διοίκησης. Εάν στην περιοχή όπου βρίσκεται το προς εξαγορά δημόσιο ακίνητο
    δεν υφίστανται συγκριτικά στοιχεία, το τίμημα εξαγοράς υπολογίζεται βάσει της μεγαλύτερης
    αξίας ομοειδούς οικοπέδου ή γηπέδου, κατά περίπτωση, της πλησιέστερης περιοχής για την
    οποία ισχύει η ίδια πολεοδομική νομοθεσία.
15. Αν επί του οικοπέδου ή γηπέδου, κατά περίπτωση, υφίστανται κτίσματα ανεγερθέντα από τον
    αιτούντα ή τους δικαιοπαρόχους του, το ποσό του τιμήματος εξαγοράς της παρ. 1
    προσαυξάνεται κατά ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%). Αν το κτίσμα έχει ανεγερθεί από το
    Δημόσιο ή τρίτο, το τίμημα εξαγοράς αντιστοιχεί σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) της
    αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
    Άρθρο 7
    Εκπτώσεις επί του τιμήματος εξαγοράς
16. Το τίμημα εξαγοράς κατά το άρθρο 6 μειώνεται ως εξής:
    α) προκειμένου για δημόσια ακίνητα, κατά την περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 3, κατά ποσοστό
    δύο τοις εκατό (2%) ανά έτος κατοχής, μετά την πάροδο τριάντα (30) ετών, και
    β) προκειμένου για δημόσια ακίνητα, κατά την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 3, κατά ποσοστό
    ένα τοις εκατό (1%) ανά έτος κατοχής μετά την πάροδο σαράντα (40) ετών κατοχής, με ανώτατο
    όριο έκπτωσης και στις δύο περιπτώσεις, που ανέρχεται συνολικά σε ποσοστό πενήντα τοις
    εκατό (50%) επί του ποσού του τιμήματος εξαγοράς, κατά το άρθρο 5.
17. Το ποσό που προκύπτει από τον προσδιορισμό του τιμήματος εξαγοράς κατά το άρθρο 6 ή
    κατά το άρθρο 6 σε συνδυασμό με την παρ. 1 του παρόντος, μειώνεται, εφόσον ο αιτών εμπίπτει
    σε μία από τις παρακάτω περιπτώσεις, ως εξής:
    α. Κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%), εάν ο αιτών είναι άτομο με αναπηρία και,
    συγκεκριμένα, με ποσοστό αναπηρίας ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω, καθώς και εάν είναι
    πρόσωπο που φιλοξενεί περισσότερο από ένα (1) έτος ή επιβαρύνεται φορολογικά από
    πρόσωπα με την ανωτέρω ιδιότητα, με ετήσιο ατομικό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000)
    ευρώ ή ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ.
    β. Κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%), εάν είναι άτομο με αναπηρία και, συγκεκριμένα, με
    ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, ή πρόσωπο που φιλοξενεί
    περισσότερο από ένα (1) έτος ή επιβαρύνεται φορολογικά από πρόσωπα με την ανωτέρω
    ιδιότητα, με ετήσιο ατομικό εισόδημα έως δεκαοκτώ χιλιάδες (18.000) ευρώ ή ετήσιο
    οικογενειακό εισόδημα έως είκοσι τέσσερις χιλιάδες (24.000) ευρώ.
    γ. Κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%):
    γα. εάν είναι παλιννοστών ομογενής, ο οποίος έχει εγγραφεί στα μητρώα ή τα δημοτολόγια
    δήμου, ή
    γβ. είναι μόνιμος κάτοικος παραμεθορίων περιοχών, κατά την έννοια του ν. 1892/1990 (Α΄101).
    δ. Κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20 %) εάν είναι πολύτεκνος:
    δα. με ετήσιο ατομικό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, ή
    δβ. με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως ογδόντα χιλιάδες (80.000) ευρώ.
    ε. Κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) εάν είναι τρίτεκνος:
    εα. με ετήσιο ατομικό εισόδημα έως είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ, ή
    εβ. με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ.
    Η παρούσα περίπτωση εφαρμόζεται και για τις μονογονεϊκές οικογένειες.
    στ. Κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%), εάν είναι μακροχρόνια άνεργος, σύμφωνα με την
    παρ. 1 της υποπαρ. ΙΙΙ της υποπαρ. ΙΑ.1 της παρ. ΙΑ του ν. 4093/2012 (Α΄ 222).
    ζ. Κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%), εάν είναι δικαιούχος του Ελάχιστου Εγγυημένου
    Εισοδήματος, του άρθρου 235 του ν. 4389/2016 (Α΄ 94).
    η. Κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (30%), εάν εντός του δημοσίου ακινήτου υφίσταται
    κτίσμα και το κτίσμα αυτό αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντος.
    Εφόσον ο αιτών εμπίπτει σε περισσότερες της μίας των περ. α΄ έως και η΄, εφαρμόζεται μόνο η
    περίπτωση που προβλέπει τη μεγαλύτερη έκπτωση.
18. Το ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή των παρ. 1 και 2 δεν μπορεί να υπολείπεται του
    είκοσι τοις εκατό (20%) του τιμήματος εξαγοράς κατά το άρθρο 6.
19. Οι εκπτώσεις των παρ. 1 και 2 δεν ισχύουν προκειμένου για δημόσια ακίνητα της περ. β’ της
    παρ. 3 του άρθρου 4 με επιφάνεια άνω των δέκα (10) στρεμμάτων.
20. Σε περίπτωση μεταβίβασης του εξαγορασθέντος δημοσίου ακινήτου από τον αιτούντα με
    επαχθή αιτία, πριν από την παρέλευση δέκα (10) ετών από την ημερομηνία έκδοσης της
    απόφασης εξαγοράς, το ποσό που αντιστοιχεί στις εκπτώσεις που παρέχονται, κατά τις παρ. 1
    και 2, κατόπιν καταλογισμού υπέρ του Δημοσίου από τον συμβολαιογράφο, βεβαιώνεται και
    εισπράττεται ως δημόσιο έσοδο, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.
    4978/2022, Α΄ 190), με αναφορά των προϋποθέσεων του παρόντος στην απόφαση εξαγοράς.
    Άρθρο 8
    Τίμημα εξαγοράς σε ειδικές περιπτώσεις αμφισβήτησης της κυριότητας του δημοσίου
    ακινήτου
21. Αν ο αιτών έχει αναγνωρισθεί δυνάμει απόφασης πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ως κύριος του
    δημοσίου ακινήτου έναντι του Δημοσίου, δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς, με τίμημα
    εξαγοράς που αντιστοιχεί, κατά παρέκκλιση του άρθρου 6, σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%)
    της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
22. Αν ο αιτών ή ο δικαιοπάροχός του έχει αναγραφεί ως κύριος του δημοσίου ακινήτου στις
    πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το Δημόσιο ή δεν έχει παρέλθει
    η προθεσμία άσκησης αγωγής, κατά την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 (Α’ 275),
    δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς, χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις των περ. α’ και
    β’ της παρ. 1 του άρθρου 4, με τίμημα εξαγοράς που αντιστοιχεί, κατά παρέκκλιση του άρθρου
    6, σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
    9
23. Αν ο αιτών, μέχρι την 31η.12.2022, έχει ασκήσει ένδικο μέσο κατά δικαστικής απόφασης σε
    δίκη που αφορά στην αναγνώριση της κυριότητας του προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου,
    δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς, με τίμημα εξαγοράς που αντιστοιχεί, κατά παρέκκλιση
    του άρθρου 6, σε ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%) της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
24. Σε περίπτωση εξαγοράς δημοσίου ακινήτου, κατά την παρ. 3, ο αιτών, εντός προθεσμίας ενός
    (1) μηνός από την κοινοποίηση προς αυτόν του πιστοποιητικού αποδοχής, υποβάλλει στο
    αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Οικονομικών αντίγραφο της παραίτησής του από τα ένδικα
    μέσα κατά της δικαστικής απόφασης σε δίκη που αφορά στην αναγνώριση της κυριότητας του
    προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία του πρώτου εδαφίου, δεν
    εκδίδεται απόφαση εξαγοράς.
25. Εάν στο πρόσωπο του αιτούντος συντρέχουν οι προϋποθέσεις των παρ. 1, 2, και 3 του
    παρόντος, δεν εφαρμόζονται οι εκπτώσεις της παρ. 1 του άρθρου 7.

