Η νόσος mpox είναι μια ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από μόλυνση με τον ιό mpox. Ο ιός mpox είναι γενετικά παρόμοιος με τον ιό της ευλογιάς, αλλά λιγότερο μεταδοτικός προκαλώντας πιο ήπια συμπτώματα.

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται μέσω της επαφής με δερματικές βλάβες/σωματικά υγρά του πάσχοντος ή/και μολυσμένα αντικείμενα, καθώς και μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων κατόπιν παρατεταμένης στενής επαφής σε μικρή απόσταση.

Τα συμπτώματα της λοίμωξης από τον ιό mpox περιλαμβάνουν: Πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, οσφυαλγία, λεμφαδενοπάθεια, ρίγος και εξάντληση, ενώ συνήθως εμφανίζεται χαρακτηριστικό εξάνθημα 1 με 5 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Παρότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως σε λίγες εβδομάδες.

Οι τρόποι μετάδοσης της νόσου mpox περιλαμβάνουν:

*Στενή προσωπική επαφή

*Έκθεση σε βιολογικά υγρά

*Επαφή με μολυσμένες επιφάνειες ή αντικείμενα (π.χ. κλινοσκεπάσματα, είδη ρουχισμού/ιματισμού)

Βάση των υφιστάμενων επιδημιολογικών δεδομένων στην Ελλάδα, η νόσος mpox μεταδίδεται κυρίως σεξουαλικά

Ο ΕΟΔΥ συστήνει :

*Αποφύγετε στενή επαφή με άτομα που έχουν τα συμπτώματα (πυρετός, πονοκέφαλος, μυαλγίες, οσφυαλγία, λεμφαδενοπάθεια, ρίγος και εξάντληση, ή χαρακτηριστικό εξάνθημα που εμφανίζεται 1 με 5 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων)

*Αν εμφανίσετε συμπτώματα, αναζητείστε ιατρική βοήθεια και αποφύγετε σεξουαλικές επαφές ή στενή επαφή με άλλα άτομα

*Εμβολιασμός έναντι mpox σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις για τις ομάδες υψηλού κινδύνου.’Ανδρες που έχουν σεξουαλική επαφή με άνδρες (MSM), άνδρες που έχουν σεξουαλική επαφή με άνδρες και γυναίκες, άτομα τρανς, μη δυαδικά άτομα. Όλα τα άτομα από τις παραπάνω ομάδες θεωρούνται αυξημένου κινδύνου αν έχουν πρόσφατο ιστορικό πολλαπλών ερωτικών συντρόφων, ή έχουν νοσήσει από κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα τους τελευταίους 3 μήνες.

Επίσης συστήνεται ο εμβολιασμός σε επαγγελματίες υγείας και φροντίδας οι οποίοι εργάζονται σε χώρους ή σε συνθήκες με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης στον ιό της ευλογιάς τύπου mpox (π.χ. εργαστήρια, ειδικές μονάδες, εμβολιαστικά κέντρα, αποστολές σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό ευλογιάς τύπου mpox κλπ). ‘Ατομα που συμμετέχουν σε ανθρωπιστικές αποστολές, άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, άτομα που επισκέπτονται συγγενείς και φίλους τα οποία ταξιδεύουν σε περιοχές των χωρών που είναι επηρεαζόμενες (ο κατάλογος των περιοχών των χωρών επικαιροποιείται από τον ΕΟΔΥ και είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του). ‘Ατομα τα οποία έχουν έρθει σε στενή σωματική επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα του ιού της ευλογιάς τύπου mpox συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων που κατοικούν στο ίδιο οικογενειακό περιβάλλον. Το εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται το συντομότερο δυνατό, κατά προτίμηση εντός 4 ημερών από την έκθεση. Εμβολιασμός μέχρι και 14 ημέρες μετά από την έκθεση συνιστάται επίσης γιατί μπορεί να προσφέρει προστασία. Εμβολιασμός γίνεται μόνον εφόσον το άτομο σε στενή επαφή με το κρούσμα δεν έχει αναπτύξει συμπτώματα.

Μεταξύ των ατόμων που ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο εμβολιασμός των ανοσοκατεσταλμένων ατόμων. Επίσης, μπορούν να εμβολιαστούν και άτομα που δεν ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες.

Ο εμβολιασμός έναντι mpox πραγματοποιείται στα παρακάτω εμβολιαστικά κέντρα:

ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Τετάρτη 09:00-12:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2251 352510

ΠΓΝ Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ»

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Τετάρτη 09:00-12:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2313 303333

ΠΓΝ Ηρακλείου «ΠΑΓΝΗ»

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-14:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2810 542107

ΓΝ Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων «Ανδρέα Συγγρός»

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-14:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 210 7295310 / 210 7265159

ΠΓΝ «Αττικόν»

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-14:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 210 5831656

ΠΓΝ Πατρών «Παναγία η Βοήθεια»