Ολόκληρο το νομοσχέδιο (εδώ)

Όπως ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, η διάταξη θα κατατεθεί εκ νέου στα τέλη Αυγούστου μετά τη νέα διαβούλευση.

«Ακούσαμε τους προβληματισμούς της αντιπολίτευσης και οργανώσεων και αποσύρουμε ολόκληρο το Κεφάλαιο Γ για περαιτέρω διαβούλευση» ισχυρίστηκε, καθώς η κυβέρνηση είχε περιέλθει απομόνωση.

Όπως καταγγέλλουν το WWF Ελλάς, η Greenpeace, η Ορνιθολογική Εταιρεία και άλλες οργανώσεις, η επίμαχη διάταξη επέτρεπε νέες δραστηριότητες στις αυστηρά προστατευόμενες περιοχές, όπως η κατασκευή δρόμων, οι εγκαταστάσεις ενέργειας και τηλεπικοινωνιών και η βόσκηση.

Τονίζουν επίσης ότι θίγονται οι περιοχές Natura 2000, στις οποίες θα επιτρέπονταν τα τουριστικά καταλύματα, τα έργα ΑΠΕ και η εξόρυξη υδρογονανθράκων.

Η ανακοίνωση της WWF

Η προστασία της φύσης να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής
Με συγκρατημένη αισιοδοξία ακούσαμε πριν λίγο από το βήμα της Βουλής τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα να ανακοινώνει την προσωρινή απόσυρση του Κεφαλαίου Γ’ του νομοσχεδίου που αποδυνάμωνε το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των περιοχών Natura 2000.

Η απόφαση αυτή που έρχεται ως αποτέλεσμα έντονων και τεκμηριωμένων αντιδράσεων από το WWF Ελλάς και πολλές ακόμα περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες, φέρνει στην επικαιρότητα την τεράστια οικολογική –και όχι μόνο – αξία των πυρήνων βιοποικιλότητας και του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, ειδικά υπό τις απειλητικές για την κοινωνία και οικονομία συνθήκες που διαμορφώνει η κλιματική κρίση.