Ημέρες & Ώρες Επικοινωνίας: Τετάρτη-Πέμπτη 09:00-14:00

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2613 603689

Συστήνεται στους πολίτες να ακολουθούν τις οδηγίες των γιατρών τους σε περίπτωση εμφάνισης κάποιου εξανθήματος ή ασυνήθιστης δερματικής βλάβης.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση ο ΕΟΔΥ είναι σε εγρήγορση και παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της εμφάνισης των κρουσμάτων σε συνεργασία με τις υπηρεσίες των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων καθώς και τους ευρωπαϊκούς φορείς Δημόσιας Υγείας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ειδικότερα, μόλις στα μέσα Νοεμβρίου 2024, ταυτοποιήθηκε το πρώτο περιστατικό της νέας φυλογενετικής ομάδας Ιb της Μpox, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, μετά από ταξίδι στην ανατολική Αφρική. Στην Ευρώπη, έχουν πλέον αναφερθεί περιστατικά στη Μεγάλη Βρετανία, Σουηδία και Γερμανία, ενώ επίσης έχουν διαγνωστεί περιστατικά της νέας φυλογενετικής ομάδας σε Ινδία, Κένυα, Ταϋλάνδη στην Ασία.

Η Παθολόγος, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, και η Βιολόγος, Παναγιώτα Ζαχαράκη συνοψίζουν τα δεδομένα για το νέο φυλογενετικό στέλεχος της ευλογιάς των πιθήκων:

·         Από τον Σεπτέμβριο του 2024, έχουν επιβεβαιωθεί περισσότερα από 3100 περιπτώσεις. Οι περισσότερες από αυτές έχουν βρεθεί σε 3 Αφρικανικές χώρες: το Κονγκό, την Ουγκάντα και το Μπουρουντί.

·         Στις 14 Αυγούστου 2024, ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε την κατάσταση ως έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος για τη δημόσια υγεία – γνωστό και ως PHEIC, επειδή είναι (1) έκτακτο γεγονός που (2) συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια υγεία για άλλα κράτη μέσω της διεθνούς εξάπλωσης της νόσου και (3) δυνητικά απαιτεί συντονισμένη διεθνή αντίδραση.

·         Τα τρέχοντα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό διαφέρουν πολύ από εκείνα της παγκόσμιας επιδημίας του 2022 της φυλογενετικής ομάδας (clade II), η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά σε πολύ μειωμένο επίπεδο. Η επιδημία Mpox του 2022 έχει εξαπλωθεί κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών. Ως εκ τούτου, οι ενήλικες άνδρες επηρεάζονται σχεδόν αποκλειστικά. Η παγκόσμια επιδημία clade II είχε σχετικά χαμηλό κίνδυνο θνησιμότητας, κάτω από 1% συνολικά.

·         Πλέον, καταγράφονται επιδημιολογικά δίκτυα μετάδοσης που συνδέονται με ετεροφυλόφιλη σεξουαλική επαφή, κάτι που δεν ήταν μια κοινή παρατήρηση με την επιδημία του 2022 του clade II. Αυτές οι λοιμώξεις πιστεύεται ότι αποδίδονται σε μια νέα φυλογενετική ομάδα, την Ib. Ορισμένες αναφορές περιγράφουν τις περιπτώσεις clade Ib ως εμφανιζόμενες με διάχυτο εξάνθημα σε ολόκληρο το σώμα ή μακροχρόνιες βλάβες των γεννητικών οργάνων και κίνδυνο θανατηφόρου περιστατικού έως και 5% στους ενήλικες και 10% στα παιδιά. Υπάρχουν, επίσης, αναφορές αποβολών σε εγκύους. Δεδομένων αυτών των δημογραφικών προτύπων, φαίνεται πιθανό ότι νέοι τρόποι μετάδοσης (π.χ. μετάδοση στην οικία μέσω στενής επαφής σε παιδιά, εγκύους και άλλα ευάλωτα άτομα, καθώς και ετεροφυλοφιλική επαφή για το clade Ib), όπως επίσης και με επαφή με άγρια ζώα στην Αφρική, συνεισφέρουν σημαντικά στην εξάπλωση, καθιστώντας αναγκαία μια πολύ διαφορετική προσέγγιση για την αξιολόγηση και τη μείωση του κινδύνου σε σύγκριση με την επιδημία του 2022.

·         Το πρώτο ευρωπαϊκό κρούσμα clade Ib ήταν στη Σουηδία και αναφέρθηκε ότι είχε μόλις ταξιδέψει σε μια πληγείσα περιοχή στην Αφρική. Με συνεχή μετάδοση, η επιδημία επεκτείνει το γεωγραφικό της αποτύπωμα σε νέες χώρες και περιοχές. Κατά μερικούς ερευνητές, η φυλογενετική ομάδα Ib έχει δυναμική πανδημίας, μια κρίση που επαναλαμβάνεται στις αναφορές των μέσων ενημέρωσης, ενώ άλλοι αναφέρουν σταθεροποίηση στην Αφρική. Αν και οι πληροφορίες εξακολουθούν να είναι περιορισμένες, το clade Ib μεταδίδεται διαφορετικά και μπορεί να αλλάξει περαιτέρω καθώς πολλαπλασιάζονται τα κρούσματα.