Eάν θέλουμε πραγματικά να μιλάμε για αποτελεσματική θωράκιση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας μας, είναι επιτακτική ανάγκη να ολοκληρωθούν ορθά το ταχύτερο δυνατό οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και να εκδοθούν τα προεδρικά διατάγματα και τα σχέδια διαχείρισης, ώστε οι προστατευόμενες περιοχές να αποκτήσουν επιτέλους το προστατευτικό καθεστώς που αρμόζει στη σημασία τους, σε πλήρη συμμόρφωση με τις ενωσιακές υποχρεώσεις της χώρας.

Για τη διαμόρφωση ενός συμπαγούς και αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου απαιτείται η κατάργηση του άρθρου 44 του ν. 4685/2020, επιστροφή στο καθεστώς του ν. 1650/1986 (όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 3937/2011) και εξειδίκευσή του με ειδικότερο προεδρικό διάταγμα για τον καθορισμό των επιτρεπόμενων ανά ζώνη χρήσεων. Το πλαίσιο αυτό, το οποίο ο υπουργός είπε ότι θέλει να διαμορφώσει μέχρι το τέλος Αυγούστου, είναι απαραίτητο να τύχει επεξεργασίας από επιστημονική ομάδα με ειδίκευση στο αντικείμενο και με γνώση των διεθνώς βέλτιστων πρακτικών προστασίας σημαντικών οικοσυστημάτων και πυρήνων βιοποικιλότητας. Είναι επίσης απαραίτητο να τεθεί σε ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και να πληροί τις αυστηρά οικολογικές προϋποθέσεις που θέτει το δίκαιο της ΕΕ, με βάση την οδηγία 92/43/ΕΟΚ.

Οι περιοχές Natura 2000 αποτελούν πραγματικές οάσεις ζωής στη χώρα μας που φιλοξενούν σπάνια είδη φυτών και ζώων και συμβάλλουν στην αποτελεσματική θωράκιση της χώρας μας από την κλιματική κρίση.

Με αυτό ως οδηγό, και ιδιαίτερα σε μια περίοδο που βιώνουμε όλο και πιο έντονα τις συνέπειες της κλιματικής και οικολογικής κρίσης, το WWF Ελλάς θα συνεχίσει να είναι σε επαγρύπνηση και να δουλεύει για την ολοκληρωμένη και αποτελεσματική θωράκιση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Μαρίας Λιλιοπούλου στο «ethnos.gr»,  με το εν λόγω σχέδιο νόμου αποδυναμώνεται περαιτέρω η θωράκιση των προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, ενώ δημιουργούνται και ζητήματα διαφάνειας από το γεγονός ότι υποβαθμίζεται ο θεσμός των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ), με την πρόβλεψη οι αξιολογητές του να αμείβονται απευθείας από τους φορείς των έργων που ελέγχουν και μένουν ανοιχτά παράθυρα για ακύρωση περιβαλλοντικών προστίμων.

Σε μια προσπάθεια να κάμψει κατά το δυνατόν τις αντιδράσεις ο υπουργός Περιβάλλοντος, Κώστας Σκρέκας συναντήθηκε την Τετάρτη με τους εκπροσώπους 14 περιβαλλοντικών οργανώσεων με πανελλαδική δράση. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης ο υπουργός εξήγησε τους κεντρικούς στόχους του νομοσχεδίου και παρουσίασε συνοπτικά τις βασικές διατάξεις του. Όπως επισήμανε, «σκοπός της σημερινής συνάντησης είναι να πραγματοποιηθεί ένας ανοιχτός διάλογος και να διατυπωθούν από όλες τις πλευρές πιθανές απορίες και προβληματισμοί επί του νομοσχεδίου». Ακολούθησε αναλυτική συζήτηση με όλους τους εκπροσώπους των περιβαλλοντικών οργανώσεων, όπου κάθε πλευρά εξέφρασε τις θέσεις και τις προτάσεις της, χωρίς πάντως να αναφέρεται στην επίσημη ενημέρωση κάποια πιθανή σύγκλιση απόψεων.

Συνάντηση περιβαλλοντικών οργανώσεων με τον τομέα Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Την ανάγκη να εμποδιστεί η ψήφιση του νέου «περιβαλλοντοκτόνου νομοσχεδίου Μητσοτάκη, το οποίο αποτελεί το τελειωτικό «χτύπημα» της κυβέρνησης στην περιβαλλοντική πολιτική και στο φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας», τόνισαν στους εκπροσώπους των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, με τους οποίους συνομίλησαν διαδικτυακά τα μέλη του τομέα Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ.

Οι εκπρόσωποι του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εξέφρασαν την κάθετη και πλήρη αντίδρασή τους με το νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί άμεσα προς ψήφιση στη Βουλή καθώς – όπως είπαν – αποτελεί συνονθύλευμα διατάξεων-ρουσφετιών εις βάρος του περιβάλλοντος. Ξεκαθάρισαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα κάνει ό,τι μπορεί, με τα διαθέσιμα κοινοβουλευτικά εργαλεία, για να εμποδίσει την ψήφιση ενός ακόμα περιβαλλοντοκτόνου νομοσχεδίου της κυβέρνησης Μητσοτάκη που γκρεμίζει ό,τι άφησε όρθιο ο αντι-περιβαλλοντικός νόμος Χατζηδάκη (4685/2020), ενώ δήλωσαν ότι, εφόσον ψηφιστεί, θα είναι ένα από τα πρώτα νομοθετήματα που θα καταργήσουν εφόσον επανεκλεγούν.