Κινδυνεύουν σοβαρά τα παιδιά κάτω των 5 ετών

Τα κοινά συμπτώματα της νόσου Mpox περιλαμβάνουν δερματικό εξάνθημα ή βλάβες γεμάτες πύον, που μπορεί να διαρκέσουν από δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Μπορεί επίσης να συνυπάρχει πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, πόνος στην πλάτη, καταβολή και πρησμένοι λεμφαδένες. Τα παιδιά με Mpox παρουσιάζουν φλυκταινώδες εξάνθημα, το οποίο ερμηνεύεται εύκολα με ανεμοβλογιά, του οποίου προηγείται πυρετός και συχνά λεμφαδενοπάθεια. Σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της εγκεφαλίτιδας, της πνευμονίτιδας, της κερατίτιδας, της τύφλωσης και της δευτερογενούς βακτηριακής λοίμωξης, μπορεί να εμφανιστούν σε έως και 20% των παιδιών με Mpox. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών είναι πιο πιθανό να πεθάνουν από Mpox από όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες.

Αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών

Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο περιοδικό Nature, φαίνεται ότι σε προκαταρκτικά στοιχεία μελέτης, το αντιιικό φάρμακο Tecovirimat δεν είναι αποτελεσματικό (δεν είναι δηλαδή καλύτερο σε σύγκριση με το placebo) ενάντια στη φυλογενετική ομάδα Ι της Mpox που μας απασχολεί τώρα.  Ίσως αν ληφθεί σε αρχικά στάδια ή σε σοβαρή νόσο, μπορεί να υπάρξουν κάποια ενθαρρυντικά προστατευτικά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με το CDC στην Αφρική φαίνεται ότι μόνο στο Κονγκό χρειάζονται τουλάχιστον 3 εκατομμύρια εμβολιασμούς Mpox για να σταματήσει η εξάπλωση, και περίπου 7 εκατομμύρια εμβόλια για την υπόλοιπη Αφρική.

Δεκαέξι χώρες στην αφρικανική ήπειρο έχουν αναφέρει κρούσματα του ιού mpox τις τελευταίες έξι εβδομάδες. Η χώρα που επλήγη περισσότερο το 2024 συνεχίζει να είναι η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (6169 επιβεβαιωμένα κρούσματα, 25 θάνατοι), ακολουθούμενη από το Μπουρούντι (987 επιβεβαιωμένα κρούσματα, κανένας θάνατος) και τη Νιγηρία (94 επιβεβαιωμένα κρούσματα, κανένας θάνατος). Η πιο πληγείσα επαρχία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είναι το Νότιο Κίβου (South Kivu), καταγράφοντας τον μεγαλύτερο αριθμό ύποπτων και επιβεβαιωμένων κρουσμάτων mpox.

Η πρόσφατη αυτή επισκόπηση δίνει έμφαση στην τελευταία επιδημιολογική ενημέρωση για τη Ζάμπια, τη Γκάνα, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και τη Νιγηρία. Η Ζάμπια ανέφερε το πρώτο κρούσμα mpox στη χώρα, την περασμένη εβδομάδα. Οι επιδημιολογικές έρευνες για το συγκεκριμένο κρούσμα συνεχίζονται και ο ιός δεν είναι γνωστός. Την περασμένη εβδομάδα, η Γκάνα ανέφερε επίσης τα δύο πρώτα κρούσματα mpox για το έτος 2024, με την τελευταία αναφορά να έχει γίνει το 2023. Το στέλεχος που εντοπίστηκε στη χώρα είναι ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων clade IIb. Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και η Νιγηρία θεωρούνται ενδημικές για τα στελέχη του mpox, clade I και II αντίστοιχα.

Στην έκθεση, περιλαμβάνονται και λειτουργικές ενημερώσεις από τις 11 Οκτωβρίου 2024. Το πρωτόκολλο του ΠΟΥ για τη μετάδοση του mpox έχει μεταφραστεί στα γαλλικά και είναι διαθέσιμο κατόπιν αιτήματος. Ο ΠΟΥ χορηγεί το εμβόλιο MVA-BN έναντι του mpox, για άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω, εδώ και λίγο καιρό, και για άτομα 12-17 ετών, από τις 8 Οκτωβρίου με προεπιλογή.

Αν και το MVA-BN δεν έχει επί του παρόντος άδεια για άτομα κάτω των 18 ετών, αυτό το εμβόλιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί “off-label” σε βρέφη, παιδιά και εφήβους, σε εγκύους και ανοσοκατασταλμένα άτομα. Αυτό σημαίνει ότι η χρήση εμβολίου συνιστάται σε περιβάλλον εστίασης, όπου τα οφέλη του εμβολιασμού υπερτερούν των πιθανών κινδύνων.

– Άνδρες που έχουν σεξουαλική επαφή με άνδρες (MSM), άνδρες που έχουν σεξουαλική επαφή με άνδρες και γυναίκες, άτομα τρανς, μη δυαδικά άτομα. Όλα τα άτομα από τις παραπάνω ομάδες θεωρούνται αυξημένου κινδύνου αν έχουν πρόσφατο ιστορικό πολλαπλών ερωτικών συντρόφων, ή έχουν νοσήσει από κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα τους τελευταίους 3 μήνες.

– Επαγγελματίες υγείας και φροντίδας οι οποίοι εργάζονται σε χώρους ή σε συνθήκες με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης στον ιό της ευλογιάς τύπου mpox (π.χ. εργαστήρια, ειδικές μονάδες, εμβολιαστικά κέντρα, αποστολές σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό ευλογιάς τύπου mpox κλπ.).

– Άτομα που συμμετέχουν σε ανθρωπιστικές αποστολές, άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, άτομα που επισκέπτονται συγγενείς και φίλους τα οποία ταξιδεύουν σε περιοχές των χωρών που είναι επηρεαζόμενες (ο κατάλογος των περιοχών των χωρών επικαιροποιείται από τον ΕΟΔΥ και είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του). Επίσης, άτομα που επιθυμούν να εμβολιαστούν για προσωπικούς λόγους καθώς και για ειδικές συνθήκες (πχ. μακρόχρονη παραμονή σε χώρες όπου αναφέρονται κρούσματα mpox) και που δεν περιλαμβάνονται στις προαναφερθείσες κατηγορίες.

– Άτομα τα οποία έχουν έρθει σε στενή σωματική επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα του ιού της ευλογιάς τύπου mpox συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων που κατοικούν στο ίδιο οικογενειακό περιβάλλον. Το εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται το συντομότερο δυνατό, κατά προτίμηση εντός 4 ημερών από την έκθεση. Εμβολιασμός μέχρι και 14 ημέρες μετά από την έκθεση συνιστάται επίσης γιατί μπορεί να προσφέρει προστασία. Εμβολιασμός γίνεται μόνον εφόσον το άτομο σε στενή επαφή με το κρούσμα δεν έχει αναπτύξει συμπτώματα.

Τα διαθέσιμα εμβολιαστικά κέντρα και τα στοιχεία επικοινωνίας για το κοινό είναι τα παρακάτω:

ΠΓΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΤΕΤΑΡΤΗ 09:00-12:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 2251 352510

ΠΓΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ”ΑΧΕΠΑ»

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΤΕΤΑΡΤΗ 09:00-12:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 2313 303333

ΠΓΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ”ΠΑΓΝΗ”

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΔΕΥΤΕΡΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09:00-14:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 2810 542107

ΓΝ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ”ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ”

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΔΕΥΤΕΡΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09:00-14:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 210 7295310 / 210 7265159

ΠΓΝ ”ΑΤΤΙΚΟΝ”

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΔΕΥΤΕΡΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09:00-14:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 210 5831656

ΠΓΝ ΠΑΤΡΩΝ ”ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΒΟΗΘΕΙΑ”

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΤΕΤΑΡΤΗ-ΠΕΜΠΤΗ 09:00-14:00

ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 2613 603689

Η χώρα συνορεύει με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, απ΄όπου ξεκίνησε το τρέχον ξέσπασμα της νόσου τον Ιανουάριο του 2023, καθιστώντας την Ουγκάντα ιδιαίτερο επίκεντρο για τους αξιωματούχους υγείας. Τα δύο πρώτα κρούσματα στην Ουγκάντα επιβεβαιώθηκαν τον Ιούλιο.

WHO and partners have established an Access and Allocation Mechanism (AAM) to:
🔹 increase access to #mpox vaccines, treatments, and diagnostics for people at highest risk and
🔹 ensure that the limited supplies are used effectively and equitably.https://t.co/SjHv3EHwuN pic.twitter.com/45wgyAn3us

— World Health Organization (WHO) (@WHO) September 13, 2024

Ο Χένρι Κιόμπε, ο οποίος ηγείται της κυβερνητικής προσπάθειας αντιμετώπισης της mpox, είπε στο Reuters ότι στη χώρα υπάρχουν μέχρι στιγμής δέκα κρούσματα με τέσσερις από αυτούς τους ασθενείς να παραμένουν στην απομόνωση και έξι να έχουν ήδη λάβει θεραπεία και να έχουν πάρει εξιτήριο.

“Χαιρόμαστε που μέχρι στιγμής δεν έχουμε καταγράψει κάποιο θάνατο και είμαστε βέβαιοι ότι θα καταπολεμήσουμε το ξέσπασμα“, είπε ο Κιόμπε προσθέτοντας ότι οι αρχές έχουν διενεργήσει περισσότερα από 200 τεστ σε άτομα με ύποπτα συμπτώματα.

Over 3.6 million doses of #mpox vaccines have been pledged for the mpox response so far.

A collaborative and transparent process is needed to distribute these critical resources fairly and effectively.https://t.co/SjHv3EHwuN pic.twitter.com/65btdhgg4O

— World Health Organization (WHO) (@WHO) September 13, 2024

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε έκτακτη κατάσταση για τη δημόσια υγεία το πρόσφατο ξέσπασμα της νόσου στα μέσα Αυγούστου μετά τον εντοπισμό της νέας παραλλαγής.

Η mpox προκαλεί συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά της γρίπης και δερματικές αλλοιώσεις και μεταδίδεται μέσω της στενής σωματικής επαφής. Ενώ συνήθως είναι ήπια, αν δεν θεραπευτεί η νόσος μπορεί να αποδειχθεί μοιραία.

Αυτό σημαίνει πως υπάρχουν πολλές άγνωστες παράμετροι για τον ίδιο τον ιό, τη σοβαρότητα της νόσου που προκαλεί και το πώς μεταδίδεται, κάτι που περιπλέκει την απάντηση, είπαν στο Ρόιτερς έξι επιστήμονες στην Αφρική, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

#DYK you can protect yourself and your loved ones from #Mpox by following simple safety measures?