«Έχει πλέον αποδειχθεί ότι το μοναδικό ενδιαφέρον της κυβέρνησης είναι να εξυπηρετήσει τις εκλογικές της δεσμεύσεις και να αδειοδοτήσει όλες τις παρεμβάσεις που θα έπρεπε να είχαν απαγορευθεί ως μη συμβατές», σημείωσαν χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με το νομοσχέδιο επεσήμαναν ότι επιτρέπει ασύμβατες χρήσεις ακόμα και σε περιοχές απολύτου προστασίας, τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων και μη αδειοδοτημένων δραστηριοτήτων σε προστατευόμενες περιοχές και τη διαγραφή βεβαιωμένων παραβάσεων και προστίμων.

Ενημέρωσαν ότι ήδη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Πέτρος Κόκκαλης, έχει καταθέσει κατεπείγουσα ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη συμβατότητα των νέων προτεινόμενων χρήσεων στις προστατευόμενες περιοχές με τους στόχους διατήρησης της βιοποικιλότητας και την Οδηγία 92/43. Σ

Σκληρή κριτική από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και πλήθος σχολίων στη διαβούλευση

Συνολικά 856 σχόλια, τα περισσότερα εκ των οποίων αφορούν το κεφάλαιο που «χαλαρώνει» το καθεστώς προστασίας στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές και την αύξηση των επιτρεπόμενων χρήσεων γης κατάφερε να συγκεντρώσει το προτεινόμενο νομοσχέδιο στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης παρά το γεγονός ότι αυτή διήρκησε μόλις 12 ημέρες.

Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο του WWF Ελλάς, το οποίο ζητά την απόσυρση των άρθρων που επιδεινώνουν την περιβαλλοντική νομοθεσία και ειδικότερα το καθεστώς προστασίας των περιοχών Natura 2000. Όπως επισημαίνει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο:

• Αλλοιώνει έντονα και απαράδεκτα τον διεθνώς αποδεκτό θεσμό των αυστηρά προστατευόμενων περιοχών (κατηγορία στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά από τα κράτη μέλη να εντάξουν τουλάχιστον το 10% της επικράτειας). Συγκεκριμένα, επιτρέπει εντός των ορίων τους ακόμα περισσότερες δραστηριότητες που είναι ασύμβατες με κάθε έννοια αυστηρής προστασίας, όπως η κατασκευή πλατειών και «γραμμικών υποδομών μεταφορών» (δηλαδή δρόμων), οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, η ερασιτεχνική αλιεία και η ελεύθερη βόσκηση, κλπ.
• Επιτρέπει την επιβάρυνση όλων των ζωνών προστασίας των προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 με νέες χρήσεις που δεν προβλέπονταν από το έτσι κι αλλιώς προβληματικό ισχύον καθεστώς. Χαρακτηριστικά, στις ζώνες προστασίας της φύσης (δεύτερη σε αυστηρότητα ζώνη προστασίας) προβλέπονται πλέον η κατασκευή και λειτουργία τουριστικών καταλυμάτων και άλλων τουριστικών υποδομών, εγκαταστάσεων ΑΠΕ, καθώς και κατασκηνώσεων, ενώ σε όλες τις κατηγορίες (πλην της “απόλυτης” προστασίας) προβλέπονται πλέον εξορυκτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των εξορύξεων υδρογονανθράκων.
• Υποβαθμίζει ακόμα περισσότερο τον ήδη αναξιόπιστο και προβληματικό θεσμό των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ), καθώς προβλέπει ότι οι αξιολογητές των ΜΠΕ θα αμείβονται απευθείας από τους φορείς των έργων που ελέγχουν, δημιουργώντας έτσι μια υπαλληλική σχέση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, η οποία ακυρώνει την ανεξαρτησία που πρέπει (σύμφωνα και με τη νομοθεσία της ΕΕ) να περιβάλλει το σύστημα αξιολόγησης των περιβαλλοντικών μελετών.

Όπως επισημαίνεται στο κείμενο σχολιασμού, «εδώ και δυο χρόνια η κυβέρνηση έχει πλήξει το δίκαιο προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος με απανωτά χτυπήματα, ξεκινώντας με τον νόμο 4685/2020. Στην πράξη, πλέον καταργούνται οι κατηγορίες ισχυρής προστασίας σημαντικών βιοτόπων, δηλαδή οι περιοχές απόλυτης προστασίας και οι περιοχές προστασίας της φύσης, καθώς θα μπορούν να περιλαμβάνουν χρήσεις που είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές για τα ευαίσθητα οικοσυστήματα και τα προστατευόμενα είδη των περιοχών αυτών».

Παράλληλα, αναφέρεται ότι επίκεινται και κυρώσεις προς την Αθήνα.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, σχολιάζοντας την απάντηση, επεσήμανε ότι «η “πιο πράσινη κυβέρνηση της Ευρώπης” συνεχίζει να παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία, με πρωτοβουλίες που πλήττουν καθοριστικά το περιβάλλον, φτάνοντας σε ακρότητες, όπως είναι η επί της ουσίας κατάργηση του καθεστώτος προστασίας των περιοχών Natura 2000 με τη δημιουργία υπο-περιοχών εντός τους, προκειμένου να επιτραπούν δια της πλαγίας, οι μέχρι σήμερα απαγορευμένες δραστηριότητες εξορύξεων και άλλης εκμετάλλευσης».