Here are some essential tips to follow ⬇️ pic.twitter.com/YVb4VSKHfM

— WHO Ghana (@WHOGhana) August 27, 2024

Η mpox, που ήταν προηγουμένως γνωστή ως ευλογιά των πιθήκων, ήταν ένα πρόβλημα της δημόσιας υγείας σε τμήματα της Αφρικής από το 1970, όμως δεν της είχε δοθεί διεθνώς προσοχή μέχρι που εμφανίσθηκε διεθνώς το 2022, κάνοντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την παγκόσμια υγεία. Ήρε την κατάσταση αυτή 10 μήνες αργότερα.

Ένα νέο στέλεχος του ιού, γνωστό ως clade 1b, προσελκύει και πάλι την προσοχή παγκοσμίως, αφότου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε νέα κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την υγεία.

Το στέλεχος είναι μια μεταλλαγμένη εκδοχή του clade 1, μιας μορφής της mpox που μεταδίδεται διά της επαφής με μολυσμένα ζώα και ήταν ενδημική στο Κονγκό για δεκαετίες. Η mpox προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης και δερματικά εξανθήματα, ενώ μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

New mpox strain is changing fast; African scientists are ‘working blindly’ to respond https://t.co/BxMTTGV4Le pic.twitter.com/HWqf3Lh5X2

— Reuters (@Reuters) August 27, 2024

Το Κονγκό είχε φέτος περισσότερα από 18.000 ύποπτα κρούσματα mpox των στελεχών clade 1 και clade 1b και 615 θανάτους, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Υπήρξαν επίσης 222 επιβεβαιωμένα κρούσματα του στελέχους clade 1b τον περασμένο μήνα σε τέσσερις αφρικανικές χώρες, συν από ένα κρούσμα στη Σουηδία και την Ταϊλάνδη, σε πρόσωπα που είχαν ταξιδέψει στην Αφρική.

«Ανησυχώ ότι στην Αφρική δουλεύουμε στα τυφλά», δήλωσε ο δρ. Ντίμι Ογκόινα, ειδικός στις μεταδοτικές νόσους στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Δέλτα του Νίγηρα στη Νιγηρία, ο οποίος προεδρεύει της επιτροπής έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ για την mpox. Είχε κρούσει πρώτος τον κώδωνα του κινδύνου το 2017 για ενδεχόμενη σεξουαλική μετάδοση της mpox, κάτι που έχει σήμερα αποδειχθεί.

«Δεν κατανοούμε πολύ καλά το ξέσπασμα της νόσου το οποίο αντιμετωπίζουμε και, αν δεν το κατανοήσουμε πολύ καλά, θα δυσκολευθούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα σε όρους δυναμικής μετάδοσης, σοβαρότητας της νόσου, παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο από τη νόσο», δήλωσε ο Ογκόινα. «Και ανησυχώ για το γεγονός ότι ο ιός μοιάζει να μεταλλάσσεται και να παράγει νέα στελέχη», πρόσθεσε.

Vaccines for Mpox might not work against deadly strain sweeping Africa and detected in Europe and Asia countries and soon to hit the UK https://t.co/alTxgZkeBo pic.twitter.com/dHgb65tgow

— Daily Mail Online (@MailOnline) August 27, 2024

Ο ίδιος επισήμανε ότι το στέλεχος clade 2b στη Νιγηρία χρειάσθηκε πέντε χρόνια ή και περισσότερο για να εξελιχθεί αρκετά ώστε να διαδοθεί μεταξύ των ανθρώπων, προκαλώντας το ξέσπασμα του 2022. Το στέλεχος clade 1b έκανε το ίδιο μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο.

«Μπορούμε και πρέπει να αντιμετωπίσουμε την mpox από κοινού», δήλωσε ο Χανς Κλούγκε περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη στη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων.

«Οπότε, θα επιλέξουμε να θέσουμε σε εφαρμογή τα συστήματα για τον έλεγχο και την εξάλειψη της mpox παγκοσμίως ή θα εισέλθουμε σε έναν ακόμη κύκλο πανικού και αμέλειας; Ο τρόπος που θα απαντήσουμε τώρα και τα επόμενα χρόνια θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την Ευρώπη και τον κόσμο», τόνισε.

Η mpox είναι μια μολυσματική ασθένεια που προκαλεί δερματικές βλάβες με πύον και συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης. Συνήθως είναι ήπια, αλλά μπορεί να προκαλέσει και τον θάνατο ασθενών.

Το στέλεχος clade 1b της mpox έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία διότι φαίνεται να εξαπλώνεται πιο εύκολα μέσω της απλής επαφής. Κρούσμα του στελέχους αυτού επιβεβαιώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Σουηδία και συνδέεται με επιδημία της νόσου στην Αφρική.

Ο Κλούγκε σχολίασε ότι η εστίαση στο νέο στέλεχος clade 1 δίνει στην Ευρώπη την ευκαιρία να επικεντρωθεί εν νέου στο στέλεχος clade 2 που προκαλεί πιο ήπια νόσηση, προκειμένου να προσφέρει καλύτερες συμβουλές δημόσιας υγείας και εποπτείας.