Η απάντηση της Κομισιόν
Απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου στην επιστολή 49 ευρωβουλευτών για το «νόμο Χατζηδάκη».​​​​​​

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Πέτρου Κόκκαλη, με αφορμή την απάντηση του Επιτρόπου για το Περιβάλλον, τους Ωκεανούς και την Αλιεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Virginijus Sinkevicius, στην επιστολή του Πέτρου Κόκκαλη και 49 άλλων βουλευτών σχετικά με τις αντιπεριβαλλοντικές προβλέψεις του νόμου Χατζηδάκη:

Ο Virginijus Sinkevicius, αρμόδιος Επίτροπος για το Περιβάλλον, τους Ωκεανούς και την Αλιεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απάντησε στην επιστολή-πρωτοβουλία του Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Πέτρου Κόκκαλη και της Ευρωβουλευτή των Πρασινών, Γιούτα Πάολους, σχετικά με το νόμο Χατζηδάκη για «τον εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας».

Σύμφωνα με την επιστολή, με το ν.4685/2020 για τον «εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας», η κυβέρνηση επανέφερε την αδιαφάνεια, αναίρεσε σημαντικές δικλείδες προστασίας της δημόσιας περιουσίας προς όφελος των ιδιωτικών επενδύσεων και επιτέθηκε στο καθεστώς των περιοχών Natura 2000.
Την επιστολή συνυπέγραψαν 49 ευρωβουλευτές της Αριστεράς, των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών.

Ο Επίτροπος Sinkevicius, για το Περιβάλλον, τους Ωκεανούς και την Αλιεία, αναφέρει μεταξύ άλλων στην απάντησή του, πως:

• Έχει ξεκινήσει από τον περασμένο Οκτώβριο διαδικασία ελέγχου της Ελλάδας, για μη συμμόρφωση στην υποχρέωση ουσιαστικής διαβούλευσης, με ικανό χρόνο σε πολίτες, οργανώσεις και τοπική αυτοδιοίκηση για να ενημερωθούν και να διαμορφώσουν άποψη στο πλαίσιο της συμμετοχής τους στις αποφάσεις που αφορούν τους ίδιους, τον τομέα ευθύνης τους, ή το γνωστικό τους αντικείμενο.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη παραπέμψει την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, από το Νοέμβριο του 2019, για τη μη αποτελεσματική προστασία και διαχείριση των περιοχών Natura 2000.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί πως δραστηριότητες όπως είναι τα ορυχεία και η εξόρυξη υδρογονανθράκων, δεν μπορούν να έχουν εκ προοιμίου εξαίρεση από τον έλεγχο περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις περιοχές Natura 2000, όπως ψήφισε η κυβέρνηση με τον 4865, αφού είναι βέβαιη η σημαντική επίδραση τους στις περιοχές αυτές [βλ. Οδηγία για τους Οικοτόπους 92/43/ΕΟΚ”]. και τέλος,
• Πως η Επιτροπή θα προχωρήσει σε περαιτέρω έλεγχο σε ό,τι αφορά τη νομιμότητα του «νόμου Χατζηδάκη», σύμφωνα με την Οδηγία για τις Μελέτες Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, την Οδηγία για τους Οικοτόπους και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Ο Πέτρος Κόκκαλης δήλωσε πως,

«Είναι σαφές σε όλους πλην της κυβέρνησης, πως το περιβάλλον δεν είναι μία υπόθεση των ειδικών ή των λίγων, αλλά αποτελεί τη σπουδαιότερη δημόσια περιουσία, με συμβολή στη βιομηχανία του τουρισμού, στη γεωργία, την αλιεία, και κυρίως στην ευζωία και την υγεία των πολιτών. Είναι ένας πλούτος που τον δανειζόμαστε από τις μελλοντικές γενιές.

Είναι μία περιουσία που ανήκει στους Έλληνες πολίτες και ουδείς δικαιούται να αλλάξει ‘σε μία νύχτα’, χωρίς διαβούλευση, κόντρα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, χάριν στρεβλών αντιλήψεων περί ανάπτυξης και δεδηλωμένης. Εκσυγχρονισμός του σημερινού πλαισίου δεν σημαίνει απορρύθμιση, αλλά εξέλιξη και βελτίωση, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προσμονές των πολιτών.

Οι επενδύσεις που χρειάζεται η Ελλάδα, μετά και την εμπειρία βραχυπρόθεσμων και κοντόφθαλμων πολιτικών πολλών δεκαετιών, είναι οι βιώσιμες επενδύσεις, που έχουν σχεδιαστεί στο πλαίσιο της Νέας Πράσινης Συμφωνίας, με τρόπο που το ιδιωτικό κέρδος δε θα προξενεί μακροχρόνια βλάβη σε όλους τους υπόλοιπους, αλλά αντιθέτως θα δημιουργεί νέες ευκαιρίες και καλυτερη ποιότητα ζωής για όλους.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω με κάθε τρόπο, πως δεν είναι θεσμική λειτουργία η παράκαμψη των κανόνων – εθνικών και ευρωπαϊκών – με υπουργικές αποφάσεις. Η διαφάνεια και η θεσμική λειτουργία παραμένουν το ζητούμενο και αποτελούν όρο για την προσέλκυση των μακροχρόνιων επενδυτών που θέλουμε και χρειαζόμαστε, αυτών που θα πιστέψουν στην Ελλάδα και δεν θα έρθουν απλά για μία αρπαχτή.»

Στην επιστολή που απεστάλη στις 15 Μαΐου είχαν τεθεί τα ακόλουθα ζητήματα:

• της χρονικά και ουσιαστικά μη επαρκούς ή νόμιμης διαβούλευσης με τους πολίτες και τους αρμόδιους φορείς,
• πως ο νόμος ψηφίστηκε από το 1/5ο των βουλευτών, λόγω της πανδημίας, λίγες μέρες προτού το κοινοβούλιο επανέλθει στην κανονική λειτουργία του
• το γεγονός πως ο νόμος καταργεί τη διαβούλευση κατά την τροποποίηση περιβαλλοντικών αδειών κι επομένως ανοίγει παράθυρο στην εν κρυπτώ αδειοδότηση έργων
• πως ενισχύεται η αδιαφάνεια εις βάρος του περιβάλλοντος και της δημόσιας περιουσίας, αφού μεγαλώνει το εύρος των ζητημάτων που μπορούν να «λυθούν» με υπουργική απόφαση, που θα μπορεί ακόμα και να εξαιρέσει ένα έργο από τον απαραίτητο περιβαλλοντικό έλεγχο
• πως απειλεί το καθεστώς των περιοχών Natura 2000, υποκαθιστώντας τους Φορείς Διαχείρισης, με ένα υδροκέφαλο οργανισμό ελεγχόμενο από την εκάστοτε κυβέρνηση
• την αυτόματη και επί της αρχής καθολική εξαίρεση δραστηριοτήτων όπως είναι τα λατομεία και οι εξορύξεις υδρογονανθράκων σε περιοχές Νatura 2000!
• την κατάργηση της δουλειάς που έχει γίνει μέχρι σήμερα για τους δασικούς χάρτες

Η επιστολή 49 ευρωβουλευτών

Εισαγωγή

Προς

Κύριο Frans Timmermans

Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο

Κύριο Virginijus Sinkevicius

Επίτροπο για το Περιβάλλον, τους Ωκεανούς και την Αλιεία

Βρυξέλλες, 15 Μαρτίου, 2020

Αγαπητοί Επίτροποι,

Ο νέος Νόμος για τον «εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας» ψηφίστηκε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο στις 05/05/2020. Το σχέδιο νόμου υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο για ψηφοφορία στις 24/04/202 με συνοπτικές διαδικασίες, ενώ η χώρα βρισκόταν ακόμη σε μια πολύ αυστηρή καραντίνα λόγω COVID-19. Το Κοινοβούλιο λειτουργούσε επίσης με σημαντικούς περιορισμούς, περιορίζοντας τη συμμετοχή των βουλευτών στις Eπιτροπές και την ολομέλεια. Λόγω της πανδημίας, η δημόσια διαβούλευση ήταν επίσης πολύ περιορισμένη. Επιπλέον, τα αρχικά 82 άρθρα υπό δημόσια διαβούλευση έγιναν μέσα στο Νόμο 136.

Ο νέος Νόμος, όπως ψηφίστηκε στο Κοινοβούλιο, περιλαμβάνει άρθρα που είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενα ως προς τη νομική τους βάση στο διεθνές δίκαιο, το Ευρωπαϊκό κεκτημένο και το Ελληνικό Σύνταγμα. Επιπλέον, αποδυναμώνει τα κρίσιμα εργαλεία περιβαλλοντικής πολιτικής που θα υπονομεύσουν σημαντικά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού κεκτημένου στην Ελλάδα τώρα και στο μέλλον.

Αξίζει να σημειωθεί ότι 24 περιβαλλοντικές ΜΚΟ σε εθνικό επίπεδο, περισσότερες από 80 οικολογικές κινήσεις και συλλογικές αρχές ζήτησαν την άμεση απόσυρση του σχεδίου νόμου. Επιπλέον, επιστημονικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας, ο Συνήγορος του Πολίτη, η Ένωση Διοικητικών Δικαστών και πολλοί άλλοι επαγγελματικοί οργανισμοί, έχουν εκφράσει τις σημαντικές επιφυλάξεις τους σχετικά με διάφορες διατάξεις του νέου Νόμου και τα προβλήματα που αναμένεται να προκαλέσει η εφαρμογή του. Ταυτόχρονα, δύο διαφορετικές αναφορές έχουν συλλέξει περισσότερες από 60.000 υπογραφές σε λίγες μόνο ημέρες. Την πρώτη ημέρα μετά την καραντίνα, περίπου 5.000 πολίτες διαδήλωσαν έξω από το Eλληνικό Kοινοβούλιο απαιτώντας τη διακοπή των διαδικασιών.

Σύμφωνα με την επεξηγηματική έκθεση που συνοδεύει το Νόμο που ψηφίστηκε, η περιβαλλοντική αδειοδότηση θεωρείται ως «χρονοβόρα διοικητική διαδικασία», η οποία πρέπει να συντομευθεί για την προώθηση των επενδύσεων. Για αυτόν τον λόγο, αλλά χωρίς να ορίζονται διατάξεις για αυστηρότερο και τακτικότερο περιβαλλοντικό έλεγχο, ο Νόμος υπονομεύει την όλη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και απορρύθμισης λαθών για τον εκσυγχρονισμό.