Περίπου 100 νέα κρούσματα του στελέχους clade 2 καταγράφονται κάθε μήνα στην περιοχή της Ευρώπης, κατέληξε ο Κλούγκε.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η λοιμωξιολόγος Βησσαρία Σακκά μίλησε στην κάμερα του MEGA για τον τρόπο που μεταδίδεται ο ιός αλλά και τις ενέργειες για την αντιμετώπισή του αναφέρονται επιστήμονες, υπογραμμίζοντας πως δεν πρόκειται για νέο νόσημα.

Πιο συγκεκριμένα, η λοιμωξιολόγος τόνισε πως η ευλογιά των πιθήκων δίνει ένα καμπανάκι ότι αυτό το στέλεχος δημιουργεί πιο βαριά λοίμωξη ή να οδηγεί στον θάνατο.

Σύμφωνα με την ειδικό, «ο ιός αυτός μεταδίδεται με τη στενή επαφή, δέρμα με δέρμα. Κατά κύριο λόγο μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή ή με την πολύ στενή σωματική επαφή. Από τον αέρα δεν μεταδίδεται εύκολα. Ο κύριος τρόπος μετάδοσης και στην έξαρση του 2022 ήταν κυρίως η σεξουαλική επαφή. Αφορούσε σε ανθρώπους που είχαν έντονη σεξουαλική ζωή, άντρες που κάνουν σεξ με άντρες ή άτομα που έχουν πάνω από πέντε ερωτικούς συντρόφους».

Πρόσθεσε πως «στην Αφρική η επιδημία αυτή δεν έχει τη μορφή της σεξουαλικής μετάδοσης. Μεταδίδεται ακόμη και σε γυναίκες και παιδιά. στην Ευρώπη αν έρθει θα είναι με την μορφή της σεξουαλικής μετάδοσης. Μεγάλο πρόβλημα έχουν οι άνθρωποι που έχουν μια μορφή ανοσοκαταστολής. Οι υπόλοιποι θα κάνουν μια νόσο που θα είναι ιογενής, λεμφαδένες επώδυνους και το δερματικό εξάνθημα».

Αναφορικά με το εμβόλιο η Βησσαρία Σακκά υπογράμμισε πως «από τις 22 Ιουλίου είναι διαθέσιμο το εμβόλιο του mpox, δίνεται στην Αθήνα σε δύο νοσοκομεία, στο «Συγγρός» και στο «Αττικόν. Αλλά δίνεται και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Οι άνθρωποι που έχουν ένδειξη να το κάνουν είναι οι άντρες που κάνουν σεξ με άντρες, οι διεμφυλικοί ή άτομα που δουλεύουν στη βιομηχανία του σεξ. Καλό θα είναι να το κάνουν, είναι δυο δόσεις και είναι ασφαλές το εμβόλιο. Επίσης, μπορεί να εμβολιαστεί και προσωπικό που ασχολείται με αυτόν τον ιό. Δεν είναι εμβόλιο για τον γενικό πληθυσμό είναι για ειδικές ομάδες».

Καταληκτικά πρόσθεσε πως «δεν είναι μικρή η πιθανότητα να έρθει και εδώ γιατί μπορεί να μεταδοθεί από ταξιδιώτες».

Ο ΕΟΔΥ συστήνει σε πολίτες που πρόκειται να ταξιδέψουν στις χώρες όπου υπάρχουν κρούσματα, τη λήψη αυξημένων μέτρων προφύλαξης ήτοι να αποφεύγεται επαφή με α) πιθανά μολυσμένα άτομα και ιδιαίτερα με όσα εμφανίζουν δερματικές βλάβες, β) άγρια ζώα (ζωντανά ή νεκρά), όπως μικρά θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων τρωκτικών (αρουραίοι, σκίουροι) και πρωτευόντων (μαϊμούδες, πίθηκοι), γ) μολυσμένες επιφάνειες και είδη που χρησιμοποιούνται από ασθενείς (ρούχα, κλινοσκεπάσματα κλπ) ή που ήρθαν σε επαφή με άγρια ζώα.

Επίσης, κατά την διάρκεια του ταξιδιού θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση ή παρασκευή κρέατος από άγρια ζώα, χρήση προϊόντων (κρέμες, λοσιόν, σκόνες) που προέρχονται από άγρια ζώα και να αναζητείται άμεσα ιατρική φροντίδα σε περίπτωση εμφάνισης ανεξήγητου δερματικού εξανθήματος (βλάβες σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος), με ή χωρίς πυρετό και ρίγη. Αν τα συμπτώματα εμφανιστούν μετά την επιστροφή από το ταξίδι να ενημερώνεται ο γιατρός ή ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με το ταξίδι κατά τη διάρκεια των τελευταίων 21 ημερών πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Πέραν των ταξιδιωτών οι ίδιες οδηγίες ισχύουν και για εργαζόμενους στις χώρες αυτές καθώς και για ναυτικούς που τα πλοία τους προσεγγίζουν λιμάνια των επηρεαζόμενων χωρών. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα προφύλαξης καθώς και το τι πρέπει να κάνετε εάν νοσήσετε μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον ΕΟΔΥ στην τηλεφωνική γραμμή 210 5212054 όλο το 24ωρο.