Επιπλέον, οι αλλαγές και οι καθυστερήσεις που θα επηρεάσουν σημαντικά περιβαλλοντικά εργαλεία υπό εφαρμογή (όπως η ανάπτυξη Προεδρικών Διαταγμάτων που ρυθμίζουν τη χρήση γης και τις δραστηριότητες στις περιοχές Natura 2000), θα υπονομεύσουν την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην Ελλάδα. Επιπλέον, οι μελλοντικές επενδύσεις θα καθυστερήσουν ή θα αποτραπούν, καθώς οι δικαστικές διαδικασίες πιθανότατα θα ξεκινήσουν για ορισμένο αριθμό έργων.

Εν συντομία, σημαντικές αποτυχίες, ζητήματα και παραδείγματα περιλαμβάνουν :

• Σε αντίθεση με τις Οδηγίες 2011/92 και 2014/52, το πνεύμα του άρθρου 191 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του διεθνούς δικαίου (άρθρο 6 παράγραφος 10 της Σύμβασης Aarhus), ο Νόμος ακυρώνει αποτελεσματικά τη δημόσια διαβούλευση κατά τη διάρκεια της τροποποίησης περιβαλλοντικών αδειών. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας τροποποίησης και εάν οι τροποποιήσεις θεωρούνται από την αρμόδια αρχή ως ασήμαντες ή έχουν θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, τότε η δημόσια διαβούλευση καταργείται.
• Ο Νόμος δίνει την ευκαιρία να παρακαμφθούν σημαντικές γνωμοδοτήσεις των Δημόσιων αρχών για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων, εφαρμόζοντας μία κατά περίπτωση, ασαφή περιγραφόμενη προσέγγιση, η οποία μπορεί να αλλάξει περαιτέρω με Υπουργική Απόφαση. Αυτό παραβιάζει τόσο το πνεύμα όσο και τις διατάξεις των Οδηγιών 2011/92 και 2014/52: κανένα έργο ή δραστηριότητα δεν μπορεί εκ των προτέρων να εξαιρείται από την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ακόμη και αν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι θετικές.
• Ο Νόμος φέρνει ένα μεγάλο μειονέκτημα στη διαχείριση των περιοχών Natura 2000, καταργώντας τους τοπικούς Φορείς Διαχείρισης, οι οποίοι δημιουργήθηκαν βάσει των αρχών της συνδιαχείρισης και συμμετοχής της Ατζέντας 21, με τη συμμετοχή τοπικών φορέων. Τώρα, η διαχείριση των περιοχών Natura 2000 τίθεται υπό έναν οργανισμό που έχει διοριστεί από την κεντρική κυβέρνηση, ενδεχομένως προκειμένου να ελέγξει τις πληροφορίες και τη γνώμη σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων σε περιοχές της Natura 2000 και για την κατάλληλη αξιολόγηση που απαιτείται από το άρθρο 6 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
• Οι επενδύσεις που φέρουν σημαντική επιβάρυνση για το περιβάλλον, όπως λατομεία, ορυχεία και ακόμη χειρότερα η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου (!!!), επιτρέπονται εκ των προτέρων σε περιοχές Natura 200 και σε φυσικούς οικότοπους ευπαθών και κοντά σε εξαφάνιση ειδών. Η τοπική κοινότητα και οι δημοτικές αρχές στερούνται του δικαιώματος γνώμης κατά την έναρξη δραστηριοτήτων εξερεύνησης υδρογονανθράκων σε δημόσιες περιοχές, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Σύμβαση του Aarhus.
• Η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης υπονομεύεται, με τη μεταφορά διασταυρόμενου ελέγχου και ρύθμισης των Εκτιμήσεων Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από το κράτος σε ιδιωτικούς «αξιολογητές», οι οποίοι επιλέγονται τυχαία, αλλά πληρώνονται από τους ίδιους τους επενδυτές (!), με διαδικασίες που τελικά θα καθοριστούν μέσω ενός Προεδρικού Διατάγματος.
• Ο Νόμος αλλάζει τις τεχνικές προδιαγραφές για τους Χάρτες Δασών (τόσο για επικυρωμένους όσο και για εκείνους που βρίσκονται σε εξέλιξη). Το έργο «Χάρτες Δασών» αποτελεί μέρος των υποχρεώσεων της Ενισχυμένης Επιτήρησης της Ελλάδας, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ και συνδέεται με το Εθνικό Κτηματολόγιο. Αξίζει να σημειωθεί πως έως το 2019, η Ελλάδα κατάφερε να επικυρώσει δασικούς χάρτες για το 44% της επικράτειάς της, από 1% το 2015 (το υπόλοιπο μέρος ήταν σε εξέλιξη). Όλα αυτά πρέπει τώρα να επανεκτιμηθούν και να αλλάξουν (ή να ακυρωθούν).

Αξιότιμοι Επίτροποι, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ζητούν από τα Κράτη Μέλη να θεσπίσουν μέτρα που διασφαλίζουν τα αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ στη ζωή και σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να βασίζεται στο κράτος δικαίου και σε δημοκρατικές διαβουλεύσεις με όλους τους σχετικούς ενδιαφερόμενους σε εύθετο χρόνο και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με συνοποτικές διαδικασίες, αντίθετες προς την Ευρωπαϊκή και τη διεθνή νομική κληρονομιά.

Αξιότιμε Επίτροπε Timmermans, στην ομιλία σας προς την επιτροπή ENVI στις 21 Απριλίου, αναφέρατε ότι «η Πράσινη Συμφωνία δεν είναι πολυτέλεια που εγκαταλείπουμε όταν χτυπήσουμε μια άλλη κρίση. Είναι απαραίτητο για το μέλλον της Ευρώπης». Τους επόμενους μήνες, εμείς ως μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει να συζητήσουμε και να ψηφίσουμε για σημαντικά αρχεία όπως ο Νόμος για το Κλίμα, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης τις νέες στρατηγικές Κυκλικής Οικονομίας, Βιοποικιλότητας και Κλιματικής Προσαρμογής, που θα διαμορφώσουν το μέλλον της Ευρώπης για τις επόμενες δεκαετίες. Μια προοδευτική Πράσινη Συμφωνία που θα λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για αυξημένη φιλοδοξία για το κλίμα, βιώσιμες επενδύσεις και απλή μετάβαση πρέπει να λειτουργεί για όλους ή δεν θα λειτουργήσει καθόλου.

Αξιότιμε Επίτροπε Sinkevicius, κατά την ακρόαση επιβεβαίωσής σας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 3 Οκτωβρίου 2019 δηλώσατε ότι «όσον αφορά στους περιβαλλοντικούς νόμους, ο εκλεγμένος Πρόεδρος ήταν πολύ σαφής και αναφέρεται επίσης και στην επιστολή της αποστολής: μηδενική ανοχή σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. […] Θα εξετάσω σίγουρα όλα τα πιθανά εργαλεία στην εργαλειοθήκη.»

Πριν από λίγες ημέρες, 17 κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σχεδιάσειμια στρατηγική ύπαρξης μετά το COVID 19, βάσει της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αλλά όπου επίσης δηλώνουν ρητά ότι οποιαδήποτε “επείγουσα δράση για την προστασία και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας πρέπει να αποτελεί βασικό μέρος της αντίδρασής μας στην παγκόσμια κρίση υγείας και περιβάλλοντος και μία βασική πτυχή για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη επιβίωση και ευημερία των κοινωνιών μας”.

Η ελληνική κυβέρνηση δεν τηρεί τη δέσμευσή της και, ως εκ τούτου, δεν διασφαλίζει την ευημερία του Ελληνικού λαού, την πρόσβασή τους σε βιώσιμα μέσα διαβίωσης και το δικαίωμά τους να απολαμβάνουν ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον.

Αξιότιμοι Επίτροποι, με τα παραπάνω βάσιμα επιχειρήματα, θα θέλαμε πρώτα να σας ενημερώσουμε για την παραβίαση του διεθνούς και του κράτους δικαίου της ΕΕ και να σας παροτρύνουμε να αναλάβετε δράση κατά της απορρύθμισης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην Ελλάδα. Δεν πρέπει να επιτρέπουμε εκπτώσεις ούτε στη δημοκρατική διαδικασία, ούτε στην προστασία του περιβάλλοντος. Σας ζητάμε να διασφαλίσετε την πλήρη εφαρμογή των περιβαλλοντικών νόμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι συνυπογράφοντες

Petros KOKKALIS, GUE – Jutta PAULUS, Greens
ALAMETSÄ Alviina, GREENS/EFA
ALFONSI Francois, GREENS/EFA
ARVANITIS Konstantinos, GUE/NGL
AUKEN Margrete, GREENS/EFA
BARRENA Pernando, GUE/NGL
BITEAU Benoit, GREENS/EFA
BLOSS Michael, GREENS/EFA
BOMPARD Manuel, GUE/NGL
BÜTIKOFER Reinhard, GREENS/EFA
CAREME Damien, GREENS/EFA
CORMAND David, GREENS/EFA,
CUFFE Ciaran, GREENS/EFA
DALUNDE Jakop, GREENS/EFA
DE SUTTER Petra, GREENS/EFA
DELBOS-CORFIELD Gwendoline, GREENS/EFA
DELLI Karima, GREENS/EFA
EICKHOUT Bas, GREENS/EFA
ERNST Cornelia, GUE/NGL
GEORGIOU Giorgos, GUE/NGL
GEORGOULIS Alexis, GUE/NGL
GRUFFAT Claude, GREENS/EFA
HAZEKAMP Anja, GUE/NGL
HOLMGREN Pär, GREENS/EFA
JADOT Yannick, GREENS/EFA
KONEČNÁ Kateřina, GUE/NGL
KOULOGLOU Stelios, GUE/NGL
KOUNTOURA Elena, GUE/NGL
KUHNKE Alice, GREENS/EFA
LAMBERTS Philippe, GREENS/EFA
MARQUARDT Erik, GREENS/EFA
NIENAß Niklas, GREENS/EFA
NIINISTÖ Ville, GREENS/EFA
O’SULLIVAN Grace, GREENS/EFA
PAPADIMOULIS Dimitrios, GUE/NGL
PETER-HANSEN Kira, GREENS/EFA
RIVASI Michèle, GREENS/EFA
ROOSE Caroline, GREENS/EFA
SATOURI Mounir, GREENS/EFA
SCHOLZ Helmut, GUE/NGL
TOUSSAINT Marie GREENS/EFA
URBAN CRESPO Miguel, GUE/NGL
URTASUN Ernest, GREENS/EFA
VILLANUEVA RUIZ Idoia, GUE/NGL
VON CRAMON-TAUBADEL Viola
WALLACE Mick, GUE/NGL
YENBOU Salima, GREENS/EFA
YONCHEVA Elena, S&D