• Τέλος, σημειώνεται ότι έχουν δοθεί οδηγίες στις πύλες εισόδου μεταναστών από τις χώρες με κρούσματα, για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών κρουσμάτων και τη διαχείρισή τους, καθώς και την άμεση λήψη μέτρων δημόσιας υγείας.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη δήλωσε: «Ο ΕΟΔΥ απο την πρώτη στιγμή έχει θέσει σε υλοποίηση τον σχεδιασμό που έχουμε αναπτύξει για την πρόληψη και τον έγκαιρο εντοπισμό των κρουσμάτων που ενδέχεται να εμφανιστούν στη χώρα μας από τη νέα έξαρση της νόσου της ευλογιάς των πιθήκων. Δεν υπάρχει αυξημένη ανησυχία για τον γενικό πληθυσμό, αλλά για ομαδες υψηλού κινδύνου για τις οποίες συστήνονται ήδη συγκεκριμένα μέτρα προστασίας. Αυξάνουμε τα εμβολιαστικά κέντρα, ενώ έχουμε ήδη ορίσει συγκεκριμένα κέντρα αναφοράς και έχουμε επάρκεια σε φάρμακα και εμβόλια προκειμένου να ανταποκριθούμε στη νέα αυτή πρόκληση δημόσιας υγείας».

   «Δεν υπάρχει αυξημένη ανησυχία για τον γενικό πληθυσμό, αλλά για ομάδες υψηλού κινδύνου για τις οποίες συστήνονται ήδη συγκεκριμένα μέτρα προστασίας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι αυξάνονται τα εμβολιαστικά κέντρα, ενώ ήδη έχουν οριστεί συγκεκριμένα κέντρα αναφοράς. Προσέθεσε ότι υπάρχει επάρκεια σε φάρμακα και εμβόλια προκειμένου να αντιμετωπιστεί η νέα πρόκληση δημόσιας υγείας.

   Στη χώρα μας ο εμβολιασμός έναντι της Μpox ξεκίνησε στις 22 Ιουλίου 2024 στα νοσοκομεία «Αττικόν» και «Ανδρέας Συγγρός». Προς το παρόν ο εμβολιασμός ενδείκνυται στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Στο επόμενο διάστημα θα λειτουργήσουν 5 ακόμα εμβολιαστικά κέντρα σε Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Κρήτη, Πάτρα και Αθήνα.

   Παρότι ο κίνδυνος αυτή τη στιγμή εκτιμάται ως χαμηλός για μετάδοση του νοσήματος στη χώρα μας, ο ΕΟΔΥ προβαίνει σε ενημέρωση του κοινού, σε ευαισθητοποίηση του υγειονομικού προσωπικού για έγκαιρη διάγνωση και ενημέρωση των αρχών δημόσιας υγείας. Παράλληλα λειτουργεί δίκτυο εργαστηρίων (ΚΕΔΥ, ΠΕΔΥ Κρήτης, ΑΠΘ) για τη διασφάλιση της εργαστηριακής διάγνωσης το οποίο θα ενισχυθεί όταν κριθεί σκόπιμο.

   Υπενθυμίζεται ότι στις 14 Αυγούστου 2024 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την επιδημία Mpox στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και στις γειτονικές με εκείνη χώρες ως επείγουσα κατάσταση δημόσιας υγείας με διεθνές ενδιαφέρον (Public Health Emergency of International Concern). Στην κίνηση αυτή προέβη ο ΠΟΥ λόγω της αύξησης των κρουσμάτων στην ΛΔΚ και της ανίχνευσης κρουσμάτων σε 4 γειτονικές χώρες (Μπουρούντι, Κένυα, Ρουάντα, Ουγκάντα) ενός νέου στελέχους του ιού που ανήκει στη φυλογενετική ομάδα Ιb. Επιπλέον το νέο στέλεχος στη ΛΔΚ εμφανίζεται με αυξημένη σοβαρότητα νόσου και αναφερόμενη θνητότητα μεταξύ 3% και 4%. Πρέπει να σημειωθεί ότι η αναφερόμενη θνητότητα αντανακλά τις συνθήκες στη συγκεκριμένη χώρα και τη σημαντική υποδήλωση των ήπιων σε βαρύτητα κλινικών μορφών του νοσήματος.

   Στις 14/08/2024 δηλώθηκε το πρώτο κρούσμα Mpox φυλογενετικής ομάδας Ιb στην Ευρώπη σε ταξιδιώτη από την Αφρική.

   Η μετάδοση του νοσήματος από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται κυρίως μέσω της επαφής με δερματικές βλάβες/σωματικά υγρά του πάσχοντος και μετά από παρατεταμένη στενή επαφή σε μικρή απόσταση και σπανιότερα από μολυσμένα αντικείμενα

   Στη ΛΔΚ και στις γειτονικές χώρες οι κύριοι αναφερόμενοι τρόποι μετάδοσης είναι η σεξουαλική επαφή, η διαμονή στο ίδιο οικιακό περιβάλλον με πάσχοντες και η μετάδοση εντός του χώρου υγειονομικής περίθαλψης (ελλείψει κατάλληλου εξοπλισμού ατομικής προστασίας). Αναφέρεται, επίσης, μετάδοση μετά από επαφή με ζωντανά ή νεκρά άγρια ζώα.

   Οδηγίες προς τους ταξιδιώτες

   Τη λήψη αυξημένων μέτρων προφύλαξης σε όσους πρόκειται να ταξιδέψουν στις χώρες που καταγράφουν κρούσματα Mpox (ευλογιά των πιθήκων) συστήνει ο ΕΟΔΥ. Ειδικότερα, συστήνει να αποφεύγεται η επαφή με α) πιθανά μολυσμένα άτομα και ιδιαίτερα με όσα εμφανίζουν δερματικές βλάβες, β) άγρια ζώα (ζωντανά ή νεκρά), όπως μικρά θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων τρωκτικών (αρουραίοι, σκίουροι) και πρωτευόντων (μαϊμούδες, πίθηκοι), γ) μολυσμένες επιφάνειες και είδη που χρησιμοποιούνται από ασθενείς (ρούχα, κλινοσκεπάσματα κλπ) ή που ήρθαν σε επαφή με άγρια ζώα.

   Επίσης, κατά την διάρκεια του ταξιδιού θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση ή παρασκευή κρέατος από άγρια ζώα, η χρήση προϊόντων (κρέμες, λοσιόν, σκόνες) που προέρχονται από άγρια ζώα και να αναζητείται άμεσα ιατρική φροντίδα σε περίπτωση εμφάνισης ανεξήγητου δερματικού εξανθήματος (βλάβες σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος), με ή χωρίς πυρετό και ρίγη. Αν τα συμπτώματα εμφανιστούν μετά την επιστροφή από το ταξίδι να ενημερώνεται ο γιατρός ή ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με το ταξίδι κατά τη διάρκεια των τελευταίων 21 ημερών πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων.

   Πέραν των ταξιδιωτών οι ίδιες οδηγίες ισχύουν και για εργαζόμενους στις χώρες αυτές καθώς και σε ναυτικούς που τα πλοία τους προσεγγίζουν λιμάνια των επηρεαζόμενων χωρών.

   Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα προφύλαξης καθώς και το τι πρέπει να κάνετε εάν νοσήσετε μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον ΕΟΔΥ στην τηλεφωνική γραμμή 2105212054 όλο το 24ωρο.

   Τέλος, σημειώνεται ότι έχουν δοθεί οδηγίες στις πύλες εισόδου μεταναστών από τις χώρες με κρούσματα, για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών κρουσμάτων και τη διαχείριση τους, καθώς και την άμεση λήψη μέτρων δημόσιας υγείας.

Η ευρωπαϊκή υπηρεσία ανέφερε πως βλέπει τώρα έναν “μέτριο” κίνδυνο mpox, σε σύγκριση με έναν “χαμηλό” κίνδυνο νωρίτερα, για τον ευρύτερο πληθυσμό και τους ταξιδιώτες. Πρόσθεσε πως η πιθανότητα μετάδοσης στην Ευρώπη παραμένει πολύ μικρή, δεδομένου ότι οι εισαγόμενες μολύνσεις διαγιγνώσκονται γρήγορα και εφαρμόζονται μέτρα ελέγχου.

Η παρούσα έξαρση της ασθένειας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ξεκίνησε με την εξάπλωση ενός ενδημικού στελέχους γνωστού ως clade I. Όμως μια νέα παραλλαγή, η clade Ib, φαίνεται να εξαπλώνεται πιο εύκολα μέσω καθημερινών στενών επαφών, περιλαμβανομένων των σεξουαλικών επαφών.

“Λόγω των στενών συνδέσεων ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική, πρέπει να προετοιμαστούμε για περισσότερες εισαγόμενες μολύνσεις του clade I”, δήλωσε η διευθύντρια του οργανισμού Πάμελα Ρέντι Βάγκνερ.

Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την έξαρση της ασθένειας στην Αφρική, κατάσταση έκτακτης υγειονομικής ανάγκης αφότου μολύνσεις με το στέλεχος clade Ib άρχισαν να εξαπλώνονται στις γειτονικές της ΛΔ του Κονγκό χώρες. Χθες, Πέμπτη, μια μόλυνση από το νέο στέλεχος επιβεβαιώθηκε στη Σουηδία, το πρώτο σημάδι πρώτη ένδειξη της εξάπλωσής του εκτός Αφρικής.

Το ευρωπαϊκό CDC συνέστησε στις αρχές δημόσιας υγείας να ετοιμάσουν σχέδια και να προετοιμαστούν για γρήγορα εντοπισμό τυχόν μολύνσεων με το clade I που μπορεί να φθάσουν στην Ευρώπη. Προβλέπει πως ο αντίκτυπος από αυτό το στέλεχος του ιού θα είναι μικρός στην Ευρώπη εφόσον υπάρξει η κατάλληλη επιτήρηση και εφαρμοστούν μέτρα ελέγχου.

Η mpox είναι μια ιογενής λοίμωξη που προκαλεί συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της γρίπης και αν και είναι συχνά ήπια, μπορεί να είναι μοιραία σε σπάνιες περιπτώσεις